Manali at 10:00, 9 January 2020

2020-01-09T10:00:36Z

Manali: First Upload

2019-09-26T07:31:17Z

First Upload

New page

{|border=1
||'''Time'''
|'''Narration'''

|-
|| 00:01
|| '''Photoelectric Effect''' या PhET सिम्युलेशन वरील पाठात आपले स्वागत.

|-
|| 00:07
|| या पाठात- '''Photoelectric Effect''' हे इंटरऍक्टिव्ह PhET सिम्युलेशन कसे वापरायचे हे शिकणार आहोत.

|-
|| 00:15
|| हा पाठ समजण्यासाठी, माध्यमिक शाळेतील विज्ञानाचे प्राथमिक ज्ञान असावे.

|-
|| 00:22
|| या पाठासाठी मी:
उबंटु लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीम वर्जन 14.04,

|-
|| 00:28
|| जावा वर्जन 1.7,

|-
|| 00:32
|| फायरफॉक्स वेब ब्राउजर वर्जन 53.02.2 वापरत आहे.

|-
|| 00:38
|| हे सिम्युलेशन वापरून विद्यार्थी पुढील गोष्टी करू शकतील,
1. फोटोइलेक्ट्रिक इफेक्टचा अभ्यास,

|-
|| 00:44
||2. '''Threshold frequency''' काढणे.

|-
|| 00:47
||3. स्टॉपिंग पोटेंशियल आणि वर्क फंक्शन काढणे.

|-
|| 00:51
||4. इलेक्ट्रॉन्सच्या करंट आणि उर्जेवर परिणाम करणाऱ्या घटकांचा अभ्यास.

|-
|| 00:56
|| जेव्हा विशिष्ट वारंवारतेचा प्रकाश धातुच्या पृष्ठभागावर पडतो तेव्हा इलेक्ट्रॉन्स बाहेर टाकले जातात.

|-
|| 01:04
|| बाहेर पडणाऱ्या इलेक्ट्रॉन्सची संख्या गतिज ऊर्जा मोजणाऱ्या डिटेक्टरद्वारे मोजली जाते.

|-
|| 01:11
|| दिलेली लिंक वापरून सिम्युलेशन डाऊनलोड करू.

|-
|| 01:15
|| मी डाऊनलोड्स फोल्डरमधे फोटोइलेक्ट्रिक इफेक्ट सिम्युलेशन आधीच डाऊनलोड केले आहे.

|-
|| 01:22
|| टर्मिनल उघडा.

|-
|| 01:24
||प्रॉम्प्टवर: '''cd Downloads''' टाईप करून एंटर दाबा.

|-
|| 01:29
||पुढे: '''java space hyphen jar space photoelectric_en.jar''' टाईप करून एंटर दाबा.

|-
|| 01:40
||'''Photoelectric Effect''' सिम्युलेशन उघडेल.

|-
|| 01:44
|| टर्मिनल बंद करू नका अन्यथा ही चालू प्रक्रिया बंद होईल.

|-
|| 01:49
|| पुढे जाण्यासाठी '''Cancel''' वर क्लिक करा.

|-
|| 01:52
|| हा फोटोइलेक्ट्रिक इफेक्ट सिम्युलेशनचा इंटरफेस आहे.

|-
|| 01:57
|| या स्क्रीनच्या मेनूबारमधे- '''File''', '''Options''' आणि '''Help''' हे मेनू आयटेम्स आहेत.

|-
|| 02:05
|| '''Options''' मेनूमधे, '''Show photons''' आणि '''Control photon number instead of intensity''' हे पर्याय आहेत.

|-
|| 02:14
|| स्क्रीनमधे एक दिवा आहे जो धातूच्या पृष्ठभागावर प्रकाश टाकतो.

|-
|| 02:19
|| संबंधित स्लायडर्स हलवून प्रकाशाची तीव्रता आणि तरंगलांबी बदलू शकतो.

|-
|| 02:26
|| संबंधित बॉक्सेसमधे प्रकाशाची तीव्रता आणि तरंगलांबीच्या व्हॅल्यूज देऊ शकतो.

|-
|| 02:33
|| '''Photoelectric''' इफेक्ट प्रयोग निर्वात कक्षात केला जातो.

|-
|| 02:38
|| एका निर्वात कक्षात धातूचा पृष्ठभाग आणि इलेक्ट्रॉन्सची गतिज उर्जा मोजणारा डिटेक्टर ठेवला आहे.

|-
|| 02:48
|| विद्युत मंडलात एक बॅटरी आणि विद्युतप्रवाह(करंट) मोजणारे उपकरण जोडलेले आहे.

|-
|| 02:53
|| बॅटरीबरोबर एक व्होल्टेज स्लायडर दिला आहे.

|-
|| 02:58
|| स्क्रीनच्या खालील भागात '''Play/Pause''' आणि '''Step''' ही बटणे आहेत.

|-
|| 03:04
|| स्क्रीनच्या उजवीकडे आपल्याला धातू निवडण्यासाठी '''Target''' ड्रॉप डाऊन बॉक्स दिसेल.

|-
|| 03:11
|| डीफॉल्ट रूपात, '''सोडियम''' हा '''Target''' धातू निवडला आहे.

|-
|| 03:16
|| निकालांच्या अचूकतेसाठी '''Intensity''' स्लायडर '''50%''' वर हलवू.

|-
|| 03:23
|| '''Options''' मेनूमधे '''Show photons''' पर्यायावर क्लिक करा.

|-
|| 03:28
|| प्रकाश हा फोटॉन्सच्या रूपात पडत आहे.

|-
|| 03:34
|| '''Show photons''' पर्याय अनचेक करा.

|-
|| 03:36
|| डीफॉल्ट रूपात, wavelength स्लायडर 400 नॅनोमीटरवर आहे.

|-
|| 03:42
|| प्रकाश सोडियम धातूच्या पृष्ठभागावर पडताच इलेक्ट्रॉन्स बाहेर पडताना दिसत आहेत.

|-
|| 03:48
|| येणारे रेडिएशन आणि इलेक्ट्रान्सचे बाहेर पडणे यात वेळाचे अंतर नसते.

|-
|| 03:54
||हे इलेक्ट्रान्स डिटेक्टरकडे जातात.

|-
|| 03:58
|| शून्य व्होल्टेजसाठी करंटची व्हॅल्यू '''0.071''' दाखवत आहे.

|-
|| 04:05
|| '''Graphs''' खाली पुढील चेक बॉक्सेस आहेत -

|-
|| 04:09
|| '''Current Vs battery voltage''',

|-
|| 04:12
|| '''Current Vs light intensity''',

|-
|| 04:15
|| '''Electron energy Vs light frequency'''.

|-
|| 04:19
|| '''Current vs battery voltage''' चेकबॉक्सवर क्लिक करा.

|-
|| 04:23
|| '''current vs battery voltage''' चा आलेख आपल्याला दिसेल.

|-
|| 04:29
|| आलेखावरील लाल ठिपक्याचे निरीक्षण करा.

|-
|| 04:32
|| voltage स्लायडर हळूहळू 0 पासून 6 व्होल्ट्स पर्यंत ड्रॅग करा.

|-
|| 04:38
|| आपण व्होल्टेज वाढवत नेले तरी करंट स्थिर राहतो हे लक्षात घ्या.

|-
|| 04:44
|| हे लाल रंगाच्या रेषेने दाखवले आहे.

|-
|| 04:48
|| जसे आपण व्होल्टेज वाढवत जातो, फोटोइलेक्ट्रॉन्सची गती वाढते.

|-
|| 04:53
|| प्रकाशाची तीव्रता करंटवर कसा परिणाम करते ते पाहू.

|-
|| 04:58
|| '''Current vs light intensity''' चेकबॉक्सवर क्लिक करा.

|-
|| 05:03
|| '''Intensity''' स्लायडर 90% पर्यंत ड्रॅग करा.

|-
|| 05:08
|| तीव्रता वाढवली असता करंट सरळ रेषेत वाढतो हे लक्षात घ्या.

|-
|| 05:14
|| हे हिरव्या रंगाच्या रेषेने दाखवले आहे.

|-
|| 05:18
|| प्रकाशाची तीव्रता वाढवली असता फोटोइलेक्ट्रिक करंटचे परिमाण वाढते.

|-
|| 05:24
|| आता करंटची व्हॅल्यू 0.127 आहे.

|-
|| 05:30
|| '''Intensity''' स्लायडर पुन्हा 50% वर ड्रॅग करा.

|-
|| 05:35
|| आता '''Electron energy Vs light Frequency''' आलेखाच्या चेकबॉक्सवर क्लिक करा.

|-
|| 05:42
|| wavelength स्लायडर '''UV''' भागाच्या दिशेला ड्रॅग करा.

आलेखाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 05:49
|| इलेक्ट्रॉन्सची उर्जा वारंवारतेनुसार सरळ रेषेत वाढत आहे हे बघा.

|-
|| 05:55
|| हे निळ्या रेषेने दाखवले आहे.

|-
|| 05:59
|| करंटमधील बदलाचे निरीक्षण करा.

|-
|| 06:02
||वारंवारतेतील वाढ फोटोइलेक्ट्रॉन्सची उर्जा वाढवते.
|-
|| 06:08
|| वारंवारता वाढल्यामुळे फोटॉन्सकडून इलेक्ट्रॉन्सला मिळालेली उर्जा वाढलेली आहे.

|-
|| 06:15
|| याचा परिणाम इलेक्ट्रॉन्सची गतिज उर्जा वाढण्यावर होतो.

|-
|| 06:21
|| '''Camera''' आयकॉनवर क्लिक करा.

|-
|| 06:24
|| स्नॅपशॉट विंडो उघडेल.

|-
|| 06:27
|| हा '''Graphs''' आणि '''Experimental Parameters''' बद्दलची माहिती देईल.

|-
|| 06:33
|| हा स्नॅपशॉट वापरून आपण आलेखातील विविध सेटिंग्जची तुलना करू शकतो.

|-
|| 06:39
|| स्नॅपशॉट विंडो बंद करा.

|-
|| 06:42
|| आता आपण '''Threshold Frequency''' कशी मिळवायची याबद्दल जाणून घेऊ.

|-
|| 06:48
|| फोटोइलेक्ट्रिक परिणामासाठी प्रत्येक धातूला एक न्यूनतम वारंवारता आहे.
|-
|| 06:55
|| ह्या वारंवारतेला '''Threshold Frequency''' म्हणतात जी ʋ०(न्यू झिरो) ने दाखवली जाते.

|-
|| 07:01
|| '''Threshold Frequency''' च्या खाली फोटोइलेक्ट्रीक इफेक्ट दिसू शकत नाही.

|-
|| 07:07
|| wavelength स्लायडर विजिबल रिजनच्या दिशेला ड्रॅग करा.

|-
|| 07:12
|| कोणत्या तरंगलांबीला इलेक्ट्रॉन बाहेर पडणे थांबते याचे निरीक्षण करा.

|-
|| 07:18
|| आपल्या लक्षात येईल की '''540 nm''' ला सोडियममधून इलेक्ट्रॉन्स बाहेर पडणे बंद झाले आहे.

|-
|| 07:25
|| wavelength च्या बॉक्समधे '''539 nm''' टाईप करून निरीक्षण करा.

|-
|| 07:32
|| सोडियम धातूच्या पृष्ठभागावरून '''539 nm''' वर इलेक्ट्रॉन्स बाहेर पडायला सुरूवात होईल.

|-
|| 07:39
|| याचा अर्थ सोडियमसाठी '''539 nm''' ही threshold wavelength आहे.

|-
|| 07:45
|| येथे करंटची व्हॅल्यू शून्य आहे.

|-
|| 07:49
|| आता '''threshold frequency''' ची व्हॅल्यू मिळवू.

|-
|| 07:54
|| येथे wavelength नॅनो मीटर्स(nm) मधे दाखवली आहे.

|-
|| 07:58
|| मी 10 च्या वजा 9 व्या घाताने गुणून ती व्हॅल्यू मीटर्समधे रूपांतरित करणार आहे.

|-
|| 08:05
|| पुढील सूत्र वापरून '''Threshold frequency''' काढता येऊ शकते.

|-
|| 08:10
|| 0.56 गुणिले 10 चा 15 वा घात Hz इतकी सोडियमची '''Threshold frequency''' आहे.

|-
|| 08:18
|| आता '''Target''' म्हणून '''Platinum''' निवडू.

|-
|| 08:22
|| ड्रॉप डाऊन ऍरोवर क्लिक करून '''Platinum''' हा पर्याय निवडा.

|-
|| 08:26
|| या wavelength वर आपल्याला फोटोइलेक्ट्रॉन्स बाहेर पडताना दिसत नाहीत.

|-
|| 08:31
|| इलेक्र्टॉन बाहेर पडायला सुरूवात होईपर्यंत स्लायडर '''UV''' भागात ड्रॅग करा.

|-
|| 08:39
|| कमी wavelength च्या भागात wavelength स्लायडर ड्रॅग करा.

|-
|| 08:45
|| लक्षात घ्या की विविध उर्जेचे इलेक्ट्रॉन्स मोठ्या संख्येने बाहेर पडत आहेत.

|-
|| 08:52
|| सर्वोच्च उर्जा असलेले इलेक्ट्रॉन्स बघण्यासाठी '''Show only highest energy electrons''' च्या चेकबॉक्स वर क्लिक करा.

|-
|| 09:00
|| विविध उर्जांचे इलेक्ट्रॉन्स दाखवण्यासाठी तो बॉक्स अनचेक करा.

|-
|| 09:05
|| असाईनमेंट म्हणून, '''Platinum''' ची '''Threshold Frequency''' काढा.

|-
|| 09:11
|| आता आपण '''work function''' आणि '''stopping voltage''' ची किंमत काढू.

|-
|| 09:17
|| वर्क फंक्शन म्हणजे फोटोइलेक्ट्रिक परिणाम सुरू होण्यासाठी लागणारी न्यूनतम उर्जा.
|-
|| 09:24
|| वेगवेगळ्या धातूंसाठी वेगवेगळ्या वर्क फंक्शन व्हॅल्यूज असतात.

|-
|| 09:29
|| हे ϕ0(फाय झिरो) ने दाखवले जाते.

|-
||09:32
|| ϕ0= hʋ0 (फाय झिरो बरोबर h गुणिले न्यु झिरो) हे वर्क फंक्शनचे सूत्र आहे.

|-
|| 09:38
|| low ionization enthalpy व्हॅल्यूज असलेल्या मूलद्रव्यांची वर्कफंक्शन कमी असतात.

उदाहरणार्थ: लिथियम, सोडियम, पोटॅशियम, रुबिडियम, सिसियम.

|-
||09:51
|| सोडियमचे वर्क फंक्शन काढूया.

|-
|| 09:55
|| '''w0 = hʋ0 हे सूत्र वापरून वर्क फंक्शन काढता येते.

|-
|| 10:04
|| सोडियमचे वर्क फंक्शन 2.31 eV (इलेक्ट्रॉन व्होल्टस) इतके आहे.

|-
|| 10:10
|| तसेच कॅल्शियमचे वर्क फंक्शन 2.9 eV (इलेक्ट्रॉन व्होल्टस) इतके आहे.

|-
|| 10:17
|| स्टॉपिंग पोटेंशियल हे इलेक्ट्रॉन्स दुसऱ्या बाजूला पोचण्यापासून रोखणारे ऋण व्होल्टेज असते.

|-
|| 10:26
|| स्टॉपिंग पोटेंशियलला फोटोइलेक्ट्रिक करंट शून्य होतो.

|-
|| 10:31
|| सोडियमचे स्टॉपिंग पोटेंशियल कसे काढायचे ते पाहू.

|-
|| 10:37
|| टारगेट ड्रॉपडाऊनमधे सोडियम धातू निवडा.

|-
|| 10:41
|| wavelength स्लायडर, सोडियमची threshold wavelength,
539 नॅनो मीटर पर्यंत ड्रॅग करा.

|-
|| 10:51
|| व्होल्टेज स्लायडर ऋण व्होल्टेजकडे ड्रॅग करा.

|-
|| 10:56
|| कुठल्या व्होल्टेजला इलेक्ट्रॉन्स डिटेक्टरपासून उलट फिरतील?

|-
|| 11:01
|| '''-0.01 V'''(व्होल्टस) ला इलेक्ट्रॉन्स डिटेक्टरपासून उलट फिरतील.

|-
|| 11:08
|| '''-0.04 ''' व्होल्टसवर सोडियममधून एकही इलेक्ट्रॉन उत्सर्जित होत नाही याचे निरीक्षण करा.

|-
|| 11:16
|| असाईनमेंट म्हणून, झिंक, कॉपर आणि कॅल्शियमचे वर्क फंक्शन काढा.

|-
|| 11:22
|| त्याच धातूंचे स्टॉपिंग पोटेंशियलदेखील काढा.

|-
|| 11:27
|| थोडक्यात,
या पाठात आपण,

'''Photoelectric Effect''', या PhET सिम्युलेशनबद्दल शिकलो.

|-
||11:36
|| हे सिम्युलेशन वापरून आपण शिकलो :
फोटोइलेक्ट्रिक इफेक्ट,

|-
|| 11:41
|| '''Threshold Frequency''' काढणे,

|-
|| 11:44
|| स्टॉपिंग पोटेंशियल आणि वर्क फंक्शन काढणे,

|-
|| 11:48
|| आणि इलेक्ट्रॉन्सच्या करंट आणि उर्जेवर परिणाम करणाऱ्या घटकांचा अभ्यास.

|-
|| 11:54
|| दिलेल्या लिंकवरील व्हिडिओमधे स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्टचा सारांश मिळेल.
हा व्हिडिओ डाऊनलोड करूनही पाहू शकता.

|-
|| 12:03
|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.

|-
|| 12:13
|| अधिक माहितीसाठी कृपया येथे लिहा.

|-
|| 12:17
|| कृपया या फोरममध्ये आपल्या टाईम क्वेरीज पोस्ट करा.
|-
|| 12:22
|| या प्रकल्पाला पंडित मदन मोहन मालवीय नॅशनल मिशन ऑन टीचर्स अँड टिचिंग यांनी अंशतः अनुदान दिले आहे.

|-
|| 12:31
|| या प्रोजेक्टसाठी अर्थसहाय्य NMEICT, MHRD, Government of India यांच्याकडून मिळालेले आहे.
अधिक माहिती या लिंकवर उपलब्ध आहे.

|-
|| 12:43
|| ह्या ट्युटोरियलचे भाषांतर मनाली रानडे यांनी केले असून आवाज --- यांचा आहे.
सहभागासाठी धन्यवाद.
|-
|}

@@ Line 524: / Line 524: @@
 |-
 || 12:03
-|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.
+|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उत्तीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.
 |-

PhET/C3/Photoelectric-Effect/Marathi - Revision history

Manali at 10:00, 9 January 2020

Manali: First Upload