Radhika at 10:40, 9 March 2020

2020-03-09T10:40:19Z

Manali at 09:53, 9 January 2020

2020-01-09T09:53:12Z

Manali: First Upload

2019-09-24T11:10:02Z

First Upload

New page

{| border=1
|'''Time'''
|'''Narration'''

|-
|| 00:01
|| '''Projectile motion''' वरील पाठात आपले स्वागत.

|-
|| 00:05
|| या पाठात आपण, '''Projectile Motion ''' या PhET सिम्युलेशनचे प्रात्यक्षिक बघणार आहोत.

|-
||00:11
|| हा पाठ समजण्यासाठी, माध्यमिक शाळेतील भौतिकशास्त्राचे प्राथमिक ज्ञान असावे.

|-
||00:18
|| या पाठासाठी मी:
उबंटु लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीम वर्जन 14.04,
जावा वर्जन 1.7,

|-
|| 00:26
|| फायरफॉक्स वेब ब्राउजर वर्जन 53.02.2 वापरत आहे.

|-
|| 00:31
|| हे सिम्युलेशन वापरून आपण पाहणार आहोत,
1. प्रत्येक पॅरामीटर पदार्थाच्या गतिमार्गाला कसा प्रभावित करतो ते पाहणे.

|-
|| 00:39
||2. पदार्थाची प्रारंभिक परिस्थिती दिली असता तो कोठे पडेल याचा अंदाज बांधणे.

|-
|| 00:45
||3. गतीचे क्षितीजाला समांतर(आडवे) व लंब रेषेतील (उभे) घटक स्वतंत्र आहेत हे पाहणे.

|-
|| 00:51
||4. ड्रॅग फोर्सवर परिणाम करणारे व्हेरिएबल्स शोधणे.

|-
|| 00:56
||5. वेग आणि त्वरण यांच्यावर ड्रॅग फोर्सचा होणारा परिणाम तपासणे.

|-
|| 01:02
|| प्रोजेक्टाईलची व्याख्या करू.

|-
|| 01:05
||प्रोजेक्टाईल म्हणजे प्रक्षेपित केलेली, उडवलेली, किंवा फेकलेली एखादी वस्तू.

|-
|| 01:11
|| प्रोजेक्टाईलच्या मार्गाला गतीमार्ग असे नाव आहे.

|-
|| 01:15
|| प्रोजेक्टाइल गती हा गतीचा असा प्रकार आहे की ज्यात पृथ्वीच्या पृष्ठभागाजवळ पदार्थ प्रक्षेपित केलेला असतो.

|-
|| 01:22
|| गुरुत्वाकर्षणाच्या प्रभावाखाली प्रोजेक्टाईलचा मार्ग वक्राकार होतो.

|-
|| 01:27
|| प्रोजेक्टाईलवर गुरुत्व बल खालच्या दिशेने कार्य करत असते.

|-
|| 01:32
|| गुरुत्व बल पदार्थाच्या उभ्या गतीवर परिणाम करत असल्याने त्याचा पथ पॅराबोलिक होतो.

|-
|| 01:39
|| प्रोजेक्टाईल गतीची काही उदाहरणे- फेकलेला बेसबॉलचा चेंडू.

|-
|| 01:46
||बंदुकीतून उडवलेली गोळी.

|-
|| 01:51
|| दिलेली लिंक वापरून सिम्युलेशन डाऊनलोड करू.

|-
|| 01:55
|| मी डाऊनलोड्स फोल्डरमधे '''Projectile Motion''' हे PhET सिम्युलेशन आधीच डाऊनलोड केले आहे.

|-
|| 02:02
|| सिम्युलेशन उघडण्यासाठी, '''projectile-motion_en.html''' या फाईलवर राईट क्लिक करा.

|-
|| 02:10
|| '''Open With Firefox Web Browser''' पर्याय निवडा.

|-
|| 02:15
|| हा '''Projectile Motion''' या PhET सिम्युलेशनचा इंटरफेस आहे.

|-
||02:20
|| इंटरफेसमधे चार स्क्रीन्स आहेत:

'''Intro''',

|-
|| 02:25
||'''Vectors''',

|-
|| 02:27
||'''Drag ''',

|-
|| 02:29
||आणि '''Lab'''.

|-
|| 02:31
|| '''Intro''' स्क्रीनवर क्लिक करा.

|-
|| 02:34
||या स्क्रीनच्या सहाय्याने प्रोजेक्टाईलच्या गतीमार्गावर परिणाम करणाऱ्या घटकांचा अभ्यास करूया.
|-
|| 02:40
|| '''Intro''' स्क्रीनमधे एका चौथऱ्यावर एक तोफ बसवलेली आहे.

|-
|| 02:45
|| डीफॉल्ट रूपात चौथऱ्याची उंची 10 m आहे.

|-
|| 02:49
||उंची ऍडजस्ट केल्यावर '''Height ''' चे लेबल दिसेनासे होईल.

|-
|| 02:53
||आपण चौथऱ्याची उंची शून्यापासून ते 15 m पर्यंत बदलू शकतो.

|-
|| 02:59
|| सिम्युलेशन रिसेट करण्यासाठी '''Reset''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 03:03
|| डीफॉल्ट रूपात, तोफेचा कोन शून्य अंशावर आहे.

|-
|| 03:08
||तोफेचा कोन वजा 90 अंशांपासून ते 90 अंशांपर्यंत बदलता येऊ शकतो.

|-
|| 03:14
||ड्रॅग करून तोफेचा कोन शून्य अंश करा.

|-
|| 03:18
|| स्क्रीनच्या खालील भागात प्रारंभिक वेग बदलण्यासाठी स्लायडर,

|-
|| 03:23
|| गतिमार्ग खोडण्यासाठी पिवळ्या खोडरबराचा आयकॉन,

|-
|| 03:27
|| प्रोजेक्टाईल प्रक्षेपित करण्यासाठी लाल रंगाचा '''Launch Projectile''' आयकॉन,

|-
|| 03:32
|| '''Play/Pause ''' आणि '''Step ''' ही बटणे,

|-
|| 03:36
|| ऍनिमेशनचा वेग बदलण्यासाठी '''Normal ''' आणि ''' Slow''' ही रेडिओ बटणे आहेत.

|-
|| 03:41
|| तसेच स्क्रीनवरील चित्र झूम करण्यासाठी डाव्या कोपऱ्यात वरती ''' Zoom in''' आणि '''Zoom out ''' ही बटणे आहेत.

|-
|| 03:48
|| उजवीकडील कोपऱ्यात वरती एका पांढऱ्या रंगाच्या बॉक्समधे '''probe''' आणि मोजपट्टीचा समावेश आहे.

|-
|| 03:56
|| प्रोबचा उपयोग गतिमार्गाची वेळ, पल्ला आणि उंची मोजण्यासाठी केला जातो.

|-
|| 04:02
|| प्रोजक्टाईल निवडण्यासाठी एक ड्रॉपडाऊन सूची दिली आहे.

|-
|| 04:06
||डीफॉल्ट रूपात, '''Pumpkin''' हे प्रोजेक्टाईल म्हणून निवडले आहे.

|-
|| 04:10
|| निवडलेल्या प्रोजेक्टाईलचे वस्तुमान आणि व्यास खाली सूचीत दिसेल.

|-
|| 04:16
||पुढे ''' Drag Coefficient''' सहित '''Air Resistance''' समाविष्ट करण्यासाठी चेकबॉक्स आहे.

|-
|| 04:22
|| आपल्याकडे वेग आणि त्वरण या सदिशांसाठी चेकबॉक्सेस आहेत.

|-
|| 04:28
|| सूचीतून '''Human''' प्रोजेक्टाईल निवडू. '''Human projectile''' चे वस्तुमान आणि व्यास यांची नोंद घ्या.

|-
|| 04:38
||लाल रंगाच्या ''' Launch''' आयकॉनवर क्लिक करा. गतीमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 04:44
|| पुढे तोफेचा कोन बदलून 10 अंश करा.

|-
|| 04:49
||प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 04:54
|| तोफेचा कोन बदलल्यामुळे प्रोजेक्टाईलच्या नव्या गतिमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 04:59
|| सर्वोच्च बिंदू हिरव्या रंगाने दाखवला आहे.

|-
|| 05:03
|| ड्रॅग करून प्रोब गतीमार्गाच्या सर्वोच्च बिंदूवर न्या.

|-
|| 05:07
|| सर्वोच्च बिंदूपाशी वेळ, पल्ला व उंची यांची नोंद घ्या.

|-
|| 05:12
||एका तक्त्यात तोफेचा कोन, वेळ, पल्ला आणि उंची यांचे कॉलम तयार करा.

|-
|| 05:19
||मी 10 अंश कोनासाठी व्हॅल्यूज भरत आहे.

|-
|| 05:27
|| प्रोब ड्रॅग करून परत त्याच्या जागेवर आणा.

|-
|| 05:30
|| आता मी तोफेचा कोन 20 अंश करत आहे.

|-
|| 05:35
||प्रोजेक्टाईल लाँच करून गतिमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 05:40
|| प्रोब गतीमार्गाच्या सर्वोच्च बिंदूवर ठेवू.

|-
|| 05:44
||वेळ, पल्ला आणि उंची यांच्या व्हॅल्यूजची तक्त्यात नोंद करा.
मी नोंद केली आहे.

|-
|| 05:55
|| असाईनमेंट म्हणून:
तोफेचा कोन बदलून तक्त्यातील नोंदी पूर्ण करा.

|-
|| 06:04
|| सिम्युलेशन रिसेट करण्यासाठी '''Reset''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 06:08
|| प्रोजेक्टाईल लाँच करून गतीमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 06:13
|| संदर्भ रेषेवर टारगेट (लक्ष्य) अशा ठिकाणी हलवा की प्रोजेक्टाईल टारगेटवर पडेल.

|-
||06:19
|| प्रोजेक्टाईल लाँच करून गतीमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 06:23
|| प्रोजेक्टाईल टारगेट भेदत असताना निर्माण झालेल्या ताऱ्यांचे निरीक्षण करा.
|-
|| 06:27
|| डीफॉल्ट रूपात, '''slider''' 15 मीटर प्रति सेकंद या प्रारंभिक वेगावर आहे.

|-
|| 06:33
|| आपण प्रारंभिक वेग 0 ते 30 मीटर प्रति सेकंद एवढा बदलू शकतो.

|-
|| 06:39
|| प्रारंभिक वेगाचा स्लायडर 20 मीटर प्रति सेकंदावर न्या. प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 06:49
||लक्षात घ्या की आता, प्रोजेक्टाईल अधिक वेगाने जात असून संदर्भ रेषेवर जास्त दूर पडेल.

|-
|| 06:56
|| '''Slow''' या रेडिओ बटणावर क्लिक करून प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 07:01
|| प्रोजेक्टाईलची गती कमी झाल्याचे दिसेल.

|-
|| 07:05
|| '''Slow''' हे रेडिओ बटण निवडल्यामुळे ऍनिमेशनचा वेग कमी होईल.

|-
|| 07:10
||यामुळे प्रोजेक्टाईलचा वेग कमी झालेला नाही.

|-
|| 07:14
|| आधीचे गतीमार्ग खोडून टाकण्यासाठी पिवळ्या '''eraser''' च्या आयकॉनवर क्लिक करा.

|-
|| 07:20
|| तोफेचा कोन वजा 10 अंश आणि प्रारंभिक वेग 25 मीटर प्रति सेकंद करा.

|-
|| 07:28
||प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 07:34
|| प्रोजेक्टाईलचा गतीमार्ग आणि त्याने कापलेले अंतर पहा.

|-
|| 07:38
|| '''Velocity Vector''' खालील '''Total''' आणि '''Components''' या चेकबॉक्सेसवर क्लिक करा.

|-
|| 07:45
||प्रोजेक्टाईल लाँच करा.
|-
|| 07:48
||गतीमार्गावरील '''Velocity vector''' आणि त्यांचे घटक यांची नोंद घ्या.

|-
|| 07:54
||चेकबॉक्सेस अनचेक करा.

|-
|| 07:57
|| '''Acceleration Vectors' ''' खालील '''Total''' आणि '''Components''' या चेकबॉक्सेसवर क्लिक करा.

|-
|| 08:03
||प्रोजेक्टाईल लाँच करून गतीमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
||08:11
|| असाईनमेंट म्हणून,

1. विविध प्रोजेक्टाईल्स निवडून,

2. आणि प्रारंभिक वेग आणि चौथऱ्याची उंची बदलून,
प्रोजेक्टाईल गतींचे निरीक्षण करा.

|-
|| 08:23
|| आता आपण ''' Vectors''' स्क्रीनवर जाऊ.

|-
|| 08:27
|| '''Vectors''' स्क्रीनवर क्लिक करा.

|-
|| 08:30
|| हवेच्या रोधामुळे वेग, त्वरण आणि बल यावरील परिणाम या स्क्रीनवर आपण पाहू.

|-
|| 08:39
|| '''Vectors''' स्क्रीनवरही जवळपास '''Intro''' स्क्रीनप्रमाणे टूल्स आहेत.

|-
|| 08:44
|| या स्क्रीनवर चौथऱ्याची उंची 0 मीटर आणि तोफेचा कोन 80 अंश आहे.

|-
|| 08:52
|| तोफेचा कोन 70 अंश करून प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 09:03
|| येथे आपल्याकडे तोफगोळा हे एकच प्रोजेक्टाईल आहे.

|-
|| 09:07
||ड्रॅग करून त्याचा व्यास आणि वस्तुमान बदलू शकतो.

|-
|| 09:14
|| '''Air Resistance''' चेकबॉक्स अनचेक करून प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 09:27
||हवेचा रोध नसताना, प्रोजेक्टाईल जास्त उंचीवर आणि जास्त लांब जाते .

|-
|| 09:34
|| आता पुढील चेकबॉक्सेसवर क्लिक करा- '''Velocity Vectors''',

|-
|| 09:40
||'''Acceleration Vectors''',

|-
|| 09:42
||'''Force Vectors'''.

|-
|| 09:44
||प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 09:46
||तुम्हाला गतीमार्गावर सदिश घटक दिसतील.

|-
|| 09:51
|| आता आपण ''' Drag''' स्क्रीनवर जाऊ.

|-
|| 09:54
|| इंटरफेसच्या तळाशी असलेल्या '''Drag''' स्क्रीनवर क्लिक करा.

|-
|| 09:59
||या स्क्रीनवर आपण drag force वर परिणाम करणारे घटक शोधू,

|-
|| 10:05
|| drag force आणि वेगातील संबंध पाहू.

|-
|| 10:10
|| शिवाय या स्क्रीनवर '''Drag Coefficient''' आणि '''Altitude ''' स्लायडर्स आहेत.

|-
|| 10:16
|| आता '''Drag Coefficient''' स्लायडर हलवून '''0.04''' पर्यंत न्या.

|-
|| 10:21
|| प्रोजेक्टाईलच्या आकाराचे निरीक्षण करा. हे पाण्याच्या थेंबासारखे दिसत आहे.

|-
|| 10:27
|| प्रोजेक्टाईल लाँच करून गतीमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 10:37
|| drag coefficient लहान असल्यास प्रोजेक्टाईल जास्त उंची गाठते आणि जास्त लांब जाते.

|-
|| 10:45
|| प्रोब ड्रॅग करून तो सर्वोच्च बिंदूवर ठेवा.

|-
|| 10:49
|| प्रोब प्रोजेक्टाईलचा वेळ, पल्ला आणि उंची दाखवेल.

|-
|| 10:54
|| प्रोब ड्रॅग करून त्याच्या मूळ जागेवर नेऊन ठेवा.

|-
|| 10:57
||प्रारंभिक वेग बदलून 14 मीटर प्रति सेकंद करा आणि '''Drag Coefficient''' बदलून '''0.45''' करा.

|-
|| 11:06
||झूम करून बघण्यासाठी '''Zoom In''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 11:11
||प्रोजेक्टाईल लाँच करून गतीमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 11:17
|| पुन्हा नॉर्मल व्ह्यूसाठी '''Zoom Out ''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 11:21
|| आता '''Drag coefficient ''' स्लायडर हलवून '''0.50''' वर न्या.

|-
|| 11:27
|| प्रारंभिक वेग बदलून 24 मीटर प्रति सेकंद करा.

|-
|| 11:32
|| '''Altitude''' स्लायडर ड्रॅग करून '''1700''' मीटरवर न्या आणि प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 11:45
||गतीमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 11:50
|| मोजपट्टीचा वापर करून प्रोजेक्टाईलने किती अंतर कापले ते पहा.

|-
|| 12:06
|| आता '''Lab''' स्क्रीनवर जाऊया.

|-
|| 12:09
|| '''Lab''' स्क्रीनवर क्लिक करा.

|-
|| 12:12
||या स्क्रीनवर आपल्याकडे प्रोजेक्टाईल्सची सूची आहे.

|-
|| 12:16
|| प्रोजेक्टाईल म्हणून '''Custom''' हा पर्याय निवडा.

|-
|| 12:20
||येथे आपण '''Mass''' ची व्हॅल्यू,

|-
|| 12:24
||तसेच '''Diameter''',

|-
|| 12:26
||'''Gravity''',

|-
|| 12:28
||'''Altitude''' आणि '''Drag Coefficient''' स्वतः बदलू शकतो.

|-
|| 12:33
||प्रत्येक attribute च्या शेजारी असलेले पिवळ्या रंगाचे '''edit''' बटण दिसेल.

|-
|| 12:38
||या बटणांच्या सहाय्याने तुम्ही स्वतः त्यांच्या किंमती बदलू शकता.

|-
|| 12:43
||आता मी '''Gravity''' ची किंमत बदलणार आहे.

|-
|| 12:46
|| '''Gravity'''शी संबंधित असलेल्या '''edit''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 12:50
||की पॅड उघडेल.

|-
|| 12:53
|| '''15''' हा पर्याय निवडून एंटर दाबा.

|-
|| 12:59
|| '''Air Resistance ''' हा चेक बॉक्स निवडा.

|-
|| 13:03
||एडीट बटणाच्या सहाय्याने '''Altitude''' ची व्हॅल्यू बदलून '''2000''' मीटर करा.

|-
|| 13:11
||प्रोजेक्टाईल लाँच करून गतीमार्गाचे निरीक्षण करा.

|-
||13:17
|| प्रोजेक्टाईलचा सर्वोच्च बिंदू मोजण्यासाठी प्रोब ड्रॅग करून त्यावर ठेवा.

|-
|| 13:22
|| असाईनमेंट म्हणून, विविध कस्टम पॅरामीटर्स बदला आणि प्रोजेक्टाईल लाँच करा.

|-
|| 13:29
|| थोडक्यात,

|-
|| 13:31
|| या पाठात आपण, '''Projectile Motion ''' या PhET सिम्युलेशनचे प्रात्यक्षिक बघितले.

|-
|| 13:37
|| हे सिम्युलेशन वापरून आपण पाहिले:

1. प्रत्येक पॅरामीटरचा पदार्थाच्या गतिमार्गावरील प्रभाव.

|-
|| 13:45
||2. पदार्थाची प्रारंभिक परिस्थिती दिली असता तो कोठे पडेल याचा अंदाज.

|-
|| 13:51
||3. गतीचे क्षितिजाला समांतर(आडवे) व लंब रेषेतील (उभे) घटकांचे एकमेकांवर अवलंबित्व नसणे.

|-
||13:58
||4. ड्रॅग फोर्सवर परिणाम करणारे व्हेरिएबल्स.

|-
|| 14:03
||5. वेग आणि त्वरण यांच्यावर ड्रॅग फोर्सचा होणारा परिणाम.

|-
|| 14:09
|| दिलेल्या लिंकवरील व्हिडिओमधे स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्टचा सारांश मिळेल. हा व्हिडिओ डाऊनलोड करूनही पाहू शकता.

|-
|| 14:16
|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.

|-
|| 14:26
|| अधिक माहितीसाठी कृपया येथे लिहा.
कृपया या फोरममध्ये आपल्या टाईम क्वेरीज पोस्ट करा.

|-
|| 14:33
|| या प्रकल्पाला पंडित मदन मोहन मालवीय नॅशनल मिशन ऑन टीचर्स अँड टिचिंग यांनी अंशतः अनुदान दिले आहे.

|-
|| 14:41
|| या प्रोजेक्टसाठी अर्थसहाय्य NMEICT, MHRD, Government of India यांच्याकडून मिळालेले आहे. अधिक माहिती या लिंकवर उपलब्ध आहे.

|-
|| 14:52
|| ह्या ट्युटोरियलचे भाषांतर मनाली रानडे यांनी केले असून आवाज --- यांचा आहे.
सहभागासाठी धन्यवाद.
|-

|}

@@ Line 244: / Line 244: @@
 |-
 || 05:07
-|| सर्वोच्च बिंदूपाशी वेळ, पल्ला व उंची  यांची नोंद घ्या.
+|| सर्वोच्च बिंदूपाशी Time, Range व Height यांची नोंद घ्या.
 |-
 || 05:12
-||एका तक्त्यात तोफेचा कोन, वेळ, पल्ला आणि उंची यांचे कॉलम तयार करा.
+||एका तक्त्यात Cannon's Angle, Time, Range  आणि Height यांचे कॉलम तयार करा.
 |-
@@ Line 272: / Line 272: @@
 |-
 || 05:44
-||वेळ, पल्ला आणि उंची यांच्या व्हॅल्यूजची तक्त्यात नोंद करा.
+||Time, Range आणि Height यांच्या व्हॅल्यूजची तक्त्यात नोंद करा.
 मी नोंद केली आहे.
@@ Line 481: / Line 481: @@
 |-
 || 10:49
-|| प्रोब प्रोजेक्टाईलचा वेळ, पल्ला आणि उंची दाखवेल.
+|| प्रोब प्रोजेक्टाईलचा  Time, Range  आणि Height दाखवेल.
 |-

@@ Line 641: / Line 641: @@
 |-
 || 14:16
-|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.
+|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उत्तीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.
 |-

PhET/C3/Projectile-Motion/Marathi - Revision history

Radhika at 10:40, 9 March 2020

Manali at 09:53, 9 January 2020

Manali: First Upload