Ranjana at 10:07, 27 July 2018

2018-07-27T10:07:15Z

Ranjana at 10:03, 27 July 2018

2018-07-27T10:03:35Z

Ranjana: Created page with "{| border=1 | Time | Narration |- || 00:01 ||नमस्कार! '''Stereoisomerism''' वरील ट्युटोरिअल मध..."

2018-07-25T08:06:14Z

Created page with "{| border=1 | <center>Time</center> | <center>Narration</center> |- || 00:01 ||नमस्कार! '''Stereoisomerism''' वरील ट्युटोरिअल मध..."

New page

{| border=1
| <center>Time</center>
| <center>Narration</center>

|-
|| 00:01
||नमस्कार! '''Stereoisomerism''' वरील ट्युटोरिअल मध्ये आपले स्वागत.

|-
||00:06
|| ह्या ट्युटोरिअल मध्ये, आपण उदाहरणासह '''Conformational isomerism''' '''Geometrical isomerism''' आणि '''R-S configurations''' शिकूया.

|-
||00:18
|| येथे मी '''Ubuntu Linux '''OS व्हर्जन. 14.04 , '''Avogadro''' व्हर्जन 1.1.1 वापरत आहे.

|-
||00:28
|| या ट्युटोरियलचे अनुसरण करण्यास, तुम्हाला '''Avogadro ''' इंटरफेसची माहिती असली पाहिजे. नसल्यास, संबंधित ट्युटोरिअल्स साठी, कृपया आमच्या वेबसाइटला भेट द्या.

|-
||00:39
||या ट्युटोरियलमध्ये वापरलेल्या उदाहरण फाइल्स, कोड फाईल्स म्हणून प्रदान केल्या आहेत.

|-
||00:45
||ह्या ट्युटोरिअल मध्ये आपण '''Avogadro''' वापरून '''stereoisomers''' तयार करणे शिकूया.

|-
||00:51
||मी '''stereoiosmersism''' बद्दल थोडक्यात परिचय देईल.

|-
||00:56
|| '''Stereoisomersism''' अणूंच्या स्थानिक व्यवस्थेतील (spatial arrangement ) फरकांमुळे निर्माण होते.

|-
||01:03
|| '''Isomers''' समान रचना आहे आणि म्हणून ते गुणधर्मांमध्ये फारसे वेगळे नाहीत.

|-
||01:09
|| येथे अशी स्लाइड आहे जी '''isomers''' चे वर्गीकरण दर्शविते.

|-
||01:16
||मी '''Conformational isomerism''' सह सुरवात करेल.

|-
||01:21
||हे स्टिरिओआइसोमेरिसम चा एक प्रकार आहे

|-
||01:23
|| यामध्ये '''isomers''' सिंगल बॉन्ड्सच्या भोवती रोटेट करून आंतर-रूपांतरीत केले जाऊ शकते.

|-
||01:30
||सिंगल बॉन्डच्या भोवती रोटेशन '''rotational energy barrier''' द्वारे प्रतिबंधित आहे.

|-
|| 01:36
||आता '''1,2-dichloroethane''' च्या कॉंफॉर्मर्स सह सुरवात करूया.

|-
|| 01:41
|| '''1,2-dichloroethane''' तीन कॉंफॉर्मर्स मध्ये होतात जसे कि:
'''Eclipsed''', '''Gauche''' आणि '''Anti'''

|-
|| 01:50
|| मी '''Avogadro''' विंडो उघडली आहे.

|-
|| 01:53
|| '''Draw''' टूल वर क्लीक करा.

|-
|| 01:55
||'''Adjust Hydrogens''' चेक बॉक्स अनचेक करा.

|-
|| 01:59
|| '''Panel''' वर क्लीक करून दोन अणू तयार करण्यासाठी ड्रॅग करा.

|-
|| 02:04
||'''Element''' ड्रॉप डाउन मधून '''Chlorine''' निवडा.

|-
|| 02:08
|| प्रत्येक '''carbon''' वर एक बॉन्ड तयार करा.

|-
||02:11
|| '''Build''' मेनू वर जा आणि '''Add Hydrogens''' वर क्लीक करा.

|-
||02:15
|| '''1,2-dichloroethane''' पॅनल वर तयार होतो.

|-
||02:19
|| आता स्ट्रक्चर ऑप्टिमाइज करू.

|-
||02:22
|| '''Auto Optimization''' टूल वर क्लीक करा.

|-
||02:25
|| '''Force Field ''' मध्ये, '''MMFF94''' निवडा आणि '''Start''' बटण वर क्लीक करा.

|-
||02:35
||'''optimization''' प्रक्रिया थांबवण्यासाठी '''Stop''' वर क्लीक करा.

|-
||02:40
|| योग्य ओरिएंटेशन साठी स्ट्रक्चर फिरवण्यासाठी '''Navigation''' टूल वर क्लीक करा.

|-
||02:45
|| आपल्याकडे पॅनल वर '''Gauche conformer''' आहे.

|-
||02:49
|| '''1,2-dichloroethane''' चा कॉंफॉर्मर्स दाखवण्यासाठी, मी रोटेशनचे प्लेन स्थिर करेल.

|-
|| 02:55
|| '''Bond Centric Manipulation''' टूल वर क्लीक करा.

|-
||02:59
||दोन कार्बन अणूंमधील बॉन्ड वर क्लीक करा.

|-
||03:03
|| अणूंमधील प्लेन निळे किंवा पिवळ्या रंगात दिसते.

|-
||03:08
|| '''Chlorine''' अणू वर कर्सर ठेवा.

|-
||03:10
|| घड्याळाच्या दिशेने बॉन्डला फिरवा.

|-
||03:14
|| '''Navigation''' टूल वर क्लीक करून स्ट्रक्चर फिरवा.

|-
||03:18
||आपल्याकडे पॅनल वर '''Anti conformer''' आहे.

|-
||03:21
|| '''C-C bond''' रोटेट करण्यासाठी पुन्हा '''Bondcentric Manipulation''' टूल वापरा.

|-
||03:25
|| आपल्याकडे पॅनल वर '''Eclipsed conformer''' आहे.

|-
||03:30
|| आता मी '''Cyclohexane''' चे विविध '''conformers''' दाखवेन.

|-
||03:35
|| एक नवीन विंडो उघडा.

|-
||03:38
|| '''Draw settings''' मेनू मध्ये, '''Carbon''' डिफॉल्ट एलिमेंट म्हणून निवडले आहे.

|-
||03:44
|| '''Adjust Hydrogens''' चेक बॉक्स अनचेक करा .

|-
||03:48
||आता '''cyclohexane''' स्ट्रक्चर '''boat form''' मध्ये तयार करा.

|-
||03:53
||पॅनल वर '''cyclohexane''' चा '''boat conformer''' तयार करण्यासाठी क्लिक आणि ड्रॅग करा.

|-
||04:01
||अणूंना लेबल करण्यासाठी '''Display Types''' मेनू मध्ये '''Label''' चेक बॉक्स वर क्लीक करा.

|-
||04:07
||कृपया लक्षात घ्या लेबलिंग प्रत्येक वेळी सारखी असू शकत नाही.

|-
||04:11
|| आपल्या गरजेनुसार '''conformers''' लेबल करू.

|-
||04:16
||'''Selection''' टूल वर क्लीक करा, नंतर प्रथम '''carbon''' अणूवर राईट क्लीक करा.

|-
||04:21
||एक मेनू उघडतो. '''Change label''' निवडा.

|-
||04:25
||'''Change label of the atom''' टेक्स्ट बॉक्स उघडतो.

|-
||04:30
|| '''New Label''' फील्ड मध्ये 1 टाईप करा आणि '''OK''' वर क्लीक करा.

|-
||04:35
||पुढे दुसऱ्या अणू वर राईट क्लीक करा आणि लेबलला 2 करा.

|-
||04:41
||तसेच मी अणूंचे लेबल्स 3, 4, 5 आणि 6 मध्ये बदलेल.

|-
||04:50
||आपण '''boat''' ला '''twist boat conformer''' मध्ये बदलूया.

|-
||04:54
|| '''Manipulation''' टूल वर क्लीक करा. 2 वर क्लीक करा आणि त्याला वरती ड्रॅग करा.

|-
||05:01
|| 5 वर ड्रॅग करून त्याला वरती ड्रॅग करा. 3 वर ड्रॅग करून त्याला वरती ड्रॅग करा.

|-
||05:08
||आपल्याकडे पॅनल वर '''twist boat''' आहे.

|-
||05:10
||आता आपण '''twist boat''' ला '''half chair conformer''' मध्ये बदलूया.

|-
||05:16
||2 वर क्लीक करून त्याला खाली ड्रॅग करा.

|-
||05:19
|| 5 वर क्लीक करून त्याला खाली ड्रॅग करा.

|-
||05:23
||4 वर क्लीक करून त्याला क्षैतिज(आडव्या) स्थिती वर ड्रॅग करा.

|-
||05:27
||योग्य स्ट्रक्चर मिळावी यासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व '''carbon''' अणूंच्या स्थानांना समायोजित करा.

|-
||05:33
||आपल्याकडे पॅनल वर '''half chair''' आहे.

|-
||05:36
||आता आपण '''half chair''' ला '''chair conformer''' मध्ये बदलूया.

|-
||05:41
|| 4 वर क्लीक करून त्याला खाली ड्रॅग करा.

|-
||05:44
||1 वर क्लीक करून त्याला खाली ड्रॅग करा.

|-
||05:47
||योग्य स्ट्रक्चर मिळावी यासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व '''carbon''' अणूंच्या स्थानांना समायोजित करा.

|-
||05:53
||आपल्याकडे पॅनल वर '''chair conformer''' आहे.

|-
||05:56
||असाइन्मेंट म्हणून '''Butane''' आणि '''Cyclopentane''' चे विविध '''conformers''' तयार करा.

|-
||06:03
||आता मी '''geometrical isomerism''' दाखवण्यासाठी स्ट्रक्चर्स तयार करेल.

|-
||06:09
|| '''Geometrical isomerism''' तयार होतो: डबल बॉन्डच्या भोवती अणूंच्या विविध स्थानिक व्यवस्था (spatial arrangement) मुळे

|-
||06:17
||येथे ''double-bonded carbon''' च्या भोवती अणूच्या किंवा गटांच्या रोटेशनवर मर्यादा आहे.

|-
||06:24
|| प्रात्यक्षिकांसाठी मी '''diamminedichloroplatinum(II)''' स्ट्रक्चर तयार करेल, जी '''cisplatin''' म्हणून ओळखली जाईल.

|-
||06:33
|| एक नवीन विंडो उघडा.

|-
||06:36
|| '''Draw settings''' मेनू मध्ये, '''Element''' ड्रॉप डाउन वर क्लीक करा आणि '''Other''' निवडा.
'''Periodic table''' विंडो उघडते.

|-
||06:44
||टेबल मधून '''Platinum(Pt)''' निवडा. '''Periodic table''' विंडो बंद करा.

|-
||06:50
|| '''Panel''' वर क्लीक करा.

|-
||06:53
|| '''Element''' ड्रॉप डाउन मधून '''Chlorine''' निवडा.

|-
||06:55
||'''Platinum''' अणूवर एकाच बाजूला दोन '''chlorine bonds''' तयार करा.

|-
||07:00
|| '''Element''' ड्रॉप डाउन मधून '''Nitrogen''' निवडा. आधीप्रमाणेच दोन '''nitrogen bonds''' तयार करा.

|-
||07:07
|| स्ट्रक्चर पूर्ण करण्यासाठी आपल्याला नायट्रोजन अणूंवर तीन संलग्न हायड्रोजन्स आवश्यक आहेत.

|-
||07:13
|| '''Element''' ड्रॉप डाउन लिस्ट मधून '''Hydrogen''' निवडा.

|-
|07:16
|| तिसरा बॉन्ड तयार करण्यासाठी प्रत्येक '''nitrogen''' अणूवर क्लीक करा.

|-
||07:21
|| आता स्ट्रक्चर ऑप्टिमाइज करू.

|-
||07:24
|| '''Auto Optimization''' टूल वर क्लीक करा.

|-
||07:27
|| '''Force Field''' मध्ये '''UFF''' निवडा आणि '''Start''' बटण वर क्लीक करा.

|-
||07:35
||ऑप्टिमायजेशन प्रक्रिया थांबवण्यासाठी '''Stop''' वर क्लीक करा.

|-
||07:39
|| प्रदर्शनासाठी मला दोन स्ट्रक्चर्स आवश्यक आहेत.

|-
||07:43
||मी स्ट्रक्चर्सना कॉपी आणि पेस्ट करेल.

|-
||07:46
||स्ट्रक्चर निवडण्यासाठी '''Selection''' टूल वर क्लीक करा.

|-
||07:50
||कॉपी साठी '''CTRL+C''' आणि पेस्ट साठी '''CTRL+V''' दाबा. पेस्ट केलेली स्ट्रक्चर उजवीकडे ड्रॅग करा.

|-
||07:57
|| सोयीसाठी मी अणूंना लेबल करणार आहे.

|-
||08:00
|| '''Display Types''' मेनू मध्ये '''Label''' चेक बॉक्स वर क्लीक करा.

|-
||08:05
|| '''Hydrogens''' काढून टाकण्यासाठी, '''Build''' मेनू वर जाऊन '''Remove Hydrogens''' निवडा.

|-
||08:11
||आपल्याकडे पॅनल वर '''cisplatin''' चे दोन आयसोमर्स (isomers) आहेत.

|-
||08:16
||मी दुसरे '''cis isomer''' , '''trans isomer''' मध्ये बदलेल.

|-
||08:21
|| '''Manipulation''' टूल वर क्लीक करा.

|-
||08:24
||'''Cl4''' वर क्लीक करून डावीकडे ड्रॅग करा . '''N4''' वर क्लीक करून उजवीकडे ड्रॅग करा.

|-
||08:32
||नंतर योग्य ओरिएंटेशन दाखवण्यासाठी सर्व बॉन्ड्सची स्थिती समायोजित करा.

|-
||08:38
|| '''Build''' मेनू वर जा आणि '''Add Hydrogens''' निवडा.

|-
||08:43
|| आधीप्रमाणे प्रत्येक '''nitrogen''' कडे दोन जोडलेले अणू आहेत.

|-
||08:48
||'''Draw''' टूल मधून '''Hydrogen''' वापरून तिसरा '''Hydrogen''' जोडा.

|-
||08:53
|| आता स्ट्रक्चर्स ऑप्टिमाइज करू.

|-
||08:55
|| '''Auto Optimization''' टूल वर क्लीक करा.

|-
|| 08:59
|| '''Force Field''' मध्ये '''UFF''' निवडा आणि '''Start''' बटण वर क्लीक करा.

|-
||09:05
|| ऑप्टिमायजेशन प्रक्रिया थांबवण्यासाठी '''Stop''' वर क्लीक करा.

|-
||09:09
|| आता आपल्याकडे पॅनल वर '''diamminedichloroplatinum(II)''' चे दोन '''geometrical isomers''' आहेत.

|-
||09:17
|| तसेच आपल्याकडे '''diamminetetracyanoferrate(III)ion चे '''geometrical isomers''' आहेत.

|-
||09:25
|| पुढे आपण '''R-S configuration''' बद्दल चर्चा करू.

|-
||09:29
|| '''R-S configurations''', '''Chiral centre''' च्या उपस्थितीमुळे निर्माण होते.

|-
||09:35
|| '''Chiral centre''' चार वेगवेगळ्या घटकांशी जोडलेले अणू आहे.

|-
||09:41
|| कॉन्फिगरेशन्स एकमेकांची '''non-superimposable mirror images'' आहेत.

|-
||09:47
|| '''R-S configurations''' च्या प्रदर्शनासाठी मी '''amino acid - Alanine''' वापरेल.

|-
||09:53
||एक नवीन विंडो उघडा.

|-
||09:56
|| मी '''Fragment library''' मधून '''Alanine''' स्ट्रक्चर लोड करेल.

|-
||10:01
||'''Fragment library''' मध्ये उपलब्ध सर्व '''amino acids''' हे '''optically active''' आहेत.

|-
||10:07
|| तुम्ही स्वतःहून लोड आणि एक्सप्लोर करू शकता.

|-
||10:11
||स्ट्रक्चर डिसिलेक्ट करण्यासाठी '''CTRL+SHIFT''' आणि '''A''' कीज दाबा.

|-
||10:15
||योग्य ओरिएंटेशन साठी स्ट्रक्चर फिरवण्यास '''Navigation''' टूल वापरा.

|-
||10:22
||केंद्रीय'''carbon''' अणू '''chiral''' आहे, जो 4 वेगवेगळ्या गटांशी संलग्न आहे

|-
||10:26
|| '''R S configuration''' घड्याळाच्या किंवा विरुद्ध दिशेत संशोधकांना प्राधान्य दिलेला आहे.

|-
||10:35
||प्राधान्य अणु संख्येवर आधारित आहे.

|-
||10:40
|| उच्चतर आण्विक क्रमांकाचे सहकारी यांना प्रथम प्राधान्य मिळतो.

|-
||10:45
||आता आपण प्राधान्य घड्याळ्याच्या दिशेने पाहतो.

|-
||10:49
||ह्या स्ट्रक्चर मध्ये, '''nitrogen''' ला प्रथम प्राधान्य दिले जाते.

|-
||10:53
||'''oxygens''' सह जुडलेल्या '''Carbon''' ला दुसरे आणि '''methyl''' ला तिसरे प्राधान्य दिले जाते.

|-
||11:02
||स्ट्रक्चर '''R configuration''' ठेवते.

|-
||11:05
|| मी संलग्न गटाच्या स्थानांना '''chiral carbon''' मध्ये बदलेल.

|-
||11:10
|| '''Build''' मेनू वर जा आणि '''Remove Hydrogens''' निवडा.

|-
||11:15
||Click on मॅनिप्युलेशन टूल वर क्लीक करा.

|-
||11:17
|| '''carbon''' ला उजवीकडे हलवा.

|-
||11:20
||'''oxygens''' सह जुडलेला '''carbon''' डावीकडे हलवा.

|-
|11:25
|| '''Build''' मेनू वर जा आणि '''Add Hydrogens''' निवडा.

|-
||11:29
||आता आपल्याला घड्याळाच्या विरुद्ध दिशेने प्राधान्य दिसेल.

|-
||11:33
|'''Nitrogen''' हा प्रथम प्रधान्य आहे. '''oxygens''' सह जुडलेला '''carbon''' हा दुसरा प्रधान्य आहे. आणि '''Methyl''' हा तिसरा प्रधान्य आहे.

|-
||11:45
||स्ट्रक्चर '''R configuration''' ठेवते.

|-
||11:48
|| तसेच आपल्याकडे पॅनल वर '''Glyceraldehyde''' चे '''R''' आणि '''S configurations''' आहे.

|-
||11:55
|| थोडक्यात.

|-
||11:57
|| ह्या ट्युटोरिअल मध्ये आपण:
'''1,2-dichloroethane''' चे '''Conformations'''

'''cyclohexane''' चे '''Conformations'''

'''cisplatin''' चे '''Geometrical isomers'''

'''amino acid Alanine''' चे '''R-S configurations''' बनवायला शिकलो:

|-
||12:15
|| असाइन्मेंट म्हणून '''2-butene''' आणि '''1,2-dichloroethene''' चे जयोमेट्रिकल आयसोमर्स, '''bromochloroiodomethane''' चे '''R-S configurations''' बनवा.
|-
||12:29
|| या व्हिडिओमधे स्पोकन ट्युटोरियल प्रॉजेक्टचा सारांश मिळेल. जर तुमच्या कडे चांगली बॅण्डविड्थ नसेल तर विडिओ डाउनलोड करूनही पाहू शकता.

|-
||12:37
|| स्पोकन ट्युटोरियल च्या सहाय्याने कार्यशाळा चालविते आणि प्रमाणपत्रही दिले जाते. अधिक माहितीसाठी कृपया आम्हाला लिहा.

|-
||12:44
|| स्पोकन ट्युटोरियल प्रॉजेक्टसाठी अर्थसहाय्य NMEICT, MHRD आणि Government of India यांच्याकडून मिळालेले आहे.

|-
||12:51
|| मी रंजना उके आपला निरोप घेते. सहभागासाठी धन्यवाद.

|-
|}

@@ Line 61: / Line 61: @@
 |-
 || 01:36
-||आता '''1,2-dichloroethane''' च्या कॉंफॉर्मर्स सह सुरवात करूया.
+||आता '''1,2-dichloroethane''' च्या कन्फॉर्मर्स सह सुरवात करूया.
 |-
 || 01:41
-|| '''1,2-dichloroethane''' तीन कॉंफॉर्मर्स मध्ये होतात जसे कि:
+|| '''1,2-dichloroethane''' तीन कन्फॉर्मर्स मध्ये होतात जसे कि:
 '''Eclipsed''', '''Gauche''' आणि '''Anti'''
@@ Line 126: / Line 126: @@
 |-
 ||02:49
-|| '''1,2-dichloroethane''' चा कॉंफॉर्मर्स दाखवण्यासाठी, मी रोटेशनचे प्लेन स्थिर करेल.
+|| '''1,2-dichloroethane''' चा कन्फॉर्मर्स दाखवण्यासाठी, मी रोटेशनचे प्लेन स्थिर करेल.
 |-

@@ Line 298: / Line 298: @@
 |-
 ||06:17
-||येथे ''double-bonded carbon''' च्या भोवती अणूच्या किंवा गटांच्या रोटेशनवर मर्यादा आहे.
+||येथे '''double-bonded carbon''' च्या भोवती अणूच्या किंवा गटांच्या रोटेशनवर मर्यादा आहे.
 |-
@@ Line 459: / Line 459: @@
   |-
 ||09:41
-|| कॉन्फिगरेशन्स एकमेकांची '''non-superimposable mirror images'' आहेत.
+|| कॉन्फिगरेशन्स एकमेकांची '''non-superimposable mirror images''' आहेत.
 |-
@@ Line 491: / Line 491: @@
 |-
 ||10:22
-||केंद्रीय'''carbon''' अणू '''chiral''' आहे, जो 4 वेगवेगळ्या गटांशी संलग्न आहे
+||केंद्रीय '''carbon''' अणू '''chiral''' आहे, जो 4 वेगवेगळ्या गटांशी संलग्न आहे
 |-

Avogadro/C3/Stereoisomerism/Marathi - Revision history

Ranjana at 10:07, 27 July 2018

Ranjana at 10:03, 27 July 2018

Ranjana: Created page with "{| border=1 | Time | Narration |- || 00:01 ||नमस्कार! '''Stereoisomerism''' वरील ट्युटोरिअल मध..."