Debosmita at 12:13, 13 August 2020

2020-08-13T12:13:24Z

Mandira: Created page with "{|border=1 | Time |Narration |- |00:01 | हातले स्तनबाट दूध निकाल्ने बारेको '''स..."

2019-06-04T10:52:48Z

Created page with "{|border=1 | <center>Time</center> |<center>Narration</center> |- |00:01 | हातले स्तनबाट दूध निकाल्ने बारेको '''स..."

New page

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| हातले स्तनबाट दूध निकाल्ने बारेको '''स्पोकन ट्युटोरियल''' मा तपाईलाई स्वागत छ

|-
|00:06
|यो ट्युटोरियलमा हामी यी कुराहरू सिक्ने छौं: स्तनबाट दूध निकाल्नेको फाइदाहरू

|-
|00:11
|हातले स्तनबाट कसरी दूध निकाल्ने र

|-
|00:15
|आमाले कति पटकसम्म दूध निकाल्नुपर्छ

|-
|00:20
|स्तनबाट दूध निकाल्नाको फाइदाहरू: ब्रेस्ट इन्गर्जमेन्टमा राहत दिन

|-
|00:25
|स्तनको मुन्टो वरिपरिको गाढा भागको दुखाई र सुक्खा भएमा उपचार गर्न;

|-
|00:31
|यदि बच्चालाई स्तनपान गराउँदा आमाको स्तनको मुन्टो एकदमै दुख्ने समस्या भएमा बच्चालाई दूध खुवाउन
|-
|00:38
|आमाको दूधको उत्पादन बढाउन वा नियमित राख्न;

|-
|00:42
|आमा काममा जाँदा बच्चाको लागि आमाको दूध उपलब्ध गराउन;

|-
|00:49
|स्तनको मुन्टोको गाढा घेरा वरिपरिको भागलाई नरम पारी बच्चाको पहुँच स्तनसम्म पुर्याउन;

|-
|00:56
|अर्को स्तन चुसाउनु अघि बच्चाले पहिलो स्तनबाट पूर्ण रूपमा स्तनपान गरेको जाँच्न

|-
|01:05
| पानी वा गाईको दूधको सट्टामा आमाको दूध प्रयोग गरी बच्चाको लागि पोषक परिपूरक खाना बनाउन
|-
|01:14
|र यस्ता शिशुहरूलाई दूध खुवाउन –
समय नपुगी जन्मेका बच्चाहरू
|-
|01:18
|बिरामी बच्चाहरू

|-
|01:20
|कमजोर मांसपेशी भएका बच्चाहरू

|-
|01:22
| ओठ वा तालु खुँडे भएका बच्चाहरू र

|-
|01:27
|स्तनको भित्रसम्म मुख पुर्याउन असहज हुने बच्चाहरू

|-
|01:32
|अब स्तनबाट दूध कसरी निकाल्ने सिकौं

|-
|01:37
|स्तनबाट दूध निकाल्ने सबैभन्दा उत्तम तरिका भनेको हातले निचोर्नु हो

|-
|01:44
|किनभने यो तरिकामा स्तनको मुन्टो वरिपरिको गाढा भागमा कम असहज हुनेछ

|-
|01:51
|साथै, यो तरिकामा कुनै साधन प्रयोग हुँदैन

जसले गर्दा आमाले जतासुकै र जुनसुकै समयमा पनि यसको प्रयोग गर्न सक्छिन्

|-
|02:00
|हातले स्तन निचोर्ने भनेको एउटा सिक्ने कला हो र अभ्यास सँगै यसमा सुधार आउने छ

|-
|02:08
|स्तन नरम भएको समय हातले निचोर्न सजिलो हुन्छ

|-
|02:13
|त्यसैले, आमाले यो तरिका बच्चा जन्मिएको पहिलो वा दोस्रो दिनमा सिक्नुपर्छ

|-
|02:21
|आमाले स्तन निचोर्नु अघि निचोरेको दूध जम्मा गर्न एउटा स्टिल वा सिसा को गिलास तयार राख्नुपर्छ

|-
| 02:29
|आमाले अलि चौडा मुख भएको कप, गिलास, जग वा जार प्रयोग गर्नुपर्छ

|-
|02:36
|उनले उक्त भाँडोलाई साबुन पानीले धुनुपर्छ

|-
|02:41
|त्यसपछि उनले उक्त भाँडोलाई उम्लिएको पानी मा राख्नुपर्छ वा त्यसमै उम्लिएको पानी हालेर केही मिनेट यसै छोड्नुपर्छ
|-
|02:52
|अनि, त्यसपछि उनले भाँडोलाई यसै हावामा राखी वा सफा कपडाले ओबानो पार्न सक्छिन्

|-
|03:02
|भाँडो ओबानो पार्न पहिले नै प्रयोग गरेको कपडा, जस्तै भान्छामा प्रयोग गरेको कपडा, प्रयोग गर्न हुँदैन

|-
|03:10
|भाँडो सम्पूर्ण रूपमा ओबानो पारेपछि अर्को कदम भनेको स्तनबाट आमाको दूध निचोर्ने हो

|-
|03:17
|दूध बहन सघाउन, आमाले आराम गर्नुपर्छ र बच्चासँग भावनात्मक रूपमा जोडिएको हुनुपर्छ

|-
|03:26
|आमाले तलका तरिकाहरू अपनाउन सक्छिन्:

उनी एक्लै शान्त वा कुनै एक सहयोगीको साथमा बस्न सक्छिन्

|-
|03:34
|कोही आमाहरू अन्य आमाहरूसँगै बसी सजिलै स्तनबाट दूध निचोर्न सक्छन्

|-
|03:41
|आमाले बच्चालाई काखमा आफ्नो शरीरसँगको सम्पर्कमा राख्न सक्छिन्

|-
|03:46
|वा उनले बच्चालाई हेर्न वा बच्चाको आवाज सुन्न पनि सक्छिन्

|-
|03:53
|कहिलेकाहीँ उनलाई आफ्नो बच्चाको फोटो हेरेर वा बच्चाको कपडा सुँघेर पनि सजिलो हुन्छ

|-
|04:00
|उनले केही मन तातो पिउन सक्छिन् तर कफी, कडा चिया, रक्सी वा कुनै प्रकारको उत्तेजना उत्पन्न गर्ने कुरो पिउनु हुँदैन

|-
|04:12
|उनले दूधको सहज बहावको लागि आफ्ना स्तनहरू पनि न्यानो पार्न सक्छिन्

|-
|04:17
|स्तनहरू न्यानो पार्न, आमाले तातो पानीमा भिजाएको कपडा स्तनमा राख्न सक्छिन् वा तातो पानीमा नुहाउन पनि सक्छिन्

|-
|04:28
|उनले स्तनका मुन्टोहरू हल्का तानेर वा मुन्टोको वरिपरिका गाढा घेरामा औँलाहरू चलाएर उत्तेजना पैदा गर्न सक्छिन्

|-
|04:38
|उनले हल्का गोलाकार चालमा स्तनमा मालिस पनि गर्न सक्छिन्

|-
|04:44
|आमाले एउटा सहयोगीलाई आफ्नो ढाड माड्न लगाउन सक्छिन्

|-
|04:47
|ढाड माड्नको लागि, आमा अगाडी ढल्किएर बस्नुपर्छ

|-
|04:53
|उनले एउटा टेबलमा हात बाँधेर त्यसमाथि आफ्नो टाउको अडाउनु पर्छ

|-
|05:01
|उनको स्तनहरू नढाकिएको र खुला हुनुपर्छ

|-
|05:07
|सहयोगीले आमाको ढाडको दुवै पट्टि माड्नुपर्छ

|-
|05:12
|यसको लागि उनले आफ्नो मुठी कस्नुपर्छ र बूढी औँला भने अघिल्तिर फर्किएको हुनुपर्छ

|-
|05:17
|उनले आफ्ना बूढी औँलाहरू प्रयोग गरी साना गोलाकार चालले जोड दिएर थिच्नुपर्छ

|-
|05:25
|उनले एकचोटीमा गर्दन देखि काँधको दुवै पाताहरूमा मालिस गर्नुपर्छ

|-
|05:34
|यो उनले दुई वा तीन मिनेटसम्म गर्नुपर्छ

|-
|05:38
|यी सबै कदमहरूले आमाको दूध निस्कन सघाउँछ

|-
|05:43
|यसरी दूध निस्कने प्रक्रियालाई '''अक्सिटोसिन रिफ्लेक्स''' वा '''लेट डाउन रिफ्लेक्स'' भनिन्छ

|-
|05:51
|'''अक्सिटोसिन रिफ्लेक्स''' सुरु भएपछि आमाले राम्रोसँग हातहरू धोएर ओबानो पार्नुपर्छ

|-
|05:59
|अनि, आमा आरामसँग बस्नुपर्छ

|-
|06:04
|उनी हल्का अघिल्तिर ढल्किनु पर्छ

|-
|06:07
|उनले अघिको भाँडो, स्तन नजिक राख्नुपर्छ

|-
|06:11
|अब, उनले आफ्ना बूढी औँला र अन्य औँलाहरूले स्तनको छेउमा ‘सि’ आकारमा समाउनुपर्छ

|-
|06:20
|उनले कुनै पनि हातले कुनै पनि स्तन समाउन सक्छिन्

र उनले एउटा हात गले पछि अर्को हात प्रयोग गर्न सक्छिन्

|-
|06:29
|स्तन समाउँदा आमाको बूढी औँला स्तनको माथिल्लो भागमा हुनुपर्छ

|-
|06:35
|र उनका अन्य औँलाहरू भने बूढी औँलाको विपरित, स्तनको तल्लो भागमा हुनुपर्छ

|-
|06:42
|उनको बूढी औँला, स्तनको मुन्टो र अन्य औँलाहरू सधैँ एउटा सिधा रेखामा पर्नुपर्छ

|-
|06:48
|र स्तनको मुन्टो भने माझी औँला र चोर औँलाको बीचमा पर्नुपर्छ

|-
|06:54
|सधैँ स्तनको मुन्टो र बूढी औँला का साथै स्तनको मुन्टो र अन्य औँलाहरू पनि dui औँलाको दूरीमा हुनुपर्छ

|-
|07:04
|यदि औँलाहरू स्तनको मुन्टोको एकदमै नजिक भएमा दूध धेरै बेरसम्म नबहन सक्छ

|-
|07:10
|आमाले मुन्टोको गाढा घेरा तल हल्का जोडले थिच्यो भने धेरै दूध निस्कन्छ

|-
|07:19
|यो चित्रमा, आमाले आफ्नो दायाँ हातले दायाँ स्तन उपयुक्त रूपमा समाएकी छिन्

|-
|07:27
|अब, उनले स्तनमा हल्का जोड दिएर छातीतिर भित्र थिच्नुपर्छ

|-
|07:36
|अनि हातको पकड नछुटाईकन बूढी औँला र औँलाहरू बीचको स्तनको भागमा हल्का जोडले थिच्नुपर्छ

|-
|07:44
|र बिस्तारै छोड्नुपर्छ

|-
|07:48
|आमाले यी ३ चरणहरू दोहोर्याउनु पर्छ-

भित्र जोड दिने, थिच्ने र छोड्ने

|-
|07:56
|पहिलो, छातीतिर जोड दिने कदम एउटा महत्त्वपूर्ण कदम हो

|-
|08:02
|स्तनको मुन्टोहरूतिर मात्र जोड दिए थोरै दूध प्राप्त हुन्छ

|-
|08:07
|तर जब स्तन भित्र तिर घचेटिन्छ, स्तनको भित्री तन्तुबाट दूध निस्कन्छ

|-
|08:15
|तर, एकदमै धेरै भित्र जोड दिनु भने हुँदैन, जसले गर्दा दुग्ध नलीहरू बन्द हुन सक्छन्

|-
|08:23
|आमाले दूध निचोर्न थालेपछि पहिले एकदमै कम थोपा दूध मात्र आउन सक्छ

|-
|08:30
| जब '''लेट डाउन रिफ्लेक्स''' सुरु हुन्छ, दूध बहन थाल्छ

|-
|08:36
|पहिलो केही प्रयासमा, कम दूध आउनु वा दूध बिस्तारै आउनु सामान्य कुरो हो

|-
|08:42
|पछि भने दूधको धारा बहन सक्छ किनभने स्तनपान जस्तै दूध निचोर्ने पनि अभ्यास सँगै पोख्त हुने एउटा कला हो

|-
|08:53
|बच्चा जन्मे पछि आउने पहिलो दूध, कोलोस्ट्रम भने एकदमै कम आउन सक्छ तर यो शिशुको लागि पर्याप्त हुन्छ

|-
|09:01
| यो बाक्लो र हल्का पहेँलो दूधमा, शिशुको रक्षामा फाइदा पुर्याउने तत्त्वहरू प्रचुर मात्रामा पाइन्छन्

|-
|09:08
|आमाले दूधको बहाव कम देखि धेरै नभएसम्म माथिका ३ चरणहरू दोहोर्याउनु पर्छ

|-
|09:16
|त्यसपछि, उनले स्तनको अर्को भागबाट दूध निकाल्न औँलाहरूको स्थान बदल्नुपर्छ

|-
|09:23
|उनले स्तनको भरिएको भाग छामेर त्यो भागमा थिच्न सक्छिन्

|-
|09:30
|उनले एउटा स्तनबाट दूध निस्कन कम नभएसम्म कम्तिमा पनि ३ देखि ५ मिनेटसम्म दूध निचोर्नुपर्छ

|-
|09:38
|अनि, उनले आफ्नो अर्को स्तनबाट पनि अन्य भागहरू झैँ दूध निकाल्नु पर्छ

|-
|09:45
|अनि दुवै स्तनहरूबाट दोस्रोपटक पनि दूध निचोर्नुपर्छ

|-
|09:51
|दुवै स्तनहरूबाट पर्याप्त मात्रामा दूध निकाल्न २० देखि ३० मिनेटसम्म लाग्न सक्छ

|-
|09:57
|पहिलो, केही दिनहरूमा भने अझ धेरै समय लाग्न सक्छ

किनभने ती दिनहरूमा थोरै मात्र दूध उत्पादन हुन्छ

|-
|10:07
| हामीले थोरै समयमा दूध निकाल्ने प्रयास गर्नु हुँदैन भनी बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ

|-
|10:12
|यो याद गरौं, हातले दूध निकाल्दा पिडा हुनु हुँदैन

यदि पिडा भएका हाम्रो तरिका गलत भएको बुझिन्छ

|-
|10:21
|स्तनको तन्तु एकदमै नाजुक हुन्छ

|-
|10:24
|त्यसैले स्तनमा, औँलाहरूले मुन्टोतिर माड्ने, सार्ने वा तान्ने गर्नु हुँदैन
यस्तो गर्दा स्तन दुख्न सक्छ

|-
|10:36
|स्तनको मुन्टोको गाढा घेरा वरिपरिको भागलाई कस्ने वा तन्काउने गर्नु हुँदैन

|-
|10:42
|साथै स्तनको मुन्टोहरू थिच्ने वा तान्ने पनि गर्नु हुँदैन

|-
|10:46
|स्तनको मुन्टो थिचेर वा तानेर दूध बाहिर आउँदैन

|-
|10:51
| यो बच्चाले मुन्टो मात्र चुसे जस्तै हो

|-
|10:57
|दूध निकालेपछि आमाले उक्त भाँडोलाई एउटा सफा कपडा वा प्लेटले छोप्नुपर्छ

|-
|11:04
|अनि, सोही दूध उनले पछि प्रयोग गर्न सुरक्षित स्थानमा भण्डार गर्न सक्छिन्

|-
|11:09
|आमाको दूधको सुरक्षित भण्डारण र बच्चालाई यस्तो दूध खुवाउने बारेमा अर्को ट्युटोरियलमा चर्चा गरिएको छ

|-
|11:19
|अब, आमाले कति पटकसम्म दूध निकाल्नु हुन्छ भन्ने बारे चर्चा गरौं

|-
|11:24
|यदि आमाको दूध उत्पादन, सुरु वा नियमित गर्ने मनसाय छ वा
जन्म हुँदा कम तौल भएको बच्चा वा एउटा बिरामी शिशुलाई खुवाउनुपर्छ भने
-

|-
|11:35
|उनले बच्चा जन्मने बितिक्कै दूध निकाल्नुपर्छ

|-
|11:40
|पहिले उनले केही थोपा कोलोस्ट्रम मात्र निकाल्न सक्छिन्

|-
|11:45
|यसले आमाको दूध उत्पादनमा सघाउँछ

|-
|11:48
|यसले बच्चा जन्मिए पछि तुरुन्तै स्तन चुसेको झैँ काम गर्छ

|-
|11:54
|आमाले आफूले सके जतिको दूध बाहिर निकाल्नुपर्छ र जति-पटक बच्चालाई स्तनपान गराउन सकिन्छ त्यति नै पटक गर्नुपर्छ

|-
|12:02
|यो राति समेत गरी प्रत्येक २ देखि ३ घण्टामा हुनुपर्छ

|-
|12:08
|यदि दूध निकाल्ने समयमा धेरै अन्तर भएमा आमाले पर्याप्त दूध उत्पादन नगर्न सक्छिन्

|-
|12:16
|यदि, आमाको दूधको आपूर्ति बढाउने हो -

र पहिलो केही हप्ता पश्चात् यो घटेको जस्तो देखिन्छ भने:

|-
|12:25
|उनले बच्चालाई स्तनपान गराएको प्रत्येक १ देखि २ घण्टामा दूध निकाल्नुपर्छ र

|-
|12:33
|यदि बच्चा ३ घण्टा भन्दा बढि सुत्ने गर्छ भने उनले दुई स्तनपान बीचको समयमा दूध निकाल्न सक्छिन्

|-
|12:43
|यदि विभिन्न लक्षणहरू जस्तै इन्गर्जमेन्ट वा काममा आफ्नो दूध चुहने समस्या बाट राहत पाउने उद्देश्य हो भने:

आमाले आवश्यकता अनुसार दूध निकाल्नु पर्छ

|-
|12:53
|यदि यसको उद्देश्य भनेको स्तनको मुन्टोहरू स्वस्थ राख्नु हो भने:

आमाले aafno दूधको थोपो निचोरेर मुन्टोमा रगड्नु पर्छ

|-
|13:02
| यस्तो नुहाए पछि र स्तनपान पछि गर्नुपर्छ

|-
|13:07
|यदि यसको उद्देश्य भनेको आमा काममा गएको समयको लागि बच्चालाई दूध बचाउने हो भने:

|-
|13:14
|आमाले काममा भएको समयमा दूध निकाल्नुपर्छ जसले गर्दा पर्याप्त आपूर्ति हुन्छ

|-
|13:20
|र उनले काममा जानु अघि पनि दूध निकाल्नुपर्छ र बच्चाको हेरचाह गर्ने व्यक्तिलाई दिनुपर्छ

|-
|13:29
|यसको लागि- यदि आमासँग एउटा फ्रिज छ भने उनले केही हप्ता अगाडीबाट तयारी गर्न सक्छिन्

|-
|13:34
|उनले बढि रहेको दूध निकालेर पछिको लागि भण्डार गर्न सक्छिन्

|-
|13:39
|आमाले बच्चालाई स्तनपान गराएपछि पनि दूध निकाल्न सक्छिन्

|-
|13:44
|आमाले प्रत्येक पटक खुवाउनको लागि ६० देखि ९० मिलिलिटर दूध बचाउनु पर्छ

|-
|13:51
|आमा टाढा भएको समयमा बच्चाको आवश्यकता अनुसार थप दूध दिन सकिन्छ

|-
|13:57
|याद गरौं- जति धेरै हातले दूध निकाल्यो, यो त्यति नै सजिलो हुन्छ र दूध छिटो बाहिर आउँछ

|-
|14:07
|र आमाले धेरै दूध उत्पादन गर्छिन्

|-
|14:11
|यसरी हामी यो ट्युटोरियलको अन्त्यमा आएका छौं
म मन्दिरा थापा बिदा हुँदैछु
सहभागिताको लागि धन्यवाद, नमस्कार
|}

@@ Line 30: / Line 30: @@
 |00:31
 |यदि बच्चालाई स्तनपान गराउँदा आमाको स्तनको मुन्टो एकदमै दुख्ने समस्या भएमा बच्चालाई दूध खुवाउन
 |-
 |00:38
@@ Line 48: / Line 49: @@
 |-
 |01:05
-| पानी वा गाईको दूधको सट्टामा आमाको दूध प्रयोग गरी बच्चाको लागि पोषक परिपूरक खाना बनाउन
+|पानी वा गाईको दूधको सट्टामा आमाको दूध प्रयोग गरी बच्चाको लागि पोषक परिपूरक खाना बनाउन
 |-
 |01:14
 |र यस्ता शिशुहरूलाई दूध खुवाउन –
- समय नपुगी जन्मेका बच्चाहरू
+समय नपुगी जन्मेका बच्चाहरू
 |-
 |01:18

Health-and-Nutrition/C2/Hand-expression-of-breastmilk/Nepali - Revision history

Debosmita at 12:13, 13 August 2020

Mandira: Created page with "{|border=1 | Time |Narration |- |00:01 | हातले स्तनबाट दूध निकाल्ने बारेको '''स..."