NaveenBhat: Created page with "{| border=1 |'''Time''' |'''Narration''' |- | 00:01 | '''Hydrogen bonding in molecules''' विषयस्य स्पोकन् ट्युटोइयल् प्र..."

2019-12-06T15:04:25Z

Created page with "{| border=1 |'''Time''' |'''Narration''' |- | 00:01 | '''Hydrogen bonding in molecules''' विषयस्य स्पोकन् ट्युटोइयल् प्र..."

New page

{| border=1
|'''Time'''
|'''Narration'''

|-
| 00:01
| '''Hydrogen bonding in molecules''' विषयस्य स्पोकन् ट्युटोइयल् प्रति भवद्भ्यः स्वागतम् ।
|-
|00:07
| पाठेऽस्मिन् वयम्, अवोगोड्रो इत्यस्य कोन्फ़िगर् कर्तुम्,
|-
|00:11
| अणुषु हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग् दर्शयितुम्,
|-
|00:14
| हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग्स् इत्येतेषां दैर्घ्यमापनं कर्तुम्,
|-
|00:16
| फ़ोर्स् डिस्प्ले इत्यस्य प्रकारान् तथा अणुषु डैपोल् मोमेण्ट्स् दर्शयितुञ्च ज्ञास्यामः ।
|-
|00:22
| वयमत्र ''' Ubuntu Linux OS''' 14.04 आवृत्तिः,
|-
|00:27
|''' Avogadro ''' 1.1.1 आवृत्तिः अपि च अन्तर्जालसम्पर्कः इत्येतान् उपयुञ्ज्महे ।
|-
|00:34
| पाठस्यास्य अनुसरणाय भवन्तः '''Avogadro''' इण्टर्फ़ेस् इत्यस्योपयोगं जानीयुः ।
|-
|00:40
| न चेत्, तत्सम्बद्धपाठार्थं, अस्माकं जालपुटं पश्यन्तु ।
|-
|00:45
| पाठेऽस्मिन् उपयुक्ताः रचनाः , कोड् फ़ैल्स् मध्ये दत्ताः । भवन्तः ताः उपयोक्तुमर्हन्ति ।
|-
|00:52
| अहं नूतनम् '''Avogadro''' गवाक्षम् उद्घाटितवानस्मि ।
|-
|00:56
| '''Draw Tool''' ऐकान् उपरि तथा पेनल् उपरि च नुदन्तु ।
|-
|01:01
| पेनल् उपरि मिथेन् रचितमस्ति ।
|-
|01:04
| वयमधुना '''Avogadro''' इतीदं कोन्फ़िफ़र् कर्तुं जानाम ।
|-
|01:08
| '''Settings''' मेन्यु गत्वा '''Configure Avogadro''' इत्यस्योपरि नुदन्तु ।
|-
|01:13
|'''Settings''' इति डैलाग् बोक्स् उद्घाट्यते ।
|-
|01:16
| डैलाग् बोक्स् इत्यस्य पार्श्वे -
'''General''',

'''Plugins''',

'''Project tree''' इति त्रीणि ऐटम्स् युतं मेन्यू वर्तते ।
|-
|01:24
| उत्सर्गतया, '''General''' इति मेन्यू चितं वर्तते ।
|-
|01:28
|'''General''' मेन्यू इतीदं, '''Quality''' तथा '''Fog''' इति द्वे स्लैडर्स् प्राप्तवदस्ति ।
|-
|01:34
| स्लैडर् इतीदं '''Low''' तः '''High''' प्रति यदा कर्षयामः तदा, कथनस्य गुणं वर्धयति ।
|-
|01:41
| '''Quality''' स्लैडर् इतीदं '''Low''' प्रति कर्षयित्वा '''Apply''' गण्डस्योपरि नुदन्तु ।
|-
|01:47
| रचना सम्यङ् न व्याख्यातमिति जानन्तु ।
|-
|01:51
| '''Quality''' स्लैडर् इतीदं '''High'''प्रति कर्षयतु तथा '''Apply''' गण्डस्योपरि नुदन्तु ।
|-
|01:56
| अणुः, उत्तमरीत्या दीप्यते इत्यवलोक्यताम् ।
|-
|02:02
| इमेजस् मुद्रापयितुं पब्लिश् कर्तुं च “है क्वेलिटि रेण्डरिङ्ग्” उपयुज्यते ।
|-
|02:07
| इदमधिकं CPU सामर्थ्यम् उपयुनक्ति ।
|-
|02:11
| '''Quality''' स्लैडर् इतीदं '''Medium''' प्रति कर्षयित्वा '''Apply''' गण्डस्योपरि नुदन्तु ।
|-
|02:16
| सामान्येक्षणाय , मध्यमं क्वेलिटि सेट्टिङ्ग् सम्यगस्ति ।
|-
|02:21
| अधुना '''Fog''' स्लैडर् इतीदं पश्याम ।
|-
|02:24
| '''Fog''' स्लैडर् इतीदं '''Lots''' प्रति कर्षयित्वा '''Apply''' गण्डस्योपरि नुदन्तु ।
|-
|02:28
| रचना मन्दा वर्तते इति ज्ञायते ।
|-
|02:32
| '''Fog''' स्लैडर् इतीदं '''Some''' प्रति कर्षयित्वा '''Apply''' गण्डस्योपरि नुदन्तु । रचना स्पष्टा वर्तते ।
|-
|02:40
| पश्चात् '''Plugins''' मेन्यू इतीदं पश्याम ।
|-
|02:43
|'''Display Types''' इति ड्रोप् डौन् मेन्यू दृश्यते ।
|-
|02:46
| सर्वाणि '''Display Types''' चेक्-बोक्सस्, चेक् जातानि इत्यवलोक्यताम् ।
|-
|02:51
| '''Axes''' (एक्सिस्) इत्यस्योपरि नुदन्तु । 'Axes' इति डिस्प्ले सम्बद्धानि विवरणानि, '''Details''' इति टेक्स्ट्-बोक्स् मध्ये दर्शितानि ।
|-
|02:59
| एवमेव, भवन्तः अन्यानि '''Display Types''' विवरणानि पश्यन्ति ।
|-
|03:04
| अहं सर्वाणि चेक्-बोक्सस् अन्-चेक् कृत्वा '''Apply''' गण्डं नुदामि ।
|-
|03:11
|'''Display Types''' मेन्यू मध्ये, केवलं '''Ball and Stick''' चेक्-बोक्स् दृश्यते ।
|-
|03:16
| '''Ball and Stick''' इति '''Display Type''' चेक्-बोक्स् इतीदम् अन्-चेक् कुर्वन्तु ।
|-
|03:20
| '''Ball and Stick''' इतीदं निष्क्रियं क्रियते चेत् अणुः पेनल् तः तिरो भवति ।
|-
|03:26
| डिस्प्ले इतीदं सक्रियं कर्तुं , '''Ball and Stick''' चेक् बोक्स् नुदन्तु ।
|-
|03:30
| सर्वाणि '''Display Type'''इतीमानि सक्रियाणि कर्तुं, '''Plugins''' प्रति गच्छन्तु ।
|-
|03:33
| '''Display Types''' ड्रोप्-डौन् मध्ये सर्वाणि चेक् बोक्स् इतीमानि चेक् कुर्वन्तु ।
|-
|03:39
| '''Apply''' गण्डस्योपरि नुदन्तु ।
|-
|03:41
| '''Display Types''' ड्रोप् डौन् मध्ये, सर्वाणि डिस्प्ले टैप्स् दृश्यन्ते ।
|-
|03:46
|'''Settings''' डैलोग् बोक्स् इत्यस्य पिधानाय '''OK''' नुदन्तु ।
|-
|03:50
| '''Display Types''' मेन्यू मध्ये, यत्किमपि डिस्प्ले टैप् सक्रियं नास्ति चेत्, '''Add''' गण्डं नुदन्तु ।
|-
|03:58
|'''Add Display Type''' इति डैलाग् बोक्स् दृश्यते ।
|-
|04:02
| '''Types''' इति ड्रोप् डौन् इत्यस्योपरि नुत्वा,भवदभीष्टं Display Type चिन्वन्तु ।
|-
|04:07
| अहं '''Hydrogen Bond''' इतीदं चित्वा '''OK''' नुदन्तु ।
|-
|04:11
|'''Display Types''' मेन्यू मध्ये, '''Hydrogen Bond''' इति डिस्प्ले टैप् दृश्यते ।
|-
|04:16
| अहमधुना '''polar methanol''' (पोलार् मिथनाल्) अणौ, हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग् इतीदं विवृणोमि ।
|-
|04:22
| पेनल् मध्ये, एतावदेव मिथेन् अणुरस्ति ।
|-
|04:26
| विवरणार्थं मह्यं मिथेन्-अणूनां समूहः आवश्यकः ।
|-
|04:31
| मीथेन् अणुं रचयितुं, '''Draw tool'''इत्यस्योपयोगः सुखकरः वर्तते ।
|-
|04:36
| उत्सर्गतया, '''Draw Settings''' मेन्यू, '''Element''' इतीदं '''Carbon''' इति, '''Bond Order''' इतीदं '''Single''' इत्यपि प्राप्तवदस्ति ।
|-
|04:43
| पेनल् इत्यस्योपरि नुदन्तु ।
|-
|04:46
| '''Element''' इति ड्रोप्-डौन् नुत्वा '''Oxygen''' इतीदं चिन्वन्तु ।
|-
|04:50
| पश्चात् मिथेन् अणौ यत्किमपि हैड्रोजन् नुदन्तु ।
|-
|04:56
| अधुना वयं पेनल् मध्ये, मिथनोल्(Methanol) अणूनां एकं समूहं प्राप्तवन्तः ।
|-
|05:00
|'''Display Types''' मध्ये '''Hydrogen Bond''' इति चेक् बोक्स् नुदन्तु ।
|-
|05:04
| सम्यग् ओरियेण्टेशन् प्राप्तुं, अणून् ओप्टिमैस् कुर्मः ।
|-
|05:08
| टूल् बार् मध्ये '''Auto Optimization Tool''' इतीदं नुदन्तु ।
|-
|05:12
| वामभागे , '''Auto Optimization Settings''' मेन्यू दृश्यते ।
|-
|05:17
| '''Force Field''' इति ड्रोप्-डौन् मध्ये, '''MMFF94''' इतीदं चिन्वन्तु ।
|-
|05:22
| ओप्टिमैस् कर्तुम्, '''Start''' गण्डं नुदन्तु ।
|-
|05:26
| भवन्तः हैड्रोजन् बोण्ड् रचनां, पीतवर्णस्य रेखारूपेण दृष्टुमर्हन्ति ।
|-
|05:31
| इमाः रेखाः, एकस्य अणोः हैड्रोजन् तथा अन्यस्य अणोः ओक्सिजन् अनयोर्मध्ये रचितमस्ति ।
|-
|05:38
|'अटो ओप्टिमैसेशन्' समापयितुं, '''Stop''' इत्यस्योपरि नुदन्तु ।
|-
|05:42
| अहमधुना आर्थो नैट्रोपिनाल् मध्ये, इण्ट्रामोलिक्युलार् हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग् इत्यस्य विवरणं ददामि ।
|-
|05:48
| अतोऽहम्, '''Chemical structure database''' इत्यस्मात् अणुं प्राप्नोमि ।
|-
|05:54
| पूर्वम् उद्घाटितानि सर्वाणि विण्डोस् पिधाय नूतनं विण्डो उद्घाटयन्तु ।
|-
|05:59
| क्रमेण '''File''' मेन्यू >> '''Import''' >> '''Fetch by Chemical name''' गत्वा नुदन्तु ।
|-
|06:06
|'''Chemical Name''' इति टेक्स्ट् बोक्स् दृश्यते ।
|-
|06:09
| लोवर् केस् मध्ये, '''ortho-nitrophenol''' इति टङ्कयन्तु । OK गण्डं नुदन्तु ।
|-
|06:15
| पेनल् इत्यस्योपरि, '''Ortho-nitrophenol''' (आर्थो नैट्रोफ़ेनाल्) अणुर्दृश्यते ।
|-
|06:19
| हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग् दर्शयितुं, पेनल् मध्ये आर्थो नैट्रोफ़िनाल् अणूनाम् एकः समूहः आवश्यकः ।
|-
|06:26
| पेनल् मध्येऽहं, अणून् कोपि कृत्वा पेस्ट् कृतवानस्मि ।
|-
|06:30
| '''selection tool''' उपयुज्य अणुं चिन्वन्तु ।
|-
|06:34
| कोपि कर्तुं '''CTRL + C''',पेस्ट् कर्तुं '''CTRL + V''' च नुदन्तु ।
|-
|06:39
| '''Hydrogen Bond''' इति चेक्-बोक्स् उपरि नुदन्तु ।
|-
|06:42
| आवश्यकञ्चेत् सम्यग् ओरियेण्टेशन् प्राप्तुम् अणून् ओप्टिमैस् कुर्वन्तु ।
|-
|06:46
| ओप्टिमैसेशन् क्रियायाम्, अणुषु 'इण्ट्रा मोलिक्युलार् हैड्रोजन् बोण्ड्' सम्भवति ।
|-
|06:54
| अणौ, '''nitro''' समूहस्य ओक्सिजन् तथा '''Hydroxy''' समूहस्य हैड्रोजन् मध्ये, हैड्रोजन् बोण्ड् सञ्जातम् ।
|-
|07:02
| वयमधुना, अस्य हैड्रोजन् बोण्ड् इत्यस्य दैर्घ्यस्य मापनं कुर्मः ।
|-
|07:06
| टूल् बार् मध्ये '''Click to Measure''' ऐकान् नुदन्तु ।
|-
|07:10
| हैड्रोजन् तथा ओक्सिजन् परमाणूनाम् उपरि नुदन्तु ।
|-
|07:14
| पेनल् इत्यस्य अधोभागे, हैड्रोजन् बोण्ड् इत्यस्य दैर्घ्यं प्रदर्श्यते ।
|-
|07:19
| इदं स्लैड्, हैड्रोजन् बोण्ड् इत्यस्य प्राजल्भ्यं दर्शयति ।
|-
|07:23
| हैड्रोजन् बोण्ड्स् इतीमानि – जलस्य अनन्यद्रावकसामर्थ्यं दृढीकुर्वन्ति तथा हिमस्फ़टिकरचनां स्थीरीकुर्वन्ति ।
|-
|07:32
|'''DNA''' इत्यस्य पूरकानि स्ट्रेण्ड्स् इतीमानि एकत्र धारयति ।
|-
|07:36
| प्रोटीन्स् इत्येतेषां तथा न्यूक्लिक् एसिड्स् इत्येतेषां रचनां निश्चिनोति स्थिरं करोति च ।
|-
|07:41
| एंज़ैम् केटलिसिस् क्रियायां भागं वहन्ति ।
|-
|07:46
| एकं पाठनियोजनम् – एतेषु हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग्स् प्रदर्शयन्तु :
1. प्यारा-हैड्रोक्सि बेंज़ोयिक् आसिड्
2. न्यूक्लियोबेसिस्–अडिनैन् तथा युरासिल्
|-
|07:56
| भवताम् पाठनियोजनम् एवं दृश्येत ।
|-
|08:00
| प्यारा-हैड्रोक्सि बेंज़ोयिक् आसिड् इत्यस्य अणुषु अपि च अडिनैन् तथा युरासिल् अणुषु 'इण्टर् मोलेक्युलार् हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग्' इतीदम् अवलोक्यताम् ।
|-
|08:10
| अणुभ्यः बलं प्रदर्शयितुं , '''Display Types''' मध्ये वयं विकल्पं प्राप्तवन्तः ।
|-
|08:15
| कैश्चन जलाणुभिः सह, अहमेकं नूतनं गवाक्षम् उद्घाटयामि ।
|-
|08:19
| '''Display Types''' मध्ये, '''Force''' नाम्नः चेक्-बोक्स् नुदन्तु ।
|-
|08:23
| '''Hydrogen Bond''' इति चेक्-बोक्स् नुदन्तु ।
|-
|08:26
| टूल् बार् मध्ये, '''Auto Optimization Tool''' ऐकान् नुदन्तु ।
|-
|08:30
| '''MMFF94 Force Field''' इतीदं चित्वा '''Start''' बटन् नुदन्तु ।
|-
|08:36
| ओप्टिमैसेशन् क्रियायाः सन्दर्भे, '''Force''' इति डिस्प्ले टैप्, प्रत्येकस्य परमाणोः उपरि जायमानं बलप्रयोगं, हरिद्वर्णस्य बाणचिह्नेन दर्शयति ।
|-
|08:45
| बाणचिह्नानि, बलप्रयोगस्य दिक् तथा तत्परिमाणञ्च दर्शयन्ति ।
|-
|08:49
| अणुः ओप्टिमैसेशन् जाते सति, बाणचिह्नानि सूक्ष्मानि भूत्वा पश्चात् अदृश्यानि भवन्ति ।
|-
|08:55
| अधुना, अणोः 'डैपोल् मोमेण्ट्'(dipole moment) विषयं ज्ञास्यामः ।
|-
|08:59
| पोलार् अणुषु, चार्ज् इत्यस्य विभजनेन डैपोल् मोमेण्ट् सञ्जायते ।
|-
|09:04
|Dipole moment(μ) = charge(Q) times distance of separation(r)
(डैपोल् मोमेण्ट् इस् इक्वल् टु चार्ज् टैम्स् डिस्टेन्स् ओफ़् सपरेशन् )
|-
|09:09
| डैपोल् मोमेण्ट् इतीदं, 'डिबै' युनिट् द्वारा सूच्यते ।
|-
|09:13
| अहमधुना, हैड्रोजन् सयनैड्(HCN) अपि च जलस्य अणुषु डैपोल् मोमेण्ट् दर्शयामि ।
|-
|09:20
| एकं नूतनगवाक्षम् उद्घाटयन्तु ।
Draw tool उपयुज्य, पेनल् मध्ये हैड्रोजन् सयनैड् इत्यस्य (HCN) अणुं रचयन्तु ।
|-
|09:27
| हैड्रोजन् चित्वा, कार्बन् इत्यस्मै एकं बोण्ड् रचयन्तु ।
|-
|09:31
| '''Nitrogen''' इतीदं चिन्वन्तु । '''Bond Order''' इतीदं '''triple''' इति चिन्वन्तु । अत्र यथा दर्शितं तथा एकं बोण्ड् रचयन्तु ।
|-
|09:38
| '''MMFF94 Force Field''' उपयुज्य, इमां रचनाम् ओप्टिमैस् कुर्वन्तु ।
|-
|09:44
| 'डैपोल् मोमेण्ट्' दर्शयितुं, '''Display Types''' मध्ये '''Dipole''' इति चेक्-बोक्स् नुदन्तु ।
|-
|09:50
|'''Dipole''' इतीदं, रक्तवर्णस्य बाणचिह्नेन दर्शितमस्ति ।
|-
| 09:54
| आगणितं डैपोल् मोमेण्ट् ईक्षितुं, '''View''' मेन्यू गच्छन्तु ।
|-
|09:57
| '''Properties''' गत्वा, '''Molecule Properties''' इतीदं चिन्वन्तु । '''Molecule Properties''' इति विण्डो उद्घट्यते ।
|-
|10:05
| इदं विण्डो, हैड्रोजन् सयनैड् इत्यस्य '''estimated dipole moment'''इतीदं '''0.396D''' इति दर्शयति ।
|-
|10:13
| एवमेव जलस्य '''estimated dipole moment''' इतीदं, '''0.245D''' वर्तते ।
|-
|10:21
| सङ्क्षेपेण,
|-
|10:23
| पाठेऽस्मिन् वयं, अवोगोड्रो इत्यस्य कोन्फ़िगर् करणम्,
|-
|10:27
| मिथनाल् मध्ये इण्टर् मोलेक्युलार् हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग् दर्शयितुम्,
|-
|10:31
| आर्तो नैट्रो फ़िनाल् मध्ये इन्ट्रा मोलेक्युलार् हैड्रोजन् बोण्डिङ्ग् दर्शयितुम्,
|-
|10:35
| हैड्रोजन् बोण्ड्स् इत्येतेषां दैर्घ्यमापनम्,
|-
|10:38
|जलस्य अणुषु 'फ़ोर्स् डिस्प्ले टैप्' इत्यस्य दर्शनम्,
|-
|10:42
| HCN अपि च जलस्य अणुषु, डैपोल् मोमेण्ट् दर्शयितुं च ज्ञातवन्तः ।
|-
|10:48
| भवद्भ्यः पाठनियोजनम् अस्ति ।
1. कार्बन् डै आक्सैड् तथा मिथैल् क्लोरैड् अणुषु डैपोल् मोमेण्ट् दर्शयन्तु ।

2. अमोनिया अणुभ्यः, '''Force'''डिस्प्ले टैप् दर्शयन्तु ।
|-
|10:59
| स्पोकन् ट्युटोरियल् विषये अधिकविवरणं प्राप्तुं लिङ्क् मध्यस्थं चलच्चित्रं पश्यन्तु । अवचित्यापि दृष्टुं शक्यते तत् ।
|-
|11:06
| स्पोकन् ट्युटोरियल् प्रकल्पगणः कार्यशालां चालयति अपि च , अन्तर्जालीयपरीक्षायाम् उत्तीर्णेभ्यः प्रमाणपत्रं च यच्छति ।
|-
|11:12
| स्पोकन् ट्युटोरियल् प्रकल्पः, राष्ट्रिय साक्षरता मिशन्, ICT, MHRD द्वारा भारतसर्वकारस्य अनुदानं प्राप्तवानस्ति ।
|-
|11:18
| अनुवादकः प्रवाचकश्च श्री नवीनभट्टः उप्पिनपट्टणम् । धन्यवादाः ।
|-
|}

Avogadro/C2/Hydrogen-Bonding/Sanskrit - Revision history

Sandhya.np14 at 04:59, 13 December 2019

NaveenBhat: Created page with "{| border=1 |'''Time''' |'''Narration''' |- | 00:01 | '''Hydrogen bonding in molecules''' विषयस्य स्पोकन् ट्युटोइयल् प्र..."

@@ Line 136: / Line 136: @@
 |-
 |03:30
-| सर्वाणि '''Display Type'''इतीमानि सक्रियाणि कर्तुं, '''Plugins''' प्रति गच्छन्तु ।
+| सर्वाणि '''Display Types''' इतीमानि सक्रियाणि कर्तुं, '''Plugins''' प्रति गच्छन्तु ।
 |-
 |03:33