Linux/C2/File-System/Nepali - Revision history

Pratik kamble at 12:29, 17 April 2017

2017-04-17T12:29:24Z

Gaurav at 05:03, 14 July 2014

2014-07-14T05:03:47Z

Show changes

Mandira at 07:08, 11 September 2013

2013-09-11T07:08:50Z

Show changes

Mandira at 07:07, 11 September 2013

2013-09-11T07:07:01Z

Show changes

Udaya: Created page with ' {| border=1 |Time ||Narration |- |0:00 || लिनक्स फाईल सिस्टमको स्पोकन टिउटोरियलमा स्वागत…'

2013-03-14T10:04:10Z

Created page with ' {| border=1 |Time ||Narration |- |0:00 || लिनक्स फाईल सिस्टमको स्पोकन टिउटोरियलमा स्वागत…'

New page

{| border=1
|Time
||Narration

|-
|0:00
|| लिनक्स फाईल सिस्टमको स्पोकन टिउटोरियलमा स्वागत छ ।

|-
|0:04
|| म उबुन्टु .04 प्रयोग गर्छु ।

|-
|0:07
||हामी तपाईलाई लिनक्स अपरेटिङ सिस्टम र कमान्डहरुको बारेमा ज्ञान छ भनि मान्छौ ।

|-
|0:13
||यदि ईच्छा भएमा http://spoken-tutorial.org मा अर्को स्पोकन टिउटोरियल उपलब्ध छ ।

|-
|0:25
||यो पनि याद गर्नुहोस् कि लिनक्स केस सेन्सेटिभ हुन्छ ।

|-
|0:28
||नभनिए सम्म यस टिउटोरियलमा प्रयोग गरिएको कमान्डहरु सानो अक्षरमा छन् ।

|-
|0:36
||लिनक्समा लगभग सबै कुरा फाईल हो ।

|-
|0:39
||फाईल भनेको के हो त ? फाईल भनेको डकुमेन्टस् र कागजहरु साचेर राख्ने ठाउँ हो ।

|-
|0:47
||लिनक्समा फाईल भनेको जानकारी साचेर राख्ने भाडो हो ।

|-
|0:53
||डिरेक्टरी भनेको के हो ?

|-
|0:56
||डिरेक्टरी भनेको फाईलहरु र अरु सब- डिरेक्टरीहरुको संग्रह हो ।

|-
|1:02
||डिरेक्टरीले हाम्रो फाईलहरुलाई व्यवस्थित बनाएर राख्न मद्त्त गर्दछ ।

|-
|1:08
||यो विन्डोजको फोल्डर जस्तै हो ।

|-
|1:12
||यसले हरेक युजरहरुलाई आफ्नै फाईलहरु भएको डिरेक्टरी राख्न दिन्छ जुन अरुले हेर्न वा बदल्न सक्दैन ।

|-
|1:20
||यदि डिरेक्टरीहरु न हुने हो भने सिस्टममा भएको सबै फाईलहरुको छुट्टाछुट्टै नाम हुनुपर्छ जुन गर्न अत्यन्त गाह्रो हुन्छ ।

|-
|1:31
||फाईल र डिरेक्टरीहरुको परिभाषाहरुले केही बताएतापनि ति सबै सटिक छैनन् ।

|-
|1:42
||फाईलको नाम तथा प्रोपर्टीज वा एडमिनिस्ट्रेटिभ ईन्फरमेशन हुन्छ जस्तै फाईल जन्मेको वा परिवर्तन गरेको मिति र यसको प्रर्मिशन।

|-
|1:55
||यी प्रोपर्टीहरु फाईलको ईनोड जुन फाईल सिस्टमको विषेश डाटा हो। यसमा फाईलको लम्बाई र फाईल डिस्कको कुन भागमा छ आदि जानकारी हुन्छ ।

|-
|2:08
||सिस्टमले फाईल ईनोडको नम्बर प्रयोग गर्दछ । डायरेक्टरी संरचनाले फाईलको नाम राख्छ किनकि हामीलाई ठूलो संख्या भन्दा नाम सम्झन सजिलो हुन्छ ।

|-
|}

{| border=1
|2:23
||साधारण परिभाषा विपरित डायरेक्टरीले अरु फाईल साचेर राख्दैन। यो आफै एउटा फाईल हो जसले अरु फाईलको ईनोड संख्या र नाम साचेर राख्छ ।

|-
|2:37
|| वास्तवमा लिनक्समा तीन प्रकारका फाईलहरु हुन्छन् ।

|-
|2:41
|| 1 रेगुलर फाईलहरु वा अर्डिनेरि फाईलहरु : यसमा डाटा वा अक्षरहरुको स्टिर्म हुन्छ ।

|-
|2:48
|| 2 डिरेक्टरीज : पहिलेको स्लाईडमा हेरे जस्तै ।

|-
|2:52
|| 3 डिभाईस फाईल : लिनक्समा सबै हार्डवेयर डिभाईस र पेरिफेरल्स् फाईलहरुको रुपमा हुन्छ ।

|-
|2:59
||लिनक्समा CD, हार्डडिस्क, युएसबि स्टिक सबै फाईल हुन्छन् । यो किन यस्तो हो त ? किनकि यसले साधारण फाईलहरु जस्तै यी उपकरणहरुलाई पढ्न र लेख्न दिन्छ ।

|-
|3:15
||लिनक्समा सबै फाईलहरु एउटा परिवार जस्तै एकअर्का संग सम्बन्धित हुन्छन् ।

|-
|3:22
||केही फाईल र सबडिरेक्टरीको डिरेक्टरीसंग आमाबुबा - बच्चा सम्बन्ध हुन्छ । यसले लिनक्स फाईल सिस्टम ट्री लाई जन्म दिन्छ ।

|-
|3:34
|| सबैभन्दा माथि root(frontslash / ले जनाउने) हुन्छ । यसमा अरु सबै फाईलहरु र डिरेक्टरीहरु हुन्छन् ।

|-
|3:42
||यसले हामीलाई सहि पाथ थाहा भएको खण्डमा, एउटा फाईल वा डिरेक्टरीबाट अर्कोमा जान सजिलो बनाउँछ ।

|-
|3:51
||हामी लिनक्स फाईल सिस्टममा काम गर्दै जादाँ यहि ट्री संग लागिराखेको हुन्छौ ।

|-
|3:56
|| एउटा कमान्डले हामी एउटा ठाउँबाट अर्कोमा जान सक्छौ ।

|-
|4:01
||रमाईलो सुनिन्छ!! हामी देख्छौ यो यस्तै छ ।

|-
|4:05
||जब हामी लिनक्स सिस्टममा लगईन गर्दछौ, तब डिफ्ल्टले नै होम डिरेक्टरी पुग्छौ ।

|-
|4:11
||टर्मिनलमा जानुहोस् ।

|-
|4:13
||उबुन्टुमा Ctrl+alt+T ले टर्मिनल खोल्न मदत्त गर्छ ।

|-
|4:17
||यो कमान्ड सबै unix सिस्टममा काम नगर्न सक्छ । टर्मिनल खोल्ने साधारण तरिका अर्को स्पोकन टिउटोरियलमा देखाइएको छ ।

|-
|
||होम डिरेक्टरीमा जान कमान्ड प्रोम्पटमा टाइप गर्नुहोस्

|-
|
||"echo space dollar H-O-M-E in capital" र इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|4:40
||यसले हाम्रो होम डिरेक्टरीको पाथनेम दिन्छ ।

|-
|4:44
||हामी एउटाबाट अर्को डिरेक्टरीमा जान सक्छौ ।

|-
|}

{| border=1
|4:47
||तर एक समयमा हामी एउटा डिरेक्टरी मात्र हुन्छौ जसलाई करेन्ट डिरेक्टरी वा वर्किङ डिरेक्टरी भनिन्छ । अब स्लाईड्समा जानुहोस् ।

|-
|4:56
||pwd कमान्डले करेन्ट डिरेक्टरी देखाउछ । pwd भनेको present working directory हो ।

|-
|5:03
||कमान्ड प्रोम्पटमा "pwd" टाईप गरि इन्टर थिच्नुहोस् । यो हाम्रो present working directory हो ।

|-
|5:13
||हामीले भनेका थियौ कि हामी एउटाबाट अर्को डिरेक्टरीमा जान सक्छौ ।

|-
|5:17
||तर यो कसरी गर्ने ? यसको लागि हामी संग cd कमान्ड छ ।

|-
|5:22
||यसका लागि कमान्ड cd, त्यसपछि जान लागेको डिरेक्टरीको पाथनेम टाइप गर्नुहोस् ।

|-
|5:28
||फेरि हाम्रो करेन्ट डिरेक्टरी हेर्न कमान्ड प्रोम्पटमा pwd टाइप गरि इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|5:37
||अब हामी यो डिरेक्टरीमा छौ ।

|-
|
||अब भनौ हामीलाई स्लयास usr डिरेक्टरीमा जानपर्यो । टाइप

|-
|
||"cd space slash usr" याद गर्नुहोस् लिनक्समा slash भनेको front slash हो । इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|5:56
||अब हाम्रो करेन्ट डिरेक्टरी हेरौ । pwd टाइप गरि इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|6:03
||हामी slash usr directory मा पुगि सक्यौ ।

|-
|6:08
||यहाँ समस्या के छ भने पाथनेमहरु धेरै लामो हुन्छ किनकि यिनीहरु एबसुलुट पाथनेम हुन् जसले रुट डिरेक्टरीबाट शुरु पुरै पाथ देखाउछ ।

|-
|6:18
||यसको साटो हामी रिलेटिभ पाथनेमहरु प्रयोग गर्न सक्छौ जुन करेन्ट डिरेक्टरीबाट शुरु हुन्छ ।

|-
|
||हामीलाई दुईवटा स्पेशल क्यारेक्टर्स थाहा हुनुपर्छ

|-
|
||डट जसले करेन्ट डिरेक्टरी देखाउछ र डट डट जसले हालको डिरेक्टरीको प्यारेन्ट डिरेक्टरी।

|-
|6:36
||अब cd कमान्डको बारेमा छोटो छलफल गरौ ।

|-
|6:40
||कुनै आर्गुमेन्ट नराखेको cd कमान्डले होम डिरेक्टरीमा पुर्याउछ ।

|-
|6:46
||कमान्ड प्रोम्पटमा "cd" टाइप गरि इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|6:51
||pwd कमान्ड राखि करेन्ट डिरेक्टरी जाचँ गर्नुहोस् ।

|-
|
||अब हामी होम डिरेक्टरीमा छौ ।

|-
|}

{| border=1
|
||/home/gnuhata [ narration- slash home slash gnuhata ]

|-
|7:01
||अब म्युजिक डिरेक्टरीमा जाउँ । कमान्ड प्रोम्पटमा "cd space Music(M in capital) slash" टाइप गरि इन्टर गर्नुहोस् ।

|-
|7:13
||pwd कमान्ड प्रयोग गरेर करेन्ट डिरेक्टरी हेर्नुहोस्। pwd र इन्टर थिच्नुहोस् । हेर्नुस् हामी /home/gnuhata/Music मा छौ ।

|-
|7:26
||अब म्युजिकबाट प्यारेन्ट डिरेक्टरीमा जाउँ । यसकालागि cd कमान्ड संग डट डट प्रयोग गर्नुहोस् ।

|-
|7:33
||कमान्ड प्रोम्पटमा cd स्पेस डट डट टाईप गरि इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|7:40
||अब pwd टाइपगरि हालको डिरेक्टरी हेर्नुहोस् । हामी फेरी /home/gnuhata मा छौ ।

|-
|7:51
||अब फेरि डट प्रयोग गरि करेन्ट डिरेक्टरीको सब-डिरेक्टरीमा जाउँ ।

|-
|7:58
||कमान्ड प्रोम्पटमा cd स्पेस dot slash डकुमेन्टस् (D in capital) slash टाइप गरि इन्टर गर्नुहोस् ।

|-
|8:09
||pwd टाइप गरि करेन्ट डिरेक्टरी हेर्नुहोस् । हामी /home/gnuhata/Documents मा छौ ।

|-
|8:19
||control L थिचेर म स्क्रिन सफा गर्छु । तपाई सफा देख्न सक्नु हुन्छ ।

|-
|
||cd कमान्ड प्रयोग गरेर होम डिरेक्टरीमा फिर्ता जानुहोस् ।

|-
|
||cd टाइप गरि इन्टर गर्नुहोस् ।

|-
|8:32
||pwd कमान्ड प्रयोग गरि हालको डिरेक्टरी हेर्नुहोस् । हामी /home/gnuhata मा छौ ।

|-
|8:41
||रिलेटिभ पाथमा हामी जति पनि [narration - dot dot] ले छुट्टाएको / [narration- slash] प्रयोग गर्न सक्छौ ।

|-
|8:47
||यस स्लाईडमा हामी फाईल सिस्टम हाइआर्कि देख्न सक्छौ । रुट वा / सबैभन्दा माथि हुन्छ । त्यसपछि root मुनि होम र बिन सब-डिरेक्टरी हुन्छ । यहाँ gnuhata नाम गरेको डिरेक्टरी होमको सब-डिरेक्टरी हो ।

|-
|9:05
||अब हामी /home/gnuhata मा छौ । तर बिन डिरेक्टरीमा कसरी जाने ?

|-
|
||कमान्ड प्रोम्पटमा टाईप गर्नुहोस् ।

|-
|
||"cd space dot dot slash dot dot slash bin" र इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|
||pwd कमान्ड प्रयोग गरेर करेन्ट डिरेक्टरी हेर्नुहोस् ।

|-
|
||हामी /bin [narration - slash bin]मा छौ ।

|-
|}

{| border=1
|9:30
||पहिलो [narration-dot dot] ले /home/gnuhata [narration - slash home slash gnuhata] बाट /home [narration - slash home] मा लग्छ । । ९:३७ । अर्को ले /home to root मा लग्दछ ।

|-
|9:43
||अब / or root बाट हामी /bin directory मा पुग्छौ ।

|-
|9:48
||सीडि कमान्ड प्रयोग गरि होम डिरेक्टरीमा फर्ता जानुहोस् ।

|-
|9:52
||नयाँ डिरेक्टरी बनाउन mkdir कमान्ड प्रयोग गर्नुहोस् ।

|-
|9:56
||तपाईले कमान्ड र बनाउनु पर्ने डिरेक्टरीको नाम टाईप गर्नुपर्छ। करेन्ट डिरेक्टरी मुनि नयाँ डिरेक्टरी बन्छ ।

|-
|10:04
||testdir नाम गरेको डिरेक्टरी बनाउन " mkdir space testdir" कमान्ड टाईप गरि इन्टर गर्नुहोस् ।

|-
|10:15
|| यसले testdir डिरेक्टरी बनाउछ ।

|-
|10:19
||याद गर्नुहोस् कि डायरेक्टरी बनाएको वा हटाएको कुनै सुचना आउदैन ।

|-
|10:25
||यदि कुनै ईरर् म्यासेज आएनभने सफलता साथ काम भएको बुझिन्छ ।

|-
|10:30
||हामी रिलेटिभ वा एबसुलुट पाथनेम प्रयोग गरि ट्री को जहाँपनि डिरेक्टरी बनाउन सकिन्छ । यसका लागि हामी संग पर्मिसन हुनुपर्छ र त्यो नामको अरु फाईल हुनुहुदैन ।

|-
|10:43
||यो तरिकाबाट थुप्रै डिरेक्टरीहरु वा डिरेक्टरीको हाईआर्कि बनाउन सकिन्छ ।

|-
|10:49
||"mkdir space test1 space test2 टाईप गरि इन्टर थिच्नुहोस्। यसले हालको डिरेक्टरीको मुनि test1 र test2 नाम गरेको दुईवटा डिरेक्टरी बनाईदिन्छ ।

|-
|11:06
||"mkdir space testtree space testtree slash test3" टाईप गर्नुहोस् ।

|-
|11:20
||यसले testtree नाम गरेको डिरेक्टरी र यस्को मुनि test3 नाम गरेको सब-डिरेक्टरी बनाईदिन्छ ।

|-
|11:28
||हामीले testdir,test1,test2 र testtree नाम गरेको चारवटा डिरेक्टरीरु बनाई सकेका छौ। यी मध्ये शुरुको तीनवटा खालि छन् भने अन्तिमकोमा test3 नाम गरेको सब-डिरेक्टरी छ ।

|-
|11:47
||mkdir जस्तै mkdir कमान्डले एउटा वा धेरै डिरेक्टरीहरु हटाउन प्रयोग गरिन्छ ।

|-
|11:56
||"rmdir space test1" कमान्डले test1 डिरेक्टरीलाई हटाइदिन्छ ।

|-
|12:09
||तपाई ओनर भएमात्र directory लाई हटाउन मिल्छ। अहिलेको डिरेक्टरी क्रम अनुसार हटाउन लागिएको डिरेक्टरी माथि छ र डिरेक्टरी खाली छ ।

|-
|
||अब कमान्ड प्रोम्पटमा टाईप गर्नुहोस् ।

|-
|
||"cd space testtree slash test3"

|-
|}

{| border=1
|12:35
||अब हामी test3 डिरेक्टरीमा छौ जुन testtree को सब-डिरेक्टरी हो ।

|-
|12:42
||testdir डिरेक्टरीलाई हटाउन "rmdir space testdir ' टाईप गरि इन्टर गर्नुहोस् ।

|-
|12:55
||हामी हेर्छे कि यो गर्न सकिन्न किनभने हालको डिरेक्टरी हटाउन लागेको डिरेक्टरीको माथि छैन ।

|-
|13:02
||त्यसैले हामी टेस्टडिर डिरेक्टरीको माथिको डिरेक्टरीमा जानुपर्छ ।

|-
|13:08
||" cd space dot dot " टाईप गरि इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|13:14
||" cd space dot dot " कमान्ड टाईप गरि प्यारेन्ट डिरिक्टरीमा जानुहोस् ।

|-
|13:20
||फेरी अघिको कमान्ड प्रयोग गर्नुहोस् ।

|-
|13:24
||"rmdir space testdir" टाईप गरि इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|13:30
||testdir डिरेक्टरी सफलताका साथ हट्यो । याद गर्नुहोस् कि testdir डिरेक्टरीपनि खालि थियो ।

|-
|13:38
||एकै पल्ट धेरै डिरेक्टरीहरु वा डिरेक्टरीहरुको अनुक्रमलाई हटाउन सकिन्छ । अब testtree डिरेक्टरी संगै test3 सब-डिरेक्टरीलाई पनि हटाउने प्रयास गर्नुहोस् ।

|-
|
||कमान्ड प्रोम्पटमा टाईप गर्नुहोस् ।

|-
|
||"rmdir space testtree space testtree slash test3" इन्टर थिच्नुहोस् ।

|-
|14:02
||हेर्नुस्, यसले 'testree' डिरेक्टरी हटाउन नमानि ईरर् म्यासेज देखाउछ किनभने testtree खाली छैन ।

|-
|14:11
||तर याद गर्नुहोस् testtree/test3 चाहिं खाली भएको कारणले हट्यो ।

|-
|14:19
||त्यो जाचँ गर्न कमान्ड प्रोम्पटमा " cd space testtree " टाईप गरि इन्टर गर्नुहोस् ।

|-
|14:27
||अब "ls" टाईपगरि इन्टर थिच्नुहोस् । डाईरेक्टरीमा केही पनि छैन । test3 हटिसक्यो ।

|-
|14:36
||यस लिनक्स टिउटोरियलमा हामीले लिनक्स फाईलहरु र डिरेक्टरीहरु, लिनक्स डिरेक्टरीहरु संग काम गर्न सिक्यौ । फाईल र डिरेक्टरी हेर्न, अगाडी-पछाडि जाने, तिनलाई हटाउने आदि पनि सिक्यौ ।

|-
|14:49
||यसरी हामी यस स्पोकन टिउटोरियल अन्त्यमा पुग्यौ । स्पोकन टिउटोरियलस नेशनल मिशन अन ऐजुकेशन थ्रु आईसिटि द्धारा सहयोग गरिएको टक टु अ टिचर प्रोजेक्टको भाग हो ।

|-
|15:03
||अरु जानकारीका लागि प्रस्तुत लिन्कमा जानुहोस।

|-
|15:08
||यो स्क्रिप्ट दिपेश जोशी द्धारा योगदान गरिएको (अनुवादकर्ताको नाम) हो । र ............................. द्धारा ......................................ठाउँमा रिकर्ड गरिएको हो । धन्यवाद् ।

|-
|}

@@ Line 112: / Line 112: @@
 |-
 | 04:27
-|होम डाइरेक्टरी हेर्न, कमाण्ड प्रम्प्टमा यो टाइप गर्नुहोस
+|होम डाइरेक्टरी हेर्न, कमाण्ड प्रम्प्टमा यो टाइप गर्नुहोस "echo स्पेस डलर क्यापिटलमा H-O-M-E" र इन्टर थिच्नुहोस
 "echo स्पेस डलर क्यापिटलमा H-O-M-E" र इन्टर थिच्नुहोस
 |-
 | 04:40
@@ Line 161: / Line 160: @@
 |-
 | 06:23
-|यहाँ, हामीले दुई बिशेष अक्षरहरु थाहा पाउनुपर्छ
+|यहाँ, हामीले दुई बिशेष अक्षरहरु थाहा पाउनुपर्छ '''डट'''जसले करेन्ट डाइरेक्टरी जनाउछ र '''डट डट''' जसले करेन्ट डाइरेक्टरीको प्यारेन्ट डाइरेक्टरी जनाउछ
 '''डट'''जसले करेन्ट डाइरेक्टरी जनाउछ र '''डट डट''' जसले करेन्ट डाइरेक्टरीको प्यारेन्ट डाइरेक्टरी जनाउछ
 |-
 | 06:36
@@ Line 177: / Line 175: @@
 |-
 | 06:55
-|हामी हाम्रो होम डाइरेक्टरीमा फर्केका छौं
+|हामी हाम्रो होम डाइरेक्टरीमा फर्केका छौं /home/gnuhata [होम स्ल्याश gnuhata]
-<nowiki>/home/gnuhata [होम स्ल्याश gnuhata ] </nowiki>
 |-
 | 07:01
@@ Line 208: / Line 205: @@
 |-
 | 08:23
-|cd कमाण्ड प्रयोग गरि होम डाइरेक्टरीमा फर्कौं
+|cd कमाण्ड प्रयोग गरि होम डाइरेक्टरीमा फर्कौं cd टाइप गरौँ र इन्टर थिचौं
 cd टाइप गरौँ र इन्टर थिचौं
 |-
 | 08:32
@@ Line 215: / Line 211: @@
 |-
 | 08:41
-|<nowiki>हामी रिलेटिभ पाथमा /स्ल्याशले छुट्ट्याएको कुनै पनि संख्याको डट डट जोड्न सक्दैनौं,</nowiki>
+|हामी रिलेटिभ पाथमा /स्ल्याशले छुट्ट्याएको कुनै पनि संख्याको डट डट जोड्न सक्दैनौं,
 |-
 | 08:47
@@ Line 227: / Line 223: @@
 |-
 | 09:23
-|pwd कमाण्ड प्रयोग गरि करेन्ट डाइरेक्टरी जाच्नुहोस,
+|pwd कमाण्ड प्रयोग गरि करेन्ट डाइरेक्टरी जाच्नुहोस,हामी  /bin [स्ल्यास बिन डाइरेक्टरीमा छौं]
- <nowiki>हामी  /bin [स्ल्यास बिन डाइरेक्टरीमा छौं] </nowiki>
 |-
 | 09:30
-|<nowiki>पहिलो डट डट ले हामीलाई स्ल्याश होम स्ल्याश gnuhata बाट स्ल्याश होममा लैजान्छ
+|पहिलो डट डट ले हामीलाई स्ल्याश होम स्ल्याश gnuhata बाट स्ल्याश होममा लैजान्छ
 |-
 | 09:37
-|अर्को हामीलाई स्ल्याश होमबाट </nowiki>रुटमा लैजान्छ
+|अर्को हामीलाई स्ल्याश होमबाट रुटमा लैजान्छ
 |-
 | 09:43
@@ Line 345: / Line 340: @@
 |-
 | 15:08
-|यो ट्युटोरीयलमा मन्दिरा थापाको योगदान रहेको छ
+|यो ट्युटोरीयलमा मन्दिरा थापाको योगदान रहेको छ सहभागिताको लागि धन्यवाद
 सहभागिताको लागि धन्यवाद
 |}