Debosmita at 12:22, 13 August 2020

2020-08-13T12:22:49Z

Debosmita at 12:22, 13 August 2020

2020-08-13T12:22:05Z

Mandira: Created page with "{|border=1 | '''Time''' | '''Narration''' |- | 00:00 |स्तनपान गराउने आमाहरूमा हुने '''..."

2019-04-08T23:13:41Z

Created page with "{|border=1 | <center> '''Time''' </center> | <center> '''Narration''' </center> |- | 00:00 |स्तनपान गराउने आमाहरूमा हुने '''..."

New page

{|border=1
| <center> '''Time''' </center>
| <center> '''Narration''' </center>

|-
| 00:00
|स्तनपान गराउने आमाहरूमा हुने '''स्तनको समस्याहरू''' को '''स्पोकन ट्युटोरियल''' मा स्वागत छ

|-
| 00:06
|यो ट्युटोरियलमा हामी - '''ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट ''' र '''मस्टाईटिस''' को बारेमा जान्ने छौं

|-
|00:13
|अब '''ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट ''' बाट सुरु गरौं

|-
| 00:17
| '' इन्गर्जमेंट ''' बच्चा जन्मेको ३ देखि ५ दिन भित्र हुन्छ

|-
| 00:23
|यो एकसाथ दुवै स्तनहरूमा हुन्छ

|-
|00:28
|आमाले ब्रेस्ट इन्गर्जमेंटलाई भरिएको स्तन भनेर बुझ्नु हुँदैन

|-
| 00:33
|त्यसैले, अब ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट र भरिएको स्तनको भिन्नता बारे बुझौं

|-
| 00:40
| इन्गर्जमेंटमा स्तन कडा हुन्छ र सुन्निएर भरिएको जस्तो देखिने र दुख्ने गर्छ

|-
| 00:46
|यसले चम्किलो देखिन्छ र स्तनमा फुलेको नसाहरू देखिन्छन्

|-
| 00:52
|आमालाई २४ घण्टा भन्दा धेरै ज्वरो आउन सक्छ जसले गर्दा बच्चालाई स्तन च्याप्न अप्ठेरो हुन्छ भने

|-
|01:01
|भरिएको स्तन सामान्य कुरो हो

|-
| 01:04
|भरिएको स्तन ठूलो देखिन्छ तर यसमा कुनै चम्किलोपन हुँदैन

|-
| 01:10
|स्तन भरि हुँदा दुख्दैन र ज्वरो पनि आउँदैन

|-
| 01:17
|अब स्तनपान गराउने आमाहरूमा ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट हुने कारणहरू बारे चर्चा गरौं

|-
| 01:23
|तलका अवस्थाहरूमा ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट हुन सक्छ -

|-
| 01:27
|यदि आमाले बच्चालाई जन्मने बितिक्कै स्तनपान गराएकी छैनन्

|-
| 01:32
|आमाले बच्चालाई नियमित स्तनपान गराएकी छैनन्

|-
| 01:36
|स्तनपानको समयमा बच्चा आमाको स्तन भित्र सम्म पुग्न सकेको छैन र

|-
| 01:42
|आमाले अकस्मात स्तनपान बन्द गरेकी छिन्

|-
| 01:47
|अब, इन्गर्जमेंट रोक्न के गर्न सकिन्छ हेरौं

|-
| 01:51
| पहिले - आमाले आफ्नो हात सफा पानीले धुनुपर्छ

|-
| 01:56
|अनि, आमाले देख्न, सुँघ्न र छुन सक्ने गरी बच्चालाई आफ्नो नजिक लग्नुपर्छ

|-
| 02:03
|यदि बच्चा सम्हाल्न एकदमै गाह्रो हुन्छ भने आमाले उसको कपडा सुँघ्न सक्छिन्

|-
| 02:08
|त्यसपछि, आमाले एक गिलास पानी पिउनुपर्छ

|-
| 02:12
|अनि, स्तनमा तातो पानीमा भिजाएर निचोरेको कपडा ५ देखि १० मिनेट सम्म राख्नुपर्छ

|-
| 02:18
| आमाले मन तातो पानीले नुहाउन पनि सक्छिन्

|-
| 02:21
|यसले दूध बाहिर आउन सघाउँछ

|-
| 02:24
|त्यसपछि, स्वास्थ्यकर्मीले आमालाई आराम गर्न लगाउनु पर्छ किनकी धेरै चिन्ता लियो भने लेट-डाउन रिफ्लेक्स हुन सक्छ र

|-
| 02:33
|दूध बाहिर आउने छैन

|-
| 02:36
|अब, स्वास्थ्यकर्मी वा परिवारका सदस्यले आमाको गर्दन वा माथिल्लो ढाडमा मालिस गर्नुपर्छ

|-
| 02:43
|यसले आमाको दूध आउन सहयोग गर्छ

|-
| 02:46
|किनभने, माथिल्लो ढाड र स्तनमा जाने नसा एकै हुन्छ

|-
| 02:52
|अनि, आमाले आफ्नो स्तनमा गोलाकारमा आकारमा मालिस गर्नुपर्छ

|-
| 02:57
|मालिस गर्नाले आमालाई आराम मिल्ने छ र लेट डाउन रिफ्लेक्समा सघाउँछ

|-
| 03:03
|यी सबै कुराहरूले अक्सिटोसिन छोड्न सहयोग गर्छ

|-
| 03:07
|यसलाई अक्सिटोसिन रिफ्लेक्स वा लेट-डाउन रिफ्लेक्स भनिन्छ

|-
| 03:12
|अक्सिटोसिन दूध धेरै निस्कन सहयोग गर्ने हर्मोन हो

|-
| 03:17
|अनि, आमाले हातले थिचेर दूध निकाल्न सक्छिन् जसले गर्दा '''एरियोला''' नरम हुन्छ

|-
| 03:23
|यसरी बच्चालाई स्तन भित्रसम्म च्याप्न मद्दत हुन्छ

|-
| 03:27
|स्तन निचोरेर दूध निकाल्दा, आमाले '''एरियोला''' वरिपरि जोड दिनुपर्छ

|-
| 03:33
|दूध निकाले पछि आमाले बच्चाको मुखमा मुन्टो राख्नुपर्छ किनभने बच्चालाई आफैँ मुख जोड्न गाह्रो हुन्छ

|-
| 03:43
|दुवै स्तनहरू बाट स्तनपान गराउनु पर्छ

|-
| 03:46
|स्तनपानको बीचमा, आमाले ५-१० मिनेटसम्म स्तनमा भिजाएर निचोरेको कपडा राख्नुपर्छ वा,

|-
| 03:54
|आमाले स्तनमा बन्दाको पत्र राख्न सक्छिन्

|-
| 03:58
|यी बन्दाका पत्रहरूलाई फ्रिजमा वा माटोको भाडामा राख्न सकिन्छ

|-
| 04:04
|यसले स्तनको संवेदनशीलता र गिलोपना हटाउने छ

|-
| 04:09
|अनि, आमाले नियमित स्तनपान गराउनुपर्छ

|-
| 04:13
|अब, ब्रेस्ट '''इन्गर्जमेन्ट''' कसरी रोक्न सकिन्छ जानौं

|-
| 04:17
|अहिले, बच्चालाई भोक लागेको सङ्केतको बारेमा जानौं जस्तै अप्ठेरो भएको जस्तो गरी चल्ने,

|-
| 04:25
|रुटिंग रिफ्लेक्स बढ्ने -

|-
| 04:28
|रुटिंग रिफ्लेक्समा, बच्चा आफ्नो गाला वा मुख छुने कुनै पनि वस्तुतिर फर्किन्छ

|-
| 04:36
|औँला चुस्ने

|-
| 04:39
|अन्तिम प्रहरमा, बच्चा रुन थाल्छ

|-
| 04:43
|बच्चाले भोको भएको सङ्केत दिने बितिक्कै स्तनपान गराउनुपर्छ र यो भन्दा ढिलो भएमा बच्चा रुन थाल्छ

|-
| 04:50
|यो याद राखौं कि बच्चाको पहुँच स्तनमा राम्रोसँग पुग्न सके उसले राम्ररी स्तनपान गर्न सक्छ

|-
| 04:55
|याद गरौं, एउटा स्तनबाट पूर्ण रूपमा स्तनपान गराएपछि मात्र अर्को बाट स्तनपान गराउनु पर्छ

|-
| 05:02
| अब, '''मस्टाईटिस''' नामक स्तनमा हुने अर्को समस्याको बारेमा जानौं

|-
| 05:08
|यो अवस्थामा स्तन रातो अनि कडा भएर सुन्निन्छ

|-
| 05:14
|आमालाई एकदमै पीडा हुनाको साथै ज्वरो आउन र बिरामी पनि हुन सक्छिन्

|-
| 05:18
|धेरै आमाहरूलाई पहिलो छ हप्तामा मस्टाईटिस हुन सक्छ

|-
| 05:22
|तर, यो स्तनपान गराउने आमामा जहिले पनि देखिन सक्छ

|-
| 05:27
|यसलाई कहिलेकाहीँ ब्रेस्ट इन्गर्जमेन्ट सँग झुक्किन सकिन्छ

|-
| 05:31
|तथापि, इन्गर्जमेन्टले सम्पूर्ण स्तनमा मात्र नभएर दुवै स्तनमा असर पर्छ

|-
| 05:37
|भने '''मस्टाईटिस'''ले स्तनको केही भागमा मात्र असर गर्छ र प्रायजसो यो एउटा स्तनमा मात्र हुन्छ

|-
| 05:44
| मस्टाईटिस एउटा इन्गर्ज भएको स्तनमा हुन सक्छ वा यसले दुग्ध नली पनि रोक्न सक्छ

|-
| 05:51
|अब, हामी बन्द भएका नलीहरूको उपचार नगरे कसरी यो मस्टाईटिसमा परिवर्तन हुन सक्छ, चर्चा गर्ने छौं

|-
| 05:59
|नली बन्द हुनु भनेको स्तनको कुनै भागबाट दूध बाहिर नआउनु हो

|-
| 06:04
|प्रायजसो, यो नली बाक्लो दूधले बन्द भएको स्तनको भागमा पर्छ

|-
| 06:11
|यसले गर्दा गाँठो बन्छ र यो गाँठो संवेदनशील हुन्छ र यसको माथि छालामा रातो हुन्छ

|-
| 06:20
|बन्द नली र ब्रेस्ट इन्गर्जमेंटले गर्दा दूधको बहावमा अवरोध उत्पन्न हुन्छ

|-
| 06:24
|जब दूध स्तनको कुनै भागमा बाहिर आउन नसकी जम्छ र ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट हुन्छ, यसलाई '''स्ट्यासिस्''' भनिन्छ

|-
| 06:32
|यदि स्ट्यासिस् हटाएन भने यसले गर्दा स्तनको तन्तु सुन्निन सक्छ, यसलाई सङ्क्रमण नहुने मस्टाईटिस् भनिन्छ

|-
| 06:42
|भने, कहिलेकाहीँ स्तनमा ब्याक्टेरियाको सङ्क्रमण भएमा यसलाई सङ्क्रमणकारी मस्टाईटिस भनिन्छ

|-
| 06:51
|यो अवस्थामा, ब्याक्टेरिया सजिलै छिद्रहरूबाट भित्र छिर्न सक्छ:

|-
| 06:56
|यदि स्तनमा छिद्र भएमा, मस्टाईटिसको उपचार हुन सक्दैन र उपचारमा अवरोध हुन्छ

|-
|07:06
|याद गरौं, मस्टाईटिसको उपचार भएन भने स्तनमा घाउ हुने अथवा फोडा उठ्न सक्छ

|-
| 07:11
|अब, मस्टाईटिस हुनुको कारणहरू बारे चर्चा गरौं

|-
| 07:15
|मस्टाईटिसको सबैभन्दा प्रमुख कारण भनेको अनियमित स्तनपान हो

|-
| 07:21
|यदि आमा कामदार महिला हुन् भने नियमित स्तनपान गराउनु चुनौती पूर्ण हुन्छ

|-
| 07:27
|अनियमित स्तनपान गराउने अर्को कारण भनेको आमा वा बच्चालाई सन्चो नभएर हुन सक्छ

|-
| 07:33
|दोस्रो कारण भनेको बच्चाले मुन्टो मात्र चुस्नु हो, यस्तो गर्दा बच्चाले सम्पूर्ण दूध सिध्याउन सक्दैन

|-
| 07:40
|तेस्रो भनेको चाहिने भन्दा धेरै दूध उत्पादन हुनु हो

|-
| 07:43
|चौथो भनेको बच्चाले आमाको दूध बाहेक अन्य खानेकुरो रुचाउनु हो

|-
| 07:50
|पाँचौं भनेको कसिलो कपडा लगाउनु हो – यदि आमाले कसिलो कपडा लगाएमा, विशेषगरी राति कसिलो भित्री वस्त्र लगाएमा यसले स्तनमा जोड परी दुग्ध नलीहरू बन्द हुन सक्छ

|-
| 08:03
|छैठौं भनेको आमाले पीर-चिन्ता लिनु हो – यदि आमा धेरै चिन्ता गर्छिन् भने यसले लेट-डाउन रिफ्लेक्स हुन सक्छ

|-
| 08:12
|सातौं भनेको स्तनको छिद्र हो- यसले गर्दा स्तनको तन्तुमा ब्याक्टेरिया भित्रिएर मस्टाईटिस हुन सक्छ

|-
| 08:22
|अब मस्टाईटिसको उपचारको बारेमा जानौं

|-
| 08:26
|पहिले कारण पत्ता लगाउनु पर्छ अनि त्यसको उपचार गर्न सकिन्छ

|-
| 08:31
|आमाले स्तनपान अघि स्तनमा न्यानो कपडा प्रयोग गरी हल्का थिच्नुपर्छ

|-
| 08:35
|वा मन तातो पानीमा नुहाउन पनि सक्छिन्

|-
| 08:37
|पहिले उनले ग्रसित स्तनबाट स्तनपान गराउन सुरु गर्नुपर्छ

|-
| 08:42
|तर यसो गर्दा पीडा वा लेट-डाउन रिफ्लेक्स भएमा, अर्को स्तनबाट स्तनपान गराउनु पर्छ

|-
|08:50
|याद राखौं, नियमित स्तनपान सधैँ आवश्यक हुन्छ

|-
| 08:55
|यदि घाउ मुन्टोमा, मुन्टोको घेरामा नभए आमाले सोही स्तनबाट स्तनपान गराउन सक्छिन्

|-
|09:04
|आमाले मस्टाईटिसबाट ग्रसित स्तनबाट स्तनपान गराउँदा यी कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ -

|-
| 09:09
|बच्चामा सङ्क्रमण हुन सक्ने भएकोले आमाले बच्चामा सङ्क्रमणको लक्षणहरू देखिन्छ कि याद गर्नुपर्छ

|-
| 09:17
|किनभने ग्रसित स्तनबाट आउने दूधमा हानिकारक ब्याक्टेरिया हुन सक्छन्

|-
| 09:24
|स्तनमा मालिस गर्नाले दूधको आपूर्ति सुध्रिन्छ

|-
| 09:28
| स्तनको ग्रसित क्षेत्र देखि मुन्टोतिर हल्का मालिस गर्नुपर्छ

|-
| 09:34
|र, आमाले पर्याप्त आराम गर्नुपर्छ

|-
| 09:37
|यदि लक्षणहरू गम्भीर भएमा उनले डाक्टरसँग बुझ्नुपर्छ

|-
| 09:40
| '''ब्रेस्ट एब्सेस''' को लागि स्तनको शल्यक्रिया गरी जमेको पीप बाहिर निकाल्नुपर्छ र '''एंटीबायोटिक''' लिनुपर्ने हुन्छ

|-
| 09:47
|यो बाहेक, आमाले आफ्नो शरीरलाई आराम दिन र गहिरो र नियमित श्वासप्रश्वासमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ

|-
| 09:55
|लेट-डाउन रिफ्लेक्स को लागि सुमधुर सङ्गीत सुन्दै बच्चाको बारेमा सोच्नुपर्छ

|-
| 10:04
|याद राखौं, मस्टाईटिसबाट बच्न आमाको स्तनमा बच्चालाई पुर्याउने तरिका सही हुनुपर्छ

|-
| 10:09
|यसले दुग्ध नलीहरू बन्द हुँदैन र बच्चाले पर्याप्त दूध प्राप्त गर्ने छ

|-
| 10:14
|यी सबै स्तनका सङ्क्रमणहरूबाट बच्ने उपाय भनेको – बच्चालाई स्तनसम्म पुर्याउने र बच्चा समाउने सही तरिका, र नियमित स्तनपान हो

|-
| 10:24
|यसरी हामी यस स्तनपान गराउने आमाहरूको स्तनमा हुने समस्याहरूको ट्युटोरियलको अन्त्यमा आएका छौं

|-
| 10:31
|यो ट्युटोरियलमा हामीले '''ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट ''' र '''मस्टाईटिस''' को बारेमा सिक्यौं

|-
| 10:37
| यो ट्युटोरियलमा '''स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट, आइआइटी बम्बेको''' योगदान रहेको छ

|-
| 10:43
|'''स्पोकन ट्युटोरियल प्रोजेक्ट'''लाई '''NMEICT, MHRD,''' भारत सरकारको अनुदान रहेको छ
यो मिसनको बारेमा थप जानकारी तलको लिंकमा उपलब्ध छ

|-
| 10:56
| यो ट्युटोरियलमा '''व्हिल्स ग्लोबल फाउन्डेसन'''को आंशिक अनुदान पनि रहेको छ

|-
| 11:03
| यो ट्युटोरियल '''माँ और शिशु पोषण''' प्रोजेक्टको एक भाग हो

|-
| 11:07
| यो ट्युटोरियलको विषयक समीक्षकहरू बालरोग विशेषज्ञ डा. रूपल दलाल र स्त्रीरोग विशेषज्ञ डा. तरू जिन्दल हुनुहुन्छ

|-
| 11:20
|'''आइआइटी बम्बे''' को तर्फबाट म मन्दिरा थापा बिदा हुँदै छु,
सहभागिताको लागि धन्यवाद, नमस्कार
|}

@@ Line 9: / Line 9: @@
 |-
 | 00:06
-|यो ट्युटोरियलमा हामी -  '''ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट '''  र '''मस्टाईटिस''' को बारेमा जान्ने छौं
+|यो ट्युटोरियलमा हामी -  '''ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट'''  र '''मस्टाईटिस''' को बारेमा जान्ने छौं
 |-
 |00:13
-|अब '''ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट ''' बाट सुरु गरौं
+|अब '''ब्रेस्ट इन्गर्जमेंट''' बाट सुरु गरौं
 |-
 | 00:17
-| '' इन्गर्जमेंट ''' बच्चा जन्मेको ३ देखि ५ दिन भित्र हुन्छ
+| ''' इन्गर्जमेंट''' बच्चा जन्मेको ३ देखि ५ दिन भित्र हुन्छ
 |-
@@ Line 438: / Line 438: @@
 | 10:31
 |'''आइआइटी बम्बे''' को तर्फबाट म मन्दिरा थापा बिदा हुँदै छु,
- सहभागिताको लागि धन्यवाद, नमस्कार
+सहभागिताको लागि धन्यवाद, नमस्कार
 |-
 |}

Health-and-Nutrition/C2/Breast-conditions/Nepali - Revision history

Debosmita at 12:22, 13 August 2020

Debosmita at 12:22, 13 August 2020

Mandira: Created page with "{|border=1 | '''Time''' | '''Narration''' |- | 00:00 |स्तनपान गराउने आमाहरूमा हुने '''..."