https://script.spoken-tutorial.org/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Surajtrivedi 2026-05-12T23:13:17Z User contributions MediaWiki 1.23.17 https://script.spoken-tutorial.org/index.php/OR-Tools/C2/Linear-Programming-with-two-index-variables/English 2015-05-28T12:21:48Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |<br /> c = [3;2;1;5;5;4];<br /> |<br /> In the formulation of TP,<br /> <br /> c is the coefficient vector of the objective function.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |<br /> A = [<br /> 1 1 0 0 0 0<br /> 0 0 1 1 0 0<br /> 0 0 0 0 1 1<br /> -1 0 -1 0 -1 0<br /> 0 -1 0 -1 0 -1<br /> ];<br /> |Capital A is the coefficient matrix of constraints.<br /> |-<br /> <br /> |<br /> b=[45;60;35;-50;-60];<br /> |b is the vector of right hand side of constraints.<br /> |-<br /> |<br /> lb=[0;0;0;0;0;0];<br /> |<br /> lb is the vector of the lower bound of the variables.<br /> |-<br /> |<br /> ub =[];<br /> |<br /> Upper bound is empty vector because we do not require it in this example.<br /> |-<br /> |<br /> [xopt,fopt,exitflag,iter,yopt]=<br /> karmarkar([],[],c,[],[],[],[],[],A,b,lb,ub)<br /> <br /> |<br /> Now we can call the Karmarkar function to solve TP.<br /> Each parameter in this function is explained in the spoken tutorial mentioned earlier. <br /> In TP, four parameters c, A, b, lb and ub will always be present, and rest will be empty.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |<br /> disp(xopt,'Optimal solution')<br /> |<br /> This line will display xopt value, which is the optimal solution of TP.<br /> <br /> |-<br /> |<br /> disp(fopt, 'Optimal value')<br /> <br /> |This line will display fopt value, which is the optimal value of TP.<br /> <br /> |-<br /> <br /> | <br /> <br /> | Now, click on the Execute button. After that, go back to scilab console to see the results.<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, <br /> second value is x1,2, <br /> third value is x2,1, <br /> fourth value is x2,2, <br /> fifth value is x3,1 <br /> and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 17<br /> Result<br /> <br /> |In our example, red edges denote the non zero variables in the optimal solution. <br /> <br /> In the optimal solution, we can transport,<br /> 45 tons from plant-1 to site-2 with transportation cost 2 per ton, <br /> 50 tons from plant-2 to site-1 with transportation cost 1 per ton, <br /> 15 tons from plant-3 to site-2 with transportation cost 4 per ton. <br /> <br /> Other values of x are zero. So we do not transport goods on those paths. <br /> <br /> Thus, the minimum transportation cost to transport the goods is two hundred.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 18<br /> Assignment <br /> <br /> |Here is an assignment for you. Here we have 2 plants and 2 sites. Transporation cost is given in the table.<br /> <br /> * Hint: Formulate this problem as explained in the previous example.<br /> <br /> * Please solve it using Karmarkar function and verify. <br /> <br /> * The optimal value should be 520. And<br /> <br /> * The optimal solution should have x1,2=60, x2,1= 100 , and all others have zero.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 19<br /> Summary<br /> <br /> |This brings us to the end of this tutorial. Let us summarise.<br /> <br /> In this tutorial, we have learnt:<br /> * About variables with two indices.<br /> <br /> * Example of LP with two-index variables and its input parameters.<br /> <br /> * We have also learn applying Karmarkar function to solve Linear Transportation problem in Scilab.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 20<br /> FOSSEE<br /> <br /> |<br /> OR Tools series is created by the FOSSEE Project, IIT Bombay.<br /> <br /> FOSSEE stands for Free and Open Source Software for Education.<br /> <br /> * This project promotes the use of free and open source software tools.<br /> <br /> * For more details, please visit: http://fossee.in/<br /> |-<br /> |Slide 21<br /> About the Spoken Tutorial Project <br /> <br /> <br /> |<br /> The video at this link summarises the Spoken Tutorial project. <br /> <br /> Please download and watch it.<br /> |-<br /> |Slide 22<br /> Spoken Tutorial Workshops<br /> <br /> |<br /> The Spoken Tutorial Project Team conducts workshops and gives certificates on passing online tests.<br /> <br /> For more details, please write to us.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 23<br /> Acknowledgements<br /> <br /> |<br /> Spoken Tutorial Project is funded by NMEICT, MHRD, Government of India.<br /> <br /> * More information on this Mission is available at http://spoken-tutorial.org /NMEICT-Intro<br /> <br /> Script is created by Suraj Trivedi<br /> This is Rahul Joshi from FOSSEE Project, IIT Bombay. <br /> Thank you for watching.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/OR-Tools/C2/Linear-Programming-with-two-index-variables/English 2015-05-28T12:13:36Z

<p>Surajtrivedi: Created page with &quot;{|border = 1 |Time |Narration |- |Slide 1 Welcome |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab. |- | Slide 2 Obj...&quot;</p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |<br /> c = [3;2;1;5;5;4];<br /> |<br /> In the formulation of TP,<br /> <br /> c is the coefficient vector of the objective function.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |<br /> A = [<br /> 1 1 0 0 0 0<br /> 0 0 1 1 0 0<br /> 0 0 0 0 1 1<br /> -1 0 -1 0 -1 0<br /> 0 -1 0 -1 0 -1<br /> ];<br /> |Capital A is the coefficient matrix of constraints.<br /> |-<br /> <br /> |<br /> b=[45;60;35;-50;-60];<br /> |b is the vector of right hand side of constraints.<br /> |-<br /> |<br /> lb=[0;0;0;0;0;0];<br /> |<br /> lb is the vector of the lower bound of the variables.<br /> |-<br /> |<br /> ub =[];<br /> |<br /> Upper bound is empty vector because we do not require it in this example.<br /> |-<br /> |<br /> [xopt,fopt,exitflag,iter,yopt]=<br /> karmarkar([],[],c,[],[],[],[],[],A,b,lb,ub)<br /> <br /> |<br /> Now we can call the Karmarkar function to solve TP.<br /> Each parameter in this function is explained in the spoken tutorial mentioned earlier. <br /> In TP, four parameters c, A, b, lb and ub will always be present, and rest will be empty.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |<br /> disp(xopt,'Optimal solution')<br /> |<br /> This line will display xopt value, which is the optimal solution of TP.<br /> <br /> |-<br /> |<br /> disp(fopt, 'Optimal value')<br /> <br /> |This line will display fopt value, which is the optimal value of TP.<br /> <br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, <br /> second value is x1,2, <br /> third value is x2,1, <br /> fourth value is x2,2, <br /> fifth value is x3,1 <br /> and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 17<br /> Result<br /> <br /> |In our example, red edges denote the non zero variables in the optimal solution. <br /> <br /> In the optimal solution, we can transport,<br /> 45 tons from plant-1 to site-2 with transportation cost 2 per ton, <br /> 50 tons from plant-2 to site-1 with transportation cost 1 per ton, <br /> 15 tons from plant-3 to site-2 with transportation cost 4 per ton. <br /> <br /> Other values of x are zero. So we do not transport goods on those paths. <br /> <br /> Thus, the minimum transportation cost to transport the goods is two hundred.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 18<br /> Assignment <br /> <br /> |Here is an assignment for you. Here we have 2 plants and 2 sites. Transporation cost is given in the table.<br /> <br /> * Hint: Formulate this problem as explained in the previous example.<br /> <br /> * Please solve it using Karmarkar function and verify. <br /> <br /> * The optimal value should be 520. And<br /> <br /> * The optimal solution should have x1,2=60, x2,1= 100 , and all others have zero.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 19<br /> Summary<br /> <br /> |This brings us to the end of this tutorial. Let us summarise.<br /> <br /> In this tutorial, we have learnt:<br /> * About variables with two indices.<br /> <br /> * Example of LP with two-index variables and its input parameters.<br /> <br /> * We have also learn applying Karmarkar function to solve Linear Transportation problem in Scilab.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 20<br /> FOSSEE<br /> <br /> |<br /> OR Tools series is created by the FOSSEE Project, IIT Bombay.<br /> <br /> FOSSEE stands for Free and Open Source Software for Education.<br /> <br /> * This project promotes the use of free and open source software tools.<br /> <br /> * For more details, please visit: http://fossee.in/<br /> |-<br /> |Slide 21<br /> About the Spoken Tutorial Project <br /> <br /> <br /> |<br /> The video at this link summarises the Spoken Tutorial project. <br /> <br /> Please download and watch it.<br /> |-<br /> |Slide 22<br /> Spoken Tutorial Workshops<br /> <br /> |<br /> The Spoken Tutorial Project Team conducts workshops and gives certificates on passing online tests.<br /> <br /> For more details, please write to us.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 23<br /> Acknowledgements<br /> <br /> |<br /> Spoken Tutorial Project is funded by NMEICT, MHRD, Government of India.<br /> <br /> * More information on this Mission is available at http://spoken-tutorial.org /NMEICT-Intro<br /> <br /> Script is created by Suraj Trivedi<br /> This is Rahul Joshi from FOSSEE Project, IIT Bombay. <br /> Thank you for watching.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T12:09:01Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |<br /> c = [3;2;1;5;5;4];<br /> |<br /> In the formulation of TP,<br /> <br /> c is the coefficient vector of the objective function.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |<br /> A = [<br /> 1 1 0 0 0 0<br /> 0 0 1 1 0 0<br /> 0 0 0 0 1 1<br /> -1 0 -1 0 -1 0<br /> 0 -1 0 -1 0 -1<br /> ];<br /> |Capital A is the coefficient matrix of constraints.<br /> |-<br /> <br /> |<br /> b=[45;60;35;-50;-60];<br /> |b is the vector of right hand side of constraints.<br /> |-<br /> |<br /> lb=[0;0;0;0;0;0];<br /> |<br /> lb is the vector of the lower bound of the variables.<br /> |-<br /> |<br /> ub =[];<br /> |<br /> Upper bound is empty vector because we do not require it in this example.<br /> |-<br /> |<br /> [xopt,fopt,exitflag,iter,yopt]=<br /> karmarkar([],[],c,[],[],[],[],[],A,b,lb,ub)<br /> <br /> |<br /> Now we can call the Karmarkar function to solve TP.<br /> Each parameter in this function is explained in the spoken tutorial mentioned earlier. <br /> In TP, four parameters c, A, b, lb and ub will always be present, and rest will be empty.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |<br /> disp(xopt,'Optimal solution')<br /> |<br /> This line will display xopt value, which is the optimal solution of TP.<br /> <br /> |-<br /> |<br /> disp(fopt, 'Optimal value')<br /> <br /> |This line will display fopt value, which is the optimal value of TP.<br /> <br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, <br /> second value is x1,2, <br /> third value is x2,1, <br /> fourth value is x2,2, <br /> fifth value is x3,1 <br /> and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 17<br /> Result<br /> <br /> |In our example, red edges denote the non zero variables in the optimal solution. <br /> <br /> In the optimal solution, we can transport,<br /> 45 tons from plant-1 to site-2 with transportation cost 2 per ton, <br /> 50 tons from plant-2 to site-1 with transportation cost 1 per ton, <br /> 15 tons from plant-3 to site-2 with transportation cost 4 per ton. <br /> <br /> Other values of x are zero. So we do not transport goods on those paths. <br /> <br /> Thus, the minimum transportation cost to transport the goods is two hundred.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 18<br /> Assignment <br /> <br /> |Here is an assignment for you. Here we have 2 plants and 2 sites. Transporation cost is given in the table.<br /> <br /> * Hint: Formulate this problem as explained in the previous example.<br /> <br /> * Please solve it using Karmarkar function and verify. <br /> <br /> * The optimal value should be 520. And<br /> <br /> * The optimal solution should have x1,2=60, x2,1= 100 , and all others have zero.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 19<br /> Summary<br /> <br /> |This brings us to the end of this tutorial. Let us summarise.<br /> <br /> In this tutorial, we have learnt:<br /> * About variables with two indices.<br /> <br /> * Example of LP with two-index variables and its input parameters.<br /> <br /> * We have also learn applying Karmarkar function to solve Linear Transportation problem in Scilab.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 20<br /> FOSSEE<br /> <br /> |<br /> OR Tools series is created by the FOSSEE Project, IIT Bombay.<br /> <br /> FOSSEE stands for Free and Open Source Software for Education.<br /> <br /> * This project promotes the use of free and open source software tools.<br /> <br /> * For more details, please visit: http://fossee.in/<br /> |-<br /> |Slide 21<br /> About the Spoken Tutorial Project <br /> <br /> <br /> |<br /> The video at this link summarises the Spoken Tutorial project. <br /> <br /> Please download and watch it.<br /> |-<br /> |Slide 22<br /> Spoken Tutorial Workshops<br /> <br /> |<br /> The Spoken Tutorial Project Team conducts workshops and gives certificates on passing online tests.<br /> <br /> For more details, please write to us.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 23<br /> Acknowledgements<br /> <br /> |<br /> Spoken Tutorial Project is funded by NMEICT, MHRD, Government of India.<br /> <br /> * More information on this Mission is available at http://spoken-tutorial.org /NMEICT-Intro<br /> <br /> Script is created by Suraj Trivedi<br /> This is Rahul Joshi from FOSSEE Project, IIT Bombay. <br /> Thank you for watching.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T12:08:01Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |<br /> c = [3;2;1;5;5;4];<br /> |<br /> In the formulation of TP,<br /> <br /> c is the coefficient vector of the objective function.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |<br /> A = [<br /> 1 1 0 0 0 0<br /> 0 0 1 1 0 0<br /> 0 0 0 0 1 1<br /> -1 0 -1 0 -1 0<br /> 0 -1 0 -1 0 -1<br /> ];<br /> |Capital A is the coefficient matrix of constraints.<br /> |-<br /> <br /> |<br /> b=[45;60;35;-50;-60];<br /> |b is the vector of right hand side of constraints.<br /> |-<br /> |<br /> lb=[0;0;0;0;0;0];<br /> |<br /> lb is the vector of the lower bound of the variables.<br /> |-<br /> |<br /> ub =[];<br /> |<br /> Upper bound is empty vector because we do not require it in this example.<br /> |-<br /> |<br /> [xopt,fopt,exitflag,iter,yopt]=<br /> karmarkar([],[],c,[],[],[],[],[],A,b,lb,ub)<br /> <br /> |<br /> Now we can call the Karmarkar function to solve TP.<br /> Each parameter in this function is explained in the spoken tutorial mentioned earlier. <br /> In TP, four parameters c, A, b, lb and ub will always be present, and rest will be empty.<br /> <br /> |_<br /> <br /> |<br /> disp(xopt,'Optimal solution')<br /> |<br /> This line will display xopt value, which is the optimal solution of TP.<br /> <br /> |-<br /> |<br /> disp(fopt, 'Optimal value')<br /> <br /> |This line will display fopt value, which is the optimal value of TP.<br /> <br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, <br /> second value is x1,2, <br /> third value is x2,1, <br /> fourth value is x2,2, <br /> fifth value is x3,1 <br /> and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 17<br /> Result<br /> <br /> |In our example, red edges denote the non zero variables in the optimal solution. <br /> <br /> In the optimal solution, we can transport,<br /> 45 tons from plant-1 to site-2 with transportation cost 2 per ton, <br /> 50 tons from plant-2 to site-1 with transportation cost 1 per ton, <br /> 15 tons from plant-3 to site-2 with transportation cost 4 per ton. <br /> <br /> Other values of x are zero. So we do not transport goods on those paths. <br /> <br /> Thus, the minimum transportation cost to transport the goods is two hundred.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 18<br /> Assignment <br /> <br /> |Here is an assignment for you. Here we have 2 plants and 2 sites. Transporation cost is given in the table.<br /> <br /> * Hint: Formulate this problem as explained in the previous example.<br /> <br /> * Please solve it using Karmarkar function and verify. <br /> <br /> * The optimal value should be 520. And<br /> <br /> * The optimal solution should have x1,2=60, x2,1= 100 , and all others have zero.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 19<br /> Summary<br /> <br /> |This brings us to the end of this tutorial. Let us summarise.<br /> <br /> In this tutorial, we have learnt:<br /> * About variables with two indices.<br /> <br /> * Example of LP with two-index variables and its input parameters.<br /> <br /> * We have also learn applying Karmarkar function to solve Linear Transportation problem in Scilab.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 20<br /> FOSSEE<br /> <br /> |<br /> OR Tools series is created by the FOSSEE Project, IIT Bombay.<br /> <br /> FOSSEE stands for Free and Open Source Software for Education.<br /> <br /> * This project promotes the use of free and open source software tools.<br /> <br /> * For more details, please visit: http://fossee.in/<br /> |-<br /> |Slide 21<br /> About the Spoken Tutorial Project <br /> <br /> <br /> |<br /> The video at this link summarises the Spoken Tutorial project. <br /> <br /> Please download and watch it.<br /> |-<br /> |Slide 22<br /> Spoken Tutorial Workshops<br /> <br /> |<br /> The Spoken Tutorial Project Team conducts workshops and gives certificates on passing online tests.<br /> <br /> For more details, please write to us.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 23<br /> Acknowledgements<br /> <br /> |<br /> Spoken Tutorial Project is funded by NMEICT, MHRD, Government of India.<br /> <br /> * More information on this Mission is available at http://spoken-tutorial.org /NMEICT-Intro<br /> <br /> Script is created by Suraj Trivedi<br /> This is Rahul Joshi from FOSSEE Project, IIT Bombay. <br /> Thank you for watching.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T12:00:27Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, <br /> second value is x1,2, <br /> third value is x2,1, <br /> fourth value is x2,2, <br /> fifth value is x3,1 <br /> and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 17<br /> Result<br /> <br /> |In our example, red edges denote the non zero variables in the optimal solution. <br /> <br /> In the optimal solution, we can transport,<br /> 45 tons from plant-1 to site-2 with transportation cost 2 per ton, <br /> 50 tons from plant-2 to site-1 with transportation cost 1 per ton, <br /> 15 tons from plant-3 to site-2 with transportation cost 4 per ton. <br /> <br /> Other values of x are zero. So we do not transport goods on those paths. <br /> <br /> Thus, the minimum transportation cost to transport the goods is two hundred.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 18<br /> Assignment <br /> <br /> |Here is an assignment for you. Here we have 2 plants and 2 sites. Transporation cost is given in the table.<br /> <br /> * Hint: Formulate this problem as explained in the previous example.<br /> <br /> * Please solve it using Karmarkar function and verify. <br /> <br /> * The optimal value should be 520. And<br /> <br /> * The optimal solution should have x1,2=60, x2,1= 100 , and all others have zero.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 19<br /> Summary<br /> <br /> |This brings us to the end of this tutorial. Let us summarise.<br /> <br /> In this tutorial, we have learnt:<br /> * About variables with two indices.<br /> <br /> * Example of LP with two-index variables and its input parameters.<br /> <br /> * We have also learn applying Karmarkar function to solve Linear Transportation problem in Scilab.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 20<br /> FOSSEE<br /> <br /> |<br /> OR Tools series is created by the FOSSEE Project, IIT Bombay.<br /> <br /> FOSSEE stands for Free and Open Source Software for Education.<br /> <br /> * This project promotes the use of free and open source software tools.<br /> <br /> * For more details, please visit: http://fossee.in/<br /> |-<br /> |Slide 21<br /> About the Spoken Tutorial Project <br /> <br /> <br /> |<br /> The video at this link summarises the Spoken Tutorial project. <br /> <br /> Please download and watch it.<br /> |-<br /> |Slide 22<br /> Spoken Tutorial Workshops<br /> <br /> |<br /> The Spoken Tutorial Project Team conducts workshops and gives certificates on passing online tests.<br /> <br /> For more details, please write to us.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 23<br /> Acknowledgements<br /> <br /> |<br /> Spoken Tutorial Project is funded by NMEICT, MHRD, Government of India.<br /> <br /> * More information on this Mission is available at http://spoken-tutorial.org /NMEICT-Intro<br /> <br /> Script is created by Suraj Trivedi<br /> This is Rahul Joshi from FOSSEE Project, IIT Bombay. <br /> Thank you for watching.<br /> <br /> |-<br /> <br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:59:07Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, <br /> second value is x1,2, <br /> third value is x2,1, <br /> fourth value is x2,2, <br /> fifth value is x3,1 <br /> and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 17<br /> Result<br /> <br /> |In our example, red edges denote the non zero variables in the optimal solution. <br /> <br /> In the optimal solution, we can transport,<br /> 45 tons from plant-1 to site-2 with transportation cost 2 per ton, <br /> 50 tons from plant-2 to site-1 with transportation cost 1 per ton, <br /> 15 tons from plant-3 to site-2 with transportation cost 4 per ton. <br /> <br /> Other values of x are zero. So we do not transport goods on those paths. <br /> <br /> Thus, the minimum transportation cost to transport the goods is two hundred.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 18<br /> Assignment <br /> <br /> |Here is an assignment for you. Here we have 2 plants and 2 sites. Transporation cost is given in the table.<br /> <br /> * Hint: Formulate this problem as explained in the previous example.<br /> <br /> * Please solve it using Karmarkar function and verify. <br /> <br /> * The optimal value should be 520. And<br /> <br /> * The optimal solution should have x1,2=60, x2,1= 100 , and all others have zero.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 19<br /> Summary<br /> <br /> |This brings us to the end of this tutorial. Let us summarise.<br /> <br /> In this tutorial, we have learnt:<br /> * About variables with two indices.<br /> <br /> * Example of LP with two-index variables and its input parameters.<br /> <br /> * We have also learn applying Karmarkar function to solve Linear Transportation problem in Scilab.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 20<br /> FOSSEE<br /> <br /> |<br /> OR Tools series is created by the FOSSEE Project, IIT Bombay.<br /> <br /> FOSSEE stands for Free and Open Source Software for Education.<br /> <br /> * This project promotes the use of free and open source software tools.<br /> <br /> * For more details, please visit: http://fossee.in/<br /> |-<br /> |Slide 21<br /> About the Spoken Tutorial Project <br /> <br /> <br /> |<br /> The video at this link summarises the Spoken Tutorial project. <br /> <br /> Please download and watch it.<br /> |-<br /> |Slide 22<br /> Spoken Tutorial Workshops<br /> <br /> |<br /> The Spoken Tutorial Project Team conducts workshops and gives certificates on passing online tests.<br /> <br /> For more details, please write to us.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 23<br /> Acknowledgements<br /> <br /> |<br /> Spoken Tutorial Project is funded by NMEICT, MHRD, Government of India.<br /> <br /> * More information on this Mission is available at http://spoken-tutorial.org /NMEICT-Intro<br /> <br /> Script is created by Suraj Trivedi<br /> This is Rahul Joshi from FOSSEE Project, IIT Bombay. <br /> Thank you for watching.<br /> <br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:55:31Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, <br /> second value is x1,2, <br /> third value is x2,1, <br /> fourth value is x2,2, <br /> fifth value is x3,1 <br /> and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 17<br /> Result<br /> <br /> |In our example, red edges denote the non zero variables in the optimal solution. <br /> <br /> In the optimal solution, we can transport,<br /> 45 tons from plant-1 to site-2 with transportation cost 2 per ton, <br /> 50 tons from plant-2 to site-1 with transportation cost 1 per ton, <br /> 15 tons from plant-3 to site-2 with transportation cost 4 per ton. <br /> <br /> Other values of x are zero. So we do not transport goods on those paths. <br /> <br /> Thus, the minimum transportation cost to transport the goods is two hundred.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 18<br /> Assignment <br /> <br /> |Here is an assignment for you. Here we have 2 plants and 2 sites. Transporation cost is given in the table.<br /> <br /> * Hint: Formulate this problem as explained in the previous example.<br /> <br /> * Please solve it using Karmarkar function and verify. <br /> <br /> * The optimal value should be 520. And<br /> <br /> * The optimal solution should have x1,2=60, x2,1= 100 , and all others have zero.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 19<br /> Summary<br /> <br /> |This brings us to the end of this tutorial. Let us summarise.<br /> <br /> In this tutorial, we have learnt:<br /> * About variables with two indices.<br /> <br /> * Example of LP with two-index variables and its input parameters.<br /> <br /> * We have also learn applying Karmarkar function to solve Linear Transportation problem in Scilab.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 20<br /> FOSSEE<br /> <br /> |<br /> OR Tools series is created by the FOSSEE Project, IIT Bombay.<br /> <br /> FOSSEE stands for Free and Open Source Software for Education.<br /> <br /> This project promotes the use of free and open source software tools.<br /> <br /> For more details, please visit: http://fossee.in/<br /> |-<br /> |Slide 21<br /> About the Spoken Tutorial Project <br /> <br /> <br /> |<br /> The video at this link summarises the Spoken Tutorial project. <br /> <br /> Please download and watch it.<br /> |-<br /> |Slide 22<br /> Spoken Tutorial Workshops<br /> <br /> |<br /> The Spoken Tutorial Project Team conducts workshops and gives certificates on passing online tests.<br /> <br /> For more details, please write to us.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 23<br /> Acknowledgements<br /> <br /> |<br /> Spoken Tutorial Project is funded by NMEICT, MHRD, Government of India.<br /> <br /> More information on this Mission is available at<br /> http://spoken-tutorial.org /NMEICT-Intro<br /> Script is created by Suraj Trivedi<br /> This is Rahul Joshi from FOSSEE Project, IIT Bombay. <br /> Thank you for watching.<br /> <br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:48:03Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, <br /> second value is x1,2, <br /> third value is x2,1, <br /> fourth value is x2,2, <br /> fifth value is x3,1 <br /> and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:46:40Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, second value is x1,2, third value is x2,1, fourth value is x2,2, fifth value is x3,1 and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:45:55Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, second value is x1,2, third value is x2,1, fourth value is x2,2, fifth value is x3,1 and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> |-<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:45:04Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, second value is x1,2, third value is x2,1, fourth value is x2,2, fifth value is x3,1 and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> <br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:42:17Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | Optimal-solution <br /> <br /> 0.0000691 <br /> 44.999793 <br /> 50.000138 <br /> 0.0002763 <br /> 0.0000691 <br /> 15.<br /> <br /> <br /> <br /> |The optimal solution and optimal value are given.<br /> <br /> First value is x1,1, second value is x1,2, third value is x2,1, fourth value is x2,2, fifth value is x3,1 and sixth value is x3,2.<br /> <br /> Note x1,1 can be taken as zero since the decimal value after zero, is floating point error. <br /> x1,2 can be rounded upto forty five.<br /> x2,1 can be rounded to fifty.<br /> x2,2 and x3,1 can be rounded to zero.<br /> <br /> | Optimal-value <br /> 200.00166 <br /> <br /> |Optimal value is two hundred only as decimal places are only floating point errors. <br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:37:57Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | Slide 16<br /> Steps to download the required code<br /> <br /> |I have a working example with me. <br /> I will open my file opt.sce in the Scilab console.<br /> <br /> * Pause this tutorial and click on the Code Files link below the player. <br /> <br /> * This will download “opt.sce” file on your machine. <br /> <br /> * Locate this file and open it in the Scilab console. <br /> <br /> * Now resume the tutorial.<br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:34:52Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | Slide 15<br /> Input Parameters<br /> <br /> | <br /> * The vector of right hand side of constraints is b 45 60 35 -50 -60.<br /> <br /> * lb is equal to zero for all variables as all xi,j are greater than or equal to zero.<br /> <br /> * In our example, we do not require Aeq, beq and ub.<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:31:52Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | Slide 13<br /> Input Parameters<br /> <br /> |Coming back to our example.<br /> <br /> * The coefficient vector of objective function is c transpose 3 2 1 5 5 4.<br /> This vector size will change according to the example.In our example, it contains 6 numbers. <br /> |-<br /> |Slide 14<br /> Input Parameters<br /> <br /> |<br /> * The coefficient matrix of constraints is capital A . <br /> In the first row, we have 1 1 and rest of the values are zero.<br /> This is because in our 1st constraint only variables x1,1 and x1,2 are present, and rest of the variables have zero coefficient.<br /> Row 2 is 0 0 1 1 0 0 because 2nd constraint has variables x2,1 and x2,2.<br /> And Row 3 is 0 0 0 0 1 1 because 3rd constraint has variables x3,1 and x3,2.<br /> In fourth row, we have -1 0 -1 0 -1 0. <br /> This because in our 4th constraint only variables are x1,1, x2,1 and x3,1 are present.<br /> 5th row is 0 -1 0 -1 0 -1 because 5th constraint has variables x1,2, x2,2 and x3,2.<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:27:24Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X.<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:25:56Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X<br /> subject to AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> <br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:24:29Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 11<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> |<br /> * Karmarkar function is LP solver in Scilab.<br /> <br /> * Karmarkar function solves the LP problem <br /> in the following form-<br /> |-<br /> |Slide 12<br /> Karmarkar Function in Scilab<br /> <br /> |<br /> Minimize c transpose X<br /> subject to : AeqX is equal to beq<br /> which means constraints have equality sign.<br /> AX less than or equal to b<br /> which means constraints with greater than or equal to sign must be by multiplied by -1.<br /> lb less than or equal to X less than or equal to ub.<br /> Where, lb stands for lower bounds and ub stands for upper bounds on the variables. <br /> <br /> * c transpose, Aeq, beq, A, b, lb and ub are the known parameters.<br /> * x is the vector of decision variables.<br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:20:29Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:18:56Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |<br /> * Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 10<br /> Formulation<br /> |Formulation of this problem is:<br /> <br /> * Objective function:<br /> Minimize<br /> 3 x1,1 plus 2x1,2 plus x2,1 plus 5x2,2 plus 5x3,1 plus 4x3,2.<br /> <br /> * Constraints:<br /> Since plant-1 can not supply more than its capacity, therefore we have<br /> x1,1 plus x1,2 is less than or equal to forty five<br /> Similary for plant-2, we have<br /> x2,1 plus x2,2 is less than or equal to sixty<br /> Similary for plant-3, we have<br /> x3,1 plus x3,2 is less than or equal to thirty five<br /> <br /> * Demand at the site-1 must be met, therefore we have<br /> x1,1 plus x2,1 plus x3,1 is greater than or equal (&gt;=) to fifty. It is equivalent to minus x1,1 minus x2,1 minus x3,1 is less than or equal (&lt;=)to minus fifty(-50). <br /> Both constraints are equivalent to each other. <br /> We multiplied with -1 to make inequality constraints in 'less than or equal to' form for Karmarkar function.<br /> Similarly at site-2, we have<br /> x1,2 plus x2,2 plus x3,2 is greater than or equal to (&gt;=) sixty. It is equivalent to minus x1,2 minus x2,2 minus x32 is less than or equal (&lt;=) to minus sixty(-60). <br /> <br /> <br /> * xi,j is greater than or equal to zero (This is because transported quantity can not be negative). <br /> <br /> i is 1, 2, 3 because we have 3 supply nodes in this example.<br /> And j is 1, 2 because we have two demand nodes.<br /> <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:12:18Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> |Slide 9<br /> Decision Variable<br /> <br /> |Two-index decision variable: xi,j is the number of tons transported from plant i to site j.<br /> <br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:09:46Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> |Slide 8<br /> Transportation Problem Example<br /> <br /> | Point to the table<br /> * The cost of transporting 1 ton of cement from each plant to each site, is given in the table:<br /> <br /> Transporting cost from plant one to site one and site two is three and two respectively.<br /> <br /> Similarly, other plants have transporting cost.<br /> <br /> Each plant has Available Supply. <br /> <br /> Each site has Demand. <br /> <br /> * We will formulate it as LP problem and find its optimal solution. <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:07:26Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> * The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> * Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> * Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> * Supply capacities, demands and transportation costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |<br /> * A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:05:50Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> Supply capacities, demands and transportation <br /> costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | Slide 7<br /> Transportation Problem Example<br /> |A cement company transports cement from plants 1, 2 and 3 to construction sites 1 and 2.<br /> <br /> * The available supply at each plant is: <br /> plant-1: 45 tons, plant-2: 60 tons and<br /> plant-3: 35 tons.<br /> <br /> * The demands of sites are: <br /> site-1: 50 tons and<br /> site-2: 60 tons.<br /> <br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:02:55Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3, two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> Supply capacities, demands and transportation <br /> costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T11:01:41Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | Slide 6<br /> What is Transportation Problem?<br /> |To understand the transportation problem, we consider the following network as an example<br /> <br /> This network has<br /> three supply nodes - plant P1, plant P2 and plant P3. <br /> two demand nodes - site S1 and site S2<br /> <br /> We can transport goods from P1 node to S1 and S2 with transporting cost c1,1 and c1,2. <br /> <br /> Similarly, goods from P2 to S1 and S2 with transporting cost c2,1 and c2,2. <br /> <br /> Goods from P3 to S1 and S2 with transporting cost c3,1 and c3,2, respectively. <br /> <br /> The aim is to supply goods from the plants to the sites, with total minimum transportation cost. <br /> Supply nodes cannot transport more than their capacity. <br /> <br /> Note that all the demand at the sites must be met. <br /> <br /> Supply capacities, demands and transportation <br /> costs are known. <br /> <br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:59:52Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:59:20Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> |<br /> * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:58:22Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | Slide 5<br /> What is two-index variable?<br /> <br /> | * If a variable has two indices in LP, then it is called a two-index variable.<br /> <br /> * For example x one comma two. Here x has two indices 1 and 2.<br /> <br /> * An example of LP with two-index variables is the TP.<br /> <br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:56:43Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> <br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to:<br /> <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | 00:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (Initialize) ਕਰਨਾ<br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:55:40Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | Slide 4<br /> Terminology<br /> |In this tutorial, we will refer to <br /> * Linear Programming as LP. And <br /> * Transportation Problem as TP.<br /> |-<br /> | 00:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (Initialize) ਕਰਨਾ<br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:52:43Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | Slide 3<br /> Prerequisites<br /> |In order to understand this tutorial: <br /> <br /> * You should have gone through the spoken tutorial on 'Optimization Using Karmarkar Function'.<br /> <br /> * This tutorial is available on the Spoken Tutorial website.<br /> <br /> * You should be familiar with Linear Programming.<br /> <br /> * And have Scilab installed on your system.<br /> |-<br /> | 00:10<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਡਿਕਲੇਅਰ (Declare) ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 00:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (Initialize) ਕਰਨਾ<br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:50:54Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function. <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | 00:08<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕੀ ਹੁਂਦਾ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:10<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਡਿਕਲੇਅਰ (Declare) ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 00:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (Initialize) ਕਰਨਾ<br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:50:12Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | Slide 2<br /> Objective<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | 00:08<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕੀ ਹੁਂਦਾ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:10<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਡਿਕਲੇਅਰ (Declare) ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 00:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (Initialize) ਕਰਨਾ<br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:49:31Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> |Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | 00:06<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | 00:08<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕੀ ਹੁਂਦਾ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:10<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਡਿਕਲੇਅਰ (Declare) ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 00:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (Initialize) ਕਰਨਾ<br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:48:39Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |Slide 1<br /> Welcome<br /> Welcome to the spoken tutorial on solving Linear programming problems with two-index variables in Scilab.<br /> |-<br /> | 00:06<br /> |In this tutorial, we will learn how to:<br /> * Solve a Linear Programming problem having variables with two indices in Scilab.<br /> <br /> * Use Karmarkar function <br /> <br /> * Use Transportation Problem as an example of Linear Programming.<br /> |-<br /> | 00:08<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕੀ ਹੁਂਦਾ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:10<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਡਿਕਲੇਅਰ (Declare) ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 00:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (Initialize) ਕਰਨਾ<br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi https://script.spoken-tutorial.org/index.php/Script_%7C_Spoken-Tutorial:About 2015-05-28T10:41:49Z

<p>Surajtrivedi: </p> <hr /> <div>{|border = 1 <br /> |Time <br /> |Narration<br /> |-<br /> |00:01<br /> |Welcome to the spoken tutorial on Linear Programming on two index variables<br /> |-<br /> | 00:06<br /> |ਇਸ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:08<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕੀ ਹੁਂਦਾ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:10<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਡਿਕਲੇਅਰ (Declare) ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 00:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (Initialize) ਕਰਨਾ<br /> |-<br /> | 00:15<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਤੇ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨ<br /> |-<br /> | 00:17<br /> |ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (errors) ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਹੱਲ ਵੀ ਦੇਖਾਂਗੇ<br /> |-<br /> | 00:22<br /> | ਇਸ ਟਿਯੂਟੋਰਿਅਲ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ(record) ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹਾਂ <br /> |-<br /> | 00:25<br /> |&quot;ਉਬਤੂੰ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ&quot; ਵਰਜ਼ਨ (Ubuntu operating system version) 11.04<br /> |-<br /> |00:29<br /> |“ਜੀ ਸੀ ਸੀ”( gcc) ਅਤੇ “ਜੀ++”(g++) ਕੰਪਾਇਲਰ ਵਰਜ਼ਨ (compiler) 4.6.1 <br /> |-<br /> |00:35<br /> |ਆਓ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ |<br /> |-<br /> |00:38<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਕਰੇਕਟਰਜ਼ (characters) ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਡਾਟਾ ਆਇਟਮ (data item) ਦੀ ਤਰਹ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 00:44<br /> |ਜਿਵੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਸਾਇਜ਼(Size)= ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲੈੰਥ(length) +1<br /> |-<br /> | 00:49<br /> |ਚਲੋ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ (declare) ਕਿਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ<br /> |-<br /> | 00:52<br /> |ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ (syntax) ਇਹ ਹੈ<br /> |-<br /> | 00:55<br /> |’char’(ਕੈਰ), ‘name of string (‘ਨੇਮ ਆਫ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ) ਅਤੇ ‘size’(ਸਾਇਜ਼) <br /> |-<br /> |00:59<br /> |&quot;char&quot; ਇਕ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਹੈ, name of the ‘string’ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਸਾਇਜ਼ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:06<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ (‘character string) “’name” ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ‘’ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ ।<br /> |-<br /> | 01:13<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 01:15<br /> |ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਏਡੀਟਰ (editor) ਤੇ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਏ <br /> |-<br /> |01:19<br /> |ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਫਾਇਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਸੀ (&quot;string.c&quot;)<br /> |-<br /> |01:23<br /> |ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ‘’ਯੂਜ਼ਰ ਵੱਲੋ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨਪੁਟ ਲਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਂਗੇ<br /> |-<br /> |01:29<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਡ(code) ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦਿਉ<br /> |-<br /> |01:32<br /> |ਇਹ ਸਾਡੀ &quot;ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ&quot;( header file) ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:34<br /> |ਇਥੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਡੌਟ ਐਚ (‘string.h)’ ਵਿੱਚ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ (functions), ਕੌਨਸਟੈਂਟਸ (constants) ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈਂਡਲਿੰਗ ਯੁਟਿਲਟੀਜ਼ (‘string’ handling utilities) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<br /> |-<br /> | 01:43<br /> |ਜਦੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫੰਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਲ ‘’ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਲਗਾਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 01:47<br /> |ਇਹ ਸਾਡਾ &quot;ਮੇਨ (main) ਫੰਕਸ਼ਨ&quot; ਹੈ<br /> |-<br /> |01:49<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਇਜ਼ '30' ਦਾ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘‘ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> |01:55<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਯੂਜ਼ਰ(user) ਤੋ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘’ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> |01:58<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਫੋਰ੍ਮੇਟ ਸ੍ਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) %s ਦੇ ਨਾਲ ਸਕੈਨ ਐਫ ‘(scanf()) ’ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਰਤਿਆ ਹੈ<br /> |-<br /> |02:05<br /> |ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੈਰਟ (^, caret) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ (\n) ਚਿਨ੍ਹ ਦਾ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸਿਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:11<br /> |ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ<br /> |-<br /> | 02:13<br /> | ਇਹ ਸਾਡੀ ਰਿਟਰਨ ਸਟੇਟਮੇਂਟ’(return statement) ਹੈ <br /> |-<br /> | 02:16<br /> | ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 02:18<br /> | ਹੁਣ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ<br /> |-<br /> | 02:20<br /> | ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘Ctrl, Alt ਅਤੇ T’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾ ਕੇ ‘ਟਰਮਿਨਲ’(terminal) ਵਿੰਡੋ ਖੋਲੋ <br /> |-<br /> | 02:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ(compile) ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘gcc&quot;' ਸਪੇਸ ‘string.c’ ਸਪੇਸ ‘-o’ ਸਪੇਸ ‘ str ‘<br /> |-<br /> | 02:37<br /> |ਅਤੇ ‘‘ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:40<br /> | ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ‘./str ‘ (ਡੋਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ)<br /> |-<br /> | 02:43<br /> |ਹੁਣ ‘’ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:46<br /> |ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੇ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ- ‘Enter the string ‘ <br /> |-<br /> | 02:49<br /> |ਮੈ ‘Talk To A Teacher ‘ ਲਿਖਦਾ ਹਾ<br /> |-<br /> | 02:56<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 02:58<br /> |ਇਸਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵੇਖੋ ’ The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 03:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:06<br /> |ਹੁਣ ਤਕ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਡੇਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (declaration) ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 03:10<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:13<br /> |ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਟੈਕਸ ਇਹ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:16<br /> |’char var_name[size] = “string”; ‘ <br /> |-<br /> | 03:20<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਕੈਰੈਕਟਰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ‘names’ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਇਜ਼ 10 ਹੈ, ਅਤੇ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਹੈ “Priya” <br /> |-<br /> | 03:28<br /> |ਇਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੰਟੈਕਸ ਹੈ <br /> |-<br /> | 03:31<br /> |’char var_name[ ] = {'S', 't', 'r', 'i', 'n', 'g'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ (single quotes) ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:36<br /> | ਉਦਾਹਰਨ: ‘char names[10] = {'P', 'r', 'i', 'y', 'a'}’ ਸਿੰਗਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 03:42<br /> | ਮੈ ਤੁਹਾਨੂ ਪਹਿਲੇ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਦਸਦੀ ਹਾ <br /> |-<br /> | 03:48<br /> |ਚਲੋ ਏਡਿਟਰ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਚਲਦੇ ਹਾ| ਅਸੀਂ ਓਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਰਤਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 03:52<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift, ctrl ਅਤੇ s ‘ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ<br /> |-<br /> | 03:58<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ 'stringinitialize’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਸੇਵ ਕਰੋ<br /> |-<br /> | 04:03<br /> |ਹੁਣ ‘’ਸੇਵ ਦਵਾਓ <br /> |-<br /> | 04:06<br /> | ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ’ ਨੂ ਇਨੀਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 04:08<br /> |ਤੋ ਪੰਜਵੀ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:11<br /> | ਈਕੁਅਲ ਟੂ (=) ਅਤੇ ਡਬਲ ਕੋਟਸ ਵਿੱਚ “Spoken- Tutorial”; <br /> |-<br /> | 04:20<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:22<br /> |ਹੁਣ ਇਹਨਾ ਦੋ ਲਾਇਨਾਂ ਨੂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ ਕਿਓਕੀ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਾਗੇ <br /> |-<br /> | 04:27<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:30<br /> |ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 04:31<br /> |ਆਪਣੇ ‘’ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 04:33<br /> |ਕੰਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 04:35<br /> |gcc ਸਪੇਸ (space) stringinitialize.c ਸਪੇਸ -o ਸਪੇਸ str2 <br /> |-<br /> | 04:44<br /> |ਇਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ str2 ਹੈ ਕਿਓਕਿ ਅਸੀਂ string.c ਫਾਇਲ ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ str ਨੂ ਓਵਰਰਾਇਟ (overwrite)ਨਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ <br /> |-<br /> | 04:54<br /> |ਹੁਣ ਐਂਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 04:56<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਟੂ(./str2)<br /> |-<br /> | 05:00<br /> | ਆਉਟਪੁੱਟ ਇਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - &quot;The string is Spoken-Tutorial&quot;. <br /> |-<br /> | 05:06<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ (common errors) ਬਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 05:09<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:11<br /> | ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੇ ਸਪੈਲਿੰਗ (spelling)ਐਸ ਟੀ ਆਈ ਐਨ ਜੀ (sting) ਲਿਖ ਦਿਤੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 05:16<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:18<br /> | ਐਗਜ਼ੀਕਯੂਟ (execute) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:19<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ<br /> |-<br /> | 05:21<br /> | ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 05:23<br /> |ਅਸੀਂ ਇਕ ਫੇਟੇਲ ਔਰਰ (fatal (ਘਾਤਕ) error) ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:25<br /> |ਜੋ ਹੈ, ‘sting.h: no such file or directory ‘ <br /> |-<br /> | 05:28<br /> |’compilation terminated‘ <br /> |-<br /> | 05:30<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 05:32<br /> |ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਿਓਕਿ ਕੰਪਾਈਲਰ ਨੂੰ sting.h ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਹੈੱਡਰ ਫਾਇਲ ਨਹੀ ਲੱਭੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 05:39<br /> |ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਐਰਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:41<br /> |ਚਲੋ ਇਸ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 05:43<br /> |ਇਥੇ r ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 05:45<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 05:46<br /> |ਫੇਰ ਤੋ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:47<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਨਿਮਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ' <br /> |-<br /> | 05:50<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 05:54<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 05:56<br /> |ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਆਮ ਐਰਰ ਵੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 05:59<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:02<br /> |ਮੰਨ ਲੋ ਕਿ ਇਥੇ ਮੈ char (ਕੈਰ) ਦੀ ਥਾਂ int (ਇੰਟ) ਲਿਖਦੀ ਹਾ <br /> |- <br /> | 06:06<br /> |ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:07<br /> |ਦੇਖਿਏ ਕਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:09<br /> |ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:11<br /> |ਮੈਨੂ ਪ੍ਰੋਮ੍ਪਟ ਕਲਿਯਰ (clear) ਕਰਨ ਦੇਓ <br /> |-<br /> | 06:15<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰਹ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 06:17<br /> |ਅਸੀ ਇਕ ਐਰਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:19<br /> |’Wide character array initialized from non-wide string ‘ <br /> |-<br /> | 06:24<br /> |ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ- %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸੀਫਾਯਰ ਕੈਰ (char) ਟਾਇਪ ਆਰਗੂਮਿੰਟ (argument) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਰਗੂਮਿੰਟ 2 ਦੀ ਟਾਇਪ ਇੰਟ ( 'int') ਹੈ <br /> |-<br /> | 06:32<br /> |ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:36<br /> |ਇਸ ਦੀ ਵਜਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਲਈ %s ਫਾਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਯਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕੀਤੀ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 06:42<br /> |ਪਰ ਅਸੀਂ ਓਹਨੂ ਇੰਟੀਜਰ ਡਾਟਾ ਟਾਇਪ ਨਾਲ ਇਨੀਸ਼ਅਲਾਇਜ਼ (initialize) ਕਰ ਰਹੇ ਹਾ <br /> |-<br /> | 06:47<br /> |ਚਲੋ ਐਰਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰੀਏ <br /> |-<br /> | 06:49<br /> |ਇਥੇ char ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 06:51<br /> | ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 06:53<br /> |ਚਲੋ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 06:56<br /> |ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਕੰਪਾਇਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਲਾਓ <br /> |-<br /> | 07:00<br /> |ਹਾਂ ਇਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । <br /> |-<br /> | 07:03<br /> |ਚਲੋ ਹੁਣ ਦੇਖਦੇ ਹਾ ਕਿ ਇੱਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ‘C++’ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 07:08<br /> | ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 07:11<br /> |ਮੈਨੂ ਆਪਣੀ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਫਾਇਲ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਡੌਟ ਸੀ (‘string.c’) ਨੂ ਖੋਲਣ ਦਿਓ <br /> |-<br /> | 07:15<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਕੋਡ ਏਡਿਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:18<br /> |ਪਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਕੀਬੋਰਡ ਤੇ ‘shift’, ‘ctrl’ ਅਤੇ ‘s’ ਬਟਨ ਇਕੱਠੇ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:25<br /> |ਹੁਣ ਫਾਇਲ ਨੂ ਡੌਟ ਸੀ ਪੀ ਪੀ (‘.cpp’) ਐਕ੍ਸਟੈਂਸ਼ਨ (extension) ਨਾਲ ਸੇਵ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:29<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:33<br /> |ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹੈਡਰ ਫਾਇਲ ਨੂ iostream ਨਾਲ ਬਦਲਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:38<br /> | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਿੰਗ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (‘using statement ‘) ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 07:43<br /> | ਹੁਣ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 07:47<br /> |ਹੁਣ ਇਸ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰਾਂ ਗੇ <br /> |-<br /> | 07:50<br /> | ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 07:53<br /> |ਲਿਖੋ string ਸਪੇਸ strname ਅਤੇ ਇਕ semicolon <br /> |-<br /> | 07:59<br /> |ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:02<br /> | printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:07<br /> |ਇਥੇ ਬੰਦ ਬਰੇਕਟ (closing bracket) ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:11<br /> | scanf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ getline ਬਰੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਬਰੈਕਟ ਬੰਦ । ਬਰੈਕਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ (cin, strname) <br /> |-<br /> | 08:24<br /> |ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੈਮਿਕੋਲਨ (;) ਟਾਇਪ ਕਰੋ । <br /> |-<br /> | 08:28<br /> |ਹੁਣ printf ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨੂੰ cout ਸਟੇਟਮੇਂਟ ਨਾਲ ਬਦਲੋ <br /> |-<br /> | 08:36<br /> | ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ (format specifier) ਅਤੇ ਸਲੈਸ਼ ਔਨ (\n) ਨੂ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:40<br /> |ਹੁਣ ਕੌਮਾ(comma) ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:42<br /> |ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੈਕਟਸ(opening angle brackets) ਲਿਖੋ । ਇਸ ਬਰੇਕਟ ਨੂੰ ਡਿਲੀਟ ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 08:49<br /> | ਦੋ ਖੁੱਲਇਆ ਏੰਗ੍ਲ ਬਰੇਕਟਸ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਦੋ ਕੌਟਸ ਵਿੱਚ ਸਲੈਸ਼ ਐਨ ( \n ) ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 08:54<br /> |ਅਤੇ ਸੇਵ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 08:58<br /> |ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ strname ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:03<br /> |C++ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਫੌਰਮੈਟ ਸਪੈਸਿਫਾਇਰ ਦੀ ਵਰਤੋ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ compiler ਨੂ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ strname ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਵੇਰਿਏਬਲ ਹੈ<br /> |-<br /> | 09:13<br /> |ਇਥੇ ‘getline’ (ਗੈਟਲਾਇਨ) ਦੀ ਵਰਤੋ ਇਨਪੁਟ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋ ਕਰੇਕਟਰ ਕਢ਼ਣ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:18<br /> |ਇਹ ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਦੀ ਤਰਹ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗਾ <br /> |-<br /> | 09:22<br /> |ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਨ ਦੇਓ । ਆਪਣੇ ਟਰਮਿਨਲ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 09:27<br /> |ਪ੍ਰੋਮਪੱਟ ਕਲਿਅਰ (clear) ਕਰੋ <br /> |-<br /> | 09:30<br /> |ਕਮਪਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖੋ <br /> |-<br /> | 09:32<br /> |g++ ਸਪੇਸ string.cpp ਸਪੋਸ -o ਸਪੇਸ str3 <br /> |-<br /> | 09:39<br /> | ਅਤੇ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:41<br /> |ਚਲਾਉਨ ਲਈ ਲਿਖੋ ਡੌਟ ਸਲੈਸ਼ ਐਸ ਟੀ ਆਰ ਥ੍ਰੀ (./str3) <br /> |-<br /> | 09:46<br /> | ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:47<br /> | ‘Enter the string’ ਡਿਸਪਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:50<br /> |ਮੈ ਲਿਖਦੀ ਹਾ ‘Talk To A Teacher ‘ <br /> |-<br /> | 09:55<br /> |ਹੁਣ ਐੰਟਰ ਦਬਾਓ <br /> |-<br /> | 09:57<br /> |ਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 09:59<br /> |’The string is Talk To A Teacher’ <br /> |-<br /> | 10:03<br /> |ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਸੀ (C) ਕੋਡ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:07<br /> |ਹੁਣ ਆਪਣੀਆ ਸਲਾਇਡਜ਼ ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਓ <br /> |-<br /> | 10:10<br /> |ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ <br /> |-<br /> | 10:11<br /> |ਇਸ ਟੁਟੋਰਿਯਲ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਿਖਿਆ ਹੈ <br /> |-<br /> | 10:13<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗਜ਼ <br /> |-<br /> | 10:14<br /> |ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:16<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: ‘ char strname[30] ‘ <br /> |-<br /> |10:20<br /> | ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਇਨਿਸ਼ਿਅਲਾਇਜ਼ ਕਰਨਾ <br /> |-<br /> | 10:21<br /> |ਉਦਾਹਰਨ: char strname[30] = “Talk To A Teacher”<br /> |-<br /> | 10:26<br /> |ਅਸਾਇਨਮੇਂਟ (assignment, ਅਭਿਆਸ) ਲਈ <br /> |-<br /> | 10:28<br /> |ਦੂਸਰੀ ਸਿੰਟੈਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਕੇ ਇਕ ਸ੍ਟ੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਵਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> | 10:34<br /> |ਹੇਂਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਵਿਡੀਓ ਵੇਖੋ <br /> |-<br /> | 10:37<br /> |ਇਹ ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਬਾਰੇ ਸਂਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਨਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਗਾ<br /> |-<br /> | 10:40<br /> |ਅਗਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਯਾਪ੍ਤ ਬੈਡਵਿਡਥ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਉਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋਣ <br /> |-<br /> |10:44<br /> | ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ ਟੀਮ (spoken tutorial project team)<br /> |-<br /> | 10:46<br /> |ਸਪੋਕਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਵੀਡਿਓ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਵਰ੍ਕਸ਼ਾਪਸ (workshop) ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ<br /> |-<br /> | 10:49<br /> |ਜੇਹੜੇ ਓਨਲਾਇਨ ਟੇਸਟ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ <br /> |-<br /> | 10:54<br /> |ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ contact@spoken-tutorial.org ਨੂੰ ਲਿਖੋ<br /> |-<br /> |11:01<br /> |ਸਪੋਕੇਨ ਟਯੁਟੋਰਿਅਲ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਕ ਟੂ ਅ ਟੀਚਰ (Talk to a Teacher) ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ<br /> |-<br /> |11:04<br /> |ਇਹ ਪ੍ਰੌਜੈਕਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਆਨ ਏਜੁਕੇਸ਼ਨ‘, ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ., ਐਮ. ਏਚ. ਆਰ. ਡੀ. (‘The National Mission on Education” ICT, MHRD,) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ(Government of India), ਦ੍ਵਾਰਾ ਸਮਰਥਿਤ(supported) ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:12<br /> |ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ spoken-tutorial.org/NMEICT-Intro ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ <br /> |-<br /> | 11:16<br /> | ਸ਼ਿਵ ਗਰਗ ਦ੍ਵਾਰਾ ਲਿਖੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ (script) ਕਿਰਨ ਖੋਸਲਾ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹੋਈ <br /> |-<br /> | 11:20<br /> |ਦੇਖਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ<br /> |}</div>

Surajtrivedi