Scilab/C4/Interpolation/Punjabi

From Script | Spoken-Tutorial
Jump to: navigation, search
“Time” “Narration”
00:01 ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦੋਸਤੋ!
00:02 ‘Numerical Interpolation’ ‘ਤੇ ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਿਆ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ ।
00:06 ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਾਂਗੇ ਕਿ:
00:10 ਵੱਖਰੇ ‘Numerical Interpolation algorithms’ ਲਈ ‘Scilab’ ਕੋਡ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ।
00:16 ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵੈਲਿਊ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ।
00:21 ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ
00:24 ‘ਉਬੰਟੁ 12.04’ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ
00:27 ਅਤੇ ‘Scilab ਵਰਜ਼ਨ 5.3.3’
00:31 ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ‘Scilab’ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ‘Numerical Interpolation’ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
00:40 ‘Scilab’ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ‘ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ’ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਸੰਬੰਧਿਤ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ।
00:47 ‘Numerical interpolation’ ਜਾਣੂ ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ ਦੇ ‘discrete set’ ਦੀ ਰੇਂਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਵਾਂ ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੈਥਡ ਹੈ ।
00:59 ਅਸੀਂ ਨਿਊਮੈਰੀਕਲ ਮੈਥਡਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ‘ਇੰਟਰਪੋਲੇਸ਼ਨ’ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ।
01:05 ‘Lagrange interpolation’ ਵਿੱਚ,
01:07 ਅਸੀਂ ‘N’ ਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ ‘N – 1’ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਪੋਲੀਨੋਮੀਅਲ ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
01:12 ਫਿਰ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ‘N ਆਰਡਰ ਦੇ ਪੋਲੀਨੋਮੀਅਲ y of x’ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ‘ਡਾਟਾ ਸੈਂਪਲਸ’ ਨੂੰ ਇੰਟਰਪੋਲੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
01:22 ਸਾਨੂੰ 9, 9.5 ਅਤੇ 11 ਦੀ ‘ਕੁਦਰਤੀ ਲੋਗਰਿਥਮ’ ਵੈਲਿਊਜ਼ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ।
01:29 ਸਾਨੂੰ 9.2 ਦੀ ‘ਕੁਦਰਤੀ ਲੋਗਰਿਥਮ’ ਵੈਲਿਊ ਜਾਣਨੀ ਹੈ ।
01:35 ਹੁਣ ਅਸੀਂ ‘Lagrange interpolation method’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
01:41 ਹੁਣ ‘Lagrange interpolation’ ਲਈ ਕੋਡ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ।
01:46 ਅਸੀਂ ‘ਆਰਗਿਉਮੈਂਟਸ x 0, x, f ਅਤੇ n’ ਦੇ ਨਾਲ ‘Lagrange’ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
01:53 ‘X 0’ ਅਣਜਾਣ ‘interpolation ਪੁਆਇੰਟ’ ਹੈ ।
01:57 ’x’ ਉਹ ਵੈਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ‘ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ’ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।
02:01 ‘f’ ਉਹ ਵੈਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ਸੰਬੰਧਿਤ ‘ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ’ ‘ਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈਲਿਊਜ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।
02:08 ਅਤੇ ‘n’ ‘interpolating’ ਪੋਲੀਨੋਮੀਅਲ ਦਾ ਆਰਡਰ ਹੈ ।
02:14 ਅਸੀਂ ‘m’ ਅਤੇ ‘ਵੈਕਟਰ N’ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ‘n’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
02:19 ‘interpolating ਪੋਲੀਨੋਮੀਅਲ’ ਦੇ ਆਰਡਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ‘ਨੋਡਸ’ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
02:25 ਫਿਰ, ਅਸੀਂ ‘ਅੰਕ’ ਅਤੇ ‘ਹਰ’ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ‘Lagrange interpolation formula’ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
02:35 ਫਿਰ ‘L’ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ‘ਅੰਕ’ ਅਤੇ ‘ਹਰ’ ਨੂੰ ਡਿਵਾਈਡ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
02:41 ਅਸੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ ‘ਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ‘y’ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ‘L’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
02:48 ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ‘L’ ਅਤੇ ‘f of x’ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ।
02:53 ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਫਾਇਲ ਨੂੰ ਸੇਵ ਅਤੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
02:57 ਉਦਾਹਰਣ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ‘Scilab ਕੰਸੋਲ’ ਖੋਲੋ ।
03:02 ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ ਵੈਕਟਰ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
03:05 ‘ਕੰਸੋਲ’ ‘ਤੇ ਟਾਈਪ ਕਰੋ:
03:07 ‘x ਇਕਵਲ ਟੂ ਸਕਵਾਇਰ ਬਰੈਕੇਟ ਖੋਲੋ 9.0 ਕੋਮਾਂ 9.5 ਕੋਮਾਂ 11.0 ਸਕਵਾਇਰ ਬਰੈਕੇਟ ਬੰਦ ਕਰੋ’
03:18 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
03:21 ਫਿਰ ਟਾਈਪ ਕਰੋ: ‘f ਇਕਵਲਸ ਟੂ ਸਕਵਾਇਰ ਬਰੈਕੇਟ ਖੋਲੋ 2.1972 ਕੋਮਾਂ 2.2513 ਕੋਮਾਂ 2.3979 ਸਕਵਾਇਰ ਬਰੈਕੇਟ ਬੰਦ ਕਰੋ’
03:39 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
03:41 ਫਿਰ ਟਾਈਪ ਕਰੋ ‘x ਜ਼ੀਰੋ ਇਕਵਲਸ ਟੂ 9.2’
03:46 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
03:48 ਹੁਣ ਇੱਕ ‘quadratic polynomial interpolating polynomial’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
03:53 ਟਾਈਪ ਕਰੋ ‘n ਇਕਵਲਸ ਟੂ 2’
03:58 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
04:00 ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਟਾਈਪ ਕਰੋ:
04:02 ‘y ਇਕਵਲਸ ਟੂ Lagrange ਬਰੈਕੇਟ ਖੋਲੋ x ਜ਼ੀਰੋ ਕੋਮਾਂ x ਕੋਮਾਂ f ਕੋਮਾਂ n ਬਰੈਕੇਟ ਬੰਦ ਕਰੋ’
04:14 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
04:16 x ਇਕਵਲਸ ਟੂ 9.2 ‘ਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ y ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ।
04:22 ਹੁਣ ‘Newton’s Divided Difference Method’ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ।
04:26 ਇਸ ਮੈਥਡ ਵਿੱਚ, ‘Divided Differences recursive method’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।
04:32 ਇਹ ‘Lagrange method’ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਵਾਰ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
04:38 ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਿਵੇਂ ‘Lagrange method’ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ‘interpolating polynomial’ ਬਣਦਾ ਹੈ ।
04:47 ਹੁਣ ‘Divided Difference method’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਸ ਉਦਾਹਰਣ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
04:52 ਸਾਨੂੰ ‘ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ’ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੰਕਸ਼ਨਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੈਲਿਊਜ਼ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ।
05:00 ਸਾਨੂੰ ‘x = 3’ ‘ਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਪਤਾ ਕਰਨੀ ਹੈ ।
05:05 ਹੁਣ ਅਸੀਂ ‘Newton Divided Difference method’ ਲਈ ਕੋਡ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ।
05:11 ‘Scilab ਐਡੀਟਰ’ ‘ਤੇ ‘Newton ਅੰਡਰਸਕੋਰ Divided ਡਾਟ sci’ ਫਾਇਲ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ।
05:18 ਅਸੀਂ ‘ਆਰਗਿਉਮੈਂਟਸ x, f’ ਅਤੇ ‘x 0’ ਦੇ ਨਾਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ‘Newton ਅੰਡਰਸਕੋਰ Divided’ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
05:29 ‘x’ ਇੱਕ ਵੈਕਟਰ ਹੈ ਜੋ ‘ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ’ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।
05:33 ‘f’ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ‘ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੈਲਿਊ’ ਹੈ ਅਤੇ
05:36 ‘x 0’ ਅਣਜਾਣ ‘ਇੰਟਰਪੋਲੇਸ਼ਨ ਪੁਆਇੰਟ’ ਹੈ ।
05:41 ਅਸੀਂ ‘ਵੈਕਟਰ’ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਪਤਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ‘n’ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ।
05:46 ‘ਵੈਕਟਰ’ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੈਲਿਊ ‘a ਆਫ 1’ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
05:51 ਫਿਰ ਅਸੀਂ ‘divided difference algorithm’ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ‘divided difference table’ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
05:57 ਫਿਰ ਅਸੀਂ ‘ਨਿਊਟਨ ਪੋਲੀਨੋਮੀਅਲ’ ਦੀ ‘ਕੋਫਿਸ਼ਿਏਂਟ ਸੂਚੀ’ ਨੂੰ ਪਤਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
06:03 ਅਸੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ‘ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ’ ‘ਤੇ ‘ਫੰਕਸ਼ਨ’ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਨੂੰ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਕੋਫਿਸ਼ਿਏਂਟ ਸੂਚੀ’ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ ।
06:10 ‘Newton ਅੰਡਰਸਕੋਰ Divided ਡਾਟ sci’ ਫਾਇਲ ਨੂੰ ਸੇਵ ਅਤੇ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
06:16 ‘Scilab ਕੰਸੋਲ’ ਨੂੰ ਖੋਲੋ ।
06:19 ‘c l c ‘ਟਾਈਪ ਕਰਕੇ ਸਕਰੀਨ ਨੂੰ ਕਲੀਅਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
06:22 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
06:24 ਹੁਣ ਅਸੀਂ ‘ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ ਵੈਕਟਰ’ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
06:27 ਟਾਈਪ ਕਰੋ: ‘x ਇਕਵਲਸ ਟੂ ਸਕਵਾਇਰ ਬਰੈਕੇਟ ਖੋਲੋ 2 ਕੋਮਾਂ 2.5 ਕੋਮਾਂ 3.25 ਕੋਮਾਂ 4 ਸਕਵਾਇਰ ਬਰੈਕੇਟ ਖੋਲੋ’
06:39 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
06:41 ਫਿਰ, ‘ਫੰਕਸ਼ਨ’ ਦੀ ਵੈਲਿਊਜ਼ ਟਾਈਪ ਕਰੋ ।
06:44 ‘f ਇਕਵਲ ਟੂ ਸਕਵਾਇਰ ਬਰੈਕੇਟ ਖੋਲੋ 0.5 ਕੋਮਾਂ 0.4 ਕੋਮਾਂ 0.3077 ਕੋਮਾਂ 0.25 ਸਕਵਾਇਰ ਬਰੈਕੇਟ ਬੰਦ ਕਰੋ’ ।
07:01 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
07:03 ਟਾਈਪ ਕਰੋ ‘x 0 ਇਕਵਲ ਟੂ 3’
07:06 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
07:08 ਫਿਰ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਨੂੰ ਟਾਈਪ ਕਰਕੇ ‘ਫੰਕਸ਼ਨ’ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ
07:11 I ‘P ਇਕਵਲਸ ਟੂ Newton ਅੰਡਰਸਕੋਰ Divided ਬਰੈਕੇਟ ਖੋਲੋ x ਕੋਮਾਂ f ਕੋਮਾਂ x ਜ਼ੀਰੋ ਬਰੈਕੇਟ ਬੰਦ ਕਰੋ’
07:23 ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ।
07:25 ‘x = 3’ ‘ਤੇ ‘y’ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ।
07:30 ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।
07:33 ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਵਿੱਚ,
07:34 ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ‘interpolation ਮੈਥਡਸ’ ਦੇ ਲਈ Scilab ਕੋਡ ਬਣਾਉਣਾ ।
07:40 ਅਸੀਂ ਨਵੇਂ ‘ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟ’ ‘ਤੇ ‘ਫੰਕਸ਼ਨ’ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ।
07:46 ‘Lagrange method’ ਅਤੇ ‘Newtons Divided Difference method’ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰੋ ।
07:54 ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਵੀਡਿਓ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ।
07:57 ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ।
08:00 ਚੰਗੀ ਬੈਂਡਵਿਡਥ ਨਾ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਡਾਊਂਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ।
08:05 ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟੀਮ:
08:07 ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ।
08:10 ਆਨਲਾਇਨ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
08:14 ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ conatct@spoken-tutorial.org ‘ਤੇ ਲਿਖੋ ।
08:22 ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ।
08:26 ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐਮਐਚਆਰਡੀ ਦੇ “ਆਈਸੀਟੀ ਵਲੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਖਰਤਾ ਮਿਸ਼ਨ” ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ ।
08:33 ਇਸ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ । http://spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro
08:38 ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ.ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਹੁਣ ਨਵਦੀਪ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ ।
08:41 ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ । }

Contributors and Content Editors

Navdeep.dav