BOSS-Linux/C2/Basics-of-System-Administration/Marathi - Revision history

PoojaMoolya at 05:06, 2 March 2017

2017-03-02T05:06:41Z

Ranjana at 10:13, 12 January 2015

2015-01-12T10:13:40Z

Ranjana at 10:00, 12 January 2015

2015-01-12T10:00:01Z

Ranjana at 09:57, 12 January 2015

2015-01-12T09:57:25Z

Ranjana: Created page with "'''Title of script''': Basics of System Administration '''Author: Manali Ranade''' '''Keywords: Linux''' {| border = 1 |'''Time''' |'''Narration''' |- | 00:02 | Linux..."

2015-01-09T05:59:58Z

Created page with "'''Title of script''': Basics of System Administration '''Author: Manali Ranade''' '''Keywords: Linux''' {| border = 1 |'''Time''' |'''Narration''' |- | 00:02 | Linux..."

New page

'''Title of script''': Basics of System Administration

'''Author: Manali Ranade'''

'''Keywords: Linux'''

{| border = 1
|'''Time'''
|'''Narration'''

|-
| 00:02
| Linux च्या Basics of System Administration वरील ट्युटोरियल मध्ये आपले स्वागत.

|-
| 00:09
| ह्या ट्युटोरियलमध्ये आपण शिकणार आहोत.

|-
| 00:13
| adduser

|-
| 00:14
| su

|-
| 00:16
| usermod

|-
| 0.17
| userdel

|-
| 00:18
| id

|-
| 00:19
| du

|-
| 00:20
| df

|-
| 00:22
| ह्या ट्युटोरियलमध्ये आपण लिनक्स ऑपरेटिंग सिस्टीम चा वापर करणार आहोत.

|-
| 00:27
| पूर्वतयारीसाठी कृपया General Purpose Utilities in Linux हे ट्युटोरियल समजून घ्या.जे ह्याच संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे.

|-
| 00:39
| दाखविलेल्या कमांडस् कार्यान्वित करण्यासाठी तुम्हाला Admin access असणे आवश्यक आहे.

|-
| 00:47
| प्रथम आपण नवीन user कसा बनवायचा ते पाहू.

|-
| 00:53
| 'adduser' ही कमांड नव्या user चे login, authentication सहित तयार करते.

|-
| 01:01
| आपण sudo ह्या कमांडच्या मदतीने कुठलेही user account समाविष्ट करू शकतो.

|-
| 01:06
| sudo कमांड बद्दल आपण अधिक माहिती करून घेऊ.

|-
| 01:11
| sudo कमांडमुळे Administrative user ला super user म्हणून कमांड कार्यान्वित करता येतात.

|-
| 01:19
| sudo ह्या कमांडमधे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. ह्या ट्युटोरियलमध्ये आपण हे पर्याय समजून घेणार आहोत.

|-
| 01:27
| आता आपण नवीन user कसा बनवायचा ते शिकू.

|-
| 01:32
| येथे मी टर्मिनल आधीपासूनच उघडून ठेवले आहे.

|-
| 01:36
| येथे “sudo space adduser” ही कमांड टाईप करून एंटर दाबा.

|-
| 01:45
| आपल्याला पासवर्ड विचारला जाईल.

|-
| 01:48
| येथे Admin हा पासवर्ड देऊन आपण एंटर की दाबा.

|-
| 01:54
| आपण टर्मिनलवर टाईप केलेला पासवर्ड आपल्याला दिसत नाही.

|-
| 01:58
| त्यामुळे आपण पासवर्ड काळजीपूर्वक टाईप करणे आवश्यक आहे.

|-
| 02:03
| हे करून झाले की adduser:only one or two names allowed हा संदेश दर्शवेल.

|-
| 02:14
| आता आपण duck नामक नवे युजर अकाउंट तयार करू.

|-
| 02:21
| कमांड टाईप करा.

|-
| 02:23
| sudo space adduser space duck आणि एंटर करा.

|-
| 02:33
| आपण duck नामक नवा user तयार केला आहे.

|-
| 02:36
| नवीन user बनवण्याच्या प्रक्रियेत त्या userसाठी वेगळी होम डिरेक्टरी तयार होते.

|-
| 02:46
| कृपया लक्ष द्या. duck ह्या userसाठी आपल्याकडे नव्या पासवर्डची मागणी होईल.

|-
| 02:52
| तुमच्या आवडीचा पासवर्ड टाईप करा. येथे मी duck हा पासवर्ड टाईप करून एंटर दाबत आहे.

|-
| 03:04
| कृपया तोच पासवर्ड पुन्हा टाईप करा.

|-
| 03:07
| सुरक्षिततेच्या कारणासाठी आणि खात्री करून घेण्यासाठी म्हणून पासवर्डची दोन वेळा विचारणा केली गेली.

|-
| 03:13
| आता नवीन user साठी आपला पासवर्ड अपडेट झाला आहे.

|-
| 03:18
| इथे आपल्याला इतरही माहिती विचारली जाते.

|-
| 03:22
| परंतु आत्तापुरते आपण Full name समोर duck एंटर करूया आणि इतर सर्व माहिती एंटर चे बटण दाबून रिकामी ठेवा.

|-
| 03:33
| एंटर दाबा.

|-
| 03:34
| आपण कीबोर्डवरील y हे बटण दाबून आपण ह्याची खात्री देऊया.

|-
| 03:39
| ह्यामुळे दिलेली माहिती योग्य असल्याची खात्री होते.

|-
| 03:43
| आता user अकाऊंट तयार झाले का हे तपासू.

|-
| 03:48
| त्यासाठी command prompt वर टाईप करा.

|-
| 03:51
| ls slash home

|-
| 03:56
| आणि एंटर दाबा.

|-
| 03:58
| home फोल्डरमधील user ची यादी दर्शविण्यासाठी ls कमांड वापरतात.

|-
| 04:05
| आणि येथे आपला नवा duck नामक user तयार झाला आहे.

|-
| 04:10
| आपण पुन्हा स्लाईडस् वर जाऊ या.

|-
| 04:13
| आता पुढील कमाड आहे su

|-
| 04:18
| su चा अर्थswitch user

|-
| 04:21
| चालू user वरून दुस-या user वर जाण्यासाठी ह्या कमांडचा उपयोग होतो.

|-
| 04:26
| आता आपण टर्मिनल वर जाऊ.

|-
| 04:30
| टर्मिनलवर ही कमांड टाईप करूया.su space hyphen space duck आणि एंटर दाबा.

|-
| 04:41
| आपल्याला पासवर्ड विचारला जाईल.

|-
| 04:44
| आपण user duck साठी पासवर्ड टाईप करूया. जो duck हाच आहे.

|-
| 04:51
| कृपया लक्षात घ्या, टर्मिनल आपल्या current user वरून दुस-या user वर गेला आहे. म्हणजे येथे आता आपण duck वर गेलो आहोत.

|-
| 05:02
| ह्या user मधून logout करण्यासाठी टाईप करा.logout आणि एंटर दाबा.

|-
| 05:10
| आता आपण duck ह्या current user च्या टर्मिनलवरून logout झालो आहोत आणि आपण आधीच्या userअकाऊंट वर म्हणजेच येथे vinhai वर गेलो आहोत.

|-
| 05:18
| आता आपण usermod ही कमांड शिकू.

|-
| 05:23
| usermod कमांडमुळे

|-
| 05:24
| super user किंवा root user ला इतर user अकाऊंटसच्या सेटींग मध्ये बदल करता येतात जसे की,

|-
| 05:33
| पासवर्ड बदलणे, पासवर्ड न ठेवणे.

|-
| 05:37
| user अकाऊंट कधी डिसेबल होणार ह्याची तारीख दर्शविणे.

|-
| 05:42
| आपण ह्या कमांडस वापरून बघू या.

|-
| 05:44
| त्यासाठी आपण पुन्हा टर्मिनलवर जाऊ .

|-
| 05:46
| duck user अकाऊंट बंद करण्याची तारीख कशी सेट करायची ते आपण बघू.

|-
| 05:52
| येथे command prompt वर टाईप करा.

|-
| 05:56
| sudo space usermod space hyphen e space 2012 hyphen 12 hyphen 27 space duck

|-
| 06:21
| आणि एंटर करा.

|-
| 06:25
| hyphen e ह्या पर्यायाच्या सहाय्याने आपण user अकाउंटची कमांड मध्ये दर्शवलेली Expiry date सेट केली आहे.

|-
| 06:34
| अशा प्रकारे आपण duck ह्या USER अकाऊंटची एक्सपायरी डेट सेट केली आहे.

|-
| 06:39
| आता आपण uid आणि gid ह्या कमांडस बद्दल चर्चा करू.

|-
| 06:45
| 'id command' वापरून सर्व युजर आणि ग्रुपची ओळख तपासून बघता येते.

|-
| 06:51
| id space hyphen u ह्या कमांडच्या सहाय्याने आपल्याला युजरची ओळख करून घेता येते.

|-
| 07:00
| ग्रुप युजरची ओळख करून घेण्यासाठी id space hyphen g ह्या कमांडचा उपयोग होतो.

|-
| 07:08
| आता आपण हे करून पाहू.

|-
| 07:10
| टर्मिनलवर टाईप करा id आणि एंटर दाबा.

|-
| 07:17
| आता आपल्याला सिस्टीमवर आपण वापरत असलेले User IDs आणि Group IDs दिसत आहेत.

|-
| 07:25
| केवळ user id साठी hyphen u ह्या पर्यायाचा उपयोग होतो.

|-
| 07:30
| चला, कमांड टाईप करू या. id space hyphen u

|-
| 07:36
| आणि एंटर दाबा.

|-
| 07:38
| आता आपल्याला केवळ युजरच्या IDs दिसतील.

|-
| 07:42
| परंतु आपल्याला तर ह्या युजरची नावे जाणून घ्यायची असतील तर?

|-
| 07:47
| हे जाणून घेण्यासाठी टर्मिनलवर टाईप करा.

|-
| 07:50
| id space hyphen n space u आणि एंटर दाबा.

|-
| 08:00
| आता आपल्याला युजर IDs ऐवजी त्यांची नावे दिसतील.

|-
| 08:08
| आता आपण Group IDs च्या कमांडस् बद्दल जाणून घेऊ.

|-
| 08:12
| id space hyphen g टाईप करा.

|-
| 08:17
| येथे आपण Group IDs बघू शकतो.

|-
| 08:20
| जर आपल्याला चालू user चे सर्व ग्रुपIDs बघायचे असल्यास टाईप करा.

|-
| 08:26
| id space hyphen capital G आणि एंटर दाबा.

|-
| 08:32
| कृपया लक्ष द्या की आपण G हे कॅपिटल लेटर टाईप केले आहे.

|-
| 08:38
| तुम्ही स्वतः आलेले आऊटपुट बघू शकता.

|-
| 08:40
| आता आपण user अकाऊंट कसे डिलीट करायचे ते पाहू.

|-
| 08:44
| त्यासाठी userdel ह्या कमांडचा उपयोग करा.

|-
| 08:48
| आपण userdel ह्या कमांडच्या सहाय्याने एखादे user अकाऊंट कायमस्वरूपी डिलीट करू शकतो.

|-
| 08:54
| आपण हे टर्मिनलवर करून बघू.

|-
| 08:56
| इथे sudo space userdel space hyphen r space duck असे टाईप करा.

|-
| 09:09
| आपण येथे minus r हा पर्याय वापरला आहे.

|-
| 09:12
| ह्यामुळे ह्या user बरोबर त्याची होम डिरेक्टरी देखील काढून टाकली जाणार आहे.

|-
| 09:17
| एंटर दाबा आणि निरीक्षण करा.

|-
| 09:21
| आता duck हा user डिलीट झाला आहे.

|-
| 09:25
| हे टाईप करून तपासून बघा.

|-
| 09:28
| ls space slash home आणि एंटर दाबा.

|-
| 09:35
| आपल्याला दिसेल की duck नामक user अकाऊंट डिलीट झाला आहे.

|-
| 09:40
| आता आपण पुन्हा स्लाईडस् वर जाऊ या.

|-
| 09:43
| Linux System Adminstration मध्ये df आणि du सारख्या काही उपयोगी कमांडस आहेत.

|-
| 09:50
| df कमांड डिस्क वरील रिकाम्या जागेबद्दल माहिती देते.

|-
| 09:55
| आणि du कमांड फाईल ने वापरलेल्या जागेची माहिती देते.

|-
| 10:00
| कृपया Assignment म्हणून ह्या दोन्ही कमांडस् वापरून तुम्ही त्याचे आऊटपुट शोधा.

|-
| 10:06
| आपण आता टर्मिनलवर जाऊया आणि df कमांड सोबत वापरले जाणारे काही पर्याय बघूया.

|-
| 10:13
| कृपया df space hyphen h टाईप करून एंटर दाबा.

|-
| 10:20
| याने फाईल सिस्टीमचा आणि त्यातील जागेचा आकार दिसेल.

|-
| 10:25
| ही mounted space वाचण्यास सोयीच्या पद्धतीने दाखवली जाते.

|-
| 10:34
| आता आपण du या कमांडसोबत काही पर्याय वापरून पाहू.

|-
| 10:37
| आता मी असे समजते की तुम्ही तुमच्या होम फोल्डरमध्ये काही टेक्स्ट फाईल्स बनवल्या आहेत.

|-
| 10:44
| जर नसतील तर कृपया General purpose utilities in Linux हे ट्युटोरियल बघा.

|-
| 10:51
| ह्या कमांड दाखवण्यासाठी मी काही टेक्स्ट फाईल्स तयार करून ठेवल्या आहेत.

|-
| 10:58
| होम फोल्डरवर जाण्यसाठी टर्मिनलवर टाईप करा.

|-
| 11:03
| cd space slash home आणि एंटर दाबा.

|-
| 11:07
| मग du space hyphen s space astrix dot txt असे टाईप करून एंटर दाबा.

|-
| 11:21
| ही कमांड आपल्याला डिरेक्टरी मध्ये उपलब्ध असलेल्या टेक्स्ट फाईल्स आणि त्यांचा आकार ह्या बद्दलची माहिती दर्शवेल.

|-
| 11:30
| Assignment म्हणून command prompt वर टाईप करा.

|-
| 11:35
| du space hyphen ch space astrix dot txt आणि बघा काय होते ते.

|-
| 11:46
| आपण पुन्हा स्लाईडवर जाऊ या.

|-
| 11:48
| आपण काय शिकलो ते थोडक्यात.

|-
| 11:51
| adduser ने नवा user बनतो.

|-
| 11:53
| su ने user बदलता येतो.

|-
| 11:56
| usermod ने अकाऊंट सेटींग्ज बदलता येतात.

|-
| 12:00
| Userdel ने user अकाऊंट डिलीट होतो.

|-
| 12:03
| id कमांडने user आणि group ids ची माहिती मिळते.

|-
| 12:07
| df कमांडने फाईल सिस्टीमचा आकार व जागेची उपलब्धता समजते.

|-
| 12:11
| du कमांडने फाईलने वापरलेली जागा समजते.

|-
| 12:15
| अशा प्रकारे आपण ह्या ट्युटोरियलच्या अंतिम टप्प्यात पोहोचलो आहोत.

|-
| 12.20
| प्रकल्पाची माहिती दिलेल्या लिंकवर उपलब्ध आहे.

|-
| 12:24
| <nowiki>*</nowiki>ज्यामध्ये तुम्हाला ह्या प्रॉजेक्टचा सारांश मिळेल.

|-
| 12:27
| <nowiki>*</nowiki>जर तुमच्याकडे चांगली Bandwidth नसेल तर आपण व्हिडिओ download करूनही पाहू शकता.

|-
| 12:31
| <nowiki>*</nowiki>Spoken Tutorial च्या सहाय्याने कार्यशाळा चालविते.परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्रही दिले जाते. अधिक माहितीसाठी कृपया संकेतस्थळाला भेट द्या.

|-
| 12:41
| <nowiki>*</nowiki>"स्पोकन ट्युटोरियल प्रॉजेक्ट" हे "टॉक टू टीचर" या प्रॉजेक्टचा भाग आहे. यासाठी अर्थसहाय्य National Mission on Education through ICT, MHRD, Government of India यांच्याकडून मिळालेले आहे.

|-
| 12:50
| <nowiki>*</nowiki>यासंबंधी माहिती पुढील साईटवर उपलब्ध आहे.

|-
| 12:55
| <nowiki>*</nowiki>ह्या ट्युटोरियलचे भाषांतर मनाली रानडे यांनी केले असून मी रंजना भांबळे आपला निरोप घेते . धन्यवाद.

|}

@@ Line 1: / Line 1: @@
 {| border = 1
 |'''Time'''
@@ Line 19: / Line 13: @@
 |-
 |  00:13
-|   adduser
+|   adduser, su
-−
-|-
-|  00:14
-|  su
 |-
 |  00:16
-|  usermod
+|  usermod, id
-−
-|-
-|  00:17
-|  userdel
-−
-|-
-|  00:18
-|  id
 |-
 |  00:19
-|  du
+|  du , df
-−
-|-
-| 00:20
-|  df
 |-
@@ Line 163: / Line 141: @@
 |-
 | 03:33
-|  एंटर दाबा.
+|  एंटर दाबा. आपण कीबोर्डवरील y हे बटण दाबून आपण ह्याची खात्री देऊया.
-−
-|-
-| 03:34
-|  आपण कीबोर्डवरील y हे बटण दाबून आपण ह्याची खात्री देऊया.
 |-
@@ Line 247: / Line 221: @@
 |-
 |  05:23
-|  usermod कमांडमुळे
+|  usermod कमांडमुळे  super user किंवा root user ला इतर user अकाऊंटसच्या सेटींग मध्ये बदल करता येतात जसे की,
-−
-|-
-|  05:24
-|   super user किंवा root user ला इतर user अकाऊंटसच्या सेटींग मध्ये बदल करता येतात जसे की,
 |-
@@ Line 551: / Line 521: @@
 |-
 | 12:24
-|   <nowiki>*</nowiki>ज्यामध्ये तुम्हाला ह्या प्रॉजेक्टचा सारांश मिळेल.
+| ज्यामध्ये तुम्हाला ह्या प्रॉजेक्टचा सारांश मिळेल.
 |-
 |  12:27
-|  <nowiki>*</nowiki>जर तुमच्याकडे चांगली Bandwidth नसेल तर आपण व्हिडिओ download करूनही पाहू शकता.
+| जर तुमच्याकडे चांगली Bandwidth नसेल तर आपण व्हिडिओ download करूनही पाहू शकता.
 |-
 | 12:31
-|   <nowiki>*</nowiki>Spoken Tutorial च्या सहाय्याने कार्यशाळा चालविते.परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्रही दिले जाते. अधिक माहितीसाठी कृपया संकेतस्थळाला भेट द्या.
+| Spoken Tutorial च्या सहाय्याने कार्यशाळा चालविते.परीक्षा उतीर्ण होणा-या विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्रही दिले जाते. अधिक माहितीसाठी कृपया संकेतस्थळाला भेट द्या.
 |-
 |  12:41
-|  <nowiki>*</nowiki>"स्पोकन ट्युटोरियल प्रॉजेक्ट" हे "टॉक टू टीचर" या प्रॉजेक्टचा भाग आहे. यासाठी अर्थसहाय्य National Mission on Education through ICT, MHRD, Government of India यांच्याकडून मिळालेले आहे.
+| "स्पोकन ट्युटोरियल प्रॉजेक्ट" हे "टॉक टू टीचर" या प्रॉजेक्टचा भाग आहे. यासाठी अर्थसहाय्य National Mission on Education through ICT, MHRD, Government of India यांच्याकडून मिळालेले आहे.
 |-
 |  12:50
-|  <nowiki>*</nowiki>यासंबंधी माहिती पुढील साईटवर उपलब्ध आहे.
+| यासंबंधी माहिती पुढील साईटवर उपलब्ध आहे.
 |-
 |  12:55
-|  <nowiki>*</nowiki>ह्या ट्युटोरियलचे भाषांतर मनाली रानडे यांनी केले असून मी रंजना भांबळे आपला निरोप घेते&nbsp;. धन्यवाद.
+| ह्या ट्युटोरियलचे भाषांतर मनाली रानडे यांनी केले असून मी रंजना भांबळे आपला निरोप घेते&nbsp;. धन्यवाद.
 |}

@@ Line 347: / Line 347: @@
 |-
 | 07:50
-|  id space hyphen n space u आणि एंटर दाबा.
+|  id space hyphen n space hyphen u आणि एंटर दाबा.
 |-

@@ Line 546: / Line 546: @@
 |-
-| 12.20
+| 12:20
 |   प्रकल्पाची माहिती दिलेल्या लिंकवर उपलब्ध आहे.