Manali at 09:47, 9 January 2020

2020-01-09T09:47:48Z

Manali: First Upload

2019-09-23T12:40:37Z

First Upload

New page

{|border=1
||'''Time'''
||'''Narration'''

|-
|| 00:01
|| '''Energy Skate Park''' सिम्युलेशनवरील पाठात आपले स्वागत.

|-
||00:06
|| या पाठात आपण '''Energy Skate Park''', या '''PhET ''' सिम्युलेशनचे प्रात्यक्षिक बघणार आहोत.

|-
||00:14
|| या पाठासाठी मी:
उबंटु लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीम वर्जन 14.04,

|-
||00:22
|| जावा वर्जन 1.7,

|-
||00:26
||फायरफॉक्स वेब ब्राउजर वर्जन 53.02.2 वापरत आहे.

|-
||00:32
|| हा पाठ समजण्यासाठी, माध्यमिक शाळेतील भौतिकशास्त्राचे प्राथमिक ज्ञान असावे.
|-
|| 00:40
|| हे सिम्युलेशन वापरून तुम्ही शिकणार आहात:

1. उर्जा अक्षय्यतेचा नियम.

|-
||00:48
||2. ऊर्जेतील बदलांसाठी पाय चार्ट आणि बार ग्राफ दाखवणे.

|-
||00:53
||3. ट्रॅकवरील विशिष्ट स्थानावर उर्जेचे मूल्य दर्शविण्यासाठी '''Energy vs Position''' आलेख काढणे.

|-
||01:00
||4. ट्रॅकच्या स्थानातील बदलानुसार उर्जेतील बदलांचे निरीक्षण करणे.

|-
||01:04
||5. वस्तुमान आणि घर्षणात बदल झाल्यामुळे उर्जेत होणारे बदल बघणे.

|-
||01:09
|| ऊर्जा अक्षय्यतेच्या नियमानुसार उर्जा निर्माण केली जाऊ शकत नाही किंवा नष्टही केली जाऊ शकत नाही.

|-
||01:17
|| ती केवळ एका रूपातून दुसर्‍या रूपात रूपांतरित केली जाऊ शकते.

|-
||01:22
|| परिवर्तन होण्यापूर्वीची आणि नंतरची एकूण उर्जा तेवढीच राहते.

|-
|| 01:27
||स्थितिज उर्जा म्हणजे पदार्थाच्या स्थानामुळे त्याला प्राप्त झालेली ऊर्जा.

|-
||01:34
||ज्यात '''PE = mgh ''' जेथे '''m''' म्हणजे पदार्थाचे वस्तुमान , '''g''' हे गुरुत्वाकर्षणामुळे असलेले त्वरण आणि '''h''' ही उंची आहे.

|-
||01:43
||पदार्थाला असलेल्या गतीमुळे त्याला गतिज उर्जा प्राप्त होते.

|-
||01:49
||'''KE =1/2 mv2
येथे '''m''' हे पदार्थाचे वस्तुमान आणि '''v''' म्हणजे वेग.

|-
|| 01:57
|| प्रात्यक्षिक सुरू करूया.

|-
|| 02:00
|| दिलेली लिंक वापरून सिम्युलेशन डाऊनलोड करू.

|-
|| 02:04
|| मी '''Downloads''' फोल्डरमधे '''Energy skate park''' हे सिम्युलेशन आधीच डाऊनलोड केले आहे.

|-
|| 02:11
|| सिम्युलेशन सुरू करण्यासाठी टर्मिनल उघडा.

|-
||02:15
|| प्रॉमप्टवर टाइप करा: '''cd Downloads''' आणि एंटर दाबा.

|-
|| 02:23
|| त्यानंतर टाईप करा: '''java space hyphen jar space energy hyphen skate hyphen park underscore en dot jar''' आणि एंटर दाबा.

|-
||02:37
||'''Energy Skate Park ''' सिम्युलेशन उघडेल.

|-
|| 02:41
|| हा '''Energy skate Park''' सिम्युलेशनचा इंटरफेस आहे.

|-
|| 02:46
|| हे सिम्युलेशन वापरून वास्तविक जगात उर्जेचे रूपांतरण कसे होतात ते पाहू.

|-
|| 02:54
||स्क्रीनच्या मेनूबारमधे हे मेनू आयटम्स आहेत- '''File''',

|-
||03:00
||'''Tracks''',

|-
||03:02
||'''Help'''.

|-
|| 03:04
|| स्क्रीनमधे एक '''PhET''' स्केटर डीफॉल्ट रूपात '''loop''' आंदोलने घेत आहे.

|-
||03:09
|| '''skater''' चा ट्रॅक बदलण्यासाठी '''Tracks''' मेनूवर क्लिक करा.

|-
||03:14
||मेनू निवडण्यासाठी ट्रॅक्सची सूची दाखवेल.

|-
|| 03:19
|| उजवीकडे कंट्रोल्स असलेले पॅनेल आहे.

|-
||03:24
|| हे कंट्रोल्स सिम्युलेशनमधे attributes बदलण्यासाठी वापरले जातात.

|-
|| 03:29
|| सिम्युलेशन रिसेट करण्यासाठी '''Reset''' वर क्लिक करा. रिसेट या कृतीला पुष्टी देण्यासाठी '''Yes''' वर क्लिक करा.
|-
|| 03:37
|| पॅनेलवरील '''Choose Skater''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||03:41
||'''Choose Skater''' हे पॅनेल उघडेल.

|-
|| 03:44
|| हे पॅनेल विविध स्केटर्स त्यांच्या वस्तुमानासहित दाखवत आहे.
|-
||03:49
||डीफॉल्ट रूपात, 75 किलो वस्तुमान असलेला '''PhET Skater''' निवडलेला आहे.

|-
||03:55
|| '''OK''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 03:58
|| स्क्रीनच्या खालील भागात, ऍनिमेशनचा वेग नियंत्रित ठेवण्यासाठी ''' Sim Speed''' हा स्लायडर,

|-
||04:06
||'''Play/Pause''' आणि '''Step''' ही बटणे,

|-
||04:10
||तसेच '''Zoom in''' आणि '''zoom out''' ही बटणे आहेत.

|-
|| 04:13
|| डीफॉल्ट रूपात, ''' Sim Speed''' स्लायडर '''fast''' वर आहे.

|-
||04:17
|| ''' Sim speed''' स्लायडर '''slow '''आणि '''fast''' या पर्यायांमधे ड्रॅग करा.

|-
|| 04:22
|| मार्ग दर्शवण्यासाठी पाथ या विभागातील '''Show Path''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||04:27
||मार्गावर जांभळ्या रंगाचे ठिपके दिसतील.

|-
||04:30
|| '''Stop''' बटणावर क्लिक करून नंतर सिम्युलेशन पॉज करा.

|-
|| 04:36
|| मार्गावरील कुठल्याही जांभळ्या ठिपक्यावर क्लिक करा.

|-
||04:40
||पुढील माहिती दाखवली जाईल:

|-
||04:44
||स्केटरची गतिज उर्जा,

|-
||04:46
||स्थितिज उर्जा,

|-
||04:48
||एकूण उर्जा,

|-
||04:50
||उंची,

|-
||04:52
||आणि वेग.

|-
||04:54
|| मार्ग क्लियर करण्यासाठी '''Clear''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 04:58
|| सिम्युलेशन सुरू करण्यासाठी '''Play''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 05:02
|| उजवीकडे पॅनेलमधे '''Energy Graphs''' या विभागाखालील '''Show Pie Chart''' या चेकबॉक्सवर क्लिक करा.

|-
|| 05:09
|| '''with Thermal''' हा चेकबॉक्सदेखील सिलेक्ट झालेला दिसेल.

|-
||05:14
||'''Pie chart''' तुम्हाला गतिज उर्जेचे स्थितिज उर्जेत व उलट रूपांतरण दाखवेल.

|-
|| 05:20
|| एनर्जी इंडीकेटर बॉक्स स्क्रीनच्या उजव्या वरच्या कोपऱ्यात दिसत आहे.

|-
||05:26
|| '''Pie Chart''' मधील उर्जा बदल दाखवण्यासाठी हा बॉक्स उपयोगी आहे.
|-
|| 05:31
|| या उदाहरणात स्थितिज उर्जा ही गुरूत्वीय स्थितिज उर्जा आहे.

|-
||05:36
|| हा बदल गुरुत्वाकर्षण क्षेत्रात स्केटरची उंची बदलण्यामुळे होत आहे.

|-
|| 05:41
|| जसजसा स्केटर खाली सरकतो तसतशी त्याची स्थितिज उर्जा कमी होते आणि गतिज उर्जा वाढते.

|-
|| 05:49
|| जसा स्केटर वर सरकेल तशी त्याची स्थितिज उर्जा वाढते आणि गतिज ऊर्जा कमी होते.

|-
|| 05:56
|| '''sim speed''' स्लायडर '''Slow''' कडे ड्रॅग करा.

|-
|| 06:00
|| ट्रॅकच्या तळाशीही तुम्हाला थोडी स्थितिज उर्जा असलेली दिसेल.
|-
||06:06
||याचे कारण ट्रॅक हा जमिनीच्या पातळीपासून वर आहे.

|-
|| 06:11
|| ट्रॅक ड्रॅग करून जमिनीच्या पातळीवर न्या.

|-
||06:15
|| स्केटरमध्ये ट्रॅकच्या तळाशी शून्य स्थितिज उर्जा आणि सर्वात वर शून्य गतिज ऊर्जा आहे हे पहा.

|-
|| 06:23
||आता मी ट्रॅक जमिनीपासून वर ड्रॅग करत आहे.

|-
||06:27
|| '''Potential Energy Reference''' चेकबॉक्सवर क्लिक करा.

|-
||06:31
|| स्क्रीनच्या खालील भागात '''P.E=0 at this dotted line''' असे दाखवले जाईल.
|-
|| 06:37
|| '''Potential Energy Reference''' रेषा वरच्या दिशेने ड्रॅग करून ट्रॅकच्या तळाला स्पर्श करा.

|-
||06:43
|| तुम्हाला आता दिसेल की, स्केटरमध्ये ट्रॅकच्या तळाशी शून्य स्थितिज उर्जा आहे.

|-
|| 06:49
|| आता '''Bar Graph''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||06:52
||या बार आलेखावर चार उर्जा दाखवलेल्या आहेत.

|-
||06:56
|| स्केटर ट्रॅकवर मागे व पुढे सरकत असताना उर्जा बदलांची नोंद घ्या.
|-
|| 07:02
|| स्केटरची एकूण उर्जा स्थिर आहे.

|-
||07:06
||म्हणजेच येथे उर्जा अक्षय्यतेचा नियम पाळला जात आहे.
|-
|| 07:10
||ट्रॅकचा आकार आणि उंची बदलू या.

|-
||07:14
||कोणत्याही एखाद्या निळ्या बिंदूवर क्लिक करून ड्रॅग करा.

|-
||07:17
||ट्रॅकची उंची वाढल्यामुळे एकूण उर्जेत वाढ झाली आहे याची नोंद घ्या.

|-
||07:22
|| '''Bar Graph''' बंद करा.
|-
|| 07:24
|| सिम्युलेशन रिसेट करण्यासाठी '''Reset''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 07:29
|| नंतर '''Energy vs. Position''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||07:33
||'''Energy vs Position ''' चा आलेख दिसेल.
|-
||07:37
|| आलेख आणि स्केटर एकाच वेळी दिसण्यासाठी ट्रॅक डावीकडे ड्रॅग करा.

|-
|| 07:43
|| स्केटरच्या स्थानानुसार उर्जेत कसे बदल होतात ते पहा.

|-
||07:48
||येथे तुम्हाला dotted line हलताना दिसेल.

|-
||07:52
|| ही, ट्रॅकवरील विशिष्ट स्थानावर स्केटरची उर्जा दर्शवते.
|-
||07:58
|| आलेखाच्या तळाशी उर्जेसाठी चार चेकबॉक्सेस आहेत.

|-
||08:02
||एखाद्या विशिष्ट प्रकारचा उर्जा आलेख बघण्यासाठी इतर चेकबॉक्सेस अनचेक करा.

|-
||08:09
|| सिम्युलेशन काही काळ थांबवण्यासाठी '''Pause''' बटणावर क्लिक करा.
|-
|| 08:13
|| '''Copy''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||08:16
||'''Copy''' बटणाद्वारे आपल्याला एखाद्या विशिष्ट स्थानासाठी उर्जेचे मूल्य आलेखावर दाखवता येते.

|-
||08:22
||आलेख बंद करा.

|-
|| 08:25
|| '''Energy vs. Time''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||08:29
||'''Energy vs. Time''' चा आलेख उघडेल.

|-
|| 08:33
|| आलेखाच्या खालच्या भागात आपल्याकडे सिम स्पीड स्लायडर,

|-
||08:38
||स्टॉप/गो, प्लेबॅक,
|-
||08:42
||स्टेप, रिवाईंड, क्लियर ही बटणे आहेत.

|-
||08:49
|| सिम्युलेशन सुरू करण्यासाठी '''Play''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 08:56
|| '''Stop''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 08:59
|| सिम स्पीड स्लायडर स्लो आणि फास्ट यांच्या दरम्यान ड्रॅग करा.

|-
||09:04
||नंतर प्लेबॅक बटण दाबा.

|-
||09:07
||एक जांभळी उभी रेषा मार्गावर आडवी जाताना दिसेल.

|-
||09:12
||दिलेल्या वेळेत गतिज, स्थितिज आणि एकूण उर्जेच्या व्हॅल्यूजचे निरीक्षण करा.

|-
||09:20
|| लक्षात घ्या एकूण उर्जा स्थिर आहे.

|-
||09:24
||परंतु गतिज उर्जेचे स्थितिज ऊर्जेत आणि उलट असे बदल होत आहेत.

|-
||09:29
||येथे घर्षण नसल्यामुळे औष्णिक उर्जा शून्य आहे.

|-
||09:33
|| '''Energy vs. Time''' आलेख बंद करा.

|-
|| 09:36
|| सिम्युलेशन रिसेट करण्यासाठी '''Reset''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 09:40
|| स्केटरच्या वस्तुमानानुसार एकूण उर्जेत होणारा बदल पाहू.
|-
||09:45
|| पॅनेलच्या तळाशी स्क्रॉल करा.

|-
|| 09:48
|| '''Edit skater''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||09:51
|| '''Mass''' टेक्स्ट बॉक्स आणि '''Mass''' स्लायडर दिसेपर्यंत खाली स्क्रॉल करा.

|-
||09:57
||डीफॉल्ट रूपात, '''Mass''' 75 किलो आहे.

|-
|| 10:01
|| आलेख उघडण्यासाठी '''Energy Vs. Time''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 10:06
|| '''Mass''' स्लायडर हळूहळू 200 च्या दिशेने ड्रॅग करा.

|-
||10:10
||आपण स्केटरचे वस्तुमान बदलत असता उर्जेत होणारे बदल आलेखावर पहा.

|-
|| 10:16
|| '''Energy Vs. Time''' हा आलेख बंद करा.

|-
|| 10:19
|| आता आपण स्केटरला विविध ग्रहांवर घेऊन जाऊ.

|-
|| 10:24
|| पॅनेलमधे वरच्या दिशेने स्क्रॉल करा.

|-
||10:27
|| सिम्युलेशन रिसेट करण्यासाठी '''Reset''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||10:31
|| '''Location''' भागात, डीफॉल्ट रूपात, '''Earth''' निवडलेली आहे.

|-
||10:35
|| '''Energy vs. Time''' बटणावर क्लिक करा.
|-
||10:39
|| '''Location''' विभागात, '''Moon''' रेडिओ बटण निवडा.

|-
||10:44
||चंद्रावरील कमी गुरूत्वामुळे स्केटर उडून जाताना दिसेल.
|-
|| 10:50
|| '''Return Skater''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 10:53
|| येथे '''Gravity''' चे मूल्य '''1.62 N/kg''' आहे जे पृथ्वीवरील मूल्यापेक्षा कमी आहे.

|-
||11:00
||ज्यामुळे स्केटरचा वेग कमी होईल.

|-
||11:04
||पृथ्वीपेक्षा चंद्रावरील गुरूत्व कमी असल्याने येथे एकूण उर्जा कमी होईल.

|-
||11:10
|| अशाच प्रकारे गुरू ('''Jupiter''') आणि अवकाश ( '''Space''') या स्थानांसाठी उर्जा बदलांची तुलना करा.

|-
||11:17
|| '''Energy Vs. Time''' हा आलेख बंद करा.

|-
|| 11:21
||आता आपण घर्षणासहित आणि घर्षणाशिवायच्या ट्रॅकवर उर्जेचे विभाजन पाहू.

|-
|| 11:26
|| सिम्युलेशन रिसेट करण्यासाठी '''Reset''' बटणावर क्लिक करा.

|-
|| 11:30
|| पॅनेलवर खाली स्क्रॉल करा आणि '''Track Friction''' बटणावर क्लिक करा.

|-
||11:35
|| '''Coefficient of Friction''' स्लायडर दिसेपर्यंत खाली स्क्रॉल करा.

|-
||11:40
|| '''Energy vs.Time''' बटणावर क्लिक करा.
|-
|| 11:44
|| '''Coefficient of Friction''' स्लायडर हळूहळू '''None''' पासून ''' Lots''' पर्यंत ड्रॅग करा.

|-
||11:50
||उर्जेतील बदलांचे निरीक्षण करा.

|-
||11:53
||येथे काही उर्जेचे घर्षणामुळे औष्णिक उर्जेत रूपांतर झाले आहे.

|-
||11:59
|| याचे कारण म्हणजे घर्षणामुळे गतीला झालेला विरोध.

|-
||12:04
||स्केटरच्या गतीस घर्षण विरोध करते.

|-
||12:08
||त्यामुळे त्याचा वेग कमी होऊन ऊर्जा कमी होते.

|-
||12:12
|| '''Energy Vs. Time''' हा आलेख बंद करा.

|-
|| 12:15
|| असाईनमेंट म्हणून:

'''Tracks''' मेनूमधून '''Double Well''' ट्रॅक निवडा आणि ऊर्जेतील बदलांचे निरीक्षण करा.

|-
||12:24
|| '''Double well''' ट्रॅक आणि '''Double Well Roller Coaster''' मोड यांच्यातील ऊर्जा बदलांची तुलना करा.

|-
||12:30
||औष्णिक उर्जेत झालेले बदल पहा,

|-
||12:34
||आणि स्पष्ट करा. (टीप- त्यासाठी ट्रॅकवर राईट क्लिक करून '''Roller Coaster Mode''' निवडा).

|-
|| 12:43
|| '''Tracks''' बॉक्स वापरून ट्रॅक्स तयार करा आणि ऊर्जेतील बदल बघा.

|-
|| 12:49
|| थोडक्यात,

|-
||12:52
|| या पाठात आपण शिकलो '''Energy Skate Park''', हे '''PhET ''' सिम्युलेशन कसे वापरावे.

|-
|| 13:01
|| हे सिम्युलेशन वापरून आपण,

1. ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम.

|-
||13:08
||2. ऊर्जेतील बदलांसाठी पाय चार्ट आणि बार ग्राफ दाखवणे.

|-
||13:13
||3. ट्रॅकवरील विशिष्ट स्थानावर उर्जेचे मूल्य दर्शविण्यासाठी '''Energy vs Position''' आलेख काढणे.

|-
||13:20
||4. ट्रॅकच्या स्थानातील बदलानुसार उर्जेतील बदलांचे निरीक्षण करणे.

|-
||13:24
||5. वस्तुमान आणि घर्षणात बदल झाल्यामुळे उर्जेत होणारे बदल बघणे.

|-
|| 13:29
|| दिलेल्या लिंकवरील व्हिडिओमधे स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्टचा सारांश मिळेल. हा व्हिडिओ डाऊनलोड करूनही पाहू शकता.

|-
|| 13:38
|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.

|-
||13:47
|| अधिक माहितीसाठी कृपया येथे लिहा.

|-
|| 13:51
|| कृपया या फोरममध्ये आपल्या टाईम क्वेरीज पोस्ट करा.

|-
|| 13:55
|| या प्रकल्पाला पंडित मदन मोहन मालवीय नॅशनल मिशन ऑन टीचर्स अँड टिचिंग यांनी अंशतः अनुदान दिले आहे.

|-
||14:03
|| या प्रोजेक्टसाठी अर्थसहाय्य NMEICT, MHRD, Government of India यांच्याकडून मिळालेले आहे.
|-
||14:11
|| अधिक माहिती या लिंकवर उपलब्ध आहे.

|-
|| 14:16
|| ह्या ट्युटोरियलचे भाषांतर मनाली रानडे यांनी केले असून आवाज --- यांचा आहे.
सहभागासाठी धन्यवाद.
|-
|}

@@ Line 69: / Line 69: @@
 |-
 ||01:34
-||ज्यात '''PE = mgh ''' जेथे '''m''' म्हणजे पदार्थाचे वस्तुमान , '''g''' हे गुरुत्वाकर्षणामुळे असलेले त्वरण आणि '''h''' ही उंची आहे.
+||'''PE = mgh ''' जेथे '''m''' म्हणजे पदार्थाचे वस्तुमान , '''g''' हे गुरुत्वाकर्षणामुळे असलेले त्वरण आणि '''h''' ही उंची आहे.
 |-

@@ Line 231: / Line 231: @@
 |-
 ||04:52
-||'''Speed of skater'''.
+||'''Speed''' of skater.
 |-

PhET/C2/Energy-Skate-park/Marathi - Revision history

Radhika at 10:05, 7 February 2020

Manali at 09:31, 17 January 2020

Manali: Edit Suggested by Pooja Moolya

Manali at 09:47, 9 January 2020

Manali: First Upload

@@ Line 215: / Line 215: @@
 |-
 ||04:44
-||स्केटरची गतिज उर्जा,
+||'''Kinetic Energy''',
 |-
 ||04:46
-||स्थितिज उर्जा,
+||'''Potential Enrgy''',
 |-
 ||04:48
-||एकूण उर्जा,
+||'''Total Energy''',
 |-
 ||04:50
-||उंची,
+||'''Height''',
 |-
 ||04:52
-||आणि वेग.
+||'''Speed of skater'''.
 |-

@@ Line 655: / Line 655: @@
 |-
 || 13:38
-|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.
+|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट टीम, स्पोकन ट्युटोरियलच्या सहाय्याने कार्यशाळा चालवते. ऑनलाईन परीक्षा उत्तीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र देते.
 |-