Manali at 10:04, 9 January 2020

2020-01-09T10:04:32Z

Manali at 09:48, 14 December 2019

2019-12-14T09:48:23Z

Manali: First Upload

2019-12-13T10:55:13Z

First Upload

New page

{|border=1
||'''Time'''
||'''Narration'''
|-

|-
|| 00:01
|| स्पोकन ट्युटोरियलच्या '''Neuron '''PhET सिम्युलेशन या पाठात आपले स्वागत.

|-
|| 00:07
|| या पाठात, '''Neuron''' या PhET सिम्युलेशनचे प्रात्यक्षिक बघणार आहोत.

|-
|| 00:14
|| या पाठासाठी मी:
उबंटु लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीम वर्जन 14.04

|-
|| 00:20
|| जावा वर्जन 1.7.0

|-
|| 00:25
|| फायरफॉक्स वेब ब्राउजर वर्जन 53.02.2 वापरत आहे.

|-
|| 00:31
|| हा पाठ समजण्यासाठी, माध्यमिक शाळेतील जीवशास्त्राचे प्राथमिक ज्ञान असावे.

|-
|| 00:39
|| सिम्युलेशनच्या सहाय्याने आपण शिकू, न्यूरॉन उत्तेजित होताना किंवा विश्रांत अवस्थेत असताना पटलाच्या विरूध्द बाजूंना होणारी आयनांची हालचाल.

|-
|| 00:51
|| लीक आणि गेटेड चॅनेल्सचे(मार्गिका) कार्य.

|-
||00:54
||पटलाची प्रवेशक्षमता (Membrane permeability)

|-
|| 00:58
|| ऍक्शन पोटोन्शियलच्या निर्मितीसाठी घडणारा घटनाक्रम

|-
|| 01:03
|| सिम्युलेशन डाउनलोड करण्यासाठी दिलेली लिंक वापरा.

|-
|| 01:08
|| मी डाउनलोड्स फोल्डरमधे '''Neuron ''' सिम्युलेशन आधीच डाउनलोड केले आहे.

|-
|| 01:14
|| सिम्युलेशन उघडण्यासाठी '''Neuron_en.html''' फाईलवर राईट क्लिक करा.

|-
|| 01:19
|| '''Open With Firefox Web Browser''' पर्याय निवडा.

|-
|| 01:24
|| ब्राउजरमधे सिम्युलेशन उघडेल.

|-
||01:27
|| '''simulation''' विंडो ऍक्झॉनचा (अक्षतंतु) छेद दर्शवत आहे.

|-
|| 01:32
||अक्षतंतु किंवा ऍक्झॉन दंडगोलाकृती असतो.

|-
|| 01:36
|| ऍक्झॉनचा आतील भाग हा अक्षतंतुद्रव्याने (axoplasm) भरलेला असतो.

|-
|| 01:41
||बाहेरील भाग पातळ ऍक्झॉन पटलाने आच्छादलेला असतो.

|-
|| 01:45
|| ऍक्झॉन पटलावर विविध प्रकारचे आयन चॅनेल असतात.

|-
|| 01:50
|| स्क्रीनच्या वरील डाव्या कोपर्‍यात आपल्याकडे झूम स्लायडर आहे.

|-
|| 01:55
|| हा पटलाचे दृश्य जवळून पाहण्यास मदत करतो.

|-
|| 02:00
|| इंटरफेसच्या उजव्या बाजूला, '''Legend''' बॉक्स आणि '''Show''' बॉक्स दिसेल.

|-
|| 02:06
||'''Legend''' बॉक्स आयन्स आणि '''channels''' दर्शवितो.

|-
|| 02:12
|| '''Show''' बॉक्समध्ये, '''All Ions''' ,'''Charges''' ,'''Concentrations''' '''Potential chart''' चेक बॉक्स दिसत आहेत.

|-
|| 02:23
|| स्क्रीनच्या तळाशी '''Fast Forward''', '''Normal''' आणि '''Slow Motion''' ही रेडिओ बटणे असलेला बॉक्स आहे.

|-
|| 02:33
||तसेच '''Rewind''', '''Play/Pause''' आणि '''Step''' बटणे,

|-
|| 02:39
|| '''Stimulate Neuron''' आणि '''Reset''' बटणे आहेत.

|-
|| 02:45
|| या सिम्युलेशनमधे पाहणार आहोत सोडियम आणि पोटॅशियम आयनांची ऍक्झॉन पटलातून होणारी हालचाल.

|-
|| 02:55
|| न्युरॉन म्हणजे मज्जासंस्थेतील अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण पेशी होत.

|-
|| 03:02
|| ते विविध प्रकारच्या उत्तेजना शोधू शकतात, प्राप्त आणि प्रसारित करू शकतात.

|-
|| 03:09
|| अ‍ॅक्सॉन पटल मोठे करण्यासाठी दिसण्यासाठी झूम स्लायडर ड्रॅग करा.

|-
|| 03:14
|| आयन चॅनेल्स विविध आयन्सना निवडकपणे प्रवेश करू देतात.

|-
|| 03:20
|| येथे दोन भिन्न प्रकारचे आयन चॅनेल्स दाखवले आहेत.

|-
|| 03:25
||'''Leak Channel''' आणि '''Gated Channel'''.

|-
|| 03:29
|| संदर्भासाठी कृपया स्क्रीनच्या उजवीकडील '''Legend''' पॅनेल बघा.

|-
|| 03:35
||'''Legend''' पॅनेलमधे '''sodium''' आणि '''potassium''', '''Gated''' आणि '''Leak channels''' आहेत.

|-
|| 03:42
|| लीक आयन चॅनेल्स नेहमीच उघडे असतात.

|-
|| 03:46
||पटलाचा पोटेन्शियल विश्रांत करण्यासाठी हे जबाबदार असतात.

|-
|| 03:50
||उत्तेजनास प्रतिसाद म्हणून '''Gated Channels''' ची उघडझाप होते.

|-
|| 03:57
|| आयनची देवाणघेवाण नीट दिसण्यासाठी, सिम्युलेशनचा वेग कमी ठेवा.

|-
|| 04:03
|| स्क्रीनच्या तळाशी असलेल्या '''Slow Motion''' रेडिओ बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 04:08
||सोडियम आणि पोटॅशियम आयन हे सतत पटलाच्या आत आणि बाहेर फिरताना दिसत आहेत.

|-
|| 04:15
|| ते संबंधित लीक चॅनेलमधून हालचाल करत आहेत.

|-
|| 04:19
|| '''Show''' बॉक्समधल्या '''Charges''' आणि '''Concentrations''' चेकबॉक्सेस निवडा.

|-
|| 04:28
|| पटलाच्या आतील आणि बाहेरील पोटॅशियम आणि सोडियमच्या आयन्सची सांद्रता (concentration) लक्षात घ्या.

|-
|| 04:36
|| अक्षतंतुद्रव्यात(Axoplasm) पोटॅशियम आयनांची सांद्रता जास्त आणि सोडियम आयनाची सांद्रता कमी असेल.

|-
|| 04:45
|| अक्षतंतुच्या(axon) बाहेरील द्रव पदार्थात पोटेशियम आयनांची सांद्रता कमी आणि सोडियम आयनांची सांद्रता जास्त असते.

|-
|| 04:55
|| यामुळे पटलाच्या दोन्ही बाजूंमधे सांद्रता ग्रॅडियंट तयार होते.

|-
|| 05:00
|| परिणामी, पटलाच्या बाह्य पृष्ठभागावर धन विद्युतभार निर्माण होतो.

|-
|| 05:06
|| त्याच्या अंतर्गत पृष्ठभागावर ऋण विद्युतभार निर्माण होतो.

|-
|| 05:11
|| म्हणून पटलाचे ध्रुवीकरण होते.

|-
|| 05:16
|| रेस्टिंग (विश्रांत) पोटेन्शियल

|-
|| 05:19
|| ऍक्झॉन पटलाच्या दोन्ही बाजूंमधे असलेल्या विद्युत विभवांतराला रेस्टिंग पोटेन्शियल म्हणतात.

|-
|| 05:28
|| '''Show''' बॉक्समध्ये '''Potential Chart''' साठी चेक बॉक्स निवडा.

|-
|| 05:33
|| न्युरॉनला उत्तेजन देण्यासाठी '''Stimulate Neuron''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 05:40
|| लक्षात घ्या सोडियम आयन आत जात आहेत आणि पोटॅशियम आयन बाहेर येत आहेत.

|-
|| 05:46
|| आयनांच्या आदान प्रदानाच्या वेळी प्रभाराची देवाणघेवाण होते.

|-
|| 05:51
|| ऍक्झॉन पटलाच्या पोलॅरिटीमधे झालेला बदल लक्षात घ्या.

|-
|| 05:56
|| या अवस्थेत मज्जातंतु '''action potential''' किंवा '''depolarized''' असतात.

|-
|| 06:03
||आयनांची ही हालचाल गेटेड चॅनेल्सच्या माध्यमातून होते.

|-
|| 06:09
|| सिम्युलेशन थोडा वेळ थांबवा.

|-
|| 06:13
|| पोटेन्शियशियल चार्टमधील '''membrane potential''' मधे होणारी वाढ पहा.

|-
|| 06:18
|| न्युरॉनमधील ऍक्शन पोटेन्शियल्सना चेता आवेग(nerve impulses) म्हणतात.

|-
|| 06:23
|| सिम्युलेशन सुरू करण्यासाठी '''Play''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 06:27
|| ऍक्शन पोटेन्शियलच्या काही काळानंतर उलट क्रिया घडू लागते.

|-
|| 06:34
|| या प्रक्रियेत सोडियम आणि पोटॅशियम आयन आत आणि बाहेर जातात.

|-
|| 06:41
|| यामुळे पटलाची विश्रांत पोटेन्शियल अवस्था पुन्हा तयार होते.

|-
|| 06:45
|| या प्रक्रियेला रिपोलरायझेशन म्हणतात.

|-
|| 06:49
|| आता तंतु प्रतिसादात्मक उत्तेजन प्राप्त करण्यास तयार झाला आहे.

|-
|| 06:58
|| थोडक्यात,

|-
||07:01
|| या पाठात, '''Neuron''' या PhET सिम्युलेशनचे प्रात्यक्षिक बघितले.

|-
|| 07:09
|| सिम्युलेशनच्या सहाय्याने आपण शिकलो, न्युरॉन उत्तेजित होताना किंवा विश्रांत अवस्थेत असताना पटलाच्या विरूध्द बाजूंना होणारी आयनांची हालचाल.

|-
|| 07:20
|| लीक आणि गेटेड चॅनेल्सचे कार्य.

|-
|| 07:24
|| पटलाची प्रवेशक्षमता.

|-
|| 07:27
|| ऍक्शन पोटोन्शियलच्या निर्मितीसाठी घडणारा घटनाक्रम

|-
|| 07:32
|| असाईनमेंट म्हणून : गेटेड चॅनेल आणि लीक चॅनेलमधील फरक पहा.

|-
|| 07:41
|| ऍक्शन पोटेन्शियल पुढे पाठवण्यासाठी आयन चॅनेल उघडझाप करण्याचा क्रम पहा.

|-
|| 07:50
|| दिलेल्या लिंकवरील व्हिडिओमधे स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्टचा सारांश मिळेल.

|-
|| 07:56
|| हा व्हिडिओ डाऊनलोड करूनही पाहू शकता.

|-
|| 07:59
|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते.
ऑनलाईन परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.

|-
|| 08:09
|| अधिक माहितीसाठी कृपया येथे लिहा.

|-
|| 08:13

|| कृपया या फोरममध्ये आपल्या टाईम क्वेरीज पोस्ट करा.

|-
|| 08:17
|| या प्रकल्पाला पंडित मदन मोहन मालवीय नॅशनल मिशन ऑन टीचर्स अँड टिचिंग यांनी अंशतः अनुदान दिले आहे.

|-
|| 08:26
|| या प्रोजेक्टसाठी अर्थसहाय्य NMEICT, MHRD, Government of India यांच्याकडून मिळालेले आहे.

|-
|| 08:34
|| अधिक माहिती या लिंकवर उपलब्ध आहे.

|-
|| 08:39
|| ह्या ट्युटोरियलचे भाषांतर मनाली रानडे यांनी केले असून आवाज --- यांचा आहे.

|-
|| 08:46
|| सहभागासाठी धन्यवाद.

|}

@@ Line 339: / Line 339: @@
 || 07:59
 || स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते.
-ऑनलाईन परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.
+ऑनलाईन परीक्षा उत्तीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.

@@ Line 167: / Line 167: @@
 |-
 || 03:50
-||उत्तेजनास प्रतिसाद म्हणून '''Gated Channels''' ची उघडझाप होते.
+||उत्तेजकास प्रतिसाद म्हणून '''Gated Channels''' ची उघडझाप होते.
 |-
@@ Line 288: / Line 288: @@
 |-
 || 06:49
-|| आता तंतु प्रतिसादात्मक उत्तेजन प्राप्त करण्यास तयार झाला आहे.
+|| आता तंतु प्रतिसादात्मक उत्तेजना प्राप्त करण्यास तयार झाला आहे.

PhET/C3/Neuron/Marathi - Revision history

Manali at 10:04, 9 January 2020

Manali at 09:48, 14 December 2019

Manali: First Upload