<?xml version="1.0"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="https://script.spoken-tutorial.org/skins/common/feed.css?303"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="en">
		<id>https://script.spoken-tutorial.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Linux-AWK%2FC2%2FBasics-of-Single-Dimensional-Array-in-awk%2FPunjabi</id>
		<title>Linux-AWK/C2/Basics-of-Single-Dimensional-Array-in-awk/Punjabi - Revision history</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://script.spoken-tutorial.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Linux-AWK%2FC2%2FBasics-of-Single-Dimensional-Array-in-awk%2FPunjabi"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://script.spoken-tutorial.org/index.php?title=Linux-AWK/C2/Basics-of-Single-Dimensional-Array-in-awk/Punjabi&amp;action=history"/>
		<updated>2026-05-02T10:24:02Z</updated>
		<subtitle>Revision history for this page on the wiki</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.23.17</generator>

	<entry>
		<id>https://script.spoken-tutorial.org/index.php?title=Linux-AWK/C2/Basics-of-Single-Dimensional-Array-in-awk/Punjabi&amp;diff=48253&amp;oldid=prev</id>
		<title>Navdeep.dav: Created page with &quot;{| border=1 | &lt;center&gt;'''Time'''&lt;/center&gt; | &lt;center&gt;'''Narration'''&lt;/center&gt; |-   | 00:01 | ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦੋਸਤੋ, “Basics of single dimensi...&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://script.spoken-tutorial.org/index.php?title=Linux-AWK/C2/Basics-of-Single-Dimensional-Array-in-awk/Punjabi&amp;diff=48253&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2019-07-17T13:40:10Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;Created page with &amp;quot;{| border=1 | &amp;lt;center&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Time&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/center&amp;gt; | &amp;lt;center&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Narration&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/center&amp;gt; |-   | 00:01 | ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦੋਸਤੋ, “Basics of single dimensi...&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;New page&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{| border=1&lt;br /&gt;
| &amp;lt;center&amp;gt;'''Time'''&amp;lt;/center&amp;gt;&lt;br /&gt;
| &amp;lt;center&amp;gt;'''Narration'''&amp;lt;/center&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:01&lt;br /&gt;
| ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦੋਸਤੋ, “Basics of single dimensional array” in “awk” ‘ਤੇ ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:07&lt;br /&gt;
| ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂਗੇ – “awk” ਵਿੱਚ “Arrays”&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:12&lt;br /&gt;
| “array elements” ਅਸਾਇਨ ਕਰਨਾ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:15&lt;br /&gt;
| ਇਹ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ “arrays” ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ “array” ਦੇ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਕਿਵੇਂ ਰੈਫਰ ਕਰੀਏ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:23&lt;br /&gt;
| ਅਸੀਂ ਇਹ ਕੁੱਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:26&lt;br /&gt;
| ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ “Ubuntu Linux 16.04 Operating System” ਅਤੇ “gedit text editor 3.20.1”&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:38&lt;br /&gt;
| ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟੈਕਸਟ ਐਡੀਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:42&lt;br /&gt;
| ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਡੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਪਿਛਲੇ “awk” ਟਿਊਟੋਰਿਅਲਸ ਦੇਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:49&lt;br /&gt;
| ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ “C” ਜਾਂ “C++”&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 00:56&lt;br /&gt;
| ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਸਮਰੂਪੀ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲਸ ਵੇਖੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:02&lt;br /&gt;
| ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗਿਤ ਫਾਇਲਸ ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਦੇ ਪੇਜ਼ ‘ਤੇ “Code Files” ਲਿੰਕ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ । ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਊਂਨਲੋਡ ਅਤੇ ਐਕਸਟਰੈਕਟ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:11&lt;br /&gt;
| “awk” ਵਿੱਚ ਇੱਕ “array” ਕੀ ਹੈ ? &lt;br /&gt;
“awk” ਸੰਬੰਧਿਤ “elements” ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ “arrays” ਨੂੰ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:18&lt;br /&gt;
| “Elements” “number” ਜਾਂ “string” ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:21&lt;br /&gt;
| “Arrays” “awk” ਵਿੱਚ “associative” ਹਨ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:24&lt;br /&gt;
| ਇਸਦਾ ਮਤਲੱਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ “array element” ਇੱਕ “index - value pair” ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:29&lt;br /&gt;
| ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ “arrays” ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:33&lt;br /&gt;
| ਪਰ ਇੱਥੇ ਕੁੱਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅੰਤਰ ਹਨ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:36&lt;br /&gt;
| ਪਹਿਲਾ, ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ “array” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:41&lt;br /&gt;
| ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੇ “array” ਕਿੰਨੇ “elements” ਰੱਖੇਗਾ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:47&lt;br /&gt;
| ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, “array index” ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੌਜੀਟਿਵ ਇੰਟੀਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:52&lt;br /&gt;
| ਆਮਤੌਰ ‘ਤੇ “index” 0 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ 1, ਫਿਰ 2 ਅਤੇ ਆਦਿ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 01:58&lt;br /&gt;
| ਪਰ “awk” ਵਿੱਚ, “index” ਕੁੱਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਕੋਈ “number” ਜਾਂ “string”&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:03&lt;br /&gt;
| ਇਹ “awk” ਵਿੱਚ ਇੱਕ “array element” ਅਸਾਇਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ । &lt;br /&gt;
“Array name” ਕੋਈ ਵੈਧ variable name ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:11&lt;br /&gt;
| ਇੱਥੇ “index” ਇੱਕ “integer” ਜਾਂ “string” ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:16&lt;br /&gt;
| “Strings” ਨੂੰ double quotes ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਇਹ “index name” ਜਾਂ “value” ਹੋਵੇ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:23&lt;br /&gt;
| ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:27&lt;br /&gt;
| ਮੈਂ ਕੋਡ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ “array_intro.awk” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੇਵ ਕੀਤਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:34&lt;br /&gt;
| ਇਹ ਫਾਇਲ ਪਲੇਅਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ “Code Files” ਲਿੰਕ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ । ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਡਾਊਂਨਲੋਡ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:41&lt;br /&gt;
| ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਦਿਨ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ “BEGIN section” ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:48&lt;br /&gt;
| ਇੱਥੇ “array” ਦਾ ਨਾਮ “day” ਹੈ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:52&lt;br /&gt;
| ਮੈਂ “index” 1 ਅਤੇ ਵੈਲਿਊ “Sunday” ਸੈਟ ਕੀਤੀ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 02:57&lt;br /&gt;
| ਇਸ “array element” ਵਿੱਚ, ਮੈਂ “index” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ “string” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ: “index first” ਦੇ ਲਈ ਵੈਲਿਊ “Sunday” ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:06&lt;br /&gt;
| ਪੂਰਾ “array” ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਿਆ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:10&lt;br /&gt;
| ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, “array elements” ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ । &lt;br /&gt;
ਮੈਂ “day four” ਨੂੰ “day three” ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:18&lt;br /&gt;
| “awk arrays” ਵਿੱਚ “index” ਦਾ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:23&lt;br /&gt;
| “associative array” ਦਾ ਲਾਭ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ pairs ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:29&lt;br /&gt;
| ਮੈਂ “array” ਵਿੱਚ day 6 ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:33&lt;br /&gt;
| ਆਖਰੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਸਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ । ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨੂੰ ਟਾਈਪ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:42&lt;br /&gt;
| ਫਾਇਲ ਸੇਵ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:44&lt;br /&gt;
| ਅਸੀਂ “array” ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਪਰ ਸਾਨੂੰ “array element” ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੈਫਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ? &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:49&lt;br /&gt;
| ਵਿਸ਼ੇਸ਼ “index” ਵਿੱਚ ਇੱਕ “element” ਨੂੰ ਰੈਫਰ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ “arrayname” ਅਤੇ “square brackets” ਵਿੱਚ index ਲਿਖੋ । ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 03:58&lt;br /&gt;
| ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕੋਡ ‘ਤੇ ਜਾਓ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:01&lt;br /&gt;
| ਕਲੋਜਿੰਗ “curly brace” ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਰਸਰ ਰੱਖੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:05&lt;br /&gt;
| ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ ਅਤੇ ਟਾਈਪ ਕਰੋ “print” space “day” square brackets ਵਿੱਚ “6”&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:13&lt;br /&gt;
| ਕੋਡ ਸੇਵ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:15&lt;br /&gt;
| “Ctrl”, “Alt” ਅਤੇ “T” ਕੀਜ ਦਬਾਕੇ ਟਰਮੀਨਲ ਖੋਲੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:20&lt;br /&gt;
| “cd command” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਫੋਲਡਰ ‘ਤੇ ਜਾਓ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ “Code Files” ਡਾਊਂਨਲੋਡ ਅਤੇ ਐਕਸਟਰੈਕਟ ਕੀਤੀ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:27&lt;br /&gt;
| ਹੁਣ ਟਾਈਪ ਕਰੋ “awk space hyphen small f space array_intro.awk“&lt;br /&gt;
ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:38&lt;br /&gt;
| ਵੇਖੋ ਸਾਨੂੰ ਆਉਟਪੁਟ “Friday” ਮਿਲੀ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:42&lt;br /&gt;
| ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜਾਂਚ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ “element” ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ “index” ‘ਤੇ “array’ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:48&lt;br /&gt;
| ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਾਨੂੰ “in operator” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ । ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹਾਂ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:55&lt;br /&gt;
| ਐਡੀਟਰ ਵਿੰਡੋ ਵਿੱਚ ਕੋਡ ‘ਤੇ ਜਾਓ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 04:59&lt;br /&gt;
| “print statement” ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕਰਸਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ । ਫਿਰ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਡ ਟਾਈਪ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:09&lt;br /&gt;
| ਕੋਡ ਸੇਵ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:11&lt;br /&gt;
| ਮੈਂ ਦੋ “if conditions” ਜੋੜੀਆਂ ਹਨ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:15&lt;br /&gt;
| ਪਹਿਲੀ “if condition” ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ “index two” “day” ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:21&lt;br /&gt;
| ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਮਰੂਪੀ “print statement” ਚੱਲੇਗੀ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:26&lt;br /&gt;
| ਫਿਰ ਦੂਜੀ “condition” ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ “index seven” “day” ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । ਇਹ “print statement” ਚਲਾਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਇਹ “true” ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:35&lt;br /&gt;
| ਜਿਵੇਂ ਕਿ: ਅਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ “index two” “array” ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ “seven” ਨਹੀਂ ਹੈ । &lt;br /&gt;
ਆਉਟਪੁਟ ਨੂੰ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਫਾਇਲ ਨੂੰ ਚਲਾਓ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:44&lt;br /&gt;
| ਟਰਮੀਨਲ ‘ਤੇ ਜਾਓ । ਪਿਛਲੀ ਚਲਾਈ ਗਈ ਕਮਾਂਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਪ ਐਰੋ ਕੀ ਦਬਾਓ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:51&lt;br /&gt;
| ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:54&lt;br /&gt;
| ਸਾਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਉਟਪੁਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 05:57&lt;br /&gt;
| ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਦਲਾਅ ਕਰਾਂਗੇ । ਇੱਥੇ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਡ ਅਪਡੇਟ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:04&lt;br /&gt;
| “day condition” ਵਿੱਚ “7” ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ “condition” ਜੋੜੀ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:09&lt;br /&gt;
| ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਕੀ “index seven” ਦੀ ਵੈਲਿਊ null ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:14&lt;br /&gt;
| ਜੇਕਰ “true” ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ “Index 7 is not null” ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰੇਗਾ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:18&lt;br /&gt;
| ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ “7” ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਈ “index” ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ : ਇਹ ਕੁੱਝ ਵੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:24&lt;br /&gt;
| ਹੁਣ, ਅਸੀਂ “day” ਵਿੱਚ “condition 7” ਦੀ “print statement ਬਦਲੀ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:30&lt;br /&gt;
| ਕੋਡ ਸੇਵ ਕਰੋ । ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:35&lt;br /&gt;
| ਟਰਮੀਨਲ ‘ਤੇ ਜਾਓ । ਪਿਛਲੀ ਚਲਾਈ ਗਈ ਕਮਾਂਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਪ ਐਰੋ ਕੀ ਦਬਾਓ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:43&lt;br /&gt;
| ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:46&lt;br /&gt;
| ਸਾਨੂੰ ਅਣਲੋੜੀਂਦੀ ਆਉਟਪੁਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:49&lt;br /&gt;
| ਸਟੇਟਮੈਂਟ “Index 7 is present after null comparison” ਪ੍ਰਿੰਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ? &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 06:57&lt;br /&gt;
| ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ “day [7]” not equal to “null”, ਤਾਂ ਅਸੀਂ “index 7” ਵਿੱਚ “element” ਐਕਸੈਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:04&lt;br /&gt;
| ਇਹ ਐਕਸੇਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ “index 7” ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਐਲੀਮੈਂਟ ਬਣਾਏਗਾ ਅਤੇ “null” ਵੈਲਿਊ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ੀਲਾਇਜ ਕਰੇਗਾ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:12&lt;br /&gt;
| ਅੱਗੇ, ਅਸੀਂ ਜਾਂਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਲੀਮੈਂਟ “index 7” ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:18&lt;br /&gt;
| ਕਿਉਂਕਿ “null element” ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਉਟਪੁਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ “Index 7” “null comparison” ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:26&lt;br /&gt;
| ਇਸ ਲਈ : ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, “day at index 7” not equal to “null” ਐਲੀਮੈਂਟ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਜਾਂਚਣ ਦੇ ਲਈ ਗਲਤ ਤਰੀਕਾ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:34&lt;br /&gt;
| ਇਹ “index 7” ਵਿੱਚ “null element” ਬਣਾਏਗਾ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:38&lt;br /&gt;
| ਇਸਦੇ ਬਜਾਏ, ਸਾਨੂੰ “in operator” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:41&lt;br /&gt;
| ਇਹ “array” ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਐਲੀਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏਗਾ । &lt;br /&gt;
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:50&lt;br /&gt;
| In this tutorial we learnt about - ਇਸ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ “awk” ਵਿੱਚ “Arrays” &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:54&lt;br /&gt;
| “array elements” ਅਸਾਇਨ ਕਰਨਾ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 07:56&lt;br /&gt;
| ਇਹ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ “arrays” ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ? &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:00&lt;br /&gt;
| ਇੱਕ “array” ਦੇ “elements” ਨੂੰ ਰੈਫਰ ਕਰਨਾ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:03&lt;br /&gt;
| ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ “array flowerColor” ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:07&lt;br /&gt;
| Index ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੋਣਗੇ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:10&lt;br /&gt;
| ਵੈਲਿਊ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰੂਪੀ ਰੰਗ ਹੋਵੇਗਾ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:14&lt;br /&gt;
| ਆਪਣੇ ਪਸੰਦ ਦੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪੰਜ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਐਂਟਰੀਆਂ ਦਰਜ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:18&lt;br /&gt;
| ਚੌਥੇ ਫੁੱਲ ਦਾ ਰੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਜੇਕਰ “array” ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ “Lotus” ਮੌਜੂਦ ਹੈ । &lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:25&lt;br /&gt;
| ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਵੀਡਿਓ, ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਸਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡਾਊਂਨਲੋਡ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵੇਖੋ।&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:33&lt;br /&gt;
| ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟੀਮ, ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਸ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਨਲਾਇਨ ਟੈਸਟ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣ-ਪੱਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:42&lt;br /&gt;
| ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਲਿਖੋ।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:46&lt;br /&gt;
| ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਫੋਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਮੇਂਬੱਧ ਕਵੇਰੀ ਪੋਸਟ ਕਰੋ । &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 08:50&lt;br /&gt;
| ਸਪੋਕਨ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ NMEICT, MHRD, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ।&lt;br /&gt;
|-  &lt;br /&gt;
| 09:01&lt;br /&gt;
| ਮੈਂ ਨਵਦੀਪ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਇਜ਼ਾਜਤ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜਣ ਦੇ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ।&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Navdeep.dav</name></author>	</entry>

	</feed>