Script | Spoken-Tutorial - User contributions [en]

Health-and-Nutrition/C2/Importance-of-breastfeeding/English-timed

2021-04-06T15:36:59Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' about the importance of breastfeeding.

|-
| 00:06
| In this tutorial we will learn about:

|-
| 00:09
| Importance of breastfeeding.

|-
| 00:12
| Benefits of breastfeeding for the babies and the mothers.

|-
| 00:17
| Breastfeeding is a vital process.

|-
| 00:19
| It starts from the birth of a child to its second birthday or beyond.

|-
| 00:26
| Breastfeeding gives a healthy start of life to the infant.

|-
| 00:31
| It decides the immediate and future health of a child and the mother.

|-
| 00:38
| The benefits of it lasts a lifetime for both of them.

|-
| 00:43
| Even malnourished mothers can breastfeed their baby.

|-
| 00:49
| During pregnancy, breast size increases.

|-
| 00:53
| This is due to an increase in the number of milk producing tissues.

|-
| 00:59
| However, the final size of the breasts do not affect the milk production amount.

|-
| 01:07
| Breastfeeding should be initiated within 1 hour of birth.

|-
| 01:13
| This increases the supply of breast milk.

|-
| 01:17
| Therefore, exclusive breastfeeding in the first 6 months also increases.

|-
| 01:24
| It further helps in extending breastfeeding beyond 2 years.

|-
| 01:31
| The risk of neonatal deaths is low in babies who are breastfed within 1 hour.

|-
| 01:39
| Delayed breastfeeding can increase the risk of diseases in newborn babies.

|-
| 01:47
| For example, diabetes, obesity and high blood pressure.

|-
| 01:53
| Early initiation of breastfeeding also ensures that the baby receives '''colostrum'''.

|-
| 02:00
| '''Colostrum''' is the first milk secreted by the mother after giving birth.

|-
| 02:07
| For babies, it is a primary source of energy and nutrients.

|-
| 02:13
| It is important for them especially in the initial days of their lives.

|-
| 02:20
| It has a large number of infection-fighting elements,

|-
| 02:24
| '''Vitamin A''' and

|-
| 02:26
| good fat.

|-
| 02:28
| Numerous growth and protective factors are also there in '''colostrum'''.

|-
| 02:35
| '''Colostrum''' has the property which helps to remove the old feces faster.

|-
| 02:42
| Detailed benefits of '''colostrum''' are discussed in another tutorial.

|-
| 02:48
| Please check the website for more details.

|-
| 02:52
| Remember that exclusive breastfeeding should be done for the first 6 months.

|-
| 02:59
| Breast milk is a unique natural food which cannot be duplicated.

|-
| 03:05
| When the baby completes 6 months, complementary food should be started.

|-
| 03:12
| It should be given along with breastfeeding.

|-
| 03:16
| Breastfeeding should be continued until 2 years or beyond.

|-
| 03:22
| There are many benefits of breastfeeding for the babies.

|-
| 03:27
| Nutrients and composition of breast milk are ideal for digestion by babies.

|-
| 03:34
| Through breast milk babies get '''antibodies'''.

|-
| 03:38
| '''Antibodies''' strengthen the immunity of the baby and reduces the risk of infections.

|-
| 03:46
| Additionally, it prevents allergic reactions in babies.

|-
| 03:52
| Breast milk also contains growth factors.

|-
| 03:56
| They help in the development of the lining of the baby’s intestine.

|-
| 04:02
| It promotes the growth of good bacteria in the baby's intestine.

|-
| 04:08
| Thus, it protects the babies against intestinal inflammation and infection.

|-
| 04:16
| Similarly, it helps in the development of all other organs of the body.

|-
| 04:22
| Breastfeeding reduces the risk of diarrhea.

|-
| 04:27
| Other benefits are prevention of ear infections

|-
| 04:31
| and tooth decay.

|-
| 04:33
| Development of jaws and proper alignment of teeth are some other examples.

|-
| 04:41
| Risk of developing some diseases later in life also gets reduced.

|-
| 04:48
| For example, diabetes, obesity, high blood pressure and blood cancer.

|-
| 04:56
| The risk of respiratory diseases like asthma and pneumonia also gets reduced.

|-
| 05:04
| Breastfeeding reduces the chances of sudden death in babies below 1 year of age.

|-
| 05:14
| The risk of developing '''atopic eczema''' is also less in breastfed babies.

|-
| 05:22
| '''Eczema''' is a condition in which skin develops red, itchy and rough patches.

|-
| 05:30
| Breastfed babies are also less likely to be hospitalised for illness and infections.

|-
| 05:39
| Breastfed babies have better control over their appetite.

|-
| 05:44
| Breast milk contains appetite controlling hormones.

|-
| 05:48
| Such hormones help the babies listen to their body’s hunger and satiety signals.

|-
| 05:57
| This self regulation is disturbed in babies who are not breastfed.

|-
| 06:03
| Eventually this can lead to overeating,

|-
| 06:07
| obesity

and later diabetes.

|-
| 06:11
| Breastfeeding also has an effect on the brain.

|-
| 06:15
| The breast milk has components which help in brain development and maturation.

|-
| 06:23
| Breastfed children have a higher IQ and other skills.

|-
| 06:28
| Breast milk benefits premature babies even more.

|-
| 06:34
| Suckling at the breast improves the breathing in such babies.

|-
| 06:40
| These babies are at a risk of developing intestinal infection.

|-
| 06:47
| For example: Diarrhea and '''Necrotizing enterocolitis''' which is known as '''NEC'''.

|-
| 06:56
| '''NEC''' is a serious condition caused due to infection and damage to the intestine.

|-
| 07:05
| Breast milk protects premature babies from this infection.

|-
| 07:11
| Milk from mothers of premature babies is rich in infection fighting '''proteins'''.

|-
| 07:19
| It also contains intestinal protective growth promoting factors.

|-
| 07:25
| High concentration of specific '''amino acids''' and good bacteria is also present.

|-
| 07:33
| These amino acids are essential for growth in premature infants.

|-
| 07:40
| Thus, breast milk helps in preventing infections

|-
| 07:43
| and gaining weight.

|-
| 07:46
| Breastfeeding reduces long term problems caused due to premature birth.

|-
| 07:52
| For example, problems of the lungs and eyes.

|-
| 07:57
| Thus, premature babies should get a maximum amount of breast milk.

|-
| 08:04
| Even '''Kangaroo mother care''' also known as '''KMC''', is useful for premature babies.

|-
| 08:12
| It improves the frequency and duration of breastfeeding in them.

|-
| 08:18
| Skin to skin contact during '''KMC''' helps maintain the baby’s body temperature.

|-
| 08:27
| It also helps in stabilising the baby’s heartbeat and oxygen levels in blood.

|-
| 08:35
| The procedure for '''kangaroo mother care''' has been explained in an another tutorial.

|-
| 08:42
| Apart from babies, breastfeeding is beneficial for mothers as well.

|-
| 08:48
| The benefits are immediate and long term.

|-
| 08:53
| Immediate breastfeeding after childbirth helps reduce vaginal bleeding.

|-
| 08:59
| It increases the level of '''oxytocin''' hormone in the body.

|-
| 09:05
| This helps in expelling the placenta out of the body.

|-
| 09:09
| As a result uterus contractions are improved and vaginal bleeding reduces.

|-
| 09:17
| Thus, anaemia can be prevented in mothers.

|-
| 09:21
| There are psychological advantages of breastfeeding for mothers.

|-
| 09:27
| Frequent skin to skin contact develops bonding between the mother and her baby.

|-
| 09:35
| This bonding makes the mother ready to breastfeed.

|-
| 09:39
| Ultimately, it reduces the postpartum stress and depression in mothers.

|-
| 09:46
| Breastfeeding also has long term benefits for mothers.

|-
| 09:51
| It prevents weakening of the bones in the later age.

|-
| 09:56
| The risk of breast cancer and ovarian cancer also gets reduced.

|-
| 10:02
| During pregnancy, women gain fat around internal body organs.

|-
| 10:08
| Such as stomach, intestine and liver.

|-
| 10:12
| This fat is hidden in the belly or abdominal region.

|-
| 10:18
| Excess of this fat can result in '''insulin resistance''',

|-
| 10:23
| diabetes and

obesity.

|-
| 10:26
| Breastfeeding helps reduce this fat in women.

|-
| 10:31
| It minimizes the risk of obesity, hypertension and heart diseases.

|-
| 10:37
| Exclusive breastfeeding can act as a natural birth control.

|-
| 10:44
| However, couples should use contraception after 6 weeks of delivery.

|-
| 10:50
| This helps in keeping space between two pregnancies.

|-
| 10:56
| There are some economical benefits of breastfeeding.

|-
| 11:00
| Breast milk is available free of cost and is best for the baby.

|-
| 11:07
| It does not involve money spent on formula milk, bottles and plastic nipples.

|-
| 11:14
| Extra time is also not spent in preparing breast milk.

|-
| 11:20
| Hot water, utensils and heating fuel is not required for preparing breast milk.

|-
| 11:28
| Dirty water or dirty feeding bottles can make the baby sick.

|-
| 11:35
| Thus, healthcare costs for the mother and baby is low in the future years.

|-
| 11:42
| There are several environmental benefits of breastfeeding too.

|-
| 11:47
| Firstly, breastfeeding does not involve any packaging or transportation.

|-
| 11:54
| It does not produce any waste,

|-
| 11:57
| smoke or

noise.

|-
| 12:00
| It reduces pollution by saving global resources and energy.

|-
| 12:06
| Therefore, breastfeeding is the best option.

|-
| 12:10
| Mothers should ensure to breastfeed the baby from birth until 2 years of age.

|-
| 12:18
| This is for the good health of the baby and the mother as well.

|-
| 12:24
| Breastfeeding requires an understanding of the correct breastfeeding technique.

|-
| 12:30
| Along with that, adequate support and guidance from the family is necessary too.

|-
| 12:38
| All of this has been explained in an another tutorial of the same series.

|-
| 12:44
| This brings us to the end of the tutorial.

Thanks for joining.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Importance-of-breastfeeding/English-timed

2021-04-05T03:39:48Z

Debosmita: Created page with "{|border=1 | <center>Time</center> |<center>Narration</center> |- | 00:00 | Welcome to the '''spoken tutorial''' about the importance of breastfeeding. |- | 00:06 | In this..."

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' about the importance of breastfeeding.

|-
| 00:06
| In this tutorial we will learn about:

|-
| 00:09
| Importance of breastfeeding.

|-
| 00:12
| Benefits of breastfeeding for the babies and the mothers.

|-
| 00:17
| Breastfeeding is a vital process.

|-
| 00:19
| It starts from the birth of a child to its second birthday or beyond.

|-
| 00:26
| Breastfeeding gives a healthy start of life to the infant.

|-
| 00:31
| It decides the immediate and future health of a child and the mother.

|-
| 00:38
| The benefits of it lasts a lifetime for both of them.

|-
| 00:43
| Even malnourished mothers can breastfeed their baby.

|-
| 00:49
| During pregnancy, breast size increases.

|-
| 00:53
| This is due to an increase in the number of milk producing tissues.

|-
| 00:59
| However, the final size of the breasts do not affect the milk production amount.

|-
| 01:07
| Breastfeeding should be initiated within 1 hour of birth.

|-
| 01:13
| This increases the supply of breast milk.

|-
| 01:17
| Therefore, exclusive breastfeeding in the first 6 months also increases.

|-
| 01:24
| It further helps in extending breastfeeding beyond 2 years.

|-
| 01:31
| The risk of neonatal deaths is low in babies who are breastfed within 1 hour.

|-
| 01:39
| Delayed breastfeeding can increase the risk of diseases in newborn babies.

|-
| 01:47
| For example, diabetes, obesity and high blood pressure.

|-
| 01:53
| Early initiation of breastfeeding also ensures that the baby receives '''colostrum'''.

|-
| 02:00
| '''Colostrum''' is the first milk secreted by the mother after giving birth.

|-
| 02:07
| For babies, it is a primary source of energy and nutrients.

|-
| 02:13
| It is important for them especially in the initial days of their lives.

|-
| 02:20
| It has a large number of infection-fighting elements,

|-
| 02:24
| '''Vitamin A''' and

|-
| 02:26
| good fat.

|-
| 02:28
| Numerous growth and protective factors are also there in '''colostrum'''.

|-
| 02:35
| '''Colostrum''' has the property which helps to remove the old feces faster.

|-
| 02:42
| Detailed benefits of '''colostrum''' are discussed in another tutorial.

|-
| 02:48
| Please check the website for more details.

|-
| 02:52
| Remember that exclusive breastfeeding should be done for the first 6 months.

|-
| 02:59
| Breast milk is a unique natural food which cannot be duplicated.

|-
| 03:05
| When the baby completes 6 months, complementary food should be started.

|-
| 03:12
| It should be given along with breastfeeding.

|-
| 03:16
| Breastfeeding should be continued until 2 years or beyond.

|-
| 03:22
| There are many benefits of breastfeeding for the babies.

|-
| 03:27
| Nutrients and composition of breast milk are ideal for digestion by babies.

|-
| 03:34
| Through breast milk babies get '''antibodies'''.

|-
| 03:38
| '''Antibodies''' strengthen the immunity of the baby and reduces the risk of infections.

|-
| 03:46
| Additionally, it prevents allergic reactions in babies.

|-
| 03:52
| Breast milk also contains growth factors.

|-
| 03:56
| They help in the development of the lining of the baby’s intestine.

|-
| 04:02
| It promotes the growth of good bacteria in the baby's intestine.

|-
| 04:08
| Thus, it protects the babies against intestinal inflammation and infection.

|-
| 04:16
| Similarly, it helps in the development of all other organs of the body.

|-
| 04:22
| Breastfeeding reduces the risk of diarrhea.

|-
| 04:27
| Other benefits are prevention of ear infections

|-
| 04:31
| and tooth decay.

|-
| 04:33
| Development of jaws and proper alignment of teeth are some other examples.

|-
| 04:41
| Risk of developing some diseases later in life also gets reduced.

|-
| 04:48
| For example, diabetes, obesity, high blood pressure and blood cancer.

|-
| 04:56
| The risk of respiratory diseases like asthma and pneumonia also gets reduced.

|-
| 05:04
| Breastfeeding reduces the chances of sudden death in babies below 1 year of age.

|-
| 05:14
| The risk of developing '''atopic eczema''' is also less in breastfed babies.

|-
| 05:22
| '''Eczema''' is a condition in which skin develops red, itchy and rough patches.

|-
| 05:30
| Breastfed babies are also less likely to be hospitalised for illness and infections.

|-
| 05:39
| Breastfed babies have better control over their appetite.

|-
| 05:44
| Breast milk contains appetite controlling hormones.

|-
| 05:48
| Such hormones help the babies listen to their body’s hunger and satiety signals.

|-
| 05:57
| This self regulation is disturbed in babies who are not breastfed.

|-
| 06:03
| Eventually this can lead to overeating,

|-
| 06:07
| obesity

and later diabetes.

|-
| 06:11
| Breastfeeding also has an effect on the brain.

|-
| 06:15
| The breast milk has components which help in brain development and maturation.

|-
| 06:23
| Breastfed children have a higher IQ and other skills.

|-
| 06:28
| Breast milk benefits premature babies even more.

|-
| 06:34
| Suckling at the breast improves the breathing in such babies.

|-
| 06:40
| These babies are at a risk of developing intestinal infection.

|-
| 06:47
| For example: Diarrhea and '''Necrotizing enterocolitis''' which is known as '''NEC'''.

|-
| 06:56
| '''NEC''' is a serious condition caused due to infection and damage to the intestine.

|-
| 07:05
| Breast milk protects premature babies from this infection.

|-
| 07:11
| Milk from mothers of premature babies is rich in infection fighting '''proteins'''.

|-
| 07:19
| It also contains intestinal protective growth promoting factors.

|-
| 07:25
| High concentration of specific '''amino acids''' and good bacteria is also present.

|-
| 07:33
| These amino acids are essential for growth in premature infants.

|-
| 07:40
| Thus, breast milk helps in preventing infections

|-
| 07:43
| and gaining weight.

|-
| 07:46
| Breastfeeding reduces long term problems caused due to premature birth.

|-
| 07:52
| For example, problems of the lungs and eyes.

|-
| 07:57
| Thus, premature babies should get a maximum amount of breast milk.

|-
| 08:04
| Even '''Kangaroo mother care''' also known as '''KMC''', is useful for premature babies.

|-
| 08:12
| It improves the frequency and duration of breastfeeding in them.

|-
| 08:18
| Skin to skin contact during '''KMC''' helps maintain the baby’s body temperature.

|-
| 08:27
| It also helps in stabilising the baby’s heartbeat and oxygen levels in blood.

|-
| 08:35
| The procedure for '''kangaroo mother care''' has been explained in an another tutorial.

|-
| 08:42
| Apart from babies, breastfeeding is beneficial for mothers as well.

|-
| 08:48
| The benefits are immediate and long term.

|-
| 08:53
| Immediate breastfeeding after childbirth helps reduce vaginal bleeding.

|-
| 08:59
| It increases the level of '''oxytocin''' hormone in the body.

|-
| 09:05
| This helps in expelling the placenta out of the body.

|-
| 09:09
| As a result uterus contractions are improved and vaginal bleeding reduces.

|-
| 09:17
| Thus, anaemia can be prevented in mothers.

|-
| 09:21
| There are psychological advantages of breastfeeding for mothers.

|-
| 09:27
| Frequent skin to skin contact develops bonding between the mother and her baby.

|-
| 09:35
| This bonding makes the mother ready to breastfeed.

|-
| 09:39
| Ultimately, it reduces the postpartum stress and depression in mothers.

|-
| 09:46
| Breastfeeding also has long term benefits for mothers.

|-
| 09:51
| It prevents weakening of the bones in the later age.

|-
| 09:56
| The risk of breast cancer and ovarian cancer also gets reduced.

|-
| 10:02
| During pregnancy, women gain fat around internal body organs.

|-
| 10:08
| Such as stomach, intestine and liver.

|-
| 10:12
| This fat is hidden in the belly or abdominal region.

|-
| 10:18
| Excess of this fat can result in '''insulin resistance''',

|-
| 10:23
| diabetes and

obesity.

|-
| 10:26
| Breastfeeding helps reduce this fat in women.

|-
| 10:31
| It minimizes the risk of obesity, hypertension and heart diseases.

|-
| 10:37
| Exclusive breastfeeding can act as a natural birth control.

|-
| 10:44
| However, couples should use contraception after 6 weeks of delivery.

|-
| 10:50
| This helps in keeping space between two pregnancies.

|-
| 10:56
| There are some economical benefits of breastfeeding.

|-
| 11:00
| Breast milk is available free of cost and is best for the baby.

|-
| 11:06
| It does not involve money spent on formula milk, bottles and plastic nipples.

|-
| 11:14
| Extra time is also not spent in preparing breast milk.

|-
| 11:20
| Hot water, utensils and heating fuel is not required for preparing breast milk.

|-
| 11:28
| Dirty water or dirty feeding bottles can make the baby sick.

|-
| 11:35
| Thus, healthcare costs for the mother and baby is low in the future years.

|-
| 11:42
| There are several environmental benefits of breastfeeding too.

|-
| 11:47
| Firstly, breastfeeding does not involve any packaging or transportation.

|-
| 11:54
| It does not produce any waste,

|-
| 11:57
| smoke or

noise.

|-
| 12:00
| It reduces pollution by saving global resources and energy.

|-
| 12:06
| Therefore, breastfeeding is the best option.

|-
| 12:10
| Mothers should ensure to breastfeed the baby from birth until 2 years of age.

|-
| 12:18
| This is for the good health of the baby and the mother as well.

|-
| 12:24
| Breastfeeding requires an understanding of the correct breastfeeding technique.

|-
| 12:30
| Along with that, adequate support and guidance from the family is necessary too.

|-
| 12:38
| All of this has been explained in an another tutorial of the same series.

|-
| 12:44
| This brings us to the end of the tutorial.

Thanks for joining.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Calcium-rich-vegetarian-recipes/English-timed

2021-04-02T14:34:17Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
| <center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' on '''calcium''' rich vegetarian recipes.

|-
| 00:07
| In this tutorial, we will learn about:

|-
| 00:10
| Food sources of '''calcium'''.

|-
| 00:13
| Cooking techniques to enhance '''calcium''' absorption.

|-
| 00:17
| Preparation of '''calcium''' rich vegetarian recipes.

|-
| 00:21
| '''Calcium''' content of these recipes.

|-
| 00:25
| '''Calcium''' is the most abundant mineral in our body.

|-
| 00:30
| 99% of the body’s '''calcium''' is found in bones and teeth.

|-
| 00:36
| The remaining 1% is present in the blood.

|-
| 00:39
| The role of '''calcium''' in our body has been explained in another tutorial.

|-
| 00:45
| Please visit our website for these tutorials.

|-
| 00:49
| Adequate intake of '''calcium''' through diet is necessary from an early age.

|-
| 00:55
| Dairy products are excellent sources of '''calcium'''.

|-
| 00:59
| This includes milk,

|-
| 01:01
| curd,

paneer '''(unsalted Indian cheese - Bracketed text is only for International languages)''',

|-
| 01:03
| cheese

and khoa '''(thickened whole milk – Bracketed text is only for International languages)'''.

|-
| 01:06
| '''Calcium''' is also present in some nuts,

|-
| 01:09
| seeds,

legumes

|-
| 01:11
| and green leafy vegetables.

|-
| 01:14
| Along with a '''calcium''' rich diet, '''calcium''' absorption by the body is also important.

|-
| 01:21
| '''Calcium''' absorption can be enhanced using soaking, sprouting and fermentation.

|-
| 01:29
| Even boiling, roasting and other cooking techniques will help.

|-
| 01:35
| Note that in all the recipes shown in this tutorial, 1 cup is 200 milliliters.

|-
| 01:42
| The first recipe is sprouted finger millet dosa.

|-
| 01:47
| Ingredients required to prepare this recipe are:

|-
| 01:50
| ¼ cup or 30 grams of finger millet.

|-
| 01:55
| ¼ cup or 30 grams of split black gram.

|-
| 01:59
| ½ teaspoon fenugreek seeds.

|-
| 02:02
| ½ teaspoon roasted flax seed powder.

|-
| 02:06
| 1 tablespoon curd.

|-
| 02:08
| Salt to taste.

|-
| 02:10
| 1 teaspoon oil or butter.

|-
| 02:14
| Procedure:
Wash and soak finger millet overnight.

|-
| 02:19
| Strain out excess water using a strainer.

|-
| 02:22
| Then, allow them to sprout.

|-
| 02:25
| It may take approximately 2 days for them to sprout.

|-
| 02:29
| Once the finger millet sprouts, dry it in sunlight.

|-
| 02:33
| If there isn't enough sunlight, you can even roast them on a pan without oil.

|-
| 02:39
| Grind it to make a fine powder.

|-
| 02:41
| On the other hand, soak split black gram and fenugreek seeds for 3-4 hours.

|-
| 02:48
| Grind it by adding some water to make a smooth batter.

|-
| 02:53
| Add finger millet powder, roasted flax seed powder and salt to the batter.

|-
| 02:59
| Mix it well.

Cover the batter and keep it overnight to ferment.

|-
| 03:05
| Once the batter rises, add curd and little water to adjust the consistency.

|-
| 03:12
| Take a pan and heat oil or ghee.

|-
| 03:15
| Spread oil all over the pan using half an onion.

|-
| 03:20
| Drop a ladle of batter into the pan.

|-
| 03:23
| Spread batter in a circular motion on the pan.

|-
| 03:27
| Cook the dosa on both sides on a low flame.

|-
| 03:30
| Sprouted finger millet dosa is ready.

|-
| 03:33
| One serving of this recipe will give around 185 milligrams of '''calcium'''.

|-
| 03:40
| You can have this dosa with buttermilk or sesame seed chutney powder '''(sauce or a dry base of spices/nuts/seeds/vegetables – Bracketed text is only for International languages)'''.

|-
| 03:46
| Let us now see how to make sesame seed chutney powder '''(sauce or a dry base of spices/nuts/seeds/vegetables – Bracketed text is only for International languages)'''.

|-
| 03:50
| For this, you will need:

|-
| 03:52
| 2 tablespoons white sesame seeds.

|-
| 03:55
| 1 tablespoon split Bengal gram.

|-
| 03:58
| 1 dried red chili.

|-
| 04:00
| 2 small pieces of fresh coconut.

|-
| 04:03
| 2-3 garlic pods.

|-
| 04:05
| 1 lemon size tamarind.

|-
| 04:08
| Salt to taste.

|-
| 04:10
| Roast sesame seeds, split bengal gram, red chili, coconut and garlic in a pan.

|-
| 04:18
| Keep stirring it continuously to avoid the sesame seeds from getting burnt.

|-
| 04:24
| Next, remove them from the pan and allow it to cool.

|-
| 04:29
| After cooling, add tamarind and salt.

|-
| 04:33
| Then, grind it using a mixer or mortar and pestle.

|-
| 04:37
| Sesame seed chutney powder is ready.

|-
| 04:40
| ¼ cup of this chutney powder gives around 131 milligrams of '''calcium'''.

|-
| 04:47
| You can have it two to three times a day with your meals.

|-
| 04:51
| Instead of white sesame seeds, you can use other seeds as well.

|-
| 04:56
| For example: black sesame seeds,

|-
| 04:59
| flax seeds,

|-
| 05:01
| poppy seeds

or niger seeds.

|-
| 05:04
| Our third recipe is horse gram and amaranth leaves curry.

|-
| 05:10
| Ingredients required to make this recipe are:

|-
| 05:13
| ¼ cup horsegram.

|-
| 05:16
| 50g or 1/4 bundle of amaranth leaves.

|-
| 05:20
| ½ onion.

|-
| 05:22
| ½ tomato.

|-
| 05:24
| You will also need these spices:

|-
| 05:26
| 1 teaspoon cumin seeds.

|-
| 05:28
| ½ teaspoon ginger garlic paste.

|-
| 05:31
| ½ teaspoon turmeric powder.

|-
| 05:34
| ½ teaspoon red chili powder.

|-
| 05:36
| ½ teaspoon coriander powder.

|-
| 05:39
| Salt to taste.

|-
| 05:41
| You will also require 2 teaspoon oil or ghee.

|-
| 05:45
| Procedure:

|-
| 05:47
| Soak horse gram overnight.

|-
| 05:49
| The next day, strain the excess water using a strainer.

|-
| 05:54
|Keep the horse gram in a dry place away from heat until sprouts appear.

|-
| 05:59
| Once the sprouts appear, boil them in a pressure cooker.

|-
| 06:04
| To boil, add ½ cup of water, salt and turmeric powder.

|-
| 06:09
| Pressure cook on high flame until one whistle.

|-
| 06:13
| Then, cook on low flame for 10 minutes.

|-
| 06:17
| Let the pressure release from the cooker on its own and then open it.

|-
| 06:22
| Meanwhile, heat oil in a pan.

|-
| 06:25
| Add cumin seeds and ginger garlic paste.

|-
| 06:29
| Then, add the chopped onions and saute it.

|-
| 06:33
| Add the rest of the spices and tomatoes.

|-
| 06:36
| Mix well.

|-
| 06:38
| Add washed and chopped amaranth leaves and sprouted horse gram.

|-
| 06:43
| Stir it and cook for 3-5 minutes on medium flame.

|-
| 06:48
| Sprouted horse gram and amaranth leaves curry is ready.

|-
| 06:53
| One serving of this curry will give around 256 milligrams of '''calcium'''.

|-
| 07:00
| If horsegram is not available, then you can use soybean or moth beans.

|-
| 07:06
| Instead of amaranth leaves, you can use other green leafy vegetables too.

|-
| 07:11
| For example: drumstick leaves, fenugreek leaves or radish leaves.

|-
| 07:17
| Next recipe is scrambled paneer '''(unsalted indian cheese – Bracketed text is only for International languages)'''.

|-
| 07:21
| To prepare scrambled paneer, you require:

|-
| 07:24
| 80 grams or ½ cup of paneer.

|-
| 07:27
| ½ onion.

|-
| 07:29
| ½ tomato.

|-
| 07:31
| 1 green chili.

|-
| 07:33
| ½ teaspoon cumin seeds.

|-
| 07:36
| ½ teaspoon garam masala powder '''(powder of mixed spices – Bracketed text is only for International languages)'''

|-
| 07:39
| ½ teaspoon turmeric powder.

|-
| 07:42
| Take salt according to your taste.

|-
| 07:45
| A handful of coriander leaves will be required for garnishing.

|-
| 07:50
| The recipe can be prepared in 2 teaspoons of oil, ghee or butter.

|-
| 07:57
| If paneer is not available, you can make it from cow or buffalo’s milk.

|-
| 08:02
| To prepare the paneer, boil 400 ml or 2 glasses of milk.

|-
| 08:08
| After the milk boils, switch off the flame and add one tablespoon of lemon juice or vinegar.

|-
| 08:15
| Stir it well until you see the milk starts to curdle.

|-
| 08:20
| Keep it aside and let it cool.

|-
| 08:23
| Keep a cotton cloth or muslin cloth on a strainer and strain the curd.

|-
| 08:30
| Gather up the corners of the cloth and squeeze out excess liquid from the paneer.

|-
| 08:36
| Keep a bowl underneath the strainer to collect the liquid.

|-
| 08:40
| You can use this liquid to knead dough, make daals or cook vegetables.

|-
| 08:46
| Press the paneer to make a round disc shape.

|-
| 08:49
| Refrigerate the paneer to set.

|-
| 08:52
| To prepare the scrambled paneer, heat oil or ghee or butter in a pan.

|-
| 08:59
| Add cumin seeds and chopped onion.

|-
| 09:02
| Saute till the onions become light golden.

|-
| 09:06
| Add chopped tomatoes, green chili, salt and spices.

|-
| 09:12
| Crumble the paneer and add in the pan.

|-
| 09:15
| Mix well.

|-
| 09:17
| Cook it for 2-3 minutes.

|-
| 09:19
| Garnish with coriander leaves.

|-
| 09:22
| Scrambled paneer is ready.

|-
| 09:26
| One serving of this recipe will give around 380 milligrams of '''calcium'''.

|-
| 09:32
| All these recipes are rich in '''calcium'''.

|-
| 09:36
| It is necessary to include '''calcium''' in our daily diet for our good health.

|-
| 09:42
| This brings us to the end of the tutorial.

Thanks for joining.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Importance-of-Vitamin-C/English-timed

2021-04-02T13:18:21Z

Debosmita:

{|border=1

| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' on the importance of '''vitamin C'''.

|-
| 00:07
| In this tutorial, we will learn about:

|-
| 00:09
| Role of '''vitamin C''' in the body.

|-
| 00:13
| Food sources of '''vitamin C'''.

|-
| 00:16
| Ways to increase '''vitamin C''' intake in our diet.

|-
| 00:22
| '''Vitamin C''' is a water soluble '''vitamin'''.

|-
| 00:26
| It plays a very important role in several body functions.

|-
| 00:32
| It is essential for the synthesis of '''collagen''' which acts like a cement.

|-
| 00:39
| It holds the bones, muscles, skin and the whole body together.

|-
| 00:46
| Tissues of our body like skin, hair, blood vessels and bones have collagen.

|-
| 00:56
| '''Vitamin C''' helps in recovery after a muscle or skeletal injury.

|-
| 01:03
| It helps in the healing of wounds.

|-
| 01:07
| It is also required for maintaining healthy skin.

|-
| 01:13
| Another role of '''vitamin C''' is that it acts as an '''antioxidant'''.

|-
| 01:20
| '''Antioxidants''' are substances that protect our body from damage by '''free radicals'''.

|-
| 01:28
| '''Free radicals''' are substances that are naturally produced in the body.

|-
| 01:35
| They become harmful only when they become excessive.

|-
| 01:40
| Pollution,

smoking,

|-
| 01:42
| alcohol,

harmful chemicals increase '''free radicals''' production.

|-
| 01:49
| This results in cancer, diabetes, heart diseases and cataract.

|-
| 01:56
| '''Vitamin C''' reduces the formation of '''free radicals''' in the body.

|-
| 02:03
| Thus, protecting our cells from damage.

|-
| 02:07
| '''Vitamin C''' also strengthens our immune system.

|-
| 02:12
| It helps in fighting infections and protecting against other diseases.

|-
| 02:19
| For example: common cold, cancer and heart diseases.

|-
| 02:25
| '''Vitamin C''' helps in bone formation.

|-
| 02:28
| It also helps in the synthesis of a few '''hormones'''.

|-
| 02:33
| For example: '''dopamine''', '''adrenaline''', '''noradrenaline'''.

|-
| 02:39
| These '''hormones''' help the body respond to stress or fright.

|-
| 02:46
| In addition, '''vitamin C''' enhances the absorption of '''non-heme iron''' in the body.

|-
| 02:54
| '''Non-heme iron''' is a form of '''iron''' which is mostly present in plant based foods.

|-
| 03:02
| For example: green leafy vegetables, seeds, nuts and beans.

|-
| 03:09
| Consuming too little '''vitamin C''' can increase the risk of '''iron''' deficiency.

|-
| 03:17
| This may result in anemia which is known as '''iron deficiency anemia'''.

|-
| 03:24
| Deficiency of '''vitamin C''' can result in '''scurvy'''.

|-
| 03:30
| Early signs of '''scurvy''' are uneasiness,

|-
| 03:33
| fever

and fatigue.

|-
| 03:36
| Other symptoms are swelling and bleeding in gums and

|-
| 03:41
| loosening of teeth.

|-
| 03:44
| Poor healing of wounds and bruises and bleeding on the skin is visible.

|-
| 03:51
| Swelling and pain in the joints may also arise.

|-
| 03:56
| The hair becomes dry and coiled.

|-
| 04:01
| Other signs of deficiency are dry skin, mood changes and poor immunity.

|-
| 04:09
| Iron deficiency '''anemia''' can also occur due to '''vitamin C''' deficiency.

|-
| 04:16
| Let us now look at the daily '''vitamin C''' recommendation.

|-
| 04:22
| For babies upto 12 months of age, 25 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:30
| For children who are 1-10 year old, 40 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:38
| For adolescents, 45-75 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:46
| For adult females, it is 75 milligrams.

|-
| 04:52
| 90 milligrams is recommended for adult males.

|-
| 04:58
| The requirements are higher during pregnancy and lactation.

|-
| 05:04
| Pregnant women should have 85 milligrams of '''vitamin C''' per day.

|-
| 05:10
| Lactating mothers should have 120 milligrams per day.

|-
| 05:16
| Let me now tell you the food sources of '''vitamin C'''.

|-
| 05:21
| Certain fruits and vegetables are good sources of '''vitamin C'''.

|-
| 05:27
| Among fruits, gooseberry and guava are the richest sources.

|-
| 05:33
| 1 medium-sized guava gives around 300 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 05:40
| 1 gooseberry has nearly 60 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 05:46
| Other examples are: Bengal currant, indian jujube and raw mango.

|-
| 05:54
| Fruits like oranges, lemons and sweet limes are also good sources.

|-
| 06:01
| 1 tablespoon of lemon juice has approximately 8 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 06:09
| 1 medium orange has about 40 milligrams.

|-
| 06:14
| Even green leafy vegetables have an adequate amount of '''vitamin C'''.

|-
| 06:21
| For example:

Leaves of drumstick (moringa),

|-
| 06:24
| amaranth,

radish

|-
| 06:26
| and mustard.

|-
| 06:28
| Fenugreek leaves and agathi leaves are other examples.

|-
| 06:34
| 100 grams of raw green leafy vegetables have about 60-100 milligrams.

|-
| 06:43
| Coriander and mint leaves also have some amount of '''vitamin C'''.

|-
| 06:49
| Some other vegetables also have moderate amounts of '''vitamin C'''.

|-
| 06:56
| For example: capsicum, cabbage, drumsticks, bitter gourd, tomatoes and peas.

|-
| 07:05
| 100 grams or 2 raw tomatoes have 27 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 07:13
| There are certain factors which decrease the '''vitamin C''' content of the food.

|-
| 07:20
| It is sensitive to heat and water.

|-
| 07:24
| It is lost if cooked at high temperature

|-
| 07:27
| or exposed to prolonged sunlight.

|-
| 07:32
| Cooking in excessive water and discarding the water also results in loss.

|-
| 07:39
| Storing food in the refrigerator for a long time reduces the '''vitamin C''' content.

|-
| 07:46
| Thus, many of the '''vitamin C''' rich foods are best consumed raw.

|-
| 07:54
| This way you get the maximum amount of '''vitamin C''' from it.

|-
| 08:00
| If they are cooked, they should be cooked on low flame for short durations.

|-
| 08:08
| Steam or saute vegetables instead of boiling.

|-
| 08:14
| Upon steaming, the loss of '''vitamin C''' is the least.

|-
| 08:20
| Do not repetitively heat the food.

|-
| 08:24
| Cook with minimum or no water.

|-
| 08:28
| Avoid storing and refrigerating food for a long time.

|-
| 08:34
| Let us learn some ways to increase our daily intake of '''vitamin C'''.

|-
| 08:40
| Eat fresh fruits and vegetables.

|-
| 08:44
| Pick the raw fruits as they have more '''vitamin C'''.

|-
| 08:49
| Try having a food source of '''vitamin C''' with every meal.

|-
| 08:55
| With your meals you can have mint, curry leaf or coriander dips (Indian sauce made of vegetables/fruits and spices).

|-
| 09:02
| Lemon juice can be sprinkled on your food.

|-
| 09:07
| Garnish your meals with coriander leaves or mint leaves after cooking.

|-
| 09:13
| You can also increase the '''vitamin C''' content of your food by '''sprouting'''.

|-
| 09:20
| As much as possible include sprouted beans in your diet.

|-
| 09:26
| All these methods will ensure that we get adequate '''vitamin C''' from our diet.

|-
| 09:33
| Adequate intake of '''vitamin C''' is necessary for our good health.

|-
| 09:39
| This brings us to the end of the tutorial.

Thank you for watching.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Importance-of-Vitamin-C/English-timed

2021-04-02T12:25:32Z

Debosmita:

{|border=1

| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' on the importance of '''vitamin C'''.

|-
| 00:07
| In this tutorial, we will learn about:

|-
| 00:09
| Role of '''vitamin C''' in the body.

|-
| 00:13
| Food sources of '''vitamin C'''.

|-
| 00:16
| Ways to increase '''vitamin C''' intake in our diet.

|-
| 00:22
| '''Vitamin C''' is a water soluble '''vitamin'''.

|-
| 00:26
| It plays a very important role in several body functions.

|-
| 00:32
| It is essential for the synthesis of '''collagen''' which acts like a cement.

|-
| 00:39
| It holds the bones, muscles, skin and the whole body together.

|-
| 00:46
| Tissues of our body like skin, hair, blood vessels and bones have collagen.

|-
| 00:56
| '''Vitamin C''' helps in recovery after a muscle or skeletal injury.

|-
| 01:03
| It helps in the healing of wounds.

|-
| 01:07
| It is also required for maintaining healthy skin.

|-
| 01:13
| Another role of '''vitamin C''' is that it acts as an '''antioxidant'''.

|-
| 01:20
| '''Antioxidants''' are substances that protect our body from damage by '''free radicals'''.

|-
| 01:28
| '''Free radicals''' are substances that are naturally produced in the body.

|-
| 01:35
| They become harmful only when they become excessive.

|-
| 01:40
| Pollution,

smoking,

|-
| 01:42
| alcohol,

harmful chemicals increase '''free radicals''' production.

|-
| 01:49
| This results in cancer, diabetes, heart diseases and cataract.

|-
| 01:56
| '''Vitamin C''' reduces the formation of '''free radicals''' in the body.

|-
| 02:03
| Thus, protecting our cells from damage.

|-
| 02:07
| '''Vitamin C''' also strengthens our immune system.

|-
| 02:12
| It helps in fighting infections and protecting against other diseases.

|-
| 02:19
| For example: common cold, cancer and heart diseases.

|-
| 02:25
| '''Vitamin C''' helps in bone formation.

|-
| 02:28
| It also helps in the synthesis of a few '''hormones'''.

|-
| 02:33
| For example: '''dopamine''', '''adrenaline''', '''noradrenaline'''.

|-
| 02:39
| These '''hormones''' help the body respond to stress or fright.

|-
| 02:46
| In addition, '''vitamin C''' enhances the absorption of '''non-heme iron''' in the body.

|-
| 02:54
| '''Non-heme iron''' is a form of '''iron''' which is mostly present in plant based foods.

|-
| 03:02
| For example: green leafy vegetables, seeds, nuts and beans.

|-
| 03:09
| Consuming too little '''vitamin C''' can increase the risk of '''iron''' deficiency.

|-
| 03:17
| This may result in anemia which is known as '''iron deficiency anemia'''.

|-
| 03:24
| Deficiency of '''vitamin C''' can result in '''scurvy'''.

|-
| 03:30
| Early signs of '''scurvy''' are uneasiness,

|-
| 03:33
| fever

and fatigue.

|-
| 03:37
| Other symptoms are swelling and bleeding in gums and

|-
| 03:41
| loosening of teeth.

|-
| 03:44
| Poor healing of wounds and bruises and bleeding on the skin is visible.

|-
| 03:51
| Swelling and pain in the joints may also arise.

|-
| 03:57
| The hair becomes dry and coiled.

|-
| 04:01
| Other signs of deficiency are dry skin, mood changes and poor immunity.

|-
| 04:09
| Iron deficiency '''anemia''' can also occur due to '''vitamin C''' deficiency.

|-
| 04:16
| Let us now have a look at the daily '''vitamin C''' recommendation.

|-
| 04:22
| For babies upto 12 months of age, 25 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:30
| For children who are 1-10 year old, 40 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:38
| For adolescents, 45-75 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:46
| For adult females, it is 75 milligrams.

|-
| 04:52
| 90 milligrams is recommended for adult males.

|-
| 04:58
| The requirements are higher during pregnancy and lactation.

|-
| 05:04
| Pregnant women should have 85 milligrams of '''vitamin C''' per day.

|-
| 05:10
| Lactating mothers should have 120 milligrams per day.

|-
| 05:16
| Let me now tell you the food sources of '''vitamin C'''.

|-
| 05:21
| Certain fruits and vegetables are good sources of '''vitamin C'''.

|-
| 05:27
| Among fruits, gooseberry and guava are the richest sources.

|-
| 05:33
| 1 medium-sized guava gives around 300 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 05:40
| 1 gooseberry has nearly 60 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 05:46
| Other examples are: Bengal currant, indian jujube and raw mango.

|-
| 05:54
| Fruits like oranges, lemons and sweet limes are also good sources.

|-
| 06:01
| 1 tablespoon of lemon juice has approximately 8 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 06:09
| 1 medium orange has about 40 milligrams.

|-
| 06:14
| Even green leafy vegetables have an adequate amount of '''vitamin C'''.

|-
| 06:21
| For example:

Leaves of drumstick (moringa),

|-
| 06:24
| amaranth,

radish

|-
| 06:26
| and mustard.

|-
| 06:28
| Fenugreek leaves and agathi leaves are other examples.

|-
| 06:34
| 100 grams of raw green leafy vegetables have about 60-100 milligrams.

|-
| 06:43
| Coriander and mint leaves also have some amount of '''vitamin C'''.

|-
| 06:49
| Some other vegetables also have moderate amounts of '''vitamin C'''.

|-
| 06:56
| For example: capsicum, cabbage, drumsticks, bitter gourd, tomatoes and peas.

|-
| 07:05
| 100 grams or 2 raw tomatoes have 27 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 07:13
| There are certain factors which decrease the '''vitamin C''' content of the food.

|-
| 07:20
| It is sensitive to heat and water.

|-
| 07:24
| It is lost if cooked at high temperature

|-
| 07:27
| or exposed to prolonged sunlight.

|-
| 07:32
| Cooking in excessive water and discarding the water also results in loss.

|-
| 07:39
| Storing food in the refrigerator for a long time reduces the '''vitamin C''' content.

|-
| 07:46
| Thus, many of the '''vitamin C''' rich foods are best consumed raw.

|-
| 07:54
| This way you get the maximum amount of '''vitamin C''' from it.

|-
| 08:00
| If they are cooked, they should be cooked on low flame for short durations.

|-
| 08:08
| Steam or saute vegetables instead of boiling.

|-
| 08:14
| Upon steaming, the loss of '''vitamin C''' is the least.

|-
| 08:20
| Do not repetitively heat the food.

|-
| 08:24
| Cook with minimum or no water.

|-
| 08:28
| Avoid storing and refrigerating food for a long time.

|-
| 08:34
| Let us learn some ways to increase our daily intake of '''vitamin C'''.

|-
| 08:40
| Eat fresh fruits and vegetables.

|-
| 08:44
| Pick the raw fruits as they have more '''vitamin C'''.

|-
| 08:49
| Try having a food source of '''vitamin C''' with every meal.

|-
| 08:55
| With your meals you can have mint, curry leaf or coriander dips (Indian sauce made of vegetables/fruits and spices).

|-
| 09:02
| Lemon juice can be sprinkled on your food.

|-
| 09:07
| Garnish your meals with coriander leaves or mint leaves after cooking.

|-
| 09:13
| You can also increase the '''vitamin C''' content of your food by '''sprouting'''.

|-
| 09:20
| As much as possible include sprouted beans in your diet.

|-
| 09:26
| All these methods will ensure that we get adequate '''vitamin C''' from our diet.

|-
| 09:33
| Adequate intake of '''vitamin C''' is necessary for our good health.

|-
| 09:39
| This brings us to the end of the tutorial.

Thank you for watching.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Importance-of-Vitamin-C/English-timed

2021-04-02T12:20:57Z

Debosmita: Created page with "{|border=1 | <center>Time</center> |<center>Narration</center> |- | 00:00 | Welcome to the '''spoken tutorial''' on the importance of '''vitamin C'''. |- | 00:07 | In this..."

{|border=1

| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' on the importance of '''vitamin C'''.

|-
| 00:07
| In this tutorial, we will learn about:

|-
| 00:09
| Role of '''vitamin C''' in the body.

|-
| 00:13
| Food sources of '''vitamin C'''.

|-
| 00:16
| Ways to increase '''vitamin C''' intake in our diet.

|-
| 00:22
| '''Vitamin C''' is a water soluble '''vitamin'''.

|-
| 00:26
| It plays a very important role in several body functions.

|-
| 00:32
| It is essential for the synthesis of '''collagen''' which acts like a cement.

|-
| 00:39
| It holds the bones, muscles, skin and the whole body together.

|-
| 00:46
| Tissues of our body like skin, hair, blood vessels and bones have collagen.

|-
| 00:56
| '''Vitamin C''' helps in recovery after a muscle or skeletal injury.

|-
| 01:03
| It helps in the healing of wounds.

|-
| 01:07
| It is also required for maintaining healthy skin.

|-
| 01:13
| Another role of '''vitamin C''' is that it acts as an '''antioxidant'''.

|-
| 01:20
| '''Antioxidants''' are substances that protect our body from damage by '''free radicals'''.

|-
| 01:28
| '''Free radicals''' are substances that are naturally produced in the body.

|-
| 01:35
| They become harmful only when they become excessive.

|-
| 01:40
| Pollution,

smoking,

|-
| 01:42
| alcohol,

harmful chemicals increase '''free radicals''' production.

|-
| 01:49
| This results in cancer, diabetes, heart diseases and cataract.

|-
| 01:56
| '''Vitamin C''' reduces the formation of '''free radicals''' in the body.

|-
| 02:03
| Thus, protecting our cells from damage.

|-
| 02:07
| '''Vitamin C''' also strengthens our immune system.

|-
| 02:12
| It helps in fighting infections and protecting against other diseases.

|-
| 02:19
| For example: common cold, cancer and heart diseases.

|-
| 02:25
| '''Vitamin C''' helps in bone formation.

|-
| 02:28
| It also helps in the synthesis of a few '''hormones'''.

|-
| 02:33
| For example: '''dopamine''', '''adrenaline''', '''noradrenaline'''.

|-
| 02:39
| These '''hormones''' help the body respond to stress or fright.

|-
| 02:46
| In addition, '''vitamin C''' enhances the absorption of '''non-heme iron''' in the body.

|-
| 02:54
| '''Non-heme iron''' is a form of '''iron''' which is mostly present in plant based foods.

|-
| 03:02
| For example: green leafy vegetables, seeds, nuts and beans.

|-
| 03:09
| Consuming too little '''vitamin C''' can increase the risk of '''iron''' deficiency.

|-
| 03:17
| This may result in anemia which is known as '''iron deficiency anemia'''.

|-
| 03:24
| Deficiency of '''vitamin C''' can result in '''scurvy'''.

|-
| 03:30
| Early signs of '''scurvy''' are uneasiness,

|-
| 03:33
| fever
and fatigue.
|-
| 03:37
| Other symptoms are swelling and bleeding in gums and

|-
| 03:41
| loosening of teeth.

|-
| 03:44
| Poor healing of wounds and bruises and bleeding on the skin is visible.

|-
| 03:51
| Swelling and pain in the joints may also arise.

|-
| 03:57
| The hair becomes dry and coiled.

|-
| 04:01
| Other signs of deficiency are dry skin, mood changes and poor immunity.

|-
| 04:09
| Iron deficiency '''anemia''' can also occur due to '''vitamin C''' deficiency.

|-
| 04:16
| Let us now have a look at the daily '''vitamin C''' recommendation.

|-
| 04:22
| For babies upto 12 months of age, 25 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:30
| For children who are 1-10 year old, 40 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:38
| For adolescents, 45-75 milligrams per day is recommended.

|-
| 04:46
| For adult females, it is 75 milligrams.

|-
| 04:52
| 90 milligrams is recommended for adult males.

|-
| 04:58
| The requirements are higher during pregnancy and lactation.

|-
| 05:04
| Pregnant women should have 85 milligrams of '''vitamin C''' per day.

|-
| 05:10
| Lactating mothers should have 120 milligrams per day.

|-
| 05:16
| Let me now tell you the food sources of '''vitamin C'''.

|-
| 05:21
| Certain fruits and vegetables are good sources of '''vitamin C'''.

|-
| 05:27
| Among fruits, gooseberry and guava are the richest sources.

|-
| 05:33
| 1 medium-sized guava gives around 300 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 05:40
| 1 gooseberry has nearly 60 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 05:46
| Other examples are: Bengal currant, indian jujube and raw mango.

|-
| 05:54
| Fruits like oranges, lemons and sweet limes are also good sources.

|-
| 06:01
| 1 tablespoon of lemon juice has approximately 8 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 06:09
| 1 medium orange has about 40 milligrams.

|-
| 06:14
| Even green leafy vegetables have an adequate amount of '''vitamin C'''.

|-
| 06:21
| For example:

Leaves of drumstick (moringa),

|-
| 06:24
| amaranth,

radish

|-
| 06:26
| and mustard.

|-
| 06:28
| Fenugreek leaves and agathi leaves are other examples.

|-
| 06:34
| 100 grams of raw green leafy vegetables have about 60-100 milligrams.

|-
| 06:43
| Coriander and mint leaves also have some amount of '''vitamin C'''.

|-
| 06:49
| Some other vegetables also have moderate amounts of '''vitamin C'''.

|-
| 06:56
| For example: capsicum, cabbage, drumsticks, bitter gourd, tomatoes and peas.

|-
| 07:05
| 100 grams or 2 raw tomatoes have 27 milligrams of '''vitamin C'''.

|-
| 07:13
| There are certain factors which decrease the '''vitamin C''' content of the food.

|-
| 07:20
| It is sensitive to heat and water.

|-
| 07:24
| It is lost if cooked at high temperature

|-
| 07:27
| or exposed to prolonged sunlight.

|-
| 07:32
| Cooking in excessive water and discarding the water also results in loss.

|-
| 07:39
| Storing food in the refrigerator for a long time reduces the '''vitamin C''' content.

|-
| 07:46
| Thus, many of the '''vitamin C''' rich foods are best consumed raw.

|-
| 07:54
| This way you get the maximum amount of '''vitamin C''' from it.

|-
| 08:00
| If they are cooked, they should be cooked on low flame for short durations.

|-
| 08:08
| Steam or saute vegetables instead of boiling.

|-
| 08:14
| Upon steaming, the loss of '''vitamin C''' is the least.

|-
| 08:20
| Do not repetitively heat the food.

|-
| 08:24
| Cook with minimum or no water.

|-
| 08:28
| Avoid storing and refrigerating food for a long time.

|-
| 08:34
| Let us learn some ways to increase our daily intake of '''vitamin C'''.

|-
| 08:40
| Eat fresh fruits and vegetables.

|-
| 08:44
| Pick the raw fruits as they have more '''vitamin C'''.

|-
| 08:49
| Try having a food source of '''vitamin C''' with every meal.

|-
| 08:55
| With your meals you can have mint, curry leaf or coriander dips (Indian sauce made of vegetables/fruits and spices).

|-
| 09:02
| Lemon juice can be sprinkled on your food.

|-
| 09:07
| Garnish your meals with coriander leaves or mint leaves after cooking.

|-
| 09:13
| You can also increase the '''vitamin C''' content of your food by '''sprouting'''.

|-
| 09:20
| As much as possible include sprouted beans in your diet.

|-
| 09:26
| All these methods will ensure that we get adequate '''vitamin C''' from our diet.

|-
| 09:33
| Adequate intake of '''vitamin C''' is necessary for our good health.

|-
| 09:39
| This brings us to the end of the tutorial.

Thank you for watching.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Calcium-rich-vegetarian-recipes/English-timed

2021-03-26T10:34:28Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
| <center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' on '''calcium''' rich vegetarian recipes.

|-
| 00:07
| In this tutorial, we will learn about:

|-
| 00:10
| Food sources of '''calcium'''.

|-
| 00:13
| Cooking techniques to enhance '''calcium''' absorption.

|-
| 00:17
| Preparation of '''calcium''' rich vegetarian recipes.

|-
| 00:21
| '''Calcium''' content of these recipes.

|-
| 00:25
| '''Calcium''' is the most abundant mineral in our body.

|-
| 00:30
| 99% of the body’s '''calcium''' is found in bones and teeth.

|-
| 00:36
| The remaining 1% is present in the blood.

|-
| 00:39
| The role of '''calcium''' in our body has been explained in another tutorial.

|-
| 00:45
| Please visit our website for these tutorials.

|-
| 00:49
| Adequate intake of '''calcium''' through diet is necessary from an early age.

|-
| 00:55
| Dairy products are excellent sources of '''calcium'''.

|-
| 00:59
| This includes milk,

|-
| 01:01
| curd,

paneer '''(unsalted Indian cheese - Bracketed text is only for International languages)''',

|-
| 01:03
| cheese

and khoa '''(thickened whole milk – Bracketed text is only for International languages)'''.

|-
| 01:06
| '''Calcium''' is also present in some nuts,

|-
| 01:09
| seeds,

legumes

|-
| 01:11
| and green leafy vegetables.

|-
| 01:14
| Along with a '''calcium''' rich diet, '''calcium''' absorption by the body is also important.

|-
| 01:21
| '''Calcium''' absorption can be enhanced using soaking, sprouting and fermentation.

|-
| 01:29
| Even boiling, roasting and other cooking techniques will help.

|-
| 01:35
| Note that in all the recipes shown in this tutorial, 1 cup is 200 milliliters.

|-
| 01:42
| The first recipe is sprouted finger millet dosa.

|-
| 01:47
| Ingredients required to prepare this recipe are:

|-
| 01:50
| ¼ cup or 30 grams of finger millet.

|-
| 01:55
| ¼ cup or 30 grams of split black gram.

|-
| 01:59
| ½ teaspoon fenugreek seeds.

|-
| 02:02
| ½ teaspoon roasted flax seed powder.

|-
| 02:06
| 1 tablespoon curd.

|-
| 02:08
| Salt to taste.

|-
| 02:10
| 1 teaspoon oil or butter.

|-
| 02:14
| Procedure:
Wash and soak finger millet overnight.

|-
| 02:19
| Strain out excess water using a strainer.

|-
| 02:22
| Then, allow them to sprout.

|-
| 02:25
| It may take approximately 2 days for them to sprout.

|-
| 02:29
| Once the finger millet sprouts, dry it in sunlight.

|-
| 02:33
| If there isn't enough sunlight, you can even roast them on a pan without oil.

|-
| 02:39
| Grind it to make a fine powder.

|-
| 02:41
| On the other hand, soak split black gram and fenugreek seeds for 3-4 hours.

|-
| 02:48
| Grind it by adding some water to make a smooth batter.

|-
| 02:53
| Add finger millet powder, roasted flax seed powder and salt to the batter.

|-
| 02:59
| Mix it well.

Cover the batter and keep it overnight to ferment.

|-
| 03:05
| Once the batter rises, add curd and little water to adjust the consistency.

|-
| 03:12
| Take a pan and heat oil or ghee.

|-
| 03:15
| Spread oil all over the pan using half an onion.

|-
| 03:20
| Drop a ladle of batter into the pan.

|-
| 03:23
| Spread batter in a circular motion on the pan.

|-
| 03:27
| Cook the dosa on both sides on a low flame.

|-
| 03:30
| Sprouted finger millet dosa is ready.

|-
| 03:33
| One serving of this recipe will give around 185 milligrams of '''calcium'''.

|-
| 03:40
| You can have this dosa with buttermilk or sesame seed chutney powder '''(sauce or a dry base of spices/nuts/seeds/vegetables – Bracketed text is only for International languages)'''.

|-
| 03:46
| Let us now see how to make sesame seed chutney powder '''(sauce or a dry base of spices/nuts/seeds/vegetables – Bracketed text is only for International languages)'''.

|-
| 03:50
| For this, you will need:
|-
| 03:52
| 2 tablespoons white sesame seeds

|-
| 03:55
| 1 tablespoon split Bengal gram.

|-
| 03:58
| 1 dried red chili.

|-
| 04:00
| 2 small pieces of fresh coconut.

|-
| 04:03
| 2-3 garlic pods.

|-
| 04:05
| 1 lemon size tamarind.

|-
| 04:08
| Salt to taste.

|-
| 04:10
| Roast sesame seeds, split bengal gram, red chili, coconut and garlic in a pan.

|-
| 04:18
| Keep stirring it continuously to avoid the sesame seeds from getting burnt.

|-
| 04:24
| Next, remove them from the pan and allow it to cool.

|-
| 04:29
| After cooling, add tamarind and salt.

|-
| 04:33
| Then, grind it using a mixer or mortar and pestle.

|-
| 04:37
| Sesame seed chutney powder is ready.

|-
| 04:40
| ¼ cup of this chutney powder gives around 131 milligrams of '''calcium'''.

|-
| 04:47
| You can have it two to three times a day with your meals.

|-
| 04:51
| Instead of white sesame seeds, you can use other seeds as well.

|-
| 04:56
| For example: black sesame seeds,

|-
| 04:59
| flax seeds,

|-
| 05:01
| poppy seeds

or niger seeds.

|-
| 05:04
| Our third recipe is horse gram and amaranth leaves curry.

|-
| 05:10
| Ingredients required to make this recipe are:

|-
| 05:13
| ¼ cup horsegram.

|-
| 05:16
| 50g or 1/4 bundle of amaranth leaves.

|-
| 05:20
| ½ onion.

|-
| 05:22
| ½ tomato.

|-
| 05:24
| You will also need these spices:

|-
| 05:26
| 1 teaspoon cumin seeds.

|-
| 05:28
| ½ teaspoon ginger garlic paste.

|-
| 05:31
| ½ teaspoon turmeric powder.

|-
| 05:34
| ½ teaspoon red chili powder.

|-
| 05:36
| ½ teaspoon coriander powder.

|-
| 05:39
| Salt to taste.

|-
| 05:41
| You will also require 2 teaspoon oil or ghee.

|-
| 05:45
| Procedure:

|-
| 05:47
| Soak horse gram overnight.

|-
| 05:49
| The next day, strain the excess water using a strainer.

|-
| 05:54
|Keep the horse gram in a dry place away from heat until sprouts appear.

|-
| 05:59
| Once the sprouts appear, boil them in a pressure cooker.

|-
| 06:04
| To boil, add ½ cup of water, salt and turmeric powder.

|-
| 06:09
| Pressure cook on high flame until one whistle.

|-
| 06:13
| Then, cook on low flame for 10 minutes.

|-
| 06:17
| Let the pressure release from the cooker on its own and then open it.

|-
| 06:22
| Meanwhile, heat oil in a pan.

|-
| 06:25
| Add cumin seeds and ginger garlic paste

|-
| 06:29
| Then, add the chopped onions and saute it.

|-
| 06:33
| Add the rest of the spices and tomatoes.

|-
| 06:36
| Mix well.

|-
| 06:38
| Add washed and chopped amaranth leaves and sprouted horse gram.

|-
| 06:43
| Stir it and cook for 3-5 minutes on medium flame.

|-
| 06:48
| Sprouted horse gram and amaranth leaves curry is ready.

|-
| 06:53
| One serving of this curry will give around 256 milligrams of '''calcium'''.

|-
| 07:00
| If horsegram is not available, then you can use soybean or moth beans.

|-
| 07:06
| Instead of amaranth leaves, you can use other green leafy vegetables too.

|-
| 07:11
| For example: drumstick leaves, fenugreek leaves or radish leaves.

|-
| 07:17
| Next recipe is scrambled paneer '''(unsalted indian cheese – Bracketed text is only for International languages)'''.

|-
| 07:21
| To prepare scrambled paneer, you require:

|-
| 07:24
| 80 grams or ½ cup of paneer.

|-
| 07:27
| ½ onion.

|-
| 07:29
| ½ tomato.

|-
| 07:31
| 1 green chili.

|-
| 07:33
| ½ teaspoon cumin seeds

|-
| 07:36
| ½ teaspoon garam masala powder '''(powder of mixed spices – Bracketed text is only for International languages)'''

|-
| 07:39
| ½ teaspoon turmeric powder

|-
| 07:42
| Take salt according to your taste.

|-
| 07:45
| A handful of coriander leaves will be required for garnishing.

|-
| 07:50
| The recipe can be prepared in 2 teaspoons of oil, ghee or butter.

|-
| 07:57
| If paneer is not available, you can make it from cow or buffalo’s milk.

|-
| 08:02
| To prepare the paneer, boil 400 ml or 2 glasses of milk.

|-
| 08:08
| After the milk boils, switch off the flame and add one tablespoon of lemon juice or vinegar.

|-
| 08:15
| Stir it well until you see the milk starts to curdle.

|-
| 08:20
| Keep it aside and let it cool.

|-
| 08:23
| Keep a cotton cloth or muslin cloth on a strainer and strain the curd.

|-
| 08:30
| Gather up the corners of the cloth and squeeze out excess liquid from the paneer.

|-
| 08:36
| Keep a bowl underneath the strainer to collect the liquid.

|-
| 08:40
| You can use this liquid to knead dough, make daals or cook vegetables.

|-
| 08:46
| Press the paneer to make a round disc shape.

|-
| 08:49
| Refrigerate the paneer to set.

|-
| 08:52
| To prepare the scrambled paneer, heat oil or ghee or butter in a pan.

|-
| 08:59
| Add cumin seeds and chopped onion.

|-
| 09:02
| Saute till the onions become light golden.

|-
| 09:06
| Add chopped tomatoes, green chili, salt and spices.

|-
| 09:11
| Crumble the paneer and add in the pan.

|-
| 09:15
| Mix well.

|-
| 09:17
| Cook it for 2-3 minutes.

|-
| 09:19
| Garnish with coriander leaves.

|-
| 09:22
| Scrambled paneer is ready.

|-
| 09:26
| One serving of this recipe will give around 380 milligrams of '''calcium'''.

|-
| 09:32
| All these recipes are rich in '''calcium'''.

|-
| 09:36
| It is necessary to include '''calcium''' in our daily diet for our good health.

|-
| 09:42
| This brings us to the end of this tutorial.

Thank you for joining.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Importance-of-Protein/English-timed

2021-03-23T12:46:46Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' on the Importance of '''protein'''.

|-
| 00:05
| In this tutorial, we will learn about:

|-
| 00:08
| Benefits of '''protein''' for our body.

|-
| 00:11
| Effects of its deficiency.

|-
| 00:15
| Requirements at different age groups.

|-
| 00:18
| Food sources.

|-
| 00:21
| '''Protein''' is an essential macronutrient required by our body.

|-
| 00:27
| It is made up of 22 '''amino acids'''.

|-
| 00:31
| Out of 22, nine '''amino acids''' are essential.

|-
| 00:36
| These are not made by our body, hence they have to be taken through food.

|-
| 00:43
| Remaining 13 are made by the body.

|-
| 00:47
| I will briefly tell you about Amino acids.

|-
| 00:51
| Amino acids are organic compounds that combine to form proteins.

|-
| 00:58
| Lysine, leucine, histidine, methionine, tryptophan, are a few amino acids.

|-
| 01:09
| '''Proteins''' are divided into 2 types.

|-
| 01:12
| They are complete '''proteins''' and incomplete '''proteins'''.

|-
| 01:18
| The difference between them is based on the type of '''amino acids''' present in food.

|-
| 01:27
| Complete '''proteins''' are those which contain all the 9 essential '''amino acids'''.

|-
| 01:34
| All non-vegetarian foods are complete '''proteins'''.

|-
| 01:39
| For example: chicken,

|-
| 01:41
| eggs,

|-
| 01:43
| fish and meat.

|-
| 01:46
| Likewise, milk and milk products are also a source of complete proteins.

|-
| 01:53
| Incomplete '''proteins''' have inadequate amounts of 1 or more essential '''amino acids'''.

|-
| 02:02
| Most vegetarian foods are incomplete '''proteins'''.

|-
| 02:06
| For example: pulses,

|-
| 02:09
| grains,

nuts

|-
| 02:12
| and seeds.

|-
| 02:14
| Among all these, soybean is one of the best vegetarian source of '''protein'''.

|-
| 02:21
| Benefits of '''protein''' include growth, repair and maintenance of muscle tissues.

|-
| 02:30
| It also controls blood sugar levels

|-
| 02:33
| and builds a stronger immune system.

|-
| 02:37
| '''Protein''' rich food reduces our cravings and keeps us full for a longer time.

|-
| 02:43
| This also helps in weight management.

|-
| 02:47
| Aid in digestion and breaking down of toxins are other two functions.

|-
| 02:54
| It also helps in carrying signals to and fro the brain.

|-
| 03:00
| Transporting and storage of nutrients in the body also requires '''protein'''.

|-
| 03:06
| Let us understand the signs and symptoms of protein deficiency now.

|-
| 03:13
| One of the signs of '''protein''' deficiency is diminished growth of the fetus.

|-
| 03:20
| Deficiency in children can lead to '''wasting''' and '''stunting'''.

|-
| 03:26
| This may result in low body weight.

|-
| 03:30
| In such conditions, children are at a risk of developing various infections.

|-
| 03:37
| Due to poor growth, a child's brain development can also get affected.

|-
| 03:43
| In the long term, poorly grown children are at a risk of developing diabetes.

|-
| 03:51
| They may also develop hypertension when they grow up.

|-
| 03:56
| In adults, '''protein''' deficiency leads to loss of muscle mass.

|-
| 04:02
| They may also feel tired,

|-
| 04:05
| weak

and become prone to infections.

|-
| 04:09
| Wrinkling of skin and hair fall are other examples.

|-
| 04:15
| Various age groups have different daily requirements.

|-
| 04:20
| '''Protein''' requirements advised in this tutorial are as per the field observations.

|-
| 04:28
| For 0 to 12 month old babies it is 1 to 2 grams per kg body weight.

|-
| 04:36
| 16 grams of protein for 1 to 3 years old children is required.

|-
| 04:43
| 20 grams for 4 to 6 year old children.

|-
| 04:48
| 29 grams is advised for 7 to 9 year old children.

|-
| 04:55
| 40 grams for 10 to 12 year old children.

|-
| 05:00
| 52 to 62 grams is suggested for adolescents.

|-
| 05:06
| For pregnant women, it is 78 grams.

|-
| 05:11
| For lactating mothers, 68 to 74 grams is advised.

|-
| 05:18
| For adults, '''protein''' requirement also depends on their physical activity.

|-
| 05:25
| Activity is categorized as sedentary,

|-
| 05:30
| moderate

and heavy.

|-
| 05:33
| Sedentary activity includes teaching,

|-
| 05:36
| tailoring,

|-
| 05:38
| data entry

|-
| 05:40
| and call center jobs.

|-
| 05:44
| People doing desk jobs also come under sedentary activity.

|-
| 05:50
| Moderate activity includes agriculture labour,

|-
| 05:55
| househelp,

mason

|-
| 05:58
| and driver.

|-
| 06:00
| Heavy activity includes stone cutter,

|-
| 06:04
| wood cutter,

athlete

|-
| 06:07
| and mine worker.

|-
| 06:10
| Sedentary workers require 1 gram '''protein''' per kg ideal body weight.

|-
| 06:18
| Ideal body weight is optimum weight that is healthy for a person.

|-
| 06:24
| Moderate workers require 1.2 gram '''protein''' per kg ideal body weight.

|-
| 06:32
| Heavy workers require 1.5 grams '''protein''' per kg ideal body weight.

|-
| 06:40
| Let us understand this with an example.

|-
| 06:44
| A 55 kilograms moderate working woman's '''protein''' requirement would be 66 grams.

|-
| 06:53
| If the same woman is doing heavy work she will need 82 grams.

|-
| 07:00
| It is advised to include '''protein''' rich food in your daily diet.

|-
| 07:06
| Such foods should be given from 6 months of age.

|-
| 07:11
| Let’s take a look at the '''protein''' content of some of the food sources.

|-
| 07:17
| 1 whole egg has around 7 grams of '''protein'''.

|-
| 07:22
| 100 grams of boneless chicken has about 19 grams of '''protein'''.

|-
| 07:29
| Similarly, 100 grams of fish has around 20 grams '''protein'''.

|-
| 07:36
| 250 millilitres of cows milk has approximately 8 grams.

|-
| 07:43
| Curd made of 250 millilitres of cow’s milk has nearly 8 grams.

|-
| 07:51
| 45 grams of paneer made from cow’s milk has about 8 grams of '''protein'''.

|-
| 07:59
| 20 grams of nuts and seeds have nearly 4 grams.

|-
| 08:05
| Approximately 11 grams of '''Protein''' is present in 30 grams of raw soybeans.

|-
| 08:14
| Nearly 5 grams of '''Protein''' is present in 30 grams of other raw beans.

|-
| 08:22
| 30 grams of uncooked pulses have approximately 4 grams '''protein'''.

|-
| 08:30
| 30 grams of raw milled rice has around 2 grams.

|-
| 08:36
| 30 grams of raw foxtail millet has nearly 4 grams '''protein'''.

|-
| 08:43
| 1 chapati made out of 30 grams wheat flour has 3 grams of '''protein'''.

|-
| 08:52
| Sorghum and pearl millet chapati also has around 3 grams of '''protein'''.

|-
| 08:59
| 4 grams of '''protein''' is present in one missi roti.

|-
| 09:06
| Missi roti is made with equal ratio of gram flour and wheat flour.

|-
| 09:13
| '''Protein''' from non-vegetarian food is absorbed better than vegetarian food.

|-
| 09:21
| It is because non-vegetarian foods have complete '''proteins'''.

|-
| 09:27
| Complete '''proteins''' contain all the essential '''amino acids'''.

|-
| 09:33
| Thus, the quality of '''protein''' in the non-veg food is better than vegetarian food.

|-
| 09:40
| Quality of '''protein''' is checked by the '''DIAAS''' method.

|-
| 09:48
| '''DIAAS is Digestible indispensable amino acid score.'''

|-
| 09:56
| It is a ratio of digestible '''amino acid''' in food and the amino acid required.

|-
| 10:05
| The score is given from 0 to 1.

|-
| 10:10
| 1 being the highest and 0 being the lowest.

|-
| 10:16
| Let us look at the digestibility score for a few food items.

|-
| 10:22
| Egg has a 1.18 digestibility score.

|-
| 10:27
| Whole milk has 1.32

|-
| 10:31
| Peas have 0.64

|-
| 10:35
| While chickpeas have 0.66

|-
| 10:41
| Cooked rice has 0.59

|-
| 10:46
| Wheat has 0.43

|-
| 10:50
| Roasted peanuts also have a score of 0.43

|-
| 10:56
| As discussed earlier, vegetarian sources are incomplete '''proteins'''.

|-
| 11:02
| Cereals are low in lysine and pulses are low in methionine.

|-
| 11:08
| Eating them together will compensate for the insufficiency of '''amino acids'''.

|-
| 11:14
| Combining cereal and pulses improves the protein quality.

|-
| 11:20
| This is called the complementary action of '''proteins'''.

|-
| 11:25
| It is recommended to eat different food groups in various combinations.

|-
| 11:31
| Combining of food groups helps to get different essential '''amino acids'''.

|-
| 11:38
| Combining pulses and grains with milk products improves the protein quality.

|-
| 11:46
| The missing amino acids in grains and pulses are compensated by milk products.

|-
| 11:54
| Let us look at some food items prepared with these combinations.

|-
| 12:00
| Millet khichdi with raita,

|-
| 12:03
| kadhi rice (gram flour curd curry),

and paneer paratha (cottage cheese stuffed tortilla) are a few examples.

|-
| 12:08
| Thalipeeth with curd and

|-
| 12:11
| kidney beans rice with curd are other examples.

|-
| 12:16
| Combining cereal or millet with non-veg food also improves the protein quality.

|-
| 12:24
| I will tell you some recipes that can be prepared using this combination.

|-
| 12:30
| They include millet chicken pulao,

|-
| 12:34
| egg dosa and

|-
| 12:36
| chicken millet roti wrap.

|-
| 12:39
| Egg rice,

|-
| 12:41
| meat stuffed paratha,

|-
| 12:43
| ragi ball

and chicken curry are other examples.

|-
| 12:49
| Apart from these combinations, we can combine other food groups as well.

|-
| 12:55
| Curd rice,

|-
| 12:57
| spinach paneer curry,

|-
| 12:59
| coconut curd chutney are some examples.

|-
| 13:04
| Using paste of nuts and seeds in curries also improves the protein quality.

|-
| 13:11
| Include these food items in your daily diet for good health.

|-
| 13:16
| This brings us to the end of this tutorial.

Thanks for joining.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Importance-of-Protein/English-timed

2021-03-23T12:42:32Z

Debosmita: Created page with "{|border=1 | <center>Time</center> |<center>Narration</center> |- | 00:00 | Welcome to the '''spoken tutorial''' on the Importance of '''protein'''. |- | 00:05 | In this tut..."

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| Welcome to the '''spoken tutorial''' on the Importance of '''protein'''.

|-
| 00:05
| In this tutorial, we will learn about:

|-
| 00:08
| Benefits of '''protein''' for our body.

|-
| 00:11
| Effects of its deficiency.

|-
| 00:15
| Requirements at different age groups.

|-
| 00:18
| Food sources.

|-
| 00:21
| '''Protein''' is an essential macronutrient required by our body.

|-
| 00:27
| It is made up of 22 '''amino acids'''.

|-
| 00:31
| Out of 22, nine '''amino acids''' are essential.

|-
| 00:36
| These are not made by our body, hence they have to be taken through food.

|-
| 00:43
| Remaining 13 are made by the body.

|-
| 00:47
| I will briefly tell you about Amino acids.

|-
| 00:51
| Amino acids are organic compounds that combine to form proteins.

|-
| 00:58
| Lysine, leucine, histidine, methionine, tryptophan, are a few amino acids.

|-
| 01:09
| '''Proteins''' are divided into 2 types.

|-
| 01:12
| They are complete '''proteins''' and incomplete '''proteins'''.

|-
| 01:18
| The difference between them is based on the type of '''amino acids''' present in food.

|-
| 01:27
| Complete '''proteins''' are those which contain all the 9 essential '''amino acids'''.

|-
| 01:34
| All non-vegetarian foods are complete '''proteins'''.

|-
| 01:39
| For example: chicken,

|-
| 01:41
| eggs,

|-
| 01:43
| fish and meat.

|-
| 01:46
| Likewise, milk and milk products are also a source of complete proteins.

|-
| 01:53
| Incomplete '''proteins''' have inadequate amounts of 1 or more essential '''amino acids'''.

|-
| 02:02
| Most vegetarian foods are incomplete '''proteins'''.

|-
| 02:06
| For example: pulses,

|-
| 02:09
| grains,

nuts

|-
| 02:12
| and seeds.

|-
| 02:14
| Among all these, soybean is one of the best vegetarian source of '''protein'''.

|-
| 02:21
| Benefits of '''protein''' include growth, repair and maintenance of muscle tissues.

|-
| 02:30
| It also controls blood sugar levels

|-
| 02:33
| and builds a stronger immune system.

|-
| 02:37
| '''Protein''' rich food reduces our cravings and keeps us full for a longer time.

|-
| 02:43
| This also helps in weight management.

|-
| 02:47
| Aid in digestion and breaking down of toxins are other two functions.

|-
| 02:54
| It also helps in carrying signals to and fro the brain.

|-
| 03:00
| Transporting and storage of nutrients in the body also requires '''protein'''.

|-
| 03:06
| Let us understand the signs and symptoms of protein deficiency now.

|-
| 03:13
| One of the signs of '''protein''' deficiency is diminished growth of the fetus.

|-
| 03:20
| Deficiency in children can lead to '''wasting''' and '''stunting'''.

|-
| 03:26
| This may result in low body weight.

|-
| 03:30
| In such conditions, children are at a risk of developing various infections.

|-
| 03:37
| Due to poor growth, a child's brain development can also get affected.

|-
| 03:43
| In the long term, poorly grown children are at a risk of developing diabetes.

|-
| 03:51
| They may also develop hypertension when they grow up.

|-
| 03:56
| In adults, '''protein''' deficiency leads to loss of muscle mass.

|-
| 04:02
| They may also feel tired,

|-
| 04:05
| weak

and become prone to infections.

|-
| 04:09
| Wrinkling of skin and hair fall are other examples.

|-
| 04:15
| Various age groups have different daily requirements.

|-
| 04:20
| '''Protein''' requirements advised in this tutorial are as per the field observations.

|-
| 04:28
| For 0 to 12 month old babies it is 1 to 2 grams per kg body weight.

|-
| 04:36
| 16 grams of protein for 1 to 3 years old children is required.

|-
| 04:43
| 20 grams for 4 to 6 year old children.

|-
| 04:48
| 29 grams is advised for 7 to 9 year old children.

|-
| 04:55
| 40 grams for 10 to 12 year old children.

|-
| 05:00
| 52 to 62 grams is suggested for adolescents.

|-
| 05:06
| For pregnant women, it is 78 grams.

|-
| 05:11
| For lactating mothers, 68 to 74 grams is advised.

|-
| 05:18
| For adults, '''protein''' requirement also depends on their physical activity.

|-
| 05:25
| Activity is categorized as sedentary,

|-
| 05:30
| moderate

and heavy.

|-
| 05:33
| Sedentary activity includes teaching,

|-
| 05:36
| tailoring,

|-
| 05:38
| data entry

|-
| 05:40
| and call center jobs.

|-
| 05:44
| People doing desk jobs also come under sedentary activity.

|-
| 05:50
| Moderate activity includes agriculture labour,

|-
| 05:55
| househelp,

mason

|-
| 05:58
| and driver.

|-
| 06:00
| Heavy activity includes stone cutter,

|-
| 06:04
| wood cutter,

athlete

|-
| 06:07
| and mine worker.

|-
| 06:10
| Sedentary workers require 1 gram '''protein''' per kg ideal body weight.

|-
| 06:18
| Ideal body weight is optimum weight that is healthy for a person.

|-
| 06:24
| Moderate workers require 1.2 gram '''protein''' per kg ideal body weight.

|-
| 06:32
| Heavy workers require 1.5 grams '''protein''' per kg ideal body weight.

|-
| 06:40
| Let us understand this with an example.

|-
| 06:44
| A 55 kilograms moderate working woman's '''protein''' requirement would be 66 grams.

|-
| 06:53
| If the same woman is doing heavy work she will need 82 grams.

|-
| 07:00
| It is advised to include '''protein''' rich food in your daily diet.

|-
| 07:06
| Such foods should be given from 6 months of age.

|-
| 07:11
| Let’s take a look at the '''protein''' content of some of the food sources.

|-
| 07:17
| 1 whole egg has around 7 grams of '''protein'''.

|-
| 07:22
| 100 grams of boneless chicken has about 19 grams of '''protein'''.

|-
| 07:29
| Similarly, 100 grams of fish has around 20 grams '''protein'''.

|-
| 07:36
| 250 millilitres of cows milk has approximately 8 grams.

|-
| 07:43
| Curd made of 250 millilitres of cow’s milk has nearly 8 grams.

|-
| 07:51
| 45 grams of paneer made from cow’s milk has about 8 grams of '''protein'''.

|-
| 07:59
| 20 grams of nuts and seeds have nearly 4 grams.

|-
| 08:05
| Approximately 11 grams of '''Protein''' is present in 30 grams of raw soybeans.

|-
| 08:14
| Nearly 5 grams of '''Protein''' is present in 30 grams of other raw beans.

|-
| 08:22
| 30 grams of uncooked pulses have approximately 4 grams '''protein'''.

|-
| 08:30
| 30 grams of raw milled rice has around 2 grams.

|-
| 08:36
| 30 grams of raw foxtail millet has nearly 4 grams '''protein'''.

|-
| 08:43
| 1 chapati made out of 30 grams wheat flour has 3 grams of '''protein'''.

|-
| 08:52
| Sorghum and pearl millet chapati also has around 3 grams of '''protein'''.

|-
| 08:59
| 4 grams of '''protein''' is present in one missi roti.

|-
| 09:06
| Missi roti is made with equal ratio of gram flour and wheat flour.

|-
| 09:13
| '''Protein''' from non-vegetarian food is absorbed better than vegetarian food.

|-
| 09:21
| It is because non-vegetarian foods have complete '''proteins'''.

|-
| 09:27
| Complete '''proteins''' contain all the essential '''amino acids'''.

|-
| 09:33
| Thus, the quality of '''protein''' in the non-veg food is better than vegetarian food.

|-
| 09:40
| Quality of '''protein''' is checked by the '''DIAAS''' method.

|-
| 09:48
| '''DIAAS is Digestible indispensable amino acid score.'''

|-
| 09:56
| It is a ratio of digestible '''amino acid''' in food and the amino acid required.

|-
| 10:05
| The score is given from 0 to 1.

|-
| 10:10
| 1 being the highest and 0 being the lowest.

|-
| 10:16
| Let us look at the digestibility score for a few food items.

|-
| 10:22
| Egg has a 1.18 digestibility score.

|-
| 10:27
| Whole milk has 1.32

|-
| 10:31
| Peas have 0.64

|-
| 10:35
| While chickpeas have 0.66

|-
| 10:41
| Cooked rice has 0.59

|-
| 10:46
| Wheat has 0.43

|-
| 10:50
| Roasted peanuts also have a score of 0.43

|-
| 10:56
| As discussed earlier, vegetarian sources are incomplete '''proteins'''.

|-
| 11:02
| Cereals are low in lysine and pulses are low in methionine.

|-
| 11:08
| Eating them together will compensate for the insufficiency of '''amino acids'''.

|-
| 11:14
| Combining cereal and pulses improves the protein quality.

|-
| 11:20
| This is called the complementary action of '''proteins'''.

|-
| 11:25
| It is recommended to eat different food groups in various combinations.

|-
| 11:31
| Combining of food groups helps to get different essential '''amino acids'''.

|-
| 11:38
| Combining pulses and grains with milk products improves the protein quality.

|-
| 11:46
| The missing amino acids in grains and pulses are compensated by milk products.

|-
| 11:54
| Let us look at some food items prepared with these combinations.

|-
| 12:00
| Millet khichdi with raita,

|-
| 12:03
| kadhi rice (gram flour curd curry),

and paneer paratha (cottage cheese stuffed tortilla) are a few examples.

|-
| 12:08
| Thalipeeth with curd and

|-
| 12:11
| kidney beans rice with curd are other examples.

|-
| 12:16
| Combining cereal or millet with non-veg food also improves the protein quality.

|-
| 12:24
| I will tell you some recipes that can be prepared using this combination.

|-
| 12:30
| They include millet chicken pulao,

|-
| 12:34
| egg dosa and

|-
| 12:36
| chicken millet roti wrap.

|-
| 12:39
| Egg rice,

|-
| 12:41
| meat stuffed paratha,

|-
| 12:43
| ragi ball and chicken curry are other examples.

|-
| 12:49
| Apart from these combinations, we can combine other food groups as well.

|-
| 12:55
| Curd rice,

|-
| 12:57
| spinach paneer curry,

|-
| 12:59
| coconut curd chutney are some examples.

|-
| 13:04
| Using paste of nuts and seeds in curries also improves the protein quality.

|-
| 13:11
| Include these food items in your daily diet for good health.

|-
| 13:16
| This brings us to the end of this tutorial.

Thanks for joining.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/General-guidelines-for-Complementary-feeding/Kannada

2020-08-27T11:19:56Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
| <center>Narration</center>

|-
| 00:02
| ಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಈ ಸ್ಪೊಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:09
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು,
|-
| 00:14
| ೬ ತಿಂಗಳ ಶಿಶುವಿಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
|-
| 00:19
| ಮತ್ತು ೬ ರಿಂದ ೨೪ ತಿಂಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
| 00:27
| ಈಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸೋಣ.
|-
| 00:29
| ಒಂದು ಶಿಶುವಿಗೆ ಜನ್ಮದಿಂದ ೬ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬೇಕು.
|-
| 00:37
| ೬ ತಿಂಗಳು ಎಂದರೆ ಮಗುವಿನ ಜೀವನದ ೬ ನೇ ತಿಂಗಳು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.
|-
| 00:45
| ಮಗುವಿನ ವಯಸ್ಸು ೬ ತಿಂಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ೭ ನೇ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರಬೇಕು.
|-
| 00:52
| ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಕೇವಲ ಎದೆಹಾಲು ಸಾಕಾಗುವದಿಲ್ಲ.
|-
| 00:59
| ಎದೆಹಾಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಮಗುವಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
|-
| 01:06
| ಇಂತಹ ಆಹಾರವನ್ನು ಪೂರಕ ಆಹಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
|-
| 01:11
| ಇದನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ೬ ತಿಂಗಳಿಂದ ೨೪ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಕೊಡಬೇಕು.
|-
| 01:18
| ಇದು ಮಗುವಿನ ಎತ್ತರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 01:26
| ೬ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುವುದು ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 01:33
| ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 01:39
| ಮಗುವು ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಘನ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
|-
| 01:47
| ನೆನಪಿಡಿ, ಪೂರಕ ಆಹಾರವು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 01:53
| ಹಾಗಾಗಿ, ಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ೨ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಬೇಕು.
|-
| 02:00
|ಪೂರಕ ಆಹಾರದ ಪ್ರಕಾರ,

|-
| 02:02
| ಸ್ಥಿರತೆ

|-
| 02:04
| ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಮಗುವಿನ ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 02:10
| ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಯಸ್ಸಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಶಿಫಾರಸುಗಳಿವೆ.
|-
| 02:16
| ಅವುಗಳನ್ನು ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೊರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 02:23
| ಈಗ ನಾವು, ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಪೂರಕ ಆಹಾರದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
| 02:31
| ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಮೊದಲು ಕೊಡುವಾಗ ಪ್ರತ್ಯೆಕವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.
|-
| 02:37
| ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಆಹಾರದ ಜೊತೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು.
|-
| 02:42
| ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಹಾರ ಹೊಂದುವದಿಲ್ಲವೋ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 02:48
| ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನಾ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 02:54
| ಪ್ರತಿ ೪ ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ, ಮಗುವಿನ ಆಹಾರಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೊಸದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
|-
| 03:01
| ಮೊದಲು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಹಾರದ ಜೊತೆ ಒಂದು ಚಮಚ ಹೊಸ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಿ.
|-
| 03:08
| ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ.
|-
| 03:12
| ಎಲ್ಲಾ ೮ ಆಹಾರಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಘನ ಆಹಾರವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು.
|-
| 03:20
| ಮೊದಲ ಆಹಾರದ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಗಡ್ಡೆ ಗೆಣಸುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
|-
| 03:27
| ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು,ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳು ಎರಡನೇ ಸಮೂಹವಾಗಿವೆ.
|-
| 03:32
| ಮೂರನೆಯದು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ.
|-
| 03:37
| ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಮಾಂಸ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಕೋಳಿಮಾಂಸ ವಾಗಿವೆ.
|-
| 03:42
| ಮೊಟ್ಟೆ ೫ನೇ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ.
|-
| 03:46
| ವಿಟಾಮಿನ್ A ಯನ್ನು ಸಮ್ರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ತರಕಾರಿಗಳು ೬ ನೇ ಸಮೂಹವಾಗಿವೆ.
|-
| 03:52
| ಏಳನೆಯದು ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು.
|-
| 03:57
| ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಎದೆಹಾಲು ಎಂಟನೇ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 04:04
| ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ಆಹಾರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಡಲೇಬೇಕು.
|-
| 04:11
| ಹಾಗಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಆಹಾರಕ್ರಮವು ಈ ೮ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
|-
| 04:17
| ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ೫ ಸಮೂಹಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ತುಂಬಾ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 04:24
| ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 04:28
| ಕೆಲವು ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಎದೆಹಾಲು ದೊರೆಯುವದೇ ಇಲ್ಲ.
|-
| 04:33
| ಆಗ ಉಳಿದ ೭ ಸಮೂಹದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಯೋಜಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 04:40
| ಮತ್ತು, 500 ml ಪ್ರಾಣಿಮೂಲದ ಹಾಲನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ೨ ಬಾರಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕೊಡಿ.
|-
| 04:49
| ಪ್ರಾಣಿ ಮೂಲದ ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಕಾಯಿಸಿ ಕೊಡಿ.
|-
| 04:55
| ಈಗ ನಾವು, ಮಗುವಿನ ಆಹಾರಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಹಾರದ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 05:02
| ಎದೆಹಾಲಿನ ಜೊತೆ, ಮೊದಲ ೫ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿನ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.
|-
| 05:09
| ಮಗುವಿಗೆ ೬ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಷಕಾಂಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 05:16
| ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು.
|-
| 05:24
| ಹಾಗಾಗಿ, ೫ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿನ ಪೊಷಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಘನ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು.
|-
| 05:31
| ಈ ಆಹಾರಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕೊಬ್ಬು ಮೊದಲಾದ ಪೊಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ.
|-
| 05:38
| ಇವುಗಳು ಮಗುವಿನ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ನರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
|-
| 05:45
| ಉತ್ತಮ ಕೊಬ್ಬು ಮಗುವಿನ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

|-
| 05:50
| ಈ ಆಹಾರಗಳ ನಂತರ, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.
|-
| 05:57
| ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ವಿಟಾಮಿನ್ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 06:03
| ಆದರೆ ಅವು, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬುಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ೫ ಸಮೂಹಗಳಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿಲ್ಲ.
|-
| 06:11
| ಹಾಗಾಗಿ, ತೂಕದ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅವುಗಳನ್ನು ನಂತರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:18
| ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 06:23
| ಮಗುವು ಸಿಹಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರುಚಿಯನ್ನು ನೊಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 06:31
| ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರುಚಿಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವದರಿಂದ ಮಗುವು ಹಲವು ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:37
| ಇದರಿಂದ ಮಗುವು ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
|-
| 06:44
| ಹಾಗಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಆಹಾರಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಆಹಾರಗಳ ನಂತರ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:51
| ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಆಯಾ ಕಾಲದ ಮತ್ತು ಪ್ರದೆಶದ ಹಣ್ಣನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
|-
| 06:59
| ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಊಟದ ನಂತರ ಆಹಾರವಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು.
|-
| 07:05
| ಹಣ್ಣಿನ ಪ್ಯೂರಿಯನ್ನು ಮಗುವಿನ ನಿತ್ಯದ ಊಟದ ಜೊತೆ ಬೆರೆಸಬಾರದು.
|-
| 07:11
| ಈ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.
|-
| 07:16
| ಅದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವಾಗಿರಬಹುದು.
|-
| 07:23
| ನೆನಪಿಡಿ, ಎದೆಹಾಲುಣಿಸುವದನ್ನು ೨ ವರ್ಷದ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿ.
|-
| 07:28
| ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮಗುವಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ.
|-
| 07:34
| ಕಾಯಿಗಳು, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಡಲೆಕಾಳು ಮತ್ತು ಹಸಿ ಗಜ್ಜರಿ ಅಂತಹ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ.
|-
| 07:44
| ಮಗುವಿಗೆ ತಾಜಾ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬೇಯಿಸಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
|-
| 07:51
| ಮಗುವಿನ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವದಾದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಮ್ಮ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿ.
|-
| 07:57
| ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮಗುವಿಗೆ ಆಹಾರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಬಡಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಅದೇ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 08:06
| ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
|-
| 08:10
| ೬ ತಿಂಗಳ ಮಗುವಿಗೆ ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಕುದಿಸಿ ಆರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು.
|-
| 08:18
| ದಿನಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ 30 ರಿಂದ 60 ml ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.
|-
| 08:25
| ಬಿಸಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
|-
| 08:31
| ಎದೆ ಹಾಲು ಮತ್ತು ನೀರು ಮಗುವಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೇಯಗಳಾಗಿವೆ.
|-
| 08:37
| ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕು.
|-
| 08:42
| ಮಗುವಿಗೆ ಊಟಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಎದೆಹಾಲು ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬೇಡಿ.
|-
| 08:48
| ಹಸಿದ ಮಗುವು ಹೊಸ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 08:54
| ಮಗುವಿಗೆ ೨೦ ರಿಂದ ೩೦ ನಿಮಿಷ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ , ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು.
|-
| 09:02
| ಮಗುವಿನ ಸರಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ, ಸಾಕಷ್ಟು ಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳೂ ಬೇಕು.
|-
| 09:09
| ನಾವು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 09:12
| ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್ಟ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Complementary-food-for-6-to-24-month-old-babies/Kannada

2020-08-27T11:14:15Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
| <center>Narration</center>

|-
| 00:00
| ೬ ರಿಂದ ೨೪ ತಿಂಗಳ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರ ಎಂಬ ಸ್ಪೊಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:09
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳ ಕುರಿತು ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
| 00:16
| ನಾವು ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ,
|-
| 00:18
| ವಿಧ,
|-
| 00:20
| ಮತ್ತು ಆವರ್ತನಗಳ ಕುರಿತು ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
| 00:23
| ನಾವು ೬ ತಿಂಗಳ ಶಿಶುವಿನ ಪೂರಕ ಆಹಾರದ ಜೊತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸೋಣ.
|-
| 00:29
| ನೆನಪಿಡಿ, ಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳು ಶಿಶುವಿನ ೬ ನೇ ತಿಂಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕು.
|-
| 00:38
| ಶಿಶುವಿನ ಮೊದಲ ಆಹಾರವು, ಒಂದೇ ಆಹಾರದ ದಪ್ಪವಾದ ಪ್ಯೂರಿ ಅಥವಾ ಪೇಸ್ಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು.

|-
| 00:46
| ಈ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ಆಹಾರದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
| 00:52
| ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ, ಬೇಯಿಸಿದ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯೂರಿ ಮಾಡಿದ ಕಡಲೆ ಕಾಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
|-
| 01:00
| ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ, ಬೇಯಿಸಿದ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯೂರಿ ಮಾಡಿದ ರಾಗಿಯನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
|-
| 01:07
| ಚೂರಾದ, ನೆನೆಸಿದ, ಬೇಯಿಸಿದ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯುರೀ ಮಾಡಿದ ಹಸಿರು ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
|-
| 01:16
| ಮಾಂಸಾಹಾರಗಳಾದ, ಬೇಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ಯುರೀ ಮಾಡಿದ ಮೊಟ್ಟೆ, ಕೋಳಿ ಮಾಂಸ, ಮೀನನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸಬಹುದು.
|-
| 01:25
| ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂಡನ್ನು ದಪ್ಪ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 01:30
| ಇಲ್ಲಿ, ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ, ಬೇಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ಯುರೀ ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲ ಆಹಾರವಾಗಿ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 01:38
| ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡುವಾಗ ಬಳಸಿ.
|-
| 01:45
| ಎದೆಹಾಲು ಲಭ್ಯವಿರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಾಸಿ ಆರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ.
|-
| 01:53
| ಪ್ಯುರೀ ಅಥವಾ ಪೆಸ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಿರತೆ ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 01:59
| ಅದು ಚಮಚವನ್ನು ತಿರುವಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ದಪ್ಪ ಇರಬೇಕು.
|-
| 02:06
| ಶಿಶುವಿಗೆ ಮೊದಲ ದಿನ ಪ್ರಥಮಾಹಾರವನ್ನು ೧ ಚಮಚದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ತಿನ್ನಿಸಿ.
|-
| 02:14
| ಅದೇ ದಿನ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಆಹಾರದಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಚಮಚದಷ್ಟು ತಿನ್ನಿಸಿ.
|-
| 02:21
| ಮೊದಲ ದಿನ ಈ ಎರಡು ಸಲದ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಎದೆ ಹಾಲನ್ನೂ ಕೊಡಿ.
|-
| 02:29
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಈ ಟ್ಯುಟೊರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಟೇಬಲ್ ಸ್ಪೂನ್ ೧೫ ಗ್ರಾಮ್ ನಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 02:37
| ಎರಡನೇ ದಿನ, 2 ಚಮಚದಷ್ಟು ಅದೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಕೊಡಿ.
|-
| 02:44
| ಆ ದಿನ ಅಂತಹ ಎರಡು ಊಟವನ್ನು ಎದೆಹಾಲಿನ ಜೊತೆ ಕೊಡಿ.
|-
| 02:50
| ಮೂರನೇ ದಿನ, ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ೩ ಚಮಚ ದಷ್ಟು ತಿನ್ನಿಸಿ.
|-
| 02:57
| ಆ ದಿನ ಅಂತಹ ಎರಡು ಊಟವನ್ನು ಎದೆಹಾಲಿನ ಜೊತೆ ಕೊಡಿ.

|-
| 03:03
| ೪ ನೇ ದಿನ ೨ ನೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
|-
| 03:09
| ಆಹಾರಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಘನ ಆಹಾರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 03:15
| ಈ ಆಹಾರ ಸರಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 03:22
| ಇಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಕೆಯೊಡೆದ, ಬೇಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ಯೂರೀ ಮಾಡಿದ ರಾಗಿಯನ್ನು ೨ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 03:30
| ಎದೆಹಾಲಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಕಾಸಿ ಆರಿಸಿದ ನೀರಿನಿಂದ ಇದರ ದಪ್ಪನೆಯ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ.
|-
| 03:38
| ೨ ನೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ೧ ಚಮಚದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.
|-
| 03:44
| ಇದನ್ನು ೩ ಚಮಚ ಮೊದಲನೇ ಆಹರದ ಜೊತೆ ಕೊಡಿ.
|-
| 03:50
| ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ೪ ಚಮಚ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
|-
| 03:57
| ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಎದೆ ಹಾಲಿನ ಜೊತೆ ಅಂತಹ ೨ ಊಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿ.
|-
| 04:03
| ೫ ನೇ ದಿನ, ೨ನೇ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ೨ ಚಮಚಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ.
|-
| 04:11
| ಇದನ್ನು ೨ ಚಮಚ ಮೊದಲನೇ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ನೀಡಿ.
|-
| 04:18
| ೫ನೇ ದಿನ ಎದೆ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅಂತಹ ೨ ಊಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿ.
|-
| 04:24
| ೬ನೇ ದಿನ ಎರಡನೇ ಪೇಸ್ಟ ನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ೩ ಚಮಚಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ.
|-
| 04:32
| ಇದನ್ನು ೧ ಚಮಚ ಮೊದಲನೇ ಪೇಸ್ಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ನೀಡಿ.
|-
| 04:39
| ೬ನೇ ದಿನ ಎದೆಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅಂತಹ ೨ ಊಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿ.
|-
| 04:45
| ೭ನೇ ದಿನ, ೩ನೇ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಘನ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.
|-
| 04:53
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ೩ ನೇ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 04:59
| ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ೩ನೇ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ೧ ಚಮಚದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ.
|-
| 05:05
| ಇದನ್ನು ೩ ಚಮಚ ೧ನೇ ಮತ್ತು ೨ನೇ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಿ.
|-
| 05:12
| ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ೪ ಚಮಚ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
|-
| 05:19
| ೭ನೇ ದಿನ ಎದೆಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅಂತಹ ೨ ಊಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿ.
|-
| 05:25
| ನಿಧಾನವಾಗಿ ೩ ನೇ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು, ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ೩ ಚಮಚಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ.
|-
| 05:33
| ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊದಲು ನೀಡಿದ ಪೇಸ್ಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕೊಡಿ.
|-
| 05:38
| ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ೪ ಚಮಚದಷ್ಟು ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿ.
|-
| 05:45
| ೬ ತಿಂಗಳ ಮಗುವಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಅಂತಹ ೨ ಊಟವನ್ನು ನೀಡಿ.
|-
| 05:53
| ಅಂತೆಯೇ, ೪ನೇ ಘನ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ೧೦ನೇ ದಿನ ನೀಡಿ.
|-
| 06:00
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮೀನನ್ನು ೪ನೇ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್ ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 06:07
| ನಂತರ, ೧೩ ನೇ ದಿನ ೫ ನೇ ಹೊಸ ಆಹಾರದ ಪೇಸ್ಟ್, ಹೀಗೇ....

|-
| 06:14
| ೪ ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಹೊಸ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಿ .
|-
| 06:19
| ಮಗುವು ಆಹಾರ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ.
|-
| 06:26
| ಹೊಸ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಗುವಿನ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ.
|-
| 06:34
| ೬ ತಿಂಗಳು ತುಂಬಿದ ನಂತರ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಇಂತಹ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿ.
|-
| 06:41
| ಅವುಗಳು ಮಗುವಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
|-
| 06:46
| ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.
|-
| 06:53
| ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹುರಿಯುವುದು, ನೆನೆಸಿರುವುದು, ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿರುವುದು.
|-
| 07:02
| ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಬೇರೆ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

|-
| 07:10
| ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬೇಯಿಸಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರವು ಮಗುವಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
|-
| 07:17
| ಶಿಶುವಿನ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.
|-
| 07:25
| ಶಿಶುವಿನ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 07:32
| ಶಿಶುವಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಅದೇ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 07:39
| ಅಧಿಕ ವಿವರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜಾಲಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ.
|-
| 07:44
| ನಾವೀಗ, ೭ ತಿಂಗಳ ಮಗುವಿಗೆ ನೀಡುವ ಪೂರಕ ಆಹಾರದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 07:51
| ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಕಪ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ.
|-
| 07:58
| ಅಂತೆಯೇ ಊಟದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎದೆಹಾಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ೩ ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ.
|-
| 08:06
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಕಪ್ 250 ml ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ.
|-
| 08:14
| ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಆಹಾರದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು.

|-
| 08:21
| ೭ ತಿಂಗಳ ಶಿಶುವಿಗೆ ಕೊಡುವ ಆಹಾರ ಹಿಸುಕಿದ ಅಥವಾ ಮುದ್ದೆಯಾದ ಆಹಾರವಾಗಿರಬೇಕು.

|-
| 08:28
| ಅದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಹಲಸಿನ ಬೀಜದ ಗಂಜಿ.

|-
| 08:33
| ಮಗುವಿಗೆ ೮ ತಿಂಗಳಾದಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಊಟದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೪ ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ.
|-
| 08:41
| ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಕಪ್ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುವದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ.
|-
| 08:46
| ಎದೆಹಾಲು ಉಣಿಸುವದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ.
|-
| 08:49
| ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ಯೂರಿ ಮತ್ತು ಪೇಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಕೊಡುವದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
|-
| 08:56
| ದಪ್ಪವಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಕೊಡುವದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.
|-
| 09:01
| ಅಂತಹ ಆಹಾರದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿದ ಕಡಲೆ.

|-
| 09:08
| ಮಗುವಿಗೆ ೯ ರಿಂದ ೧೧ ತಿಂಗಳು ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮೃದುವಾದ ಫಿಂಗರ್ ಫೂಡ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ.
|-
| 09:15
| ಫಿಂಗರ್ ಫೂಡ್ ಅಂದರೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೈಯಿಂದ ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರಗಳು.
|-
| 09:22
| ಬೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದ ತರಕಾರಿಯ ತುಂಡುಗಳು ಇದರ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
|-
| 09:29
| ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿದಿನದ ಊಟದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೫ ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ.
|-
| 09:35
| ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಕಪ್ ಆಹಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ.
|-
| 09:41
| ಎದೆಹಾಲನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆಸಿ.
|-
| 09:44
| ೧೨ ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ, ಮಗುವು ಕುಟುಂಬದ ಊಟವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ತಿನ್ನಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.
|-
| 09:52
| ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಊಟವನ್ನು ೧ ಕಪ್ ಗೆ ಏರಿಸಿ.
|-
| 09:59
| ಎದೆಹಾಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ೫ ಸಲ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಿ.
|-
| 10:05
| ೫ ಸಲದ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ೩ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ೨ ಅಲ್ಪಾಹಾರವಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು.

|-
| 10:12
| ಅಲ್ಪಾಹಾರಕ್ಕಾಗಿ, ೧ ಕಪ್ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
|-
| 10:19
| ಹಣ್ಣು, ಮೊಸರು, ಬೇಯಿಸಿದ ಕೊಟೇಜ್ ಚೀಸ್ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿದ ತರಕಾರಿಗಳು ಅಲ್ಪಾಹಾರದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
|-
| 10:28
| ಅಲ್ಪಾಹಾರವನ್ನು ಬೇಯಿಸುವಾಗ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಕಾಯಿಗಳು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು.
|-
| 10:36
| ಪೌಷ್ಟಿಕ ಹಿಟ್ಟಿನ ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 10:44
| ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ೨ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಎದೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಲು ನೆನಪಿಡಿ.
|-
| 10:51
| ಮಗುವಿಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ತುಂಬುವವರೆಗೆ, ಸೀಗಡಿ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪು ಮೀನಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಬೇಡಿ.
|-
| 10:58
| ಮತ್ತು, ಮಗುವಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಡಿ.
|-
| 11:05
| ೨ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಮಗುವಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಡಿ.
|-
| 11:13
| ಅಂದರೆ ಬೆಲ್ಲ, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಜ್ಯೂಸ್ ಗಳು ಕೂಡಾ.
|-
| 11:19
| ಮತ್ತು ಚಹಾ, ಕೊಫೀ, ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ.
|-
| 11:25
| ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಕೊಡಬೇಡಿ.
|-
| 11:29
| ಇವಿಷ್ಟು ಮಗುವಿನ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳಾಗಿವೆ.
|-
| 11:36
| ಮಗುವಿನ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಆಹಾರದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿವೆ.
|-
| 11:43
| ಇವುಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರವಾಗಿ ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 11:49
| ನಾವು ಪಾಠದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 11:53
|ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್ಟ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Magnesium-rich-vegetarian-recipes/Kannada

2020-08-27T11:11:39Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
| <center>Narration</center>

|-
| 00:00
| '''ಮೆಗ್ನೆಶಿಯಮ್''' ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನದ ಕುರಿತಾದ ಸ್ಪೊಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ಸ್ವಾಗತ.

|-
| 00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು :

|-
| 00:09
| '''ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್''' ನ ಉಪಯೋಗಗಳು,

|-
| 00:11
| '''ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್''' ನ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮೂಲಗಳು,

|-
| 00:13
| ಮತ್ತು '''ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್''' ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನ ಗಳ ಕುರಿತು ಕಲಿಯುವೆವು.

|-
| 00:18
|'''ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್''' ಎಂಬುದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾದ ಖನಿಜಾಂಶವಾಗಿದೆ.

|-
| 00:24
| ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ ಇದು ೨ ಪ್ರಕಾರದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

|-
| 00:31
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನೋಡಿ.

|-
| 00:35
| '''ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್''' ಎಂಬುದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಎಲುಬು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

|-
| 00:40
| ನಮಗೆ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಕೂಡಾ '''ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್''' ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.

|-
| 00:44
|ಮತ್ತು '''DNA''' ಯ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಕೂಡಾ.

|-
| 00:47
| '''ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್''' ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಕುರಿತು ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

|-
| 00:52
| '''ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್''' ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ,

|-
| 00:54
| ಬೀನ್ಸ್ ಗಳು,

ಕಾಯಿಗಳು,

|-
| 00:56
| ಬೀಜಗಳು,

ಎಲೆಯುಳ್ಳ ತರಕಾರಿಗಳು

|-
| 00:59
| ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳು.

|-
| 01:01
| ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್ ನ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೀರುವಿಕೆ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

|-
| 01:08
| ಹುದುಗುವಿಕೆ (Fermentation),

ಹುರಿಯುವಿಕೆ,

|-
| 01:10
| ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವಿಕೆ

ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸುವಿಕೆ, ಹೀರುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

|-
| 01:15
| ಬೀನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ ಮೊದಲು ನೆನೆಸುವದು ಕೂಡಾ ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

|-
| 01:20
| ಈಗ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪಾಕವಿಧಾನವಾದ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಮೊತ್ ಬೀನ್ಸ್ ನ ಕಟ್ಲೆಟ್ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಲಿಯೋಣ.

|-
| 01:27
| ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಮಗೆ :

|-
| 01:31
| ¼ ಕಪ್ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಮೊತ್ ಬೀನ್ಸ್,

|-
| 01:34
| 1 ಕಪ್ ತೊಳೆದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಸೊಪ್ಪು,

|-
| 01:37
| 1 ಟೆಬಲ್ ಚಮಚ ಕಡಲೆಹಿಟ್ಟು,

|-
| 01:40
| 4 ರಿಂದ 5 ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯ ಎಸಳು,

|-
| 01:43
| 1 ಚಮಚ ನಿಂಬೆ ರಸ,

|-
| 01:45
| 1 ಚಮಚ ಹುರಿದ ಎಳ್ಳು,

|-
| 01:49
| ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು ಬೇಕು.

|-
| 01:51
| ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ :

|-
| 01:53
| 1 ಚಮಚ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ,

|-
| 01:55
| 3 ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆಯೂ ಬೇಕು.

|-
| 01:58
| ಈಗ ನಾವು ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ :

|-
| 02:00
| ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಸಲು, ಮೊತ್ ಬೀನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ನೆನೆಸಿಡಿ.

|-
| 02:05
| ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅದರ ನೀರನ್ನು ಆರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧವಾದ ಮಸ್ಲಿನ್ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಡಿ.

|-
| 02:10
| ಅದನ್ನು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ೨ ದಿನ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಪ್ರದೆಶದಲ್ಲಿ ಇಡಿ.

|-
| 02:15
| ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

|-
| 02:20
| ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒರಟಾದ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ.

|-
| 02:27
| ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಮಿಕ್ಸರ್ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ಗ್ರೈಂಡರ್ ಬಳಸಬಹುದು.

|-
| 02:32
| ಬಾಣಲೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ, ಎಳ್ಳಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಂಪಾಗುವವರೆಗೆ ಹುರಿಯಿರಿ.

|-
| 02:37
| ಅವುಗಳನ್ನು ತಣಿಯಲು ಬಿಡಿ.

|-
| 02:39
| ಕಟ್ಲೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು, ಮೊಳಕೆಯ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಬೋಗುಣಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.

|-
| 02:43
| ಹುರಿದ ಎಳ್ಳಿನ ಬೀಜಗಳು, ಸೊಪ್ಪು, ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು, ಮೆಣಸು, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ನಿಂಬೆ ರಸಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 02:52
| ಅವುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಿ. .

|-
| 02:54
| ಪೇಸ್ಟ್ ಒಣಗಿದ್ದರೆ ಒಂದು ಚಮಚ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 02:59
| ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ೪ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ.

|-
| 03:01
| ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಲೆಟ್ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತನ್ನಿ.

|-
| 03:04
| ಒಂದು ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ.

|-
| 03:06
| ಕಟ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡೂಕಡೆ ಕಂದುಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಕರಿಯಿರಿ.

|-
| 03:12
| ಮೊತ್ ಬೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೊಪ್ಪಿನ ಕಟ್ಲೆಟ್ ಸಿದ್ಧವಿದೆ.

|-
| 03:15
| 4 ಕಟ್ಲೆಟ್ ಗಳು ಸುಮಾರು 208 ಮಿಲಿ ಗ್ರಾಂ ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

|-
| 03:22
| ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪಾಕವಿಧಾನ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಬೀಜದ ಚಟ್ನಿ ಆಗಿದೆ.

|-
| 03:26
| ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ :

|-
| 03:28
| 2 ಟೇಬಲ್ ಚಮಚ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಬೀಜಗಳು,

|-
| 03:32
| 1 ಹಸಿ ಮೆಣಸು,
4 ರಿಂದ 5 ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯ ಎಸಳುಗಳು,

|-
| 03:36
|1 ಚಿಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿದ ಟೊಮೆಟೊ,

|-
| 03:39
| ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು,

|-
| 03:41
| ½ ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಬೇಕು.

|-
| 03:44
| ವಿಧಾನ :

ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಹುರಿಯಿರಿ.

|-
| 03:50
| ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ.

|-
| 03:52
| ಒಂದು ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿ.

|-
| 03:55
| ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿದ ಟೊಮೆಟೊ ವನ್ನು ಹುರಿಯಿರಿ.

|-
| 03:57
| ಅದನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ.

|-
| 04:00
| ಇವೆರಡನ್ನೂ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಅರೆಯಿರಿ.

|-
| 04:07
| ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಬೀಜದ ಚಟ್ನಿ ಸಿದ್ಧವಿದೆ.

|-
| 04:10
| 2 ಚಮಚದಷ್ಟು ಈ ಚಟ್ನಿ, 133 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

|-
| 04:17
| ಮುಂದಿನ ಪಾಕವಿಧಾನ ಕೌಪಿಯಾದ ಮೊಳಕೆಯ ಪರಾಟಾ ಆಗಿದೆ.(stuffed flat bread).

|-
| 04:21
| ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಟ್ಯುಟೊರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

|-
| 04:27
| ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಮಗೆ :

|-
| 04:30
| 1/4 ಕಪ್ ಗೋದಿ ಹಿಟ್ಟು,

|-
| 04:32
| 2 ಟೇಬಲ್ ಚಮಚ ಕೌಪಿಯಾ ಮೊಳಕೆಗಳು,

|-
| 04:36
| 1 ಟೇಬಲ್ ಚಮಚ ಎಳ್ಳಿನ ಬೀಜಗಳು,
|-
| 04:39
| 1 ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ,

|-
| 04:40
| 1 ಟೇಬಲ್ ಚಮಚ ಜೀರಿಗೆ,

|-
| 04:43
| ½ ಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಬೇಕು.

|-
| 04:46
| ನಿಮಗೆ

ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು,

|-
| 04:49
| ಮತ್ತು ೨ ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಕೂಡಾ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

|-
| 04:53
| ಮೊದಲು ಮಿಕ್ಸರ್ ನಿಂದ ಹಸಿಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿ ಜೊತೆ, ಕೌಪಿಯಾ ಮೊಳಕೆಯ ಒರಟಾದ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.

|-
| 05:00
| ಮಿಕ್ಸರ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಒರಳು ಕಲ್ಲನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.

|-
| 05:05
| ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಿ, ನಂತರ ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 05:11
| ಅದರ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುವವರೆಗೆ ಹುರಿಯಿರಿ.

|-
| 05:13
| ಕೌಪಿಯಾ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತೆರಡು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಹುರಿಯಿರಿ.

|-
| 05:19
| ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅರಿಶಿನದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 05:24
| ಇದನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ.

|-
| 05:27
| ಪರಾಟ ವನ್ನು ಮಾಡಲು ಒಂದು ಬೋಗುಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.

|-
| 05:31
| ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಬೆರೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

|-
| 05:35
| ರೋಲಿಂಗ್ ಪಿನ್ ಬಳಸಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಚಪ್ಪಟೆ ಮಾಡಿ.

|-
| 05:39
| ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಕೌಪಿಯಾ ಪೇಸ್ಟ್ ಇರಿಸಿ.

|-
| 05:42
| ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರಿ.

|-
| 05:44
| ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಉದುರಿಸಿ.

|-
| 05:46
| ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪರಾಟ ಆಗಿ ಸುತ್ತಿ.

|-
| 05:49
| ಒಂದು ಬಾಣಲೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಟಾ ವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 05:55
| ಕೌಪೀ ಮೊಳಕೆಯ ಪರಾಟಾ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

|-
| 05:59
| ಒಂದು ಪರಾಟಾ ವು ಸುಮಾರು ೧೭೩ ಮಿಲಿಗ್ರಾಮ್ ಮೆಗ್ನೇಶಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

|-
| 06:05
| ಮುಂದಿನ ಪಾಕವಿಧಾನ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಒಣ ಕರಿ.

|-
| 06:09
| ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಕ್ಕೆ ನಿಮಗೆ ::

|-
| 06:12
| ¼ ಕಪ್ ಕಡಲೆ ಕಾಯಿ ಮೊಳಕೆ,

|-
| 06:15
| 1 ಕಪ್ ತೊಳೆದ ಮೆಂತ್ಯದ ಸೊಪ್ಪು,

|-
| 06:19
|1 ಸಾಧಾರಣ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಟೊಮೆಟೊ,

|-
| 06:21
| ಮತ್ತು 1 ಸಾಧಾರಣ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೇಕು.

|-
| 06:25
| ನಿಮಗೆ :

|-
| 06:27
|½ ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ,

|-
| 06:29
| ½ ಟೀಚಮಚ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ,

|-
| 06:31
| 1 ಚಮಚ ಹುರಿದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಪುಡಿ,

|-
| 06:35
| 1 ಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ,

|-
| 06:37
| ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು ಕೂಡಾ ಬೇಕು.

|-
| 06:39
| ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ:

ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಕಡಲೆಕಾಯನ್ನು ೨ ಸೀಟಿ ವರೆಗೆ ಕುಕ್ಕರ್ ನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 06:45
| ಒತ್ತಡ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಿರಿ.

|-
| 06:47
| ಒಂದು ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ.

|-
| 06:49
| ಈರುಳ್ಳಿ ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುವವರೆಗೆ ಹುರಿಯಿರಿ.

|-
| 06:53
| ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಅವು ಮೃದುವಾಗುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 06:57
| ಮೆಂತ್ಯದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು 5 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 07:02
| ಈಗ ಮಸಾಲೆ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.

|-
| 07:08
| ಇದಕ್ಕೆ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿ

|-
| 07:11
| ಬಾಣಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ 5 ರಿಂದ 10 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 07:15
| ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಒಣ ಕರಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

|-
| 07:19
| ½ ಬೋಗುಣಿ ಕರಿ, ಸುಮಾರು 141 ಮಿಗ್ರಾಂ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 07:26
| ಕೊನೆಯ ಪಾಕವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಅಮರಂತ್ ಎಲೆಗಳ ಸ್ಟಿರ್ ಫ್ರೈ ಆಗಿದೆ.

|-
| 07:30
| ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ :

|-
| 07:33
| 100 ಗ್ರಾಂ ನಷ್ಟು ತೊಳೆದ ಅಮರಂತ್ ಎಲೆಗಳು,

|-
| 07:36
| 4 ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಎಸಳುಗಳು,

|-
| 07:38
| 1 ಸಣ್ಣ ಈರುಳ್ಳಿ,

|-
| 07:40
| 2 ಚಮಚ ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ,

|-
| 07:43
| 2 ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ,

|-
| 07:45
| ಸ್ವಲ್ಪ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು ಬೇಕು.

|-
| 07:49
| ನಿಮಗೆ 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಎಣ್ಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

|-
| 07:53
| ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ :

ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

|-
| 07:56
| ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿ ಸೇರಿಸಿ

|-
| 08:01
| ಅವು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವವರೆಗೆ ಫ್ರೈ ಮಾಡಿ.

|-
| 08:03
| ಈಗ ಅಮರಂಥ್ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.

|-
| 08:07
| ಒಂದು ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ 5 ರಿಂದ 7 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 08:12
| ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅರಿಶಿನ ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು 1 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 08:16
| ಇದಕ್ಕೆ ತುರಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಸೇರಿಸಿ 5 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 08:21
| ಅಮರಂತ್ ಎಲೆಗಳ ಫ್ರೈ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

|-
| 08:25
| ½ ಸ್ಟಿರ್ ಫ್ರೈನ ಬೌಲ್ ಸುಮಾರು 209 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

|-
| 08:31
| ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಈ '' 'ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್' '' ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 08:38
| ನಾವು ಪಾಠದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ.

|-
| 08:41
| ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್ಟ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Protein-rich-vegetarian-recipes/Kannada

2020-08-27T11:00:32Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
| <center>Narration</center>

|-
| 00:00
| ಪ್ರೋಟೀನ್ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನದ ಕುರಿತಾದ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆಲ್ಲಾ ಸ್ವಾಗತ.

|-
| 00:05
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು :

|-
| 00:07
| ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು.

|-
| 00:09
| ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಕಲಿಯುವೆವು.

|-
| 00:13
| ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

|-
| 00:19
| ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಇದೆ.

|-
| 00:24
| ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

|-
| 00:30
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು ನಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.

|-
| 00:33
| ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.

|-
| 00:37
| ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು,

|-
| 00:39
| ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು,

|-
| 00:41
| ಕಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಉತ್ತಮ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.

|-
| 00:44
| ಈಗ, ಕೆಲವು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಭರಿತ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.

|-
| 00:49
| ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪಾಕವಿಧಾನ ಪನೀರ್ ಮಸಾಲ (cottage cheese curry)

|-
| 00:52
| ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿಮಗೆ :

|-
| 00:55
| 70 ಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ ½ ಕಪ್ ಪನೀರ್,

|-
| 00:58
| 70 ಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ ½ ಕಪ್ ಮೊಸರು,

|-
| 01:02
| 1 ಚಮಚ ಹುರಿದ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು,

|-
| 01:06
| ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ :

1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ

|-
| 01:11
| ½ ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ

|-
| 01:15
| ½ ಟೀಚಮಚ ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳ ಪುಡಿ

|-
| 01:19
| ½ ಟೀಚಮಚ ಗರಂ ಮಸಾಲ ಪುಡಿ

|-
| 01:22
| 1 ಟೀಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ

|-
| 01:25
| ರುಚಿಗೆ ಉಪ್ಪು ಕೂಡಾ ಬೇಕು.

|-
| 01:28
| ವಿಧಾನ:

ನಯವಾಗುವ ತನಕ ಒಂದು ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊಸರನ್ನು ಕಡೆಯಿರಿ.

|-
| 01:32
| ಮಸಾಲೆ, ಉಪ್ಪು, ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಂ ಹಿಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 01:38
| ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.

|-
| 01:40
| ಇದಕ್ಕೆ ಪನೀರ್ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.

|-
| 01:45
| ಬೌಲ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಮತ್ತು 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಬಿಡಿ.

|-
| 01:51
| ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ.

|-
| 01:54
| ಮೊಸರಿನ ಮಿಶ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಪನೀರ್ ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 01:58
| ಇದಕ್ಕೆ ½ ಗ್ಲಾಸ್ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 02:01
| ಮಿಶ್ರಣ ದಪ್ಪವಾಗುವವರೆಗೆ ಇದನ್ನು 2 ರಿಂದ 5 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 02:07
| ಪನೀರ್ ಮಸಾಲ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

|-
| 02:09
| ½ ಬೋಗುಣಿ ಪನೀರ್ ಮಸಾಲಾದಲ್ಲಿ 22 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಇದೆ.

|-
| 02:14
| ಮುಂದಿನ ಪಾಕವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಹಸಿರು ಕಡಲೆ ಕರಿ.

|-
| 02:18
| ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿಮಗೆ :

|-
| 02:21
| 100 ಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ 3/4 ಕಪ್ ಮೊಸರು

|-
| 02:25
| 30 ಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ 1/4 ಕಪ್ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಹಸಿರು ಕಡಲೆ

|-
| 02:30
| ¼ ಕಪ್ ತೊಳೆದು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು

|-
| 02:35
| 4 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು

|-
| 02:38
| ½ ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ

|-
| 02:41
| 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ.

|-
| 02:44
| ನಿಮಗೆ ಮತ್ತೆ :

½ ಟೀಚಮಚ ಸಾಸಿವೆ,

|-
| 02:49
| ½ ಟೀಚಮಚ ಜೀರಿಗೆ,

|-
| 02:52
| 1 ಹಸಿ ಮೆಣಸು,

|-
| 02:54
| 1 ಟೀಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ,

|-
| 02:56
| 4 ರಿಂದ 5 ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳು,

|-
| 02:59
| ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು ಕೂಡಾ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

|-
| 03:02
| ಈಗ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಲಿಯೋಣ.

|-
| 03:04
| ನಾವು ಮೊದಲು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ.

|-
| 03:07
| ಹಸಿರು ಕಡಲೆಯನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ.

|-
| 03:11
| ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅದನ್ನು ಸೋಸಿ ಮತ್ತು

|-
| 03:13
| ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮಸ್ಲಿನ್ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಿ.

|-
| 03:16
| ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ 1 ದಿನ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ.

|-
| 03:23
| ಮೊಳಕೆ ಮತ್ತು ಹಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಮಿಕ್ಸರ್ ಬಳಸಿ ಒರಟಾದ ಪೇಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ.

|-
| 03:28
| ಮಿಕ್ಸರ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀವು ಒರಳುಕಲ್ಲು ಬಳಸಬಹುದು.

|-
| 03:33
| ಈ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ.

|-
| 03:36
| ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪು, 2 ಟೀ ಚಮಚ ಗ್ರಾಂ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.

|-
| 03:43
| ಪೇಸ್ಟ್ ನ ಸಣ್ಣ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ

|-
| 03:45
| ಮತ್ತು ಹಬೆಯ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.

|-
| 03:48
| ಇವುಗಳನ್ನು 6 ರಿಂದ 8 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಟೀಮರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.

|-
| 03:53
| ಆವಿಯಾದ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಅನುಮತಿಸಿ.

|-
| 03:56
| ಮೊಸರು ಕರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು, ಮೊಸರನ್ನು ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಕರಡಿ.

|-
| 03:59
| 2 ಟೀ ಚಮಚ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆ ಸೇರಿಸಿ

|-
| 04:04
| ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.

|-
| 04:08
| 1 ಕಪ್ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರಿಸಿ.

|-
| 04:13
| ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಸಾಸಿವೆ ಮತ್ತು ಜೀರಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 04:18
| ಅವುಗಳು ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಸರು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 04:23
| ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 04:26
| ಮಿಶ್ರಣವು ದಪ್ಪವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ ನಡುವೆ ಕರಡುತ್ತಾ ಇರಿ.

|-
| 04:30
| ಮಿಶ್ರಣ ದಪ್ಪಗಾದ ನಂತರ ಆವಿಯಾದ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು 1 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 04:36
| ಹಸಿರು ಕಡಲೆ ಕರಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

|-
| 04:39
| ಈ ಕರಿ ಯ ಅರ್ಧ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 17 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಇದೆ

|-
| 04:44
| ಮೂರನೆಯ ಪಾಕವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಎಳ್ಳು ಮಿಶ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಸೋರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ಸೋಯಾ ದೋಸೆ.

|-
| 04:50
| ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ :

|-
| 04:53
| ಒಂದೂವರೆ ಚಮಚ ಸೋಯಾ ಬೀನ್,

|-
| 04:57
| 2 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಸೋರ್ಗಮ್,

|-
| 04:59
| 2 ಟೀ ಸ್ಪೂನ್ ಒಡೆದ ಕಪ್ಪು ಕಡಲೆ,

|-
| 05:02
| ಮತ್ತು 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಮೆಂತ್ಯ ಬೀಜಗಳು.

|-
| 05:06
| ನಿಮಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲು ಎಳ್ಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:

|-
| 05:09
| 2 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಹುರಿದ ಕಡಲೆ,

|-
| 05:12
| 2 ಟೀ ಸ್ಪೂನ್ ಒಡೆದ ಕಡಲೆ,

|-
| 05:15
| 2 ಟೀಚಮಚ ಎಳ್ಳು,

|-
| 05:18
| 2 ಒಣ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ,

|-
| 05:21
| 1 ಚಿಗುರು ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳು,

|-
| 05:23
| ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ಉಪ್ಪು ಬೇಕು.

|-
| 05:25
| ನಿಮಗೆ 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

|-
| 05:30
| ವಿಧಾನ :

ಸೋರ್ಗಮ್ ಅನ್ನು ತೊಳೆಯಿರಿ,

|-
| 05:32
| ಕಪ್ಪು ಕಡಲೆಯನ್ನು.

|-
| 05:34
| ಮತ್ತು ಸೋಯಾ ಬೀನ್ ಅನ್ನು ಒಡೆಯಿರಿ

ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು 8 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ.

|-
| 05:39
| ಮೆಂತ್ಯದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಅದೇ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ.

|-
| 05:43
| 8 ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಯವಾದ ಪೇಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ.

|-
| 05:47
| ಇದನ್ನು ಬಟ್ಟಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ.

|-
| 05:50
| 7 ರಿಂದ 8 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹುದುಗಿಸಲು ಈ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.

|-
| 05:57
| ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಒಂದು ಬಾಣಲೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಒಣ ಹುರಿದ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕರಿಬೇವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಗರಿಗರಿಯಾಗುವ ತನಕ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ.

|-
| 06:04
| ಅವುಗಳನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರಿಸಿ.

|-
| 06:06
| ಅದೇ ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಡೆದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ, ಕಪ್ಪು ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳನ್ನು ಹುರಿಯಿರಿ.

|-
| 06:12
| ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವವರೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹುರಿಯಿರಿ.

|-
| 06:17
| ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಇದನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರಿಸಿ.

|-
| 06:20
| ತಣ್ಣಗಾದ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪುಡಿಮಾಡಿ.

|-
| 06:23
| ನಾವು ಇದನ್ನು ನಂತರ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.

|-
| 06:25
| ಹಿಟ್ಟು ಹುದುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.

|-
| 06:30
| ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸುರಿದು ಸಮವಾಗಿ ಹರಡಿ.

|-
| 06:36
| ದೋಸೆ ಭಾಗಶಃ ಬೇಯಿಸಿದ ನಂತರ, 2 ಟೀ ಚಮಚ ತಯಾರಾದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 06:42
| ದೋಸೆ ಬೇಯುವವರೆಗೆ ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ.

|-
| 06:45
| ಸೋರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ಸೋಯಾ ದೋಸೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

|-
| 06:48
| 2 ದೋಸೆಗಳು ಸುಮಾರು 17 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ

|-
| 06:53
| ಮುಂದಿನ ಪಾಕವಿಧಾನ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಕಟ್ಲೆಟ್ ಆಗಿದೆ

|-
| 06:57
| ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ನಿಮಗೆ :

|-
| 07:00
| 50 ಗ್ರಾಂ ಕಡಲೆ ಕಾಯಿ ಮೊಗ್ಗುಗಳು,

|-
| 07:03
| 40 ಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ ಒಂದೂವರೆ ಚಮಚ ಮೊಸರು,

|-
| 07:08
| 1 ಸಣ್ಣಗೆ ತುರಿದ ಕ್ಯಾರೆಟ್,

|-
| 07:10
| ನುಣ್ಣಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ 1 ಸಣ್ಣ ಈರುಳ್ಳಿ,

|-
| 07:14
| 15 ಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ 1 ಚಮಚ ಹುರಿದ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು,

|-
| 07:18
| ಮತ್ತು 20 ಗ್ರಾಂ ಎಳ್ಳು.

|-
| 07:22
| ನಿಮಗೆ :

|-
| 07:24
| ½ ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ,

|-
| 07:27
| 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ,

|-
| 07:31
| 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಶುಂಠಿ-ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್,

|-
| 07:34
| 2 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ,

|-
| 07:37
| ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ಉಪ್ಪು ಕೂಡಾ ಬೇಕು.

|-
| 07:40
| ವಿಧಾನ :

3 ಸೀಟಿಗಳವರೆಗೆ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಮೊಳಕೆಯನ್ನು ಕುಕರ್ ನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ.

|-
| 07:45
| ಒತ್ತಡ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರಿಸಿ.

|-
| 07:49
| ತಣ್ಣಗಾದ ಕಡಲೆ ಕಾಯಿ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಸಿ.

|-
| 07:54
| ಇದಕ್ಕೆ ಈರುಳ್ಳಿ, ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಮತ್ತು ಹುರಿದ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.

|-
| 08:01
| ಈಗ, ಮಸಾಲೆ, ಉಪ್ಪು, ಶುಂಠಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೊಸರು ಸೇರಿಸಿ.

|-
| 08:07
| ಎಲ್ಲಾ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ 4 ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ.

|-
| 08:12
| ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಲೆಟ್ಗಳಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆ ಮಾಡಿ.

|-
| 08:14
| ಈ ಕಟ್ಲೆಟ್ಗಳನ್ನು ಎಳ್ಳಿನಬೀಜಗಳಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರಿಸಿ.

|-
| 08:19
| ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ.

|-
| 08:22
| ಎರಡೂ ಬದಿಗಳು ಚಿನ್ನದ ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವವರೆಗೆ ಕಟ್ಲೆಟ್ಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಫ್ರೈ ಮಾಡಿ.

|-
| 08:28
| ಕಡಲೆ ಕಾಯಿ ಕಟ್ಲೆಟ್ಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

|-
| 08:31
| 4 ಕಟ್ಲೆಟ್ಗಳಲ್ಲಿ 17 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಇರುತ್ತದೆ.

|-
| 08:35
| ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ಅಪೂರ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

|-
| 08:39
| ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು '' 'ಮೆಥಿಯೋನಿನ್' '' ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ

|-
| 08:42
| ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳು '' 'ಲೈಸಿನ್' '' ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ.

|-
| 08:45
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ವಿವಿಧ ಆಹಾರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

|-
| 08:51
| ಅವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು '' '' ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು '' ಕೊಡುತ್ತವೆ.
|-
| 08:57
| ಇದನ್ನು ಪ್ರೋಟೀನ್ನ ಪೂರಕ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

|-
| 09:02
| ನಾವು ಪಾಠದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ.

|-
| 09:04
| ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್ಟ.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/How-to-bathe-a-newborn/Kannada

2020-08-27T10:54:07Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| '''How to bathe a newborn''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ: ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಪಾಲಕರು ಶಿಶುವಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು,
|-
|00:15
| ಮಗುವಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಲ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮಾಡಿಸಬೇಕು,
ಸ್ಪಾಂಜ್ ಸ್ನಾನ,
|-
|00:20
| ನಿಯಮಿತ ಸ್ನಾನ,
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ನಾನ,
|-
|00:23
| ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿಸುವ ಸ್ನಾನ ಹಾಗೂ
'ಕ್ರೇಡಲ್ ಕ್ಯಾಪ್' (Cradle cap) ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|00:32
| ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ತಂದೆತಾಯಂದಿರು, ಶಿಶುವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದು ಎಂಬ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
|-
|00:37
| ಮಗುವಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು.
|-
|00:42
| ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು ಸಹ ಶಿಶುವಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
|-
| 00:46
| ಹೀಗಾಗಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
|00:54
| ಮಗುವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಮೊದಲು, ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಬೆರಳಿನ ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿರಬೇಕು ಮತ್ತು
|-
|01:02
| ಯಾವುದೇ ಉಂಗುರ, ಬಳೆ ಅಥವಾ ಕೈಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಧರಿಸಬಾರದು.
|-
|01:07
| ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಗಾಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 01:11
| ಮಗುವಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮಾಡಿಸಬೇಕು?
|-
|01:16
| ಹೆರಿಗೆಯಾದ 48 ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಸ್ಪಾಂಜ್-ಬಾಥ್ ಮಾಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.
|-
|01:22
| ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿ ಉದುರುವವರೆಗೆ, ಸ್ಪಾಂಜ್-ಬಾಥ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.
|-
|01:29
| ಬಳ್ಳಿಯು ಉದುರಿದ ನಂತರ, ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮಗುವಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.
|-
| 01:38
| ಒಂದುವೇಳೆ, ಕಡಿಮೆ ಜನನ ತೂಕದ ಮಗುವಿದ್ದರೆ, ಆ ಮಗುವಿನ ತೂಕ 2 ಕಿಲೋನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವವರೆಗೆ ಸ್ಪಾಂಜ್-ಬಾಥ್ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
|-
| 01:49
| ಸ್ಪಾಂಜ್-ಬಾಥ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೋಡೋಣ.
|-
|01:53
| ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಕೊಠಡಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|02:00
| ಸ್ಪಂಜು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಮೃದುವಾದ, ಶುಚಿಯಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಡಿ.
|-
| 02:07
| ಮಗುವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರಿಸಿ.
|-
|02:12
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನೆಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.
|-
|02:15
| ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತರದ ಜಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟೆ ಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಬೇಡಿ.
|-
| 02:19
| ಸ್ನಾನದ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನವು 37 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಾರದು.
|-
|02:26
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮೊಣಕೈ ಅಥವಾ ಮಣಿಕಟ್ಟನ್ನು ಬಳಸಿ ನೀರಿನ ಬಿಸಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
|-
| 02:32
| ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ, ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮೊದಲು ಸಾಬೂನು ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ.
|-
|02:37
| ಸಾಬೂನು ನೀರನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು, ಸೌಮ್ಯವಾದ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸಾಬೂನು ಅಥವಾ ಬೇಬಿ ಸೋಪ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ.
|-
|02:45
| ನಂತರ, ಸಾಬೂನನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ.
|-
| 02:50
| ಮೃದುವಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರನ್ನು ಹಿಂಡಿ ತೆಗೆದುಬಿಡಿ.
|-
|02:56
| ಈಗ ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಒಳಗಿನ ಮೂಲೆಯಿಂದ ಹೊರ ಅಂಚಿನವರೆಗೆ ಒರೆಸಿ.
|-
|03:02
| ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒರೆಸಲು ಅದೇ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿ.
|-
|03:06
| ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಇನ್ನೊಂದು ಮೃದುವಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ.
|-
| 03:12
| ಅಲ್ಲದೆ ಮಡಿಸಿರುವ ಭಾಗಗಳಾದ - ಕಂಕುಳ, ಕಿವಿಗಳ ಹಿಂದೆ, ಕತ್ತಿನ ಸುತ್ತ,
|-
|03:18
| ಕೈಬೆರಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಜನನಾಂಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮರೆಯಬೇಡಿ.
|-
| 03:25
| ನಾವು ಸ್ಪಾಂಜ್ ಸ್ನಾನ ಎಂದರೇನು ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ನಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯೋಣ.
|-
| 03:31
| ದಯವಿಟ್ಟು ನೆನಪಿಡಿ - ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿಯು ಬಿದ್ದುಹೋದ ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
|-
| 03:39
| ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲು ನೀವು ಬಾಥ್-ಟಬ್ ಅನ್ನು (ಸ್ನಾನದತೊಟ್ಟಿ) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ –
ಮೊದಲು, ಅದನ್ನು 2 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಸಾಬೂನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ.
|-
|03:48
| ಮೊದಲೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಸಾಬೂನು ನೀರನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸೌಮ್ಯವಾದ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸಾಬೂನು ಅಥವಾ ಬೇಬಿ ಸೋಪ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ.
|-
|03:58
| ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಟಬ್ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಡಿ.
|-
|04:03
|ನಂತರ, ನಿಮ್ಮ ಮೊಣಕೈಯಿಂದ ಎರಡೂ ಟಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯ ನೀರಿನ ಬಿಸಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ.
|-
|04:09
| ನೀರಿನ ಬಿಸಿಯು ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎನಿಸಿದಾಗ, ಸಾಬೂನು ನೀರಿರುವ ಟಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಿಸಿ. ತಲೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|04:22
| ಮಗು ಟಬ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಡಿ.
|-
| 04:27
| ಮೊದಲಿಗೆ, ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳಿಲ್ಲದ ಬೇಬಿ ಶಾಂಪೂ ಅಥವಾ ಸಾಬೂನು ಬಳಸಿ, ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ತೊಳೆಯಿರಿ.
|-
|04:35
| ನಂತರ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಮೆತ್ತಗೆ ಸಾಬೂನನ್ನು ತೊಳೆಯಿರಿ.
|-
|04:39
| ಆಮೇಲೆ, ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕೊಳೆಯಿರುವ ಜನನಾಂಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದೇಹದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ.
|-
|04:47
| ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದೇಹದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಮೆತ್ತಗೆ ತೊಳೆಯಿರಿ.
|-
| 04:53
| ಒಂದುವೇಳೆ, ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೆ - ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|05:06
| ನಂತರ, ಮಗುವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ.
|-
|05:09
| ಮಗುವಿನ ತಲೆಯು ತಾಯಿಯ ಅಥವಾ ಪೋಷಕಳ ಪಾದಗಳ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದು,
|-
|05:14
| ಮಗುವಿನ ಪಾದಗಳು ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ಇರಬೇಕು.
|-
|05:20
| ಮಗು ಈಗ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
|-
| 05:24
| ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ಶುಚಿಯಾದ ಟಾವೆಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಗುವನ್ನು ಒರೆಸಿ.
|-
|05:30
|ಈಮೊದಲೇ ವಿವರಿಸಿದ ದೇಹದ ಮಡಿಸಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒರೆಸಲು ನೆನಪಿಡಿ.
|-
| 05:35
| ಟಾಲ್ಕಮ್ ಪೌಡರ್ ಅಥವಾ ಬೇಬಿ ಪೌಡರ್ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಸಹ ತಪ್ಪಿಸಿ.
|-
|05:40
| ಇವುಗಳು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
|-
|05:45
| ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸುರ್ಮಾ ಅಥವಾ ಕಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಾಕಬೇಡಿ.
|-
|05:49
| ಸುರ್ಮಾ ಅಥವಾ ಕಾಡಿಗೆಯ ಬಳಕೆಯು, ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಸದ ವಿಷ (lead poisoning) ಮತ್ತು ಸೋಂಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
|-
| 05:56
| ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶಿಶುಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕು.
|-
| 06:04
| ಅಂತಹ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ - ಬಳ್ಳಿಯು ಉದುರುವ ಮೊದಲು, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ, ದೈನಂದಿನ ಸ್ಪಂಜು ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬಹುದು.
|-
|06:11
| ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಗುವನ್ನು ಒರೆಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕಳು ಮಗುವಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.
|-
|06:20
|ಇದು ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 06:25
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಶಾಂಪೂ ಅನ್ನು ವಾರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು.
|-
|06:30
| ಪ್ರತಿದಿನ ಶಾಂಪೂ ಬಳಸಬೇಡಿ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನೆತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶುಷ್ಕತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 06:35
| ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಗಡುಸಾಗಿರುವ ತೇಪೆಗಳು (ಕ್ರಸ್ಟಿ ಪ್ಯಾಚ್) ಅಥವಾ ಪೊರೆಗಳು (scales) ಕೂಡ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಇದನ್ನು 'ಕ್ರೇಡಲ್ ಕ್ಯಾಪ್' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
|-
|06:45
| ಈ ತೇಪೆ ಅಥವಾ ಪೊರೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಂಪಾಗಿರಬಹುದು.
|-
| 06:50
| ಗಮನಿಸಿ, 'ಕ್ರೇಡಲ್ ಕ್ಯಾಪ್' ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
|-
|06:54
|ಅದು ತಂತಾನೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
|-
|06:59
| ಬೇಬಿ ಆಯಿಲ್ (baby oil), ಪೊರೆಗಳನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 07:04
| ಪೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿ.
|-
|07:09
| ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಎಣ್ಣೆಯು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದು.
|-
| 07:12
| ನಂತರ, ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸೌಮ್ಯವಾದ ಬೇಬಿ ಶಾಂಪೂಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಗುವಿನ ಕೂದಲನ್ನು ತೊಳೆಯಿರಿ.
|-
|07:20
| ಆಮೇಲೆ, ಹೆಚ್ಚು ಪೊರೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ತಳ್ಳಿಬಿಡಿ.
|-
|07:27
| ಈ ಪೊರೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಬೇಡಿ. ಇದರಿಂದ ನೆತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯ (sore) ಹಾಗೂ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೋಂಕು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
|-
| 07:33
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 07:36
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Basics-of-newborn-care/Kannada

2020-08-27T10:42:02Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| '''Basics of newborn care''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:05
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ನಾವು - ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು,
|-
| 00:11
| ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿಯ ಆರೈಕೆ,
ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಅಹಾರ ಮತ್ತು ತೇಗುವುದು (burping),
|-
| 00:15
| ಡಯಾಪರ್ ಹಾಕುವುದು ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ಗಾದರಿ/ದದ್ದು (diaper rash) ಮತ್ತು
|-
| 00:19
| ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಮಲಗುವ ರೀತಿ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 00:23
| ಒಂದು ಶಿಶು ಜನಿಸಿದಾಗ, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
|-
| 00:34
| ಆದ್ದರಿಂದ ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಾಗ, ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ.
|-
| 00:40
| ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೋಂಕು ತಗಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 00:48
| ಮಗುವನ್ನು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಅಥವಾ ಹಿಡಿಯುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
|-
| 00:57
| ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮೊದಲು, ನಿಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದು, ಶುಚಿಯಾದ ಒಣ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 01:07
| ಈಗ, ಮಗುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದು ನೋಡೋಣ.
|-
| 01:11
| ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಹಾಗೂ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 01:19
| ಕೆಳಗೆ ಮಲಗಿಸುವಾಗ, ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಅವಳ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|01:26
| ಮಲಗಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಲು, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ:
|-
| 01:31
| ಮಗುವಿನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಕಚಗುಳಿ ಇಡಿ ಅಥವಾ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಅಥವಾ ಮಗುವಿನ ಕಿವಿಯನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ.
|-
|01:42
| ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನಪಿಡಿ, ನವಜಾತ ಶಿಶು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 01:46
| ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು -
ನವಜಾತ ಶಿಶು ಒರಟು ಆಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ.
|-
| 01:55
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗುವನ್ನು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಜಿಗಿಸಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಬೇಡಿ.
|-
| 02:01
| ಆಟದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತಾಶೆಯಿಂದ ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅಲುಗಾಡಿಸಬೇಡಿ.
|-
| 02:05
| ಮಗುವಿನ ಕತ್ತಿನ ಹಠಾತ್ ಎಳೆತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಗುವಿಗೆ ಒಳಗಿನ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
|-
| 02:14
| ಈಗ ನಾವು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿಯ ಆರೈಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 02:18
| ಮಗು ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿಯು ಮಗುವಿನ ಜೀವಸೆಲೆ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಗು ಜನಿಸಿದ ನಂತರ ಇದರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
|-
| 02:30
| ಹುಟ್ಟಿದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ, ಬಳ್ಳಿಯು ಮಿಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 02:37
| ಮಗು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಬಳ್ಳಿಯು ಒಣಗಿ ಸುಕ್ಕಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 02:45
| ಸುಮಾರು ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಿಯು ತಾನಾಗಿಯೇ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
|-
| 02:50
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಮಗುವಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿಯ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.
|-
| 02:57
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 03:02
| ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಮಗುವಿನ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಶುಷ್ಕವಾಗಿಟ್ಟು, ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.
|-
| 03:09
| ಬಳ್ಳಿಯು ಉದುರುವವರೆಗೆ ಸ್ಪಾಂಜ್ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
|-
| 03:14
| ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಮಗುವಿನ ನ್ಯಾಪಿಯ ಹೊರಗೆ ಇಡಬೇಕು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಪಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಂಚಿನವರೆಗೆ ಮಡಚಬಹುದು.
|-
|03:24
| ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿಯ ತುದಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ,
|-
| 03:32
| ಕೀವು, ಹೊಕ್ಕುಳ ಸುತ್ತಲೂ ಊತ ಅಥವಾ ಕೆಂಪಾಗಿರುವುದು,
|-
| 03:36
| ಹೊಕ್ಕುಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ನೋವಾಗುತ್ತಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳು,
|-
| 03:41
| ಹಾಗೂ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಿಯು ಉದುರಿಹೋಗದಿದ್ದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಮಗುವಿನ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
|-
| 03:46
| ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಟಂಪ್ ಉದುರುವ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಯು ಉದುರಿದ ನಂತರ, ಸ್ವಲ್ಪ ರಕ್ತ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:01
| ನೆನಪಿಡಿ, ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಎಳೆಯಬೇಡಿ.
|-
| 04:04
| ಬಳ್ಳಿಯು ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಮಗುವಿನ ಹೊಕ್ಕುಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರೀಮ್ ಅಥವಾ
|-
| 04:08
| ಪೌಡರ್ ಅನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಡಿ. ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಅನ್ನು ಹಾಕಬೇಡಿ.
|-
| 04:13
| ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗೆ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಹಾಗೂ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೊಡುವುದು ಎಂದು ನೋಡೋಣ.
|-
| 04:20
| ಹೆರಿಗೆಯಾದ 1 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗೆ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:25
| ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊದಲ 6 ತಿಂಗಳು, ಸ್ತನ್ಯಪಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
|-
| 04:30
| ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಹಸಿವಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು.
|-
| 04:40
| ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇತರ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 04:46
| ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಶಿಶುವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ- ಅಕಾಲಿಕ ಶಿಶುಗಳನ್ನು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
|04:57
| ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಥವಾ ಅಕಾಲಿಕ ಮಗು, ಒಂದುವೇಳೆ ಸ್ತನ್ಯಪಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರದಿದ್ದರೆ ಆಗ ತಾಯಿಯು ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
|-
| 05:09
| ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವಾಗ, ಶಿಶು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ನುಂಗುವುದರಿಂದ ಶಿಶುವಿಗೆ ಚಡಪಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 05:15
| ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಪ್ರತಿಸಲ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ತೇಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ.
|-
| 05:20
| ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|05:25
| ನಂತರ ಡಯಾಪರ್ ಹಾಕುವುದು:
ಪ್ರತಿಸಲ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯ ನ್ಯಾಪಿ ಒದ್ದೆಯಾಗಿದ್ದರೆ -
ಮಗುವನ್ನು ಅವಳ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಸಿ ಮತ್ತು ಕೊಳಕು ನ್ಯಾಪಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯಿರಿ.
|-
| 05:37
| ಮಗುವಿನ ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಒರೆಸಲು, ನೀರು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ.
|-
| 05:44
| ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಬೂನನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಡಿ.
ಹೆಣ್ಣುಮಗುವಿದ್ದರೆ, ಒರೆಸುವಾಗ ಮೂತ್ರನಾಳದ ಸೋಂಕನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಒರೆಸಿ.
|-
| 05:55
| ನ್ಯಾಪಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ, ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರು ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 06:03
| ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಗು ಡಯಾಪರ್ ರಾಶ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರಬಹುದು.
|-
| 06:08
| ಡಯಾಪರ್ ರಾಶ್ (diaper rash) ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ದದ್ದು ಕೆಂಪಗೆ ಊದಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ನಾನದಿಂದ,
|-
| 06:18
| ಸ್ವಲ್ಪ ಡಯಾಪರ್ ಕ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಮಯ ಯಾವುದೇ ಡಯಾಪರ್ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಪಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:25
| ಮಗುವಿನ ಚರ್ಮವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ದದ್ದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒದ್ದೆಯಾದ ನ್ಯಾಪಿಯಿಂದ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 06:33
|ಡಯಾಪರ್ ರಾಶ್ ಅನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು -
ಮಗುವಿನ ನ್ಯಾಪಿಯನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ, ಬದಲಾಯಿಸಿ.
|-
| 06:41
|ಮೃದುವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ.
ಟಿಶ್ಯೂ ಪೇಪರ್ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|06:50
| ಡಯಾಪರ್ ರಾಶ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ಕ್ರೀಮ್ ಅನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ದಪ್ಪಗೆ ಹಚ್ಚಿ.
|-
| 06:55
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ತೇವಾಂಶವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ 'ಝಿಂಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್' ಇರುವ ಕ್ರೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|07:03
| ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳಿಲ್ಲದ ಸಾಬೂನನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಗುವಿನ ನ್ಯಾಪಿಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿರಿ.
|-
| 07:08
| ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮಯ ಮಗುವಿಗೆ ಡಯಾಪರ್ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಪಿ ಹಾಕಬೇಡಿ. ಇದು ಚರ್ಮವನ್ನು ಶುಷ್ಕವಾಗಿರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
|-
|07:18
| ಒಂದುವೇಳೆ, ಡಯಾಪರ್ ರಾಶ್ 3 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
|-
| 07:27
| ಇದು ಫಂಗಲ್ ಇನ್ಫೆಕ್ಶನ್ ನಿಂದ (ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸೋಂಕು) ಆಗಿರಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯರ ಔಷಧಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
| 07:33
| ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ಮಲಗುವ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 07:38
| ಶಿಶುಗಳು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 14 ರಿಂದ 16 ಗಂಟೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮಲಗುತ್ತವೆ.
|-
| 07:43
| ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2 ರಿಂದ 4 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮಲಗುತ್ತವೆ.
|-
|07:48
| ಅನೇಕ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 07:52
| ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.
|-
| 07:58
| ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಚೋದಕಗಳನ್ನು ಇಡುವುದರಿಂದ, ಶಿಶುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೈಟ್-ಲ್ಯಾಂಪ್ ಬಳಸಿ ಮಂದ ಬೆಳಕನ್ನು ಇರಿಸಿ. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಮಾತನಾಡುವ ಮತ್ತು ಆಡುವ ಮೂಲಕ ಶಿಶುವನ್ನು ಎಚ್ಚರವಾಗಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
|-
| 08:17
| ಮಗು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವಳ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ.
|-
| 08:24
| ಇದು '''sudden infant death syndrome''' ನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 08:30
| ಇತರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಲಗುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ, ಮಗುವಿನ ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ಕಂಬಳಿ, ಕೌದಿ/ರಜಾಯಿ, ಕುರಿ ಚರ್ಮ, ಆಟಿಕೆಗಳು (stuffed toys) ಮತ್ತು ದಿಂಬು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
|-
| 08:44
| ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಗುವಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಬಹುದು.
|-
| 08:47
| ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮರೆಯದಿರಿ - ಮೊದಲು ಬಲಗಡೆ, ನಂತರ ಎಡಗಡೆ .. ಹೀಗೆ.
|-
| 08:58
| ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ತಲೆಯು ಚಪ್ಪಟೆ ಆಗುವುದನ್ನು ಇದು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
|-
| 09:04
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 09:08
|ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Nipple-conditions/Kannada

2020-08-27T10:37:36Z

Debosmita:

{|border=1
| <center> '''Time'''</center>
| <center> '''Narration'''</center>

|-
| 00:01
| '''Nipple conditions in lactating mothers''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ನಾವು - ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು
|-
| 00:11
| ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಅಥವಾ ಒಳಮುಖವಾಗಿರುವ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
| 00:15
| ಮೊದಲನೆಯ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿ - ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು.
|-
| 00:20
| ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟು, ರಕ್ತ ಜಿನುಗಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 00:26
| ಇದು ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಶುಷ್ಕತೆ ಮತ್ತು ಕೆರೆತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 00:30
| ಈಗ, ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸೋಣ. ಅವುಗಳು ಹೀಗಿವೆ -
|-
| 00:36
| ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವುದು,
|-
| 00:38
| ಫಂಗಲ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಸೋಂಕು,
|-
| 00:41
| ಪ್ರತಿಸಲ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ನಂತರ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು
|-
| 00:45
| ಅಂಟಿಕೊಂಡ ನಾಲಿಗೆ (tongue tie) ಇರುವ ಮಗು.
|-
| 00:47
| ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಆರಂಭಿಸೋಣ.
|-
| 00:50
| ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್, ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಉಂಟಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
|-
| 00:56
| ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಉಜ್ಜುತ್ತದೆ.
|-
| 01:03
| ಮಗು ಈ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಯ ನಡುವೆ ಹಿಸುಕುತ್ತದೆ.
|-
| 01:08
| ಈ ಹಿಸುಕುವಿಕೆಯಿಂದ, ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು, ಹುಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 01:17
| ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಇರದಿದ್ದಾಗ, ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 01:20
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್, ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ, ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 01:29
| ಗಮನಿಸಿ- ನಾವು ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ತಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ, ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 01:37
| ನೆನಪಿಡಿ, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ನೋಯುತ್ತವೆ.
|-
| 01:43
| ತಾಯಿಯು ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದರೆ, ನೋವಾಗುವುದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 01:51
| ಮುಂದಿನದು ಫಂಗಲ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಸೋಂಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಿದೆ.
|-
| 01:56
| ತಾಯಿಗೆ ಒಂದುವೇಳೆ ಫಂಗಲ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಸೋಂಕು ತಗಲಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
|-
| 02:03
| ಕೆಲವು ತಾಯಂದಿರು ಪ್ರತಿಸಲ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
|-
| 02:09
| ಇದು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಶುಷ್ಕತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 02:13
| ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.
|-
| 02:16
| ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬಹುದು.
|-
| 02:21
| ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಮ್ಮೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟರೆ, ತಾಯಿಯು ಪ್ರತಿಸಲ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು.
|-
| 02:28
| ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಹೈಂಡ್-ಮಿಲ್ಕ್ ಅನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು.
|-
| 02:32
| ಹೈಂಡ್-ಮಿಲ್ಕ್, ಸೋಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ ಅದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
|-
| 02:39
| ಹೀಗೆ, ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಜೀವಾಣುಗಳು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಬಿರುಕಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ.
|-
| 02:46
| ಮುಂದಿನದು, ಅಂಟಿಕೊಂಡ ನಾಲಿಗೆಯಿರುವ (tongue tie) ಮಗು ಆಗಿದೆ.
|-
| 02:50
| “ಟಂಗ್ ಟೈ”- ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯು ಬಾಯಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 02:58
| ಇದು ಅತಿ ವಿರಳವಾದ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿ ಆಗಿದೆ.
|-
| 03:01
| “ಟಂಗ್ ಟೈ” ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
|-
| 03:06
| ಒಂದುವೇಳೆ ಮಗು “ಟಂಗ್ ಟೈ” ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಕೇವಲ ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
| 03:16
| ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
|-
| 03:22
| ಈಗ, ನಾವು ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 03:27
| ತಾಯಿಯು ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತಳು ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆ ಹಾಗೂ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
|-
| 03:37
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಲು ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.
|-
| 03:42
| ಇದು ಸ್ತನವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಗು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
|-
| 03:47
| ಇವುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ಸೋಂಕಿನ, 'ನಿಪ್ಪಲ್ ಫಿಶರ್' ಮತ್ತು 'ಮೆಸ್ಟೈಟಿಸ್' ಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 03:55
| ನಂತರ, ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾಯಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
| 04:01
| ನೆನಪಿಡಿ, ಹಾಲುಣಿಸುವ ಆವರ್ತನವು ಎದೆಹಾಲಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
|-
| 04:09
| ಆದ್ದರಿಂದ, ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಾರದು.
|-
| 04:13
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ- ಅವಳು ಕಡಿಮೆ ನೋವಾಗುವ ಬದಿಯಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:20
| ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಇನ್ನೂ ನೋವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಗ ಅವಳು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಒಂದು ಚಮಚ ಅಥವಾ ಲೋಟದಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:32
| ಅಲ್ಲದೇ, ಮೊದಲೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಪ್ರತಿಸಲ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ನಂತರ ಕೆಲವು ಹನಿಗಳಷ್ಟು ಹೈಂಡ್-ಮಿಲ್ಕ್ ಅನ್ನು ಬಾಧಿತ ಜಾಗದ ಮೇಲೆ ಲೇಪಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:42
| ನೆನಪಿಡಿ, ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಹ
|-
| 04:49
| ಸಾಬೂನು, ಎಣ್ಣೆ, ಲೋಶನ್, ಮುಲಾಮುಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿ.
|-
| 04:54
| ಅವುಗಳು ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
|-
| 04:57
| ತಾಯಿಯು ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕೆಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 05:03
| ತೀವ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
|-
| 05:09
| ಹುಣ್ಣಾದ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಮಗುವಿನ ಜನನದ ನಂತರ ತಾಯಿಯು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
|-
| 05:15
| ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಮಗು ಆಳವಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 05:22
| ನಂತರ ನಾವು, ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಅಥವಾ ಒಳಮುಖವಾಗಿರುವ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ.
|-
| 05:28
| ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು, ಅರಿಯೋಲಾದ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಚಾಚಿರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 05:33
| ಆದರೆ, ಇನ್ವರ್ಟೆಡ್ (inverted) ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳಮುಖವಾಗಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 05:38
| ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಅಥವಾ ಒಳಮುಖವಾಗಿರುವ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸಲು ತೊಂದರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ತಾಯಿಯು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 05:48
|ಏಕೆಂದರೆ, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಮಗು ಅರಿಯೋಲಾ ಗೆ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ.
|-
| 05:56
| ಗಮನಿಸಿ- ತಾಯಿಗೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಅಥವಾ ಒಳಮುಖವಾಗಿರುವ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳಿದ್ದರೆ, ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಒಂದು ವಾರ ಅವಳಿಗೆ ಸಹಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
| 06:03
| ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯು ತಾಯಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
| 06:08
| ಇದು ಅವಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
|-
| 06:11
| ನೆನಪಿಡಿ, ಒಂದುವೇಳೆ ತಾಯಿಯು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಅಥವಾ ಒಳಮುಖವಾಗಿರುವ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಆಗ
|-
| 06:22
| “ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್, ಫುಟ್-ಬಾಲ್ ಹೋಲ್ಡ್” ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಒರಗಿಕೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿ ಇವುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿಡಿತಗಳಾಗಿವೆ.
|-
| 06:26
| ಹಿಂದಿನ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ, ಯಾವುದೇ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ,
|-
| 06:37
| ತಾಯಿಯು ಸ್ತನವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 06:42
| ತಪ್ಪಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್, ನಿಪ್ಪಲ್ ಹುಣ್ಣುಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಡಿ.
|-
| 06:47
| ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ – ಹಾಲು ಕುಡಿಸಲು ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಪ್ಪಲ್ ಶೀಲ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.
|-
| 06:52
| ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಅಥವಾ ಒಳಮುಖವಾಗಿರುವ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳಿರುವ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಹಾಲುಕುಡಿಯಲು ಮಗುವಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 07:00
| ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 07:04
| ಇದು ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ 'ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್' ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎದೆಹಾಲು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.
|-
| 07:12
| ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ - ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 07:20
| ಇದರೊಂದಿಗೆ, ನಾವು '''Nipple conditions in lactating mothers''' ಎಂಬ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 07:26
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಗ್ಲೋರಿಯಾ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Breast-conditions/Kannada

2020-08-27T10:28:32Z

Debosmita:

{|border=1
| <center> '''Time''' </center>
| <center> '''Narration''' </center>

|-
| 00:00
| '''Breast conditions in lactating mothers''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು, ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ (Breast engorgement) ಮತ್ತು ಮೊಲೆಯುರಿತ (Mastitis) ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
|00:13
| “ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್” ನೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸೋಣ.
|-
| 00:17
| 'ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್'- ಇದು ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 3 ರಿಂದ 5 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
|-
| 00:23
| ಇದು ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|00:28
|ತಾಯಿಯು “ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್” ಅನ್ನು ಸ್ತನ ತುಂಬುವಿಕೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು.
|-
| 00:33
| ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಈಗ ನಾವು ಸ್ತನದ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳ ತುಂಬುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 00:40
| ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ, ಸ್ತನವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ, ಊದಿಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಹಾಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
|-
| 00:46
| ಇದು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊರಮೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗಿರುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 00:52
| 24 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತಾಯಿಯು ಜ್ವರದಿಂದ ಬಳಲಬಹುದು. ಮತ್ತು, ಮಗುವಿಗೆ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|01:01
| ಆದರೆ ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಗಳು ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 01:04
| ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅವು ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 01:10
| ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಗಳು ನೋಯುವದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳು ತುಂಬಿರುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ವರವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 01:17
| ಈಗ, ನಾವು ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ, ಸ್ತನದ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 01:23
| ಸ್ತನದ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ -
|-
| 01:27
| ಹೆರಿಗೆಯಾದ ಕೂಡಲೇ ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಿರದಿದ್ದರೆ,
|-
| 01:32
| ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾಲುಣಿಸದಿದ್ದರೆ,
|-
| 01:36
| ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಮಗು ಸರಿಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಆಗಿರದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು
|-
| 01:42
| ತಾಯಿಯು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹಾಲುಣಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
|-
| 01:47
| ಈಗ, ನಾವು ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಹೇಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 01:51
| ಮೊದಲು, ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿ.
|-
| 01:56
| ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ತಾಯಿಯ ಹತ್ತಿರ ತನ್ನಿ. ಇದರಿಂದ ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು, ಮೂಸಿನೋಡಬಹುದು ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು.
|-
| 02:03
| ಮಗು ತುಂಬಾ ಗದ್ದಲ ಮಾಡಿದರೆ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿನ ಟಾವೆಲ್ ಅನ್ನು ಮೂಸಿನೋಡಬಹುದು.
|-
| 02:08
| ಆನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.
|-
| 02:12
| ಆಮೇಲೆ, 5 ರಿಂದ 10 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಒದ್ದೆ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಅಥವಾ
|-
| 02:18
| ತಾಯಿಯು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನ ಶವರ್ ಸಹ ಮಾಡಬಹುದು.
|-
| 02:21
| ಇದು ಎದೆಹಾಲು ಹೊರಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
|-
| 02:24
| ಅದರ ನಂತರ, ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನು ತಾಯಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಹೇಳಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವು ಲೆಟ್-ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ
|-
| 02:33
| ಮತ್ತು, ಹಾಲು ಹೊರಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 02:36
| ಈಗ, ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯನು, ತಾಯಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
| 02:43
| ಇದು ಎದೆಹಾಲು ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
|-
| 02:46
| ಏಕೆಂದರೆ, ಬೆನ್ನಿನ ಮೆಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಎದೆಗೆ ಒಂದೇ ನರಗಳು ಹೋಗುತ್ತವೆ.
|-
| 02:52
| ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಮೆತ್ತಗೆ ಮಾಲೀಸು ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
|-
| 02:57
| ಮಾಲೀಸು ಮಾಡಿದಾಗ ಅವಳಿಗೆ ಆರಾಮವೆನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಲೆಟ್-ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
|-
| 03:03
| ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳು, ಆಕ್ಸೀಟೋಸಿನ್ ಅನ್ನು (Oxytocin) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
| 03:07
| ಇದನ್ನು “ಆಕ್ಸೀಟೋಸಿನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್” ಅಥವಾ “ಲೆಟ್-ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 03:12
| “ಆಕ್ಸೀಟೋಸಿನ್” ಇದು, ಎದೆಹಾಲು ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಹಾರ್ಮೋನ್ ಆಗಿದೆ.
|-
| 03:17
| ಆಮೇಲೆ ತಾಯಿಯು, ಅರಿಯೋಲಾ ವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಸಲು, ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
| 03:23
| ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡಲು ಅದು ಮಗುವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 03:27
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಾಗ, ತಾಯಿಯು ಅರಿಯೋಲಾದ ಸುತ್ತಲೂ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.
|-
| 03:33
| ಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದ ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಅರಿಯೋಲಾವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು. ಕಾರಣ, ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 03:43
| ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
|-
| 03:46
| ಎರಡು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಗಳ ನಡುವೆ, ತಾಯಿಯು 5 ರಿಂದ 10 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ತಣ್ಣಗಿರುವ ಹಸಿಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ತನಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 03:54
| ಅಥವಾ, ತಾಯಿಯು ತಣ್ಣಗಿನ ಕ್ಯಾಬೇಜ್ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ತನಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
|-
| 03:58
| ಅವಳು ಈ ಕ್ಯಾಬೇಜ್ ಎಲೆಗಳನ್ನು ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡಬಹುದು.
|-
| 04:04
| ಸ್ತನದ ಮೃದುತ್ವ (tenderness) ಹಾಗೂ ಎಡಿಮಾ ಗಳನ್ನು (edema) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 04:09
| ಆಮೇಲೆ ತಾಯಿಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:13
| ಈಗ, ಸ್ತನದ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆಯಬಹುದೆಂದು ನಾವು ತಿಳಿಯೋಣ.
|-
| 04:17
| ಮೊದಲು, ಮಗುವಿನ ಹಸಿವಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ - ಮೈಮುರಿಯುವಿಕೆ.
|-
| 04:25
| ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ರೂಟಿಂಗ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್,
|-
| 04:28
| ರೂಟಿಂಗ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಮಗು ಅದರ ಗಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನೆಡೆಗೆ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊರಳಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 04:36
| ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಚೀಪುವುದು,
|-
| 04:39
| ತಡಮಾಡಿದರೆ ಮಗು ಅಳಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 04:43
| ಮಗು ಹಸಿದಿರುವ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಹಾಲುಣಿಸಿ, ಅಳುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಡಿ.
|-
| 04:50
| ಮಗು ಸರಿಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 04:55
| ನೆನಪಿಡಿ, ಒಂದು ಸ್ತನವು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಖಾಲಿ ಆದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ.
|-
| 05:02
| ನಂತರ, ಮೊಲೆಯುರಿತ (Mastitis) ಎಂಬ ಸ್ತನದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
| 05:08
| ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ತನದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಕೆಂಪಾಗಿ, ಬಾತುಕೊಂಡು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 05:14
| ತಾಯಿಯು ತೀವ್ರ ನೋವು, ಜ್ವರ ಹಾಗೂ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾಳೆ.
|-
| 05:18
| ಅನೇಕ ತಾಯಂದಿರು ಮೊದಲ 6 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಲೆಯುರಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
|-
| 05:22
| ಆದರೆ, ಇದು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
|-
| 05:27
| ಕೆಲವು ಸಲ ಇದನ್ನು “ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್” ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
|-
| 05:31
| ಆದಾಗ್ಯೂ, “ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್” ಇಡೀ ಸ್ತನವನ್ನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸಬಹುದು.
|-
| 05:37
| ಆದರೆ, ಮೊಲೆಯುರಿತವು ಸ್ತನದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಸ್ತನವನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 05:44
| “ಎಂಗಾರ್ಜ್” ಆದ ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಮೊಲೆಯುರಿತವು ಆಗಬಹುದು ಅಥವಾ ತಡೆಹಿಡಿದ ನಾಳಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
|-
| 05:51
| ಈಗ, ತಡೆಹಿಡಿದ ನಾಳಕ್ಕೆ (blocked duct) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೇಗೆ ಮೊಲೆಯುರಿತವಾಗಿ (ಮ್ಯಸ್ಟೈಟಿಸ್) ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ.
|-
| 05:59
| ತಡೆಹಿಡಿದ ನಾಳ (Blocked duct) - ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ತನದ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುವದಿಲ್ಲ.
|-
| 06:04
| ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ನಾಳವು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಾಲಿನಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ತನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
| 06:11
| ಇದು ಗಡ್ಡೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಡ್ಡೆಯು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕವೇಳೆ ಅದರ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಮವು ಕೆಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 06:20
| ತಡೆಹಿಡಿದ ನಾಳ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್, ಮಿಲ್ಕ್ ಸ್ಟಾಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
| 06:24
| ಸ್ತನದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ತಡೆಹಿಡಿದ ನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಉಳಿದಾಗ, ಇದನ್ನು 'ಸ್ಟಾಸಿಸ್' (stasis) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:32
| ಈ 'ಸ್ಟಾಸಿಸ್' ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕದಿದ್ದರೆ, ಇದು ಸ್ತನ ಅಂಗಾಂಶದ ಉರಿಯೂತಕ್ಕೆ (inflammation) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸೋಂಕುರಹಿತ ಮ್ಯಸ್ಟೈಟಿಸ್ (non-infective mastitis) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:42
| ಆದರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತನವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸೋಂಕಿನ ಮೊಲೆಯುರಿತ (infective mastitis) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:51
| ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ - ಒಂದುವೇಳೆ ಬಿರುಕು, ಸ್ತನದ ಮೇಲಿದ್ದು ಮೊಲೆಯುರಿತಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ತಡವಾದರೆ,
|-
| 06:56
| ಆಗ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿರುಕಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|07:06
| ಸ್ತನದ ಹುಣ್ಣು, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡದ ಮ್ಯಸ್ಟೈಟಿಸ್ ನ ಮುಂದುವರೆದ ಸ್ಥಿತಿ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
|-
| 07:11
| ಈಗ, ಮೊಲೆಯುರಿತದ (ಮ್ಯಸ್ಟೈಟಿಸ್) ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 07:15
| ಮೊಲೆಯುರಿತದ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವು ವಿರಳವಾದ ಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆ ಆಗಿದೆ.
|-
| 07:21
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಿಯು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವುದು ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ಸವಾಲು ಆಗುತ್ತದೆ.
|-
| 07:27
| ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಮಗುವಿನ ಅನಾರೋಗ್ಯವು, ವಿರಳವಾದ ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
|-
| 07:33
| ಎರಡನೆಯದು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವುದು ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, ಮಗು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ತನವನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 07:40
| ಮೂರನೆಯದು ಹಾಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಪೂರೈಕೆ ಆಗಿದೆ.
|-
| 07:43
| ನಾಲ್ಕನೇಯದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸ್ತನ್ಯಪಾನವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದು ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, ಮಗು ಎದೆಹಾಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸಹ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.
|-
| 07:50
| ಐದನೇಯದು, ಬಿಗಿಯಾದ ಬಟ್ಟೆ ಆಗಿದೆ - ತಾಯಿಯು ಬಿಗಿಯಾದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯಾದ ಬ್ರಾ ಅನ್ನು ಧರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು.
|-
| 08:03
| ಆರನೆಯದು ತಾಯಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒತ್ತಡ - ತಾಯಿಯು ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಲೆಟ್-ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
|-
| 08:12
| ಏಳನೆಯದು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಬಿರುಕು- ಇದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸ್ತನ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊಲೆಯುರಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
|-
| 08:22
| ಮೊಲೆಯುರಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನಾವು ನೋಡೋಣ.
|-
| 08:26
| ಮೊದಲು ಕಾರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ.
|-
| 08:31
| ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಕಾಂಪ್ರೆಸ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
|-
| 08:35
| ಅಥವಾ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನ ಶವರ್ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
| 08:37
| ಅವಳು ಮೊದಲು ಬಾಧಿತ ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
|-
| 08:42
| ಇದರಿಂದ ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅಥವಾ ಲೆಟ್-ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವಾದರೆ, ಆಗ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು.
|-
|08:50
| ನೆನಪಿಡಿ, ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಹಾಲುಣಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 08:55
| ತೆರೆದ ಗಾಯವು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಅರಿಯೋಲಾದ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ತಾಯಿಯು ಬಾಧಿತ ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸಬಹುದು.
|-
|09:04
| ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ಮೊಲೆಯುರಿತ ಇರುವ ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೆಲ್ಲ
|-
| 09:09
| ಮಗುವಿಗೆ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಸೋಂಕಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು.
|-
| 09:17
| ಏಕೆಂದರೆ ಬಾಧಿತ ಸ್ತನದಿಂದ ಬರುವ ಎದೆ ಹಾಲು, ಹಲವು ಹಾನಿಕಾರಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 09:24
| ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಮಾಲೀಸು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.
|-
| 09:28
| ಅದು ಬಾಧಿತ ಜಾಗದಿಂದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಯವಾದ ಮಾಲೀಸು ಆಗಿರಬೇಕು.
|-
| 09:34
| ಮತ್ತು, ತಾಯಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 09:37
| ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
|-
| 09:40
| '''Breast abscess''' ಅನ್ನು (ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಆಬ್ಸೆಸ್- ಸ್ತನದ ಹುಣ್ಣು) ಬರಿದು ಮಾಡಲು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮತ್ತು 'ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್' ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 09:47
| ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ದೇಹದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
| 09:55
| ಹಿತವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಲೆಟ್-ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 10:04
| ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ- ಮೊಲೆಯುರಿತವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 10:09
| ಅದು ಬ್ಲಾಕ್ ಆದ ನಾಳವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
| 10:14
| ಸ್ತನದ ಈ ಎಲ್ಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು, ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 10:25
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು, ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರ ಸ್ತನಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 10:31
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಗ್ಲೋರಿಯಾ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Feeding-expressed-breastmilk-to-babies/Kannada

2020-08-27T10:21:01Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| '''Feeding expressed breastmilk to babies''' ಎಂಬ 'ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್'ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:07
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು:
ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು
|-
| 00:14
| ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕುಡಿಸುವುದು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
| 00:19
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ.
|-
| 00:26
|ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 00:34
|ಈಗ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸಲು ಹೇಗೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
| 00:42
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪೋಷಕರು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 00:52
| ನೆನಪಿಡಿ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಸಬೇಕು.
|-
| 00:59
| ಘನೀಕರಿಸಿದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ, ಅದನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಫ್ರಿಜ್‌ನ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಶೆಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿರಿಸಿ ಡಿಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಮಾಡುವುದು (ಘನೀಕರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಮರಳಿ ದ್ರವರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅಥವಾ ಕರಗಿಸುವುದು) ಒಳ್ಳೆಯದು.
|-
|01:08
| ಮತ್ತು, ಈ ಕರಗಿಸಿದ ಹಾಲನ್ನು ಮುಂದಿನ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಬಳಸಬೇಕು.
|-
| 01:15
| ಆದರೆ ಘನೀಕರಿಸಿದ ಎದೆಹಾಲು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಫ್ರಿಜ್‌ನ ಹೊರಗೆ ಒಂದು ತಣ್ಣೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.
|-
| 01:25
| ಆನಂತರ ಅದನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಡಿಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ.
|-
| 01:31
| ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಡಿಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಎದೆಹಾಲು ಇರುವ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ.
|-
| 01:38
|ಅದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಬೇಡಿ.
|-
|01:42
| ಬಳಸುವ ಮುನ್ನ, ಎದೆಹಾಲು ಇರುವ ಪಾತ್ರೆಯ ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ಶುಚಿಯಾದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒಣಗಿಸಿ.
|-
| 01:48
|ಈ ಕರಗಿಸಿದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು 2 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಬಳಸಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಾಗದ ಹಾಲನ್ನು ಎಸೆದುಬಿಡಿ.
|-
| 01:56
| ಕರಗಿಸಿದ ಎದೆಹಾಲು, ತಾಜಾ ಎದೆಹಾಲಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
|-
| 02:03
| ಮಗು ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದರೆ ಏನೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಲ್ಲ.
|-
| 02:08
| ಮಗುವಿಗೆ ಈ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪೋಷಕಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಅದರ ವಾಸನೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
|-
| 02:16
| ಹಾಲಿಗೆ ಹುಳಿ ವಾಸನೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.
|-
| 02:20
| ದಯವಿಟ್ಟು ನೆನಪಿಡಿ- ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ, ಹಾಲಿನಿಂದ ಕೆನೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
|-
| 02:28
| ಇದು ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಕೆನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಾಲಿಗೆ ಬೆರೆಸಲು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ.
|-
| 02:36
| ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಲು, ಎದೆಹಾಲು ಇರುವ ಕಂಟೇನರ್ ಅನ್ನು 20 ರಿಂದ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿರುವ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.
|-
| 02:47
| ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಲನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದು ಎಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ. ಅದು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಕು.
|-
| 02:56
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಲು ಬಿಸಿನೀರನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎದೆ ಹಾಲನ್ನು ಫ್ರಿಜ್‌ನಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಗೇ ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
|-
| 03:05
| ಅತಿಯಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುವ ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|03:12
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಒಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಬೇಡಿ.
|-
| 03:19
| ನೇರವಾದ ಶಾಖವು ಎದೆಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಸೋಂಕು-ನಿವಾರಕಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 03:27
|ಎದೆಹಾಲು ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ ಮಗುವಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕುಡಿಸಿ.
|-
| 03:32
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪಲಡೈ, ಸಣ್ಣ ಕಪ್, ಚಮಚ ಅಥವಾ ನಿಫ್ಟಿ ಕಪ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
|-
| 03:42
| ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಚಮಚ ಅಥವಾ ಕಪ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 03:49
| ಮೊದಲು, ಪೋಷಕಳು ಆಯ್ದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶುಚಿಯಾದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒರೆಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:02
| ನಂತರ, ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 04:10
| ಆಯ್ದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಅಥವಾ 2/3 ನಷ್ಟು (two 3rd) ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತುಂಬಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:16
| ನಂತರ, ಅವರು ಮಗುವನ್ನು ತಮ್ಮ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ನಿಂತಿರುವ ಹಾಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 04:23
| ಅವರ ಕೈ, ಮಗುವಿನ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು.
|-
| 04:28
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಪಲಡೈ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಪಲಡೈನ ತುದಿಯನ್ನು ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯ ಮೂಲೆಯೊಳಗೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 04:39
| ಇದನ್ನು ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಗುರವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು.
|-
| 04:45
| ಪಲಡೈನ ತುದಿ, ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ತುಟಿಯನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
|-
| 04:50
| ಈ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಹಾಲು ಪಲಡೈನ ಕೊಕ್ಕಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 04:58
| ಮಗು ಹಾಲನ್ನು ಹೀರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪೋಷಕಳು ಹಾಲನ್ನು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು, ಪಲಡೈ ಅನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆಯಾಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 05:07
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಲು ಪೋಷಕಳು ಸಣ್ಣ ಕಪ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಪ್ ಅನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು.
|-
| 05:17
| ಕಪ್ ನ ಅಂಚು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ತುಟಿಯನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
|-
| 05:22
| ಹಾಲು ಕಪ್ ನ ಮೇಲ್ತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ತನಕ ಅವರು ಕಪ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆಯಾಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 05:28
| ಇದರಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಕಪ್‌ನ ಅಂಚಿನಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 05:33
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಲು ಪೋಷಕರು ಚಮಚವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಚಮಚವನ್ನು ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
|-
| 05:42
| ಚಮಚದ ಅಂಚು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ತುಟಿಯನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು.
|-
| 05:47
| ನಂತರ, ಹಾಲು ಚಮಚದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ತನಕ ಅವರು ಚಮಚವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆಯಾಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 05:54
| ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಚಮಚದಿಂದ ಹಾಲು ಕುಡಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
|-
| 05:59
| ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:07
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಲು ಪೋಷಕರು ನಿಫ್ಟಿ ಕಪ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರು ನಿಫ್ಟಿ ಕಪ್‌ನ ಸಣ್ಣ reservoir ಅನ್ನು ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 06:19
| ಮಗು ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕಪ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ, reservoir ಖಾಲಿಯಾದ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಹಾಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 06:31
| ಹೊರತೆಗೆದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸುವಾಗ, ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸುರಿಯಬೇಡಿ.
|-
| 06:38
| ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.
|-
| 06:40
| ಬದಲಾಗಿ, ಹಾಲನ್ನು ಅಂಚಿನ ಹತ್ತಿರ ಇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಸುವ ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಾಗೇ ಇಡಿ.
|-
|06:47
| ಮಗುವು ಪೂರ್ತಿ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 06:54
| ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಮಗು ಹಾಲು ಕುಡಿಸುವವರ ಕೈಯಿಂದ ಕಪ್ ಅನ್ನು ನೂಕದಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಡಿ.
|-
| 07:03
| ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲು ಬಿಡಿ.
|-
| 07:08
| ಮಗು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲು ಕುಡಿದಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾದ -
|-
| 07:13
| ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವುದು,
|-
| 07:16
| ತೂಕಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಇವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಿ.
|-
| 07:21
| ನೆನಪಿಡಿ, ಮಗುವಿನ ಕೆಳತುಟಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಬೇಡಿ.
|-
| 07:28
| ಯಾವಾಗಲೂ ಕಪ್ ನ ಅಂಚು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ತುಟಿಯನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ ಇರಬೇಕು.
|-
|07:34
| ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಪ್, ಪಲಡೈ ಅಥವಾ ಚಮಚವನ್ನು ಬಹಳ ಒಳಗೆ ಇಡಬೇಡಿ.
|-
| 07:41
| ಅಡ್ಡ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಮಗುವಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಬೇಡಿ.
|-
| 07:45
| ಹೊರತೆಗೆದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸಲು ಫೀಡಿಂಗ್ ಬಾಟಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿ.
|-
|07:51
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿದ ನಂತರ ಕಪ್, ಪಲಡೈ ಅಥವಾ ಚಮಚವನ್ನು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಿರಿ. ಮತ್ತು, ಅದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಒಣಗಲು ಬಿಡಿ.
|-
| 08:04
|ಹೊರತೆಗೆದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಕೆಲವರು ಕುಡಿಸಿದಾಗ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಿಶುಗಳು ಕುಡಿಯಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 08:12
| ಅದನ್ನೇ ಬೇರೊಬ್ಬರು ಕುಡಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಈ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಬಹುದು.
|-
| 08:17
| ಹೊರತೆಗೆದ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಮಗು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ಚಿಂತಿಸದಿರಿ.
|-
| 08:22
|ತಾಯಿಯು ಕೆಲಸದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಮಗು ಹೆಚ್ಚು ಸಲ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ.
|-
| 08:32
| ನೆನಪಿಡಿ: ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಶುಚಿಯಾಗಿಡುವುದು, ಮಗುವಿಗೆ ಬೇಕಾದಾಗ ಹಾಲು ಕುಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಿ.
|-
| 08:44
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 08:47
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Storage-of-expressed-breastmilk/Kannada

2020-08-27T09:57:14Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| '''Storage of expressed breastmilk''' ಎಂಬ 'ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್'ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
|00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು, ಹೊರತೆಗೆದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ನಂತರದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
| 00:14
|ಎದೆಹಾಲು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ.
|-
|00:22
| ಕೈಯಿಂದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|00:29
| ಹೊರತೆಗೆದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬಳಸಬೇಕು.
|-
| 00:34
|ಇದರಿಂದ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
|-
| 00:39
|ಎದೆಹಾಲನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೊದಲು, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಒಣಗಿಸಬೇಕು.
|-
|00:47
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಅವಳು ಮುಚ್ಚಳವಿರುವ ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಅಗಲವಾದ ಬಾಯಿಯ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
|-
|00:56
|ಸ್ಟೀಲ್ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 01:03
|ಪಾತ್ರೆಯೊಳಗಿನ ಹಾಲನ್ನು ನೋಡಲು ಇದು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 01:09
| ತಾಯಿಯು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಬೇಕು.
|-
| 01:14
|ಆನಂತರ, ಈ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ 10 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
|-
|01:21
|ಆಮೇಲೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹವೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶುಚಿಯಾದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒರೆಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 01:31
|ಕಿಚನ್ ಟಾವೆಲ್ ನಂತಹ ಬಳಸಲಾದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ, ಈ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಒಣಗಿಸಬಾರದು.
|-
| 01:40
|ಶುಚಿಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೊರತೆಗೆದ ಹಾಲನ್ನು ಅವಳು ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿಯಬೇಕು.
|-
|01:48
| ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಬಾರಿ ಕುಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಸುಮಾರು 60 ರಿಂದ 90 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ನಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
|-
|01:58
|ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಪಾತ್ರೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಂಚು ಜಾಗವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು.
ಏಕೆಂದರೆ, ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದಾಗ ಎದೆಹಾಲಿನ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 02:12
| ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರೆಯ ಮೇಲೆ, ಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಕು.
|-
| 02:18
|ನಂತರ, ಎದೆಹಾಲು ತುಂಬಿದ ಈ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತಂಪಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.
|-
| 02:25
| ಫ್ರಿಜ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಹಾಲನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
|-
| 02:30
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಫ್ರಿಜ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನ ಶೆಲ್ಫ್ ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು. ಇದು ಫ್ರಿಜ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
| 02:40
|ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಫ್ರಿಜ್ ನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಡಿ.
|-
|02:44
| ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ ಇದ್ದಷ್ಟು, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡಬಹುದು.
|-
| 02:49
|ಶುಚಿಯಾಗಿರುವ ಫ್ರಿಜ್ ನಲ್ಲಿ, ಎದೆಹಾಲನ್ನು 7 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡಬಹುದು.
|-
| 02:56
|ಅದನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 02:59
|ನೆನಪಿಡಿ, ಫ್ರಿಜ್ ನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಒಳಗಿನ ತಾಪಮಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
|-
| 03:07
|ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಶೇಖರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರಿಜ್ ನ ತಾಪಮಾನವು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಆಗ ತಾಯಿಯು ಈ ಎದೆಹಾಲನ್ನು 6 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಬಳಸಬೇಕು.
|-
| 03:19
|6 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಈ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ಅದನ್ನು ಎಸೆದುಬಿಡಬೇಕು.
|-
| 03:26
|ತಾಯಿಯ ಹತ್ತಿರ ಫ್ರಿಜ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ, ತಂಪಾದ ಹಾಗೂ ಕತ್ತಲಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎದೆಹಾಲನ್ನು 6 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.
|-
| 03:39
|ಕೊಠಡಿಯು ಬಿಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ತಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ತಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.
|-
| 03:51
|ತಾಜಾ ಎದೆಹಾಲು, ಸೋಂಕು ನಿವಾರಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
|-
| 03:58
|ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹಾಳಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
|-
| 04:03
|ಫ್ರಿಜ್‌ನ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಹ, ತಾಜಾ ಎದೆಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 6 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 04:15
|ಫ್ರಿಜ್‌ನ ಹೊರಗೆ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿ 24 ಗಂಟೆಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುವ ಐಸ್-ಪ್ಯಾಕ್‌ ಗಳೊಂದಿಗೆ, ತಂಪಾದ ಚೀಲ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು.
|-
| 04:27
|ಹಾಲನ್ನು ಈ ಐಸ್ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಅದು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
|-
|04:33
|ಹಾಲನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ತಂಪಾದ ಚೀಲವನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.
|-
| 04:38
|ಎದೆಹಾಲನ್ನು 7 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ತಾಯಿಯು ಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದ ಮೇಲೆ, ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಅದನ್ನು ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
|04:49
| ಫ್ರಿಜ್ ನ ಫ್ರೀಜರ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಹಾಲು, 2 ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
|04:56
| ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಫ್ರೀಜರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟ ಹಾಲು, 3 ರಿಂದ 6 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
|05:04
|ಮೊದಲೇ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಿದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು, ಫ್ರಿಜ್‌ನ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಶೆಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಇರಿಸಿ ಡಿಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದನ್ನು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಬಳಸಬೇಕು.
|-
| 05:17
|ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಫ್ರಿಜ್ ನ ಹೊರಗೆ ಇರಿಸಿ ಡಿಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದನ್ನು 2 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಬಳಸಬೇಕು.
|-
|05:25
|ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಹೇಗೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಕುಡಿಸುವುದು,
|-
| 05:32
| ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 05:38
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 05:41
|ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ IIT Bombay ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Hand-expression-of-breastmilk/Kannada

2020-08-27T07:34:11Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| '''Hand expression of breast milk''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
|00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು –
ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುವುದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು, (expressing breastmilk ಎಂದರೆ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು)
|-
|00:11
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು
|-
|00:15
| ತಾಯಿಯು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
|00:20
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು -
ಸ್ತನಗಳ ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ ನ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ,
|-
|00:25
|ಗಾಯವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಪ್ಪು ಜಾಗದ ಒಣಚರ್ಮದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ,
|-
|00:31
|ಗಾಯವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ನೋಯುತ್ತಿದ್ದು, ಆಗ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ,
|-
|00:38
| ಎದೆಹಾಲು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಥವಾ ಮುಂದುವರೆಸಲು,
|-
|00:42
|ತಾಯಿಯು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಮಗುವಿಗೆ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಒದಗಿಸಲು,
|-
|00:49
|ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಸಿ, ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಮಗುವನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು,
|-
|00:56
|ಮಗುವಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೊದಲು, ಒಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸಿದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಲು,
|-
|01:05
| ಮಗುವಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ನೀರು ಅಥವಾ ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಬಳಸಲು,
|-
|01:14
| ಅಲ್ಲದೆ – ಅವಧಿಗೆ ಮುನ್ನ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಿಶು,
|-
|01:18
| ಅಸ್ವಸ್ಥ ಶಿಶು,
|-
|01:20
| ಸಶಕ್ತ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಶಿಶು,
|-
|01:22
| ಸೀಳಿದತುಟಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಅಂಗುಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿಶು ಹಾಗೂ
|-
|01:27
| ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವುದು, ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
|-
|01:32
|ಈಗ, ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಹೇಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
|01:37
|ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಎದೆಹಾಲು ತೆಗೆಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
|-
|01:44
|ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|01:51
| ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಧನವು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ತಾಯಿಯು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.
|-
|02:00
|ಕೈಯಿಂದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ನಿಪುಣತೆ ಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|02:08
|ಸ್ತನಗಳು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಕೈಗಳಿಂದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಸುಲಭ.
|-
|02:13
|ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಮೊದಲ ಅಥವಾ ಎರಡನೆಯ ದಿನದಂದು, ತಾಯಿಯು ಇದನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:21
|ತೆಗೆದ ಹಾಲನ್ನು ಶೇಖರಿಸಲು, ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಲೋಟವನ್ನು ಹಾಲು ತೆಗೆಯುವ ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಡಬೇಕು.
|-
| 02:29
|ಅಗಲವಾದ ಬಾಯಿಯ ಕಪ್, ಗ್ಲಾಸ್, ಜಗ್ ಅಥವಾ ಜಾರ್ ಅನ್ನು ಅವಳು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:36
| ತಾನು ಆರಿಸಿದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕು.
|-
|02:41
|ನಂತರ, ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಸುರಿದು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಡಬೇಕು.
|-
|02:52
|ಆಮೇಲೆ, ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಶುಚಿಯಾದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒರೆಸಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು.
|-
|03:02
|ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಈ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಒಣಗಿಸಬಾರದು.
|-
|03:10
|ಶುಚಿಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|03:17
|ಹಾಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹೊರಬರಲು, ತಾಯಿಯು ಶಾಂತಚಿತ್ತಳಿದ್ದು, ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
|-
|03:26
| ತಾಯಿಯು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬಹುದು:
ಅವಳು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿರಬಹುದು.
|-
|03:34
|ಕೆಲವು ತಾಯಂದಿರು, ಎದೆಹಾಲು ತೆಗೆಯುತ್ತಿರುವ ಇತರ ತಾಯಂದಿರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬಹುದು.
|-
|03:41
|ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮವು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ, ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿರಿಸಬಹುದು.
|-
|03:46
|ಅಥವಾ ಅವಳು ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು, ಮಗುವಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.
|-
|03:53
| ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ - ಮಗುವಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅಥವಾ ಮಗುವಿನ ಬಟ್ಟೆಯ ವಾಸನೆ ನೋಡುವುದು ಸಹ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|04:00
|ಅವಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ಹಿತವಾದ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಕುಡಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಕಾಫಿ, ಕಟುವಾದ ಚಹಾ, ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತೇಜಕ ಪಾನೀಯ ಆಗಿರಬಾರದು.
|-
|04:12
| ಹಾಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಬರಲು, ತಾಯಿಯು ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಬಹುದು.
|-
|04:17
| ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಲು, ಬಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ತನಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.
|-
|04:28
|ನಯವಾಗಿ ಎಳೆದು ಅಥವಾ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ತಿರುಗಿಸಿ, ಅವಳು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬಹುದು.
|-
|04:38
|ಗುಂಡಾಗಿ ಕೈಯನ್ನು ಚಲಿಸಿ, ತಾಯಿಯು ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಲಘುವಾಗಿ ನೀವಬಹುದು.
|-
|04:44
| ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಉಜ್ಜಲು, ಸಹಾಯಕಿಯನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.
|-
|04:47
|ಬೆನ್ನನ್ನು ಉಜ್ಜುವಾಗ, ಅವಳು ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಬಾಗಬೇಕು.
|-
|04:53
| ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಮಡಿಚಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ತಲೆಯನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು.
|-
|05:01
|ಅವಳ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರಬಾರದು ಮತ್ತು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಇಳಿಯಬಿಡಬೇಕು.
|-
|05:07
|ಸಹಾಯಕಿಯು ತಾಯಿಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳನ್ನು ತಿಕ್ಕಬೇಕು.
|-
|05:12
| ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳು ಮುಂದೆ ಚಾಚಿ, ತನ್ನ ಮುಚ್ಚಿದ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅವಳು ಬಳಸಬೇಕು.
|-
|05:17
| ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಬೇಕು.
|-
|05:25
| ಕುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಭುಜಗಳವರೆಗೆ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ, ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಬೇಕು.
|-
|05:34
| ಹೀಗೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
|05:38
|ಎದೆಹಾಲು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿದು ಬರಲು ಈ ಹಂತಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
|05:43
|ಎದೆಹಾಲಿನ ಈ ಹರಿವನ್ನು 'ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್' (Oxytocin reflex) ಅಥವಾ 'ಲೆಟ್ ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್' (let down reflex) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
|-
|05:51
|'ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್' ಶುರುವಾದ ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಒಣಗಿಸಬೇಕು.
|-
|05:59
|ಆಮೇಲೆ, ಅವಳು ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು
|-
|06:04
| ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಬೇಕು.
|-
|06:07
| ತನ್ನ ಸ್ತನದ ಹತ್ತಿರ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
|-
|06:11
| ಈಗ, ಅವಳು ತನ್ನ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬದಿಯಿಂದ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ C (ಸಿ) ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
|-
|06:20
| ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಯಾವುದೇ ಕೈಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಒಂದು ಕೈ ದಣಿದಾಗ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
|-
|06:29
| ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಾಗ, ಅವಳ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಸ್ತನದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
|06:35
| ಅವಳ ಬೆರಳುಗಳು ಸ್ತನದ ಕೆಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
|-
|06:42
|ಅವಳ ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
|06:48
| ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ತೋರುಬೆರಳಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
|06:54
|ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಬೆರಳುಗಳು ನಡುವೆ 2 ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರವಿರಬೇಕು.
|-
|07:04
| ಬೆರಳುಗಳು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹಾಲು ಬಹಳಕಾಲ ಹರಿಯದೆ ಇರಬಹುದು.
|-
|07:10
| ತಾಯಿಯು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗದ ಕೆಳಗೆ, ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
|07:19
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಬಲ ಸ್ತನವನ್ನು, ಬಲಗೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.
|-
|07:27
| ಈಗ ಅವಳು ಒಂದೇಸಮನಾಗಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕಿ, ಸ್ತನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಒಳಗೆ, ಎಂದರೆ ಎದೆಯಕಡೆಗೆ ಒತ್ತಬೇಕು.
|-
|07:36
| ನಂತರ, ಕೈಯನ್ನು ಸರಿಸದೆ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ತನವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಒತ್ತಬೇಕು.
|-
|07:44
| ಆನಂತರ, ಸ್ತನದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|07:48
|ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುವುದು, ಒತ್ತಡ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಡುವುದು ಈ 3 ಹಂತಗಳನ್ನು ತಾಯಿಯು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಕು.
|-
|07:56
| ಸ್ತನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಒಳಗೆ, ಎಂದರೆ ಎದೆಯಕಡೆಗೆ ಒತ್ತುವ ಹಂತವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
|08:02
| ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಕಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಒತ್ತಿದರೆ, ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
|08:07
|ಆದರೆ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಒತ್ತಿದಾಗ, ದಟ್ಟವಾದ ಸ್ತನ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದ ಹಾಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|08:15
|ಆದರೆ, ತುಂಬಾ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದು ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು (block).
|-
|08:23
|ತಾಯಿಯು ಕೈಯಿಂದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಮೊದಲಿಗೆ ಹಾಲಿನ ಕೆಲವೇ ಹನಿಗಳು ಹೊರಬರಬಹುದು.
|-
|08:30
| 'ಲೆಟ್ ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್' (let down reflex) ಶುರು ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹಾಲು ಹೊರಗೆ ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತದೆ.
|-
|08:36
|ಮೊದಮೊದಲು, ಹಾಲು ಹನಿಹನಿಯಾಗಿ ಬರುವುದು ಅಥವಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬರುವುದು.
|-
|08:42
| ನಂತರ, ಎದೆಹಾಲು ಹರಿದು ಬರಬಹುದು. ಹಾಲುಣಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಂತೆಯೆ ಹಾಲನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ಸಹ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|08:53
|ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಎಂಬ ಜನನದ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಹಾಲು, ಹನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|09:01
| ಗಾಢವಾದ ಹಳದಿ ಹಾಲು, ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಅಗಾಧವಾದ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
|-
|09:08
|ಹಾಲಿನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಹನಿಹನಿಯಾಗಿ ಬೀಳುವವವರೆಗೂ ತಾಯಿಯು 3 ಹಂತಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಕು.
|-
|09:16
|ನಂತರ, ಅವಳು ಸ್ತನದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಲು, ತನ್ನ ಬೆರಳುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕು.
|-
|09:23
|ಸ್ತನವು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಾಗವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಅವಳು ಆ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಒತ್ತಬಹುದು.
|-
|09:30
|ಒಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 3 ರಿಂದ 5 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ, ಹಾಲಿನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ತನಕ ಅವಳು ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|09:38
|ನಂತರ, ಅವಳು ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|09:45
| ಆಮೇಲೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|09:51
| ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು, 20 ರಿಂದ 30 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
|-
|09:57
| ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಕಡಿಮೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|10:07
|ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸದೇ ಇರುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
|10:12
|ನೆನಪಿಡಿ, ಕೈಯಿಂದ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯುವಾಗ ನೋವು ಆಗಬಾರದು. ನೋವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|10:21
|ಸ್ತನ ಅಂಗಾಂಶವು ನಾಜೂಕಾಗಿದೆ.
|-
|10:24
| ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಕಡೆಗೆ, ಚರ್ಮದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತಿಕ್ಕುವುದು, ಜಾರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಎಳೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಇದು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಾಯ ಅಥವಾ ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
|-
|10:36
| ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಚರ್ಮವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
|-
|10:42
| ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಹಿಸುಕುವುದು, ಎಳೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
|-
|10:46
|ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಒತ್ತಿ ಅಥವಾ ಎಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
|-
|10:51
|ಇದು, ಮಗು ಕೇವಲ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಹೀರಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
|-
|10:57
| ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ, ಲೋಟವನ್ನು ಶುದ್ಧವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಪ್ಲೇಟ್ ನಿಂದ ಮುಚ್ಚಬೇಕು.
|-
|11:04
| ಆಮೇಲೆ, ಅವಳು ನಂತರದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿಡಬೇಕು.
|-
|11:09
|ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕುಡಿಸುವುದು ಇವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|11:19
|ತಾಯಿಯು ಎಷ್ಟು ಸಲ ತನ್ನ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಈಗ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
|11:24
|ಎದೆಹಾಲಿನ ಹರಿವನ್ನು ಶುರುಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮುಂದುವರೆಸಲು, ಕಡಿಮೆ ಜನನ-ತೂಕದ ಮಗು ಅಥವಾ ರೋಗಪೀಡಿತ ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಆಗ -
|-
|11:35
|ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಅವಳು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|11:40
| ಮೊದಲಿಗೆ ಅವಳು ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ನ ಕೆಲವು ಹನಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು.
|-
|11:45
| ಎದೆಹಾಲಿನ ಹರಿವು ಶುರುವಾಗಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|11:48
| ಹೆರಿಗೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ಮಗುವಿಗೆ ಮೊಲೆಯುಣಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
|-
|11:54
|ತಾಯಿಯು ತನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಗು ಹಾಲುಕುಡಿಯುವಷ್ಟು ಸಲ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|12:02
| ರಾತ್ರಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರತಿ 2 ರಿಂದ 3 ಗಂಟೆಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಗಿರಬೇಕು.
|-
|12:08
| ಹಾಲು ತೆಗೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯು ಇದ್ದರೆ, ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡಲು ಅವಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|12:16
| ತಾಯಿಯ ಹಾಲಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ -
ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಅದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನಿಸಿದರೆ:
|-
|12:25
| ಪ್ರತಿ 1 ರಿಂದ 2 ಗಂಟೆಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಅವಳು ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು,
|-
|12:33
| ಮಗು 3 ಗಂಟೆಗಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲಗಬಹುದು ಎನಿಸಿದರೆ, ಆಗ ಹಾಲುಣಿಸುವ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ತೆಗೆಯಬಹುದು.
|-
|12:43
|ಕೆಲಸದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಎಂಗಾರ್ಜ್ಮೆಂಟ್ (engorgement) ಅಥವಾ ಎದೆಹಾಲು ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ:
ತಾಯಿಯು ಅವಶ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|12:53
| ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯದಿಂದ ಇಡಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ:
ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಸವರಲು, ಎದೆಹಾಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹನಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|13:02
| ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸಿದ ನಂತರ ಅವಳು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
|-
|13:07
| ತಾಯಿಯು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೊರಗೆ ಹೋದಾಗ, ತನ್ನ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಹಾಲನ್ನು ಇಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿದ್ದರೆ:
|-
|13:14
| ತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ, ತಾಯಿಯು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೂ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|13:20
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡಲು, ತಾಯಿಯು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರ ಹತ್ತಿರ ಕೊಡಬೇಕು.
|-
|13:29
|ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ತಾಯಿಯು ಫ್ರಿಜ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
|13:34
| ಅವಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದು, ನಂತರದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡಬೇಕು.
|-
|13:39
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ನಂತರವೂ ತಾಯಿಯು ಎದೆಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬಹುದು.
|-
|13:44
| ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಲ ಕುಡಿಸಲು, ಅವಳು 60 ರಿಂದ 90 ಮಿಲಿ-ಲೀಟರ್ ನಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಇಡಬೇಕು.
|-
|13:51
|ತಾಯಿಯು ಹೊರಗೆ ಹೋದಾಗ, ಮಗುವಿನ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಅನುಸಾರ ಹೆಚ್ಚು ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು.
|-
|13:57
|ನೆನಪಿಡಿ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಹಾಲು ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಲು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ
|-
|14:07
|ಮತ್ತು ತಾಯಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ.
|-
|14:11
|ಇಲ್ಲಿಗೆ, ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
|14:15
|ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದವರು ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Physical-methods-to-increase-the-amount-of-breastmilk/Kannada

2020-08-27T07:30:51Z

Debosmita:

{|border=1
| Time
|Narration

|-
|00:02
| '''Physical Methods to Increase the Amount of Breast Milk''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.

|-
| 00:08
| ಈ, ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ದೈಹಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಎದೆಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಲಿಯುವೆವು.

|-
| 00:17
| ಮೊದಲು, ನಾವು '''Kangaroo mother care''' ನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸೋಣ.

|-
| 00:20
| ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಮಗು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ವೇಳೆ ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

|-
| 00:27
| ಗಮನಿಸಿ, '''Kangaroo mother care''' ಗಾಗಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಬೇರೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

|-
| 00:34
| ನಂತರ, ನಾವು '''Let down reflex''' ಅಥವಾ '''Oxytocin reflex''' ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುವೆವು.
ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, 'ಆಕ್ಸೀಟೋಸಿನ್' (Oxytocin) ಎಂದರೇನು ಅದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

|-
|00:44
|'ಆಕ್ಸೀಟೋಸಿನ್', '''Let down reflex ''' ಅನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಒಂದು ಹಾರ್ಮೋನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಾಲು ಹೊರಗೆ ನೂಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

|-
| 00:54
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ನೂಕಲು - ಮೊದಲು, ತಾಯಿಯು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವಳ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.

|-
| 01:01
| ಅವಳು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ತೊಳೆಯದ ಬಟ್ಟೆಗಳ ವಾಸನೆ ಸಹ ನೋಡಬಹುದು ಹಾಗೂ ಹಿತವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಹ ಆಲಿಸಿಬಹುದು.

|-
|01:09
| ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು -
ಬಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ಕಾವು ಕೊಡುವುದು (ಹಾಟ್ ವಾಟರ್ ಫೊಮೆಂಟೇಶನ್),

|-
| 01:16
| ಬೆನ್ನಿನ ಮೆಲ್ಭಾಗದ ಮತ್ತು ಸ್ತನದ ಮಾಲೀಸು ಮಾಡುವುದು.

|-
| 01:20
| ಬಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ಕಾವು ಕೊಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ನಾವು ನೋಡೋಣ.

|-
| 01:24
| ತಾಯಿಯು ಬೆಚ್ಚನೆಯ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ತನ್ನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು.
|-
| 01:30
| ಈ ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳು, ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಪರಿಚಲನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ.
|-
| 01:36
| ನಂತರ, ನಾವು ಮಾಲೀಸು ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯೋಣ.
|-
| 01:40
| ಬೆನ್ನಿನ ಮೆಲ್ಭಾಗದ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮಾಲೀಸು ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಹಾಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ಬೆನ್ನಿನ ಮೆಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎದೆಗೆ ಒಂದೇ ನರವು ಹೊಗುತ್ತದೆ.
|-
|01:49
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ತನವನ್ನು ಮಾಲೀಸು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
|-
| 01:53
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಾಲು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ತನವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು.
|-
| 02:01
| ಎದೆ ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
|-
| 02:09
| ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದೆಂದು ನಾವು ನೋಡೋಣ.
|-
| 02:12
| ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ತುಟಿಯ ಮೇಲೆ ಉಜ್ಜಿ. ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು. ಅಲ್ಲದೇ, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡುವುದು.
|-
| 02:24
| ಮೊಲೆಯೂಡಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ -
|-
| 02:27
| ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾಳೆ.
|-
| 02:30
| ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯು ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿರಬೇಕು.
|-
| 02:34
| ಮಗುವಿನ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 02:39
| ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 02:43
| ಗದ್ದವನ್ನು ಮುಂದೆ ತರಬೇಕು ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಬೇಕು. ಕೆಳಗಿನ ತುಟಿಯು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ತೆರೆದಿದೆ.
|-
| 02:50
| ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಮಗುವು ಕೆಳಗಿನ ಅರಿಯೋಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಅರಿಯೋಲಾಗಿಂತ ಮೇಲಿನ ಅರಿಯೋಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 03:01
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ- ಅರಿಯೋಲಾ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲು ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗ ಆಗಿದೆ.
|-
|03:05
| ನಂತರ, ನಾವು ಇನ್ನೊಂದು ದೈಹಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ನೊಡೋಣ. ಇದು ಸ್ತನವನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ಒತ್ತುವುದು ಆಗಿದೆ.
|-
| 03:12
| ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು, ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಸ್ತನವನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಒತ್ತಿ.
|-
| 03:17
| ಹಾಲಿನ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಮೆತ್ತನೆಯ ಒತ್ತಡವು, ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 03:22
| ಮಗು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಲ ಹೀರಿದಾಗ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಕೊಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 03:27
| ಸ್ತನವನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ಒತ್ತುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 03:33
| ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲುಣಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೇಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
|03:41
| ಎದೆಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ '''Prolactin''' (ಪ್ರೊಲ್ಯಾಕ್ಟಿನ್) ಎಂಬ ಹಾರ್ಮೋನ್ ನ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 03:46
| ಮಗು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವಾಗ - ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 03:56
| ಎದೆಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಹಾಲುಣಿಸುವ ಆವರ್ತನ ಆಗಿದೆ.
|-
| 04:04
| ಮಗುವಿಗೆ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 10 ರಿಂದ 12 ಸಲ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 3 ಸಲ ಹಾಲುಣಿಸುವುದು ಸಹ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 04:15
| ಮಗುವನ್ನು ಹಸಿದುಕೊಂಡಿರಲು ಬಿಡಬೇಡಿ.
|-
| 04:17
| ಮಗುವಿನ ಮೊದಲಿನ ಹಸಿವಿನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಿ. ಮಗು ತನ್ನ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 04:24
| ತನ್ನ ಕೆನ್ನೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲದರ ಕಡೆಗೆ ಮಗು ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.
|-
| 04:30
| ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ, ಮಗುವಿನ ಅಳುವಿಕೆ ಹಸಿವಿನ ತಡವಾದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆರಂಭಿಕ ಹಸಿವಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಮಗುವಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಿ.
|-
| 04:39
| ಹೈಂಡ್-ಮಿಲ್ಕ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೈಂಡ್-ಮಿಲ್ಕ್ ಎಂದರೆ ಸ್ತನದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಾಲು ಆಗಿದೆ.
|-
| 04:49
| ಇದು ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 04:53
| ಆದ್ದರಿಂದ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಒಂದು ಸ್ತನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವೇ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
|-
| 05:00
| ಈಗ, ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ನಂತರ ಹಾಲನ್ನು ಸ್ತನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
|05:06
| ತಾಯಿಯ ಸ್ವಂತ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುವುದು (expressing) -
|-
| 05:11
| ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಅರಿಯೋಲಾದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ತನದ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
|-
| 05:19
| ನಂತರ, ಮೃದುವಾಗಿ ಅರಿಯೋಲಾವನ್ನು ಎದೆಯ ಕಡೆಗೆ ಒಳಮುಖವಾಗಿ ಒತ್ತಿ, ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು ನಂತರ ಬಿಡುವುದು ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
|-
| 05:26
| ಮಗು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೀರಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|05:31
| ತಾಯಿಯು ಎರಡು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಗಳ ನಡುವೆ ಸಹ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
| 05:35
| ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾಲು ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ, ಎದೆಹಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 05:40
| ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ: ಕೃತಕ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮುಲಾ ಹಾಲಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ತಾಯಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾದುತ್ತವೆ.
|-
|05:50
| ಆಕಳ ಅಥವಾ ಆಡಿನ ಹಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಸಬೇಡಿ.
|-
|05:54
| ನಿಪ್ಪಲ್ ಶೀಲ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದು ಮಗುವಿಗೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 05:59
| ನೆನಪಿಡಿ, ಹಸಿವಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗಲೆಲ್ಲ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು.
|-
| 06:06
| ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನು, ತಾಯಿಯಾದವಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ತಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿ, ಅವಳ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
|-
| 06:12
| ಮಗುವಿನ ತೂಕವು ಪ್ರತಿದಿನ 25 ರಿಂದ 30 ಗ್ರಾಂ ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಪ್ರತಿದಿನವೂ ತೂಕವನ್ನು ನೋಡಿ.
|-
|06:22
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು '''Physical Methods to Increase the Amount of Breastmilk''' ಎಂಬ ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Kangaroo-Mother-Care/Kannada

2020-08-27T07:27:24Z

Debosmita:

{|border=1
|<center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:00
| '''Kangaroo mother care''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.

|-
|00:05
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು -

|-
|00:08
| 'ಕಾಂಗರೂ ಮದರ್ ಕೇರ್' (Kangaroo mother care) ಎಂದರೇನು?

|-
|00:10
| ಅದರಲ್ಲಿಯ ಅಂಶಗಳು, ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು

|-
|00:13
|ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.

|-
|00:17
| ಕಾಂಗರೂ ಮದರ್ ಕೇರ್' ನ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸೋಣ.
|-
|00:22
| ಇದರ ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಇದು
|-
|00:24
|ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
|-
|00:29
|ಇದು '''KMC''' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
|-
|00:32
|ನೆನಪಿಡಿ, ಮಗು ಜನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ '''KMC''' ಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು.
|-
|00:39
|ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಜನನ ತೂಕವು
|-
|00:44
| ಎರಡೂವರೆ ಕಿಲೋಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ
|-
|00:48
| ಮಗುವಿಗೆ ಇದನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|00:52
|ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ, ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
|-
|00:59
|'''KMC''' ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
|-
|01:03
|ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ನಡುವೆ, ನಿರಂತರ ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ
|-
|01:09
| ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆ.
|-
|01:13
| ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಾವು ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
|01:17
|ಮೊದಲನೆಯದು, ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕ.
|-
|01:21
| ಇದು 'ಲೆಟ್ ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್' ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ
|-
|01:24
|ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಎದೆಹಾಲಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|01:28
|ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, 'ಲೆಟ್ ಡೌನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್' ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|01:34
|ಎರಡನೆಯ ಅಂಶವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸುವುದು ಆಗಿದೆ.
|-
|01:38
|ಗಮನಿಸಿ-
|-
|01:40
| ಮೊದಲ 6 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲುಣಿಸುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|01:45
|ನಂತರ, ನಾವು 'ಕಾಂಗರೂ ಕೇರ್' ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
|01:50
|'''KMC''' ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕವು, ಮಗುವಿನ ದೇಹದ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ
|-
|01:57
|ಮತ್ತು ಮಗು ತಾನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|02:01
|'''KMC''' ಇದು -
|-
|02:03
| ಸೋಂಕಿನ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು
|-
|02:05
|ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|02:09
|ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ವಿರಾಮಗಳನ್ನು ಆಪ್ನಿಯಾ (Apnea) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
|-
|02:13
|ಅಲ್ಲದೆ -
|-
|02:15
|'''KMC''' ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|02:20
| ಅದು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗುವಿನ ನಡುವೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|02:26
|'''KMC''', ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತ ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು
|-
|02:28
| ಮಗುವಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಗುವನ್ನು
|-
|02:33
| ರೇಡಿಯಂಟ್ ವಾರ್ಮರ್ ನಲ್ಲಿ (radiant warmer) ಇಡುವುದು.
|-
|02:36
| ಇದರಿಂದ, ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|02:40
|ಇದು ತಾಯಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
|-
|02:45
|ಏಕೆಂದರೆ, ಅವಳು ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರಮವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ.
|-
|02:49
|ಇದಲ್ಲದೆ, ತಾಯಂದಿರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, '''KMC''' ಅನ್ನು -
|-
|02:54
|ತಂದೆ ಅಥವಾ
|-
|02:56
| ಕುಟುಂಬದ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಕ ಸದಸ್ಯರು ಒದಗಿಸಬಹುದು.
|-
|02:58
| '''KMC''' ಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವವರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಈಗ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ:
|-
|03:04
| '''KMC''' ಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
|-
|03:09
| ಅವನು ಅಥವಾ ಅವಳು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಾದ -
|-
|03:14
| ಕೈ ತೊಳೆಯುವುದು,
|-
|03:16
| ದೈನಂದಿನ ಸ್ನಾನ, ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದ ಬೆರಳಿನ ಉಗುರುಗಳು,
|-
|03:18
| ಕಟ್ಟಲಾದ ಕೂದಲು
|-
|03:20
| ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
|-
|03:22
| ಯಾವುದೇ ಆಭರಣ, ಕೈಗಡಿಯಾರ ಮತ್ತು ದಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬಾರದು -
|-
|03:26
|ಏಕೆಂದರೆ, ಇವು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಡೆತಡೆಗಳಾಗಬಹುದು.
|-
|03:31
|ಮತ್ತು, ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಗಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
|-
|03:35
|ಈಗ, '''KMC''' ಒದಗಿಸುವವರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕಾದ ಉಡುಪುಗಳ ವಿಧವನ್ನು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸೋಣ -
|-
|03:42
|ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮುಂದಿನಿಂದ ತೆರೆಯುವಂತಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಹಗುರವಾಗಿರಬೇಕು.
|-
|03:46
|ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೀರೆ-ಕುಪ್ಪಸ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನಿಂದ ತೆರೆಯಬಲ್ಲ ಗೌನು.
|-
|03:51
|ಗಮನಿಸಿ, '''KMC''' ಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವವರು, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಗೌನು ಅಥವಾ ಕುಪ್ಪಸವನ್ನು '''KMC''' ಹೊದಿಕೆಯ ಸುತ್ತ ಧರಿಸಬೇಕು.
|-
|03:58
|'ಕಾಂಗರೂ' ಚೀಲಗಳು ಅಥವಾ ಬೈಂಡರನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಸಹ ಖರೀದಿಸಬಹುದು.
|-
|04:04
|'''KMC'''ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಇವುಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ.
|-
|04:09
| '''KMC''' ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುವವರು, ಮೃದುವಾದ ಶುದ್ಧ ಹತ್ತಿಯ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು.
|-
|04:16
|ಆದರೆ, '''KMC''' ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗು,
|-
|04:19
|ಟೊಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಪಿಯನ್ನು (ಡಯಾಪರ್) ಧರಿಸಬೇಕು.
|-
|04:22
| ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗು ಮಲ ಮೂತ್ರವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದರೆ, ಆಗ
|-
|04:27
|ಮಗುವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸಿ ಒರೆಸಬೇಕು.
|-
|04:30
|ಆಮೇಲೆ, ನಾವು 'ಕಾಂಗರೂ ಕೇರ್'ನ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ನೋಡುವೆವು.
|-
|04:36
|ಮೊದಲು, ತಾಯಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಎದ್ದುನಿಲ್ಲಬೇಕು.
|-
|04:40
|ನಂತರ, ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು -
|-
|04:48
| ಮಗುವಿನ ಪೃಷ್ಠ ಮತ್ತು ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು,
|-
|04:51
|ತಾಯಿಯ ತೆರೆದ ಸ್ತನಗಳ ನಡುವೆ ಮಗುವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇರಿಸಿ.
|-
|04:56
|ನಂತರ, ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಒಂದುಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಿ.
|-
|05:00
| ತಲೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಬಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|05:04
| ಇದರಿಂದ ಮಗುವಿನ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ
|-
|05:08
|ಮತ್ತು, ಮಗು ತಾಯಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.
|-
|05:14
|ನಂತರ ಮಗುವಿನ ಸೊಂಟವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ,
|-
|05:18
| ತೋಳುಗಳನ್ನು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು
|-
|05:23
|ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಸ್ತನದ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತು
|-
|05:27
| ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಾಯಿಯ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ.
|-
|05:29
|ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವ ಮೊದಲು -
|-
|05:32
|ವಾತಾವರಣವು ತಂಪಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಕಂಬಳಿಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿ.
|-
|05:36
|ಇದು, ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಇಡುತ್ತದೆ.
|-
|05:39
|ಆಮೇಲೆ, ಮಗು ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯ ಎದೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿ.
|-
|05:45
|ಸುತ್ತುವಾಗ, ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|05:47
|ಬಟ್ಟೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗವು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿದೆ.
|-
|05:50
| ಬಟ್ಟೆಯ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳು
|-
|05:53
|ತಾಯಿಯ ಕಂಕುಳಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗಿ
|-
|05:56
| ಬೆನ್ನಿನ ಹತ್ತಿರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಎದಿರಾಗುತ್ತವೆ.
|-
|05:59
|ನಂತರ ಬಟ್ಟೆಯ ತುದಿಗಳನ್ನು ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ತನ್ನಿ.
|-
|06:03
|ಮಗುವಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬಟ್ಟೆಯ ಈ ತುದಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗಂಟುಹಾಕಿ.
|-
|06:09
|ಇದು ಆರಾಮವಾಗಿದ್ದು, ಮಗುವಿಗೆ ಆಧಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
|-
|06:14
|ಅಲ್ಲದೆ, ಮಗು ಜಾರಿಬೀಳುವುದನ್ನು ಇದು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
|-
|06:17
|ನೆನಪಿಡಿ- ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ, ತಾಯಿಯು ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಲು ಕಲಿಯಬೇಕು.
|-
|06:24
|'''KMC''' ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಸುತ್ತುವ ವಿಧಾನವನ್ನು, ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು.
|-
|06:32
|ಇದು ತಾಯಿಯ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|06:37
|ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ತಾಯಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾದರೆ, ಆಗ ಅವಳು stretchy band ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
|-
|06:43
| ಇದು ಬಳಸಲು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.
|-
|06:46
| ಹಿಗ್ಗುವ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ,
|-
|06:49
|ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ ಅಂಚನ್ನು ಮಗುವಿನ ತಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಲು, ಅದರ ಕಿವಿಯ ಮೇಲಿರುವಂತೆ ಹೊಂದಿಸಿ.
|-
|06:54
|ಆಮೇಲೆ, ಸರಾಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವಂತೆ ಮತ್ತು
|-
|06:57
| ಹಿಂದೆ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ತಾಯಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡಲು
|-
|06:59
| ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಓರೆಯಾಗಿಸಿ.
|-
|07:04
|ಸುತ್ತಿದ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಗುವ ಬ್ಯಾಂಡ್, ತುಂಬಾ ಬಿಗಿ ಅಥವಾ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಇರಬಾರದು.
|-
|07:11
|ಮಗು ನಿರಾಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವಂತೆ ಅದು ಸಾಕಷ್ಟು ಆರಾಮವಾಗಿರಬೇಕು.
|-
|07:15
|ನೆನಪಿಡಿ, '''KMC''' ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಾಗ, ತಾಯಿಯು -
|-
|07:20
|ನಡೆಯಲು, ನಿಲ್ಲಲು, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ
|-
|07:23
|ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು.
|-
|07:26
| ತಾಯಿಯು ಆರಾಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಗ,
|-
|07:29
|'''Kangaroo care''' ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಒರಗಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಅರೆ-ಒರಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
|-
|07:35
| '''KMC''' ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ಈಗ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
|07:40
|ತಾಯಿಯು ಸುತ್ತಿದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ,
|-
|07:43
| ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು
|-
|07:46
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಬಹುದು.
|-
|07:50
|ಅಥವಾ, ಅವಳು ಕೈಯಿಂದ ಎದೆ ಹಾಲನ್ನು ಒತ್ತಿ ತೆಗೆದು
|-
|07:54
| ಲೋಟ ಅಥವಾ ಚಮಚವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಬಹುದು.
|-
|07:57
|ನೆನಪಿಡಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಮಗು 25 ರಿಂದ 30 ಗ್ರಾಂ ನಷ್ಟು ತೂಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
|-
|08:03
|ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ತೂಕದಲ್ಲಿಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹೆಚ್ಚಳವು 900 ರಿಂದ 1,000 ಗ್ರಾಂ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
|-
|08:10
| ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು,
|-
|08:13
|ವಾಡಿಕೆಯ ತಪಾಸಣೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ತೂಕವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು.
|-
|08:17
|ಮಗುವಿನ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ -
|-
|08:21
|ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತಳು, ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಥವಾ
|-
|08:25
|ಮಗು ಎಷ್ಟು ಸಲ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
|-
|08:28
|ಅಲ್ಲದೇ, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ತಾಯಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು.
|-
|08:32
|ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|08:39
|ಆಮೇಲೆ, ಸುತ್ತಿದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
|08:44
|ಮೊದಲು, ತಾಯಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|08:48
|ನಂತರ, ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಗಂಟು ಬಿಚ್ಚಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಮತ್ತು
|-
|08:53
|ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಸುತ್ತಿದ ಬಟ್ಟೆಯ ಹೊರಗಡೆ, ಮಗುವಿನ ಪೃಷ್ಠವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|08:58
| ಇದಾದ ನಂತರ, ಮೊದಲು ಗಂಟು ಬಿಚ್ಚಲು ಬಳಸಲಾದ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಸುತ್ತಿದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ.
|-
|09:04
|ಆಮೇಲೆ, ಮಗುವಿನ ಕೆಳಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ, ಬಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗಿರುವ ಕೈಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ.
|-
|09:11
| ಬಟ್ಟೆಯ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಮಗುವಿನ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯನ್ನು ಬಳಸಿ.
|-
|09:16
| ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಸುತ್ತಿದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ.
|-
|09:21
| ಅದರ ನಂತರ, ಶಿಶುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆನಪಿಡಿ-
|-
|09:26
|ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಒಂದು ಕಿವಿಯ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು
|-
|09:28
|ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಕಿವಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇರಬೇಕು.
|-
|09:30
| '''KMC''' ಸಮಯದಲ್ಲಿ-
|-
|09:32
| ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ತಕ್ಷಣವೇ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು-
|-
|09:37
| ಮಗು ಚುರುಕಾಗಿ, ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇರದಿದ್ದರೆ,
|-
|09:41
|ಮಗು ವೇಗವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ವಿರಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ,
|-
|09:46
|ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳು ಅಥವಾ ನಾಲಿಗೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ,
|-
|09:50
| ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಪಾದಗಳು ತಣ್ಣಗಾದಾಗ.
|-
|09:53
|ಇಲ್ಲಿಗೆ, '''Kangaroo mother care''' ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಮುಗಿಯಿತು.
|-
|09:57
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದವರು ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Breast-crawl/Kannada

2020-08-27T07:21:30Z

Debosmita:

{| border = 1
| ''' Time '''
| '''Narration'''

|-
| 00:00
| '''Breast crawl''' (ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್) ಎಂಬ ಈ 'ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್'ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.

|-
| 00:05
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ನಾವು: 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ಎಂದರೇನು,

|-
| 00:10
|'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ನ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು

|-
| 00:13
|ಅದರ ಮಹತ್ವ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.

|-
| 00:18
| 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ಎಂದರೇನು ಇದನ್ನು ನಾವು ಮೊದಲು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

|-
| 00:23
| ಮಗು, ಸಹಜವಾದ ಆಹಾರದ ನಡವಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸುತ್ತದೆ.

|-
| 00:28
| ಹೆರಿಗೆಯಾದ ಕೂಡಲೇ ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಶಿಶುವನ್ನು ಇರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಸ್ತನ್ಯಪಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು.

|-
| 00:40
|ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.

|-
| 00:46
| ಗಮನಿಸಿ: ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮತ್ತು

|-
| 00:58
| ಜನಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ಅನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

|-
| 01:03
|ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಂತಹ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಬಳಲಬಹುದಾದ ಕಾರಣ, ಕಡಿಮೆ ಜನನ ತೂಕ ಹೊಂದಿರುವ, ಅಸ್ಥಿರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿ 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ಅನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

|-
| 01:15
| ಈಗ ನಾವು 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ನ ವಿಧಾನವನ್ನು, ಆನಂತರ ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಯುವೆವು.

|-
| 01:22
| ಮೊದಲು, ಹೆರಿಗೆ ಕೊಠಡಿಯ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು 26 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

|-
|01:29
| ನಂತರ, ಶಿಶುವನ್ನು ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವುದು.

|-
| 01:35
|ಕೈಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಶಿಶುವಿನ ಪೂರ್ತಿ ಶರೀರವನ್ನು ಒಂದು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಶುಷ್ಕ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ.

|-
| 01:42
| ನೆನಪಿಡಿ, ಶಿಶುವಿನ ಕೈಗಳನ್ನು ತೇವವಾಗಿರಿಸಿ.

|-
| 01:46
|ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಾಗ ಶಿಶುವಿನ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿರುವ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಬಿಳಿ ಲೇಪನವನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಡಿ.

|-
| 01:53
|ಅದು ಶಿಶುವನ್ನು ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 01:56
|ಶಿಶುವನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಹಸಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಡಿ.

|-
| 02:01
| ಶಿಶುವನ್ನು ಒರೆಸಿದ ನಂತರ, ಹೆರಿಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಾಯಕಿಯು (birth attendant) ಬಳ್ಳಿಯ ನಾಡಿಬಡಿತವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.

|-
| 02:08
| ನಾಡಿಬಡಿತವು ನಿಂತಾಗ, ಅವಳು ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು.

|-
| 02:13
| ನಂತರ, ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯು ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ, ತಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿರಿಸಿ.

|-
| 02:22
| ತಾಯಿಯ ತೊಳೆಯದ ಸ್ತನಗಳ ನಡುವೆ ಶಿಶುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು.

|-
| 02:26
| ಶಿಶುವಿನ ಬಾಯಿಯು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನದ ಕೆಳಗೆ ಇರಬೇಕು.

|-
| 02:30
| ಈಗ 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ಗಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

|-
| 02:37
| ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು ಬಹಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಗು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯ ಸ್ತನದೆಡೆಗೆ ತೆವಳಬಹುದು.

|-
| 02:46
| ಆನಂತರ, ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿಡಲು ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಶುಷ್ಕ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿ.

|-
| 02:54
| ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಟೋಪಿ ಹಾಕಿ.

|-
| 02:57
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ- ಇನ್ನು ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಟೋಪಿ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಲ್ಲ.

|-
| 03:04
| 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಇದು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

|-
| 03:10
| ಮಗುವಿಗೆ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿದ ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ.

|-
| 03:18
| 'ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್' ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮಗುವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.

|-
| 03:24
| ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ ಶಿಶುವು ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕವಾಗಿದ್ದು, ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

|-
| 03:29
| ಶಿಶುವಿನ ಅಶುಚಿಯಿರುವ ಕೈಗಳ ವಾಸನೆಯು ಅದಕ್ಕೆ ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಸಲು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.

|-
| 03:35
| ಅಲ್ಲದೆ, ಮಗು ತನ್ನ ಸೀಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮುಖ ಮತ್ತು ಅರಿಯೋಲಾವನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

|-
| 03:43
| ಅರಿಯೋಲಾ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವಾಗಿದೆ.

|-
| 03:47
| ಕೊನೆಗೆ, ಮಗು ತನ್ನ ಕೈ- ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಚಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಗಳೆಡೆಗೆ ತೆವಳುತ್ತದೆ.
|-
| 03:57
| ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಶಿಶುಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ತೆವಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಶಿಶುಗಳು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
|-
| 04:04
| ಸ್ತನವನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಮಗು ಮೊದಲು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 04:12
| ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಗು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವ ತನಕ, ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಗೆ ತೊಂದರೆಕೊಡಬೇಡಿ.
|-
| 04:20
| ಈ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವಾಗ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹಾಯಕಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ತಾಳ್ಮೆ ಇರಬೇಕು.
|-
| 04:27
| ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ತಾಯಿಯ ಸ್ತನದವರೆಗೆ ತಲುಪಲು ಮಗು 30 ರಿಂದ 60 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
|-
| 04:35
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಗು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
|-
| 04:45
| ಮೊಲೆಯೂಡಿಸುವುದು ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಮಗು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಘಂಟೆಯವರೆಗೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಲಿ.
|-
| 04:52
| ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ನಡುವಿನ ಬಂಧವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 04:58
| ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಾಯಿಯು ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ಅವಳ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
|-
| 05:05
| ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಹೆರಿಗೆಯ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಬಹುದು.
|-
|05:13
| ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕೋಣೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಈಮೊದಲು ಹೇಳಿದಂತೆ ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಮಗುವನ್ನು ಇರಿಸಿ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸ್ಪರ್ಶವು ಸಿಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 05:29
| 'ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಸೆಕ್ಷನ್' ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶಿಶುಗಳಿಗಾಗಿ, ಈಗ ನಾವು ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’ ಅನ್ನು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 05:35
| ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು, ಮಗುವಿನ ಕಾಲುಗಳು ತಾಯಿಯ ತಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಇರುವಂತೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಶಿಶುವನ್ನು ತಾಯಿಯ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 05:47
| ಎದೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯು ತಾಯಿಯ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕು.
|-
| 05:54
| ಆಪರೇಷನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ವೇಳೆ ಮಗುವಿಗೆ ಮೊಲೆಯೂಡಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿ.
|-
| 05:59
| ಹೆರಿಗೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ, ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಮದ ಸ್ಪರ್ಶವು ಇತರ ಯಾವುದೇ ನವಜಾತ ಆರೈಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಡಿ.
|-
| 06:09
| ಗಮನಿಸಿ, ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆಯೇ, ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
|-
| 06:17
| ಈಗ, ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗಾಗಿ ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’ ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 06:23
| ಮಗು, ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಾಯಿಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 06:29
| ಇದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
|-
| 06:33
| ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ, ಪ್ರತಿ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಸೇವನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
|-
| 06:43
| ಪ್ರತಿ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ತನದಿಂದ - ಮೊದಲನೆಯ ದಿನ 5 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಗಳು,
|-
| 06:47
| ಎರಡನೆಯ ದಿನ 10 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಗಳು,
|-
| 06:50
| ಮೂರನೆಯ ದಿನ 25 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಗಳು,
|-
| 06:53
| ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ 40 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಐದನೇ ದಿನದಂದು 55 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
|-
| 07:05
| ನವಜಾತ ಮಗುವಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 07:09
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಗುವಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು.
|-
| 07:15
| 'ಕೋಲೋಸ್ಟ್ರಮ್' ಅನ್ನು ಮಗುವಿನ ಮೊದಲ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೋಂಕಿನ ಜೊತೆಗೆ ಹೋರಾಡುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಗುವಿನ ರೋಗ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 07:27
| ತಾಯಿಯ ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರ, ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಇದು ಶಕ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
|-
| 07:33
| 'ಕೋಲೋಸ್ಟ್ರಮ್', ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಹ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
|-
| 07:37
| ಮಗುವಿನ ದೇಹದ ಇತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

|-
| 07:42
| ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

|-
|07:46
| ಮಗುವಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಲ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

|-
| 07:50
| ತಾಯಿಯ ಚರ್ಮದ ಸ್ಪರ್ಶ ಇರುವುದರಿಂದ, ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’ ಮಗುವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಸಹ ಇಡುತ್ತದೆ.

|-
|07:57
| ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಆಳವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಶಿಶು ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ.

|-
| 08:04
| ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’, ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಅವಳ ಮಗುವಿಗೆ ದಾಟಿಸುತ್ತದೆ.

|-
| 08:08
|ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಮಗುವಿನ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಕುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತವೆ.

|-
| 08:13
| ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಇದು ಮಗುವಿನ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

|-
| 08:18
| ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’, ಮಗುವಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗುವಿನ ನಡುವಿನ ಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.

|-
|08:29
| ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’ ನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ತಾಯಿಗೆ ಸಹ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

|-
| 08:34
| ಮಗುವಿನ ಕಾಲಿನ ಚಲನೆಗಳು, ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಈ ಒತ್ತಡವು, ಗರ್ಭಾಶಯದ ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ಮಾಸುಚೀಲವನ್ನು (placenta) ತೆಗೆದುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

|-
| 08:45
| ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಆರಂಭವು ತಾಯಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ 'ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್' ಅನ್ನು (oxytocin) ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

|-
| 08:51
| 'ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್' ನಲ್ಲಿಯ ಹೆಚ್ಚಳವು ಮಾಸುಚೀಲವನ್ನು (placenta) ಹೊರಗೆಹಾಕಲು ಕೂಡ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

|-
| 08:56
|ಹೀಗೆ, ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’ ರಕ್ತವ್ಯಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ ರಕ್ತಹೀನತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ.

|-
| 09:03
| ರಕ್ತಹೀನತೆಯು (Anaemia) ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.

|-
| 09:08
| ಅದು ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

|-
| 09:13
| ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಲ್’, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಆಗಿರುವ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

|-
| 09:21
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು '''Breast crawl''' ಎಂಬ ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.

|-
| 09:24
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಗ್ಲೋರಿಯಾ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Cradle-Hold-for-Breastfeeding/Kannada

2020-08-27T06:47:26Z

Debosmita:

{|border=1
|<center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| '''Cradle hold for Breastfeeding''' (ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್) 'ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್'ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
|00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ನಾವು -
|-
|00:09
|ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ,
|-
|00:15
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ತಾಯಿಯ ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು,
|-
|00:18
| 'ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಅನ್ನು ಮಾಡುವ ಬಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
|00:22
| ತಾಯಂದಿರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಶುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ -
|-
|00:39
| ತಾಯಿ, ಮಗು ಇಬ್ಬರೂ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
|-
|00:45
|ಮಗು, ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು (attach),
|-
|00:50
| ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|00:54
|ಈಗ 'ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಎಂಬ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯೋಣ.
|-
|00:59
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು, ತಾಯಿಯು ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು
|-
|01:05
| ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|01:10
| ನಂತರ, ಅವಳು ಒಂದು ಲೋಟ ಕುದಿಸಿ ಆರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.
|-
|01:15
|ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು, ದಿನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 750 ರಿಂದ 850 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
|-
|01:22
|ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
|01:27
| ತಾಯಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ (position) ಈಗ ನಾವು ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
|01:31
| ತಾಯಿಯು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ (cross legged position)
|-
|01:36
| ಅಥವಾ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪಾದಗಳನ್ನು ಊರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|01:41
|ಕುರ್ಚಿ ತುಂಬಾ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಅವಳ ಪಾದಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ತಾಗದಿದ್ದರೆ, ಆಗ-
|-
|01:47
| ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸ್ಟೂಲ್ ಅಥವಾ ನೆಲದ ಮೇಲಿರಿಸಿದ ದಿಂಬುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡಬಹುದು.
|-
|01:53
| ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು- ಅವಳ ಬೆನ್ನು ನೇರವಾಗಿದ್ದು
|-
|02:00
| ಭುಜಗಳು ಏರಿಸಿದ ಅಥವಾ ಇಳಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರದೆ, ವಿರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:05
| ಈ ವಿರಾಮದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅವಧಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು.
|-
|02:12
|ಈಗ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|02:18
| ಅವಳು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾ ಅಥವಾ ರವಿಕೆಯ ಒತ್ತಡವು ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:25
| ಅವಳು ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತ ಮೇಲೆ ಮಗುವನ್ನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ತರಬೇಕು.
|-
|02:29
| ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯ ತೋಳಿನಿಂದ, ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು.
|-
|02:37
|ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಅದೇ ಕೈಯ ಮೊಣಕೈನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು.
|-
|02:44
| ಅದೇ ತೋಳಿನಿಂದ, ಶಿಶುವಿನ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು.
|-
|02:51
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಬಲಗಡೆಯ ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವಳು.
|-
|02:56
|ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗುವಿನ ಶರೀರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಬಲತೋಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು
|-
|03:04
|ಮಗುವಿನ ತಲೆಯು ಬಲಗಡೆಯ ಮೊಣಕೈನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
|-
|03:10
|ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವು ಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ಮಗುವಿನ ಕೆಳಗೆ, ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ದಿಂಬನ್ನು ಇಡಬಹುದು.
|-
|03:19
| ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಹತ್ತಿರ ತರಬಾರದು.
|-
|03:25
| ಇದರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ನೋವು ಬರುತ್ತದೆ.
|-
|03:30
| ಅವಳು ಬೆನ್ನನ್ನು ನೇರವಾಗಿಟ್ಟು, ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಎದೆಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|03:36
|ಈಗ, ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಇಡುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯೋಣ.
|-
|03:42
| ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯು, ತಾಯಿಯ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಒತ್ತಿರಬೇಕು.
|-
|03:47
|ಅವರ ದೇಹಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರವು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಸ್ತನವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಗುವಿನ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
|-
|03:54
| ಮತ್ತು, ಮಗುವಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|04:00
| ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನವು ಎರಡನೇ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
|-
|04:08
|ನಾವು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
|-
|04:16
| ಆದರೆ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ, ಕೆಲವು ಸಲ ತಾಯಂದಿರು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹೊರಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
|-
|04:23
|ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|04:28
|ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ, ಮಗುವಿನ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
|04:35
|ಇದರಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ನುಂಗಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|04:41
|ಮಗುವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ, ಈಗ ಮೂರನೆಯ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.
|-
|04:46
|ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿನ ಪೂರ್ತಿ ಶರೀರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|04:51
|ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಗುವು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು (attach) ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕಾಗುವುದು.
|-
|04:58
|ನಂತರ, ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಗದ್ದಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
|05:03
|ಶಿಶುವಿನ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
|05:07
|ಮತ್ತು, ಗದ್ದವು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರಬೇಕು.
|-
|05:13
| ಇದರಿಂದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಶಿಶು ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಗಿನ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
|-
|05:19
|ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಕೆಳದವಡೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
|-
|05:26
| ಗಮನಿಸಿ: ಅರಿಯೋಲಾ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
|05:32
| ಈಗ ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವುದರಿಂದ,
|-
|05:35
| ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
|05:39
|ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, U ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
|-
|05:48
|ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಬಲ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಎಡಗೈಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ.
|-
|05:55
|ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ತಾಯಿಯ ಬಲ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಗಡಿಯಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಊಹಿಸಿ.
|-
|06:04
|ತಾಯಿಯು ಎಡ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು, ಈ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆ 3 ಆದ ಹಾಗೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
|06:10
|ಅವಳ ಎಡ ತೋರುಬೆರಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳನ್ನು ಗಂಟೆ 9 ಆದಾಗಿನ ಹಾಗೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
|06:18
|ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು, ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು.
|-
|06:25
| ಯಾಕೆ?
ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
|06:30
| ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಮ್ಮ ತುಟಿಗಳು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ತೆರೆದಿವೆ.
|-
|06:35
|ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|06:40
|ಇಲ್ಲಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತೇವೆ.
|-
|06:46
|ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ಕಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|06:53
| ಹಾಗೆಯೇ, ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ತುಟಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾಗಿವೆ.
|-
|07:00
|ಆದ್ದರಿಂದ, ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.
|-
|07:06
|ಇದರಿಂದ, ಮಗುವಿಗೆ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಅರಿಯೋಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|07:13
|ಅಲ್ಲದೆ, ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
|07:23
| ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ತಿನ್ನುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರೆ, ನಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳು ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ಕಚ್ಚುವಾಗ ಬಾಯಿಗೆ ಅಡ್ಡಬರುತ್ತವೆ.
|-
|07:34
| ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದರೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲುವ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|07:41
|ಹೀಗಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ಕಚ್ಚಲು, ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|07:47
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರವು ಸರಿಯಾಗಿದೆ.
|-
|07:55
| ಈ ಅಂತರವು, ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ-
ಮಗುವು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅರಿಯೋಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಕಚ್ಚಿದಾಗ ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು ಅಡ್ಡಬರುವುದಿಲ್ಲ,
|-
|08:05
|ತಾಯಿಯು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
|08:11
| ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಬರಲು, ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಗಿನ ಹಾಲಿನ ದೊಡ್ಡ ನಾಳಗಳನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಾಳೆ.
|-
|08:17
| ಮತ್ತು, ಮಗು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.
|-
|08:23
|ನೆನಪಿಡಿ- ಮಗುವಿನ ಗದ್ದ ಇರುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು
|-
|08:30
| ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಇರುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ 2 ಬೆರಳುಗಳು ಇರಬೇಕು.
|-
|08:36
| ವಡಾ- ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ನ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ.
|-
|08:41
|ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದ ನಂತರ, ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಚ್ಚಲು ಅದನ್ನು ಅದುಮಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|08:48
|ಹೀಗೆಯೇ, ತಾಯಿಯು ಮೇಲಿನಿಂದ U ಆಕಾರದಲ್ಲಿ, ಸ್ತನವನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
|-
|08:54
|ಇದು, ಮಗುವಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಅರಿಯೋಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|09:01
| ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ಸ್ತನವನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾದ V ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಅದುಮಬಾರದು.
|-
|09:07
|V ಆಕಾರದ ಒತ್ತುವಿಕೆಯು ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಸುಕಿ, ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|09:14
|ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಸ್ತನವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಒತ್ತವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|09:21
|ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಬಲ ಅಥವಾ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ
|-
|09:27
|ಮತ್ತು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|09:32
|ನೆನಪಿಡಿ, ಮಗುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಸ್ತನವನ್ನು ಬದಿಯಿಂದ ತಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಮಗುವಿನೆಡೆಗೆ ತರಬೇಡಿ.
|-
|09:39
| ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವನ್ನು ಸ್ತನದ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನಿ.
|-
|09:43
|ಈಗ, ಮಗು 'ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
|09:49
| ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಮಗುವಿನ ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|09:58
| ಮಗು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ತನವು ತುಂಬಾ ಭಾರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ಆಗ -
|-
|10:05
| ತಾಯಿಯು ಸ್ತನವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಬೇಕು.
|-
|10:09
| ಮತ್ತು ಆ ಕೈಯನ್ನು ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಕೆಳಗೆ ತರಬೇಕು.
|-
|10:14
| ಈ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಶರೀರದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು.
|-
|10:21
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಅವಳನ್ನು ಆರಾಮವಾಗಿಡುತ್ತದೆ.
|-
|10:26
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
|10:31
| ಧ್ವನಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್,
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Side-lying-hold-for-breastfeeding/Kannada

2020-08-27T06:40:32Z

Debosmita:

{|border=1
|<center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| '''Side-Lying hold for breastfeeding''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು, ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು,
|-
|00:13
| ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಮೊದಲು ತಾಯಿಯ ತಯಾರಿ ಮತ್ತು 'ಸೈಡ್-ಲೈಯಿಂಗ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
|00:20
| ನಾವು ಈಗ ಆರಂಭಿಸೋಣ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
|-
| 00:27
| ಹಿಂದಿನ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಅವಳ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ:
ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗು ಇಬ್ಬರೂ ಆರಾಮವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
|-
| 00:40
| ಮಗು, ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
|00:45
| ಮತ್ತು, ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
| 00:49
| 'ಸೈಡ್-ಲೈಯಿಂಗ್ ಹೋಲ್ಡ್' (Side-lying hold) ಎಂಬ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
| 00:54
| ತಾಯಿಯು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ,
|-
| 00:59
| ಅಥವಾ, ತಾಯಿಗೆ ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಸೆಕ್ಷನ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆಯಾಗಿದ್ದರೆ,
|-
| 01:03
| ಅಥವಾ, ತಾಯಿಯು ದಣಿದಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|01:06
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ತಾಯಿಯು ಸಾಬೂನು ಹಾಗೂ ನೀರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಒಣಗಿಸಬೇಕು.
|-
|01:14
| ನಂತರ ಅವಳು ಒಂದು ಲೋಟ ಕುದಿಸಿ ಆರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.
|-
|01:18
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 750 ರಿಂದ 850 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 01:30
| ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|01:35
| ಅವಳು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬ್ರಾ ಅಥವಾ ಕುಪ್ಪಸದ ಒತ್ತಡವು ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 01:41
| ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕೆಂದಿರುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಳಿ, ಆರಾಮವಾಗಿ ಒರಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 01:48
| ಅವಳು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ದಿಂಬನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮತ್ತು, ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಳಿ ಬೀಳದಂತೆ, ಕಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ದಿಂಬನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|01:57
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಬಲಗಡೆಯ ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಬಲಮಗ್ಗುಲಾಗಿ ಒರಗಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 02:06
| ನಂತರ, ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
| 02:12
| ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಾಯಿಯ ದೇಹವು ಮೃದುವಾಗಿ ಒತ್ತುವಂತೆ, ಮಗುವನ್ನು ಮಗ್ಗುಲಾಗಿ ಇರಿಸಿ.
|-
| 02:21
| ತಾಯಿಯು ತಾನು ಮಗ್ಗುಲಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ ಬದಿಯ ಕೈಯಿಂದ, ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 02:29
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತಾಯಿಯು, ಬಲಗೈಯಿಂದ ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.
|-
|02:36
| ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಒಂದು ದಿಂಬನ್ನು ಇಡಬಹುದು.
|-
| 02:42
| ಅವರಿಬ್ಬರ ದೇಹಗಳ ನಡುವಿನ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರವು, ಸ್ತನವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಗುವಿನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 02:49
| ಮತ್ತು, ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 02:55
| ನೆನಪಿಡಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಹತ್ತಿರ ತರಬಾರದು.
ಇದು ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಶರೀರದ ನಡುವಿನ ದೂರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
|-
|03:06
| ಅವಳು ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೇರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ಸ್ತನದೆಡೆಗೆ ತರಬೇಕು.
|-
| 03:12
| ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮಗುವಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶರೀರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ದಿಕ್ಕು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 03:21
| ನಾವು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವಾಗ, ನಮ್ಮ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು.
|-
| 03:31
|ಹೀಗೆಯೇ, ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಮಗುವಿನ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 03:39
| ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ನುಂಗಲು ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 03:44
| ಈಗ ಮಗುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಮೂರನೆಯ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.
|-
|03:50
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|03:54
| ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಗುವು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು (attach) ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕಾಗುವುದು.
|-
| 04:01
| ನಂತರ, ನಾವು ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಗದ್ದಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
|04:07
|ಶಿಶುವಿನ ಮೂಗು, ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
|04:13
|ಮತ್ತು, ಗದ್ದವು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರಬೇಕು.
|-
|04:17
|ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶಿಶು ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|04:25
| ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುಡಿಯಲು ಕೆಳದವಡೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
|-
|04:32
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ಅರಿಯೋಲಾ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
|04:39
| ಈಗ ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ತನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
|04:46
| ತನ್ನ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಕೈಯ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ತಾಯಿಯು C ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಬದಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
|-
|04:55
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತಾಯಿಯು, ತನ್ನ ಬಲಗಡೆಯ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಎಡಗೈಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ.
|-
| 05:05
| ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಬೆರಳುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು.
|-
| 05:13
| ಯಾಕೆ? ಸರಳವಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ನಾವು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
|05:18
| ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಮ್ಮ ತುಟಿಗಳು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
|-
|05:25
| ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
|-
|05:31
| ಇಲ್ಲಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತುಟಿಗಳಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 05:37
| ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಲಂಬವಾಗಿ ಹಿಡಿದರೆ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 05:44
| ಹಾಗೆಯೇ, ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ತುಟಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿವೆ.
|-
|05:51
| ಆದ್ದರಿಂದ, ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು.
|-
|05:59
| ಇದು, ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಅರಿಯೋಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 06:05
| ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರ ಜೊತೆಗೇ ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 06:18
| ಮತ್ತೆ, ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರೆ, ನಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳು ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಬಾಯಿಗೆ ಅಡ್ಡಬರುತ್ತವೆ.
|-
| 06:28
| ನಾವು ಅದನ್ನು ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದರೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 06:34
| ಆದ್ದರಿಂದ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ನಾವು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
|-
| 06:40
| ಹೀಗೆಯೇ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ, ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರವು ಸರಿಯಾಗಿದೆ.
|-
| 06:49
| ಮಗುವು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಅರಿಯೋಲಾವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು ಅಡ್ಡಬರುವುದಿಲ್ಲ,
|-
| 06:58
| ತಾಯಿಯು ಕೇವಲ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರಿಂದ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ,
|-
| 07:05
| ತಾಯಿಯು, ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಗೆ, ಹಾಲಿನ ದೊಡ್ಡ ನಾಳಗಳನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತಾಳೆ,
|-
|07:12
| ಮತ್ತು, ಮಗುವಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ಸ್ತನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ದೂರವು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 07:19
| ನಾವು ವಡಾ- ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ನ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗೋಣ.
|-
| 07:24
| ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದ ನಂತರ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತು (bite) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಅದನ್ನು ಅದುಮಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|07:32
| ಹೀಗೆಯೇ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಬದಿಯಿಂದ C ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮೆತ್ತಗೆ ಅದುಮಬೇಕು.
ಇದು, ಮಗುವಿಗೆ ಸ್ತನದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 07:46
| ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅದುಮಬಾರದು.
|-
| 07:53
| ಕತ್ತರಿಯ ಆಕಾರದ ಒತ್ತುವಿಕೆಯು ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಸುಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 08:00
| ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಸ್ತನವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಒತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 08:07
| ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಮೇಲ್ಗಡೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಗೆ ಸರಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ.
|-
| 08:14
| ಮತ್ತು ಮಗು ಎದೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 08:19
| ಈಗ, ಮಗು 'ಸೈಡ್-ಲೈಯಿಂಗ್ ಹೋಲ್ಡ್' ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಮತ್ತು, ಹಾಲುಕುಡಿಯಲು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
|08:27
| ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಮಗುವಿನ ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 08:34
| ಮಗು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಕೂಡಲೇ ತಾಯಿಯು ಸ್ತನವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಬೇಕು.
|-
| 08:41
| ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಶರೀರದ ಹತ್ತಿರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಈ ಕೈಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
|-
| 08:49
| ಅಲ್ಲದೇ, ಅವಳು ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯನ್ನು ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಸರಿಸಿ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಶರೀರಕ್ಕೆ 90 ಡಿಗ್ರೀಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 08:58
| ಅವಳು ಆ ಕೈಯ ಮೊಣಕೈಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ, ಆ ಕೈಯನ್ನು ದಿಂಬಿನ ಕೆಳಗೆ ತೂರಿಸಬೇಕು.
|-
| 09:04
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತಾಯಿಯು, ತನ್ನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಬಲಗಡೆಯ ಸ್ತನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 09:11
| ಅವಳು ಎಡಗೈಯನ್ನು, ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 09:19
| ಅವಳು ತನ್ನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಸರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 09:22
| ಅವಳು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಶರೀರಕ್ಕೆ 90 ಡಿಗ್ರೀಯಲ್ಲಿಇರಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 09:26
| ಅವಳ ಬಲ ಮೊಣಕೈ ಬಾಗಿದೆ.
|-
| 09:29
| ಅವಳ ಬಲಗೈಯನ್ನು ದಿಂಬಿನ ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 09:33
| ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸಿದ ನಂತರ-
ಒಂದುವೇಳೆ, ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಅವಳು ಆ ಬದಿಗೆ ಹೊರಳಬೇಕು.
|-
|09:41
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತಾಯಿಯು ಎಡಗಡೆಯ ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸಲು ತನ್ನ ಎಡಬದಿಗೆ ಹೊರಳಿದ್ದಾಳೆ.
|-
|09:47
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
|09:50
|ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಗ್ಲೋರಿಯಾ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Laid-back-hold-for-breastfeeding/Kannada

2020-08-27T06:34:38Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:01
| '''Laid-back hold for breastfeeding''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
|00:07
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು : ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು,
|-
| 00:15
| ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಮೊದಲು ತಾಯಿಯ ತಯಾರಿ ಮತ್ತು 'ಲೇಡ್-ಬ್ಯಾಕ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
| 00:22
| ನಾವು ಈಗ ಆರಂಭಿಸೋಣ.
|-
| 00:24
| ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
|-
| 00:31
| ಹಿಂದಿನ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಹಿಡಿತವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ:
|-
| 00:39
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗು ಇಬ್ಬರೂ ಆರಾಮವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
|-
| 00:47
| ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
| 00:55
| 'ಲೇಡ್-ಬ್ಯಾಕ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಎಂಬ ಹಿಡಿತದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿಯೋಣ.
|-
| 01:00
| “ಕ್ರಾಸ್-ಕ್ರೇಡಲ್” ಅಥವಾ “ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್” ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ,
|-
| 01:10
| ಅಥವಾ ತಾಯಿಯು ದೊಡ್ಡ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ,
|-
| 01:13
| ಅಥವಾ ತಾಯಿಗೆ ಬೆನ್ನು ನೋವಿದ್ದರೆ,
|-
| 01:16
| ತಾಯಿಯು ದಣಿದಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 'ಲೇಡ್-ಬ್ಯಾಕ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಅನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 01:19
| ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ತಾಯಿಯು ಸಾಬೂನು ಹಾಗೂ ನೀರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಒಣಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 01:27
| ನಂತರ ಅವಳು ಒಂದು ಲೋಟ ಕುದಿಸಿ ಆರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.
|-
| 01:32
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 750 ರಿಂದ 850 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 01:44
| ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
| 01:50
| ಅವಳು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬ್ರಾ ಅಥವಾ ಕುಪ್ಪಸದ ಒತ್ತಡವು ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 01:55
| ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಒರಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 02:01
| ಅವಳ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ದಿಂಬುಗಳ ಆಸರೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರಬೇಕು.
|-
| 02:07
| ಈಗ ತಾಯಿಯು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿಯೋಣ.
|-
| 02:13
| ತಾಯಿಯು ತಾನು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯ ಕೈಯಿಂದ ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಶರೀರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು.
|-
|02:20
| ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಅವಳು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
|-
| 02:27
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತಾಯಿಯು, ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಬಲಗಡೆಯ ಸ್ತನದಿಂದ ಮೊಲೆಯೂಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
|-
| 02:32
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ತನ್ನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 02:38
| ಅವಳು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ತನ್ನ ಎಡಗೈಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 02:46
| ನಂತರ, ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾವು ನೋಡೋಣ.
|-
| 02:54
| ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಮಗುವಿನ ಒಂದು ಕಿವಿಯ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಕಿವಿಯ ಹಿಂದೆ ಇರಬೇಕು.
|-
| 03:02
| ಅವಳು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು, ಕಿವಿಯ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮಗುವಿನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸರಿಸಬಾರದು.
|-
| 03:08
| ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕಬಾರದು. ಇದರಿಂದ, ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಮಗು ಆರಾಮವಾಗಿ ಇರುವುದು.
|-
| 03:20
| ನಂತರ, ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
| 03:25
| ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯು ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವಂತೆ, ಮಗುವನ್ನು ತಾಯಿಯ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಬೇಕು.
|-
| 03:32
| ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯು ತಾಯಿಯ ಎದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಇರಬೇಕು.
|-
| 03:38
| ಮಗು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಎದೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಷ್ಟು, ಸ್ತನವನ್ನು ತಲುಪಲು ಮಗುವಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 03:44
| ಮತ್ತು, ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಗುವಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 03:49
| ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ದಿಕ್ಕು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 03:56
| ನಾವು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು.
|-
| 04:05
| ಹೀಗೆಯೇ, ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಮಗುವಿನ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 04:14
| ಇದರಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ನುಂಗಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 04:19
| ನೆನಪಿಡಿ, ಮಗುವಿನ ಶರೀರದ ಮುಂದಿನ ಭಾಗವು ತಾಯಿಯ ಶರೀರದ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಇರುವವರೆಗೆ ಮಗುವನ್ನು ತಾಯಿಯ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು.
|-
| 04:32
| ಮತ್ತು, ಮಗುವು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.
|-
| 04:38
| ಮಗುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ, ಈಗ ನಾವು ಮೂರನೆಯ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.
|-
| 04:42
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಪೂರ್ತಿ ಶರೀರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 04:47
| ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಗುವು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು (attach) ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕಾಗುವುದು.
|-
| 04:54
| ನಂತರ, ನಾವು ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಗದ್ದಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
| 04:59
| ಶಿಶುವಿನ ಮೂಗು ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆಯ ತೊಟ್ಟು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 05:04
| ಮತ್ತು, ಗದ್ದವು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 05:09
| ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಶು, ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 05:16
| ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಕೆಳದವಡೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
|-
| 05:21
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ಅರಿಯೋಲಾ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
|05:27
| ಈಗ, ಮಗು 'ಲೇಡ್-ಬ್ಯಾಕ್ ಹೋಲ್ಡ್' ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
| 05:34
| ಈ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ, ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸಹಜವಾಗಿ, ಆಳವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
|-
| 05:40
| ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಮಗುವಿನ ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 05:49
| ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
|-
| 06:02
| ಈ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ಒರಗಿಕೊಂಡು ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು.
|-
| 06:07
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 06:11
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಗ್ಲೋರಿಯಾ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Football-hold-for-breastfeeding/Kannada

2020-08-27T06:29:07Z

Debosmita:

{| border=1
| Time
| Narration

|-
|00:01
| '''Football hold for breastfeeding''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
|00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ: ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು,
|-
| 00:15
| ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಮೊದಲು ತಾಯಿಯ ತಯಾರಿ ಮತ್ತು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ 'ಫುಟ್-ಬಾಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
|00:23
| ನಾವು ಈಗ ಆರಂಭಿಸೋಣ.
|-
| 00:24
| ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ, ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
|-
| 00:31
| ಮುಂಚಿನ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಹಿಡಿತವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ:
|-
| 00:41
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗು ಇಬ್ಬರೂ ಆರಾಮವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
|-
| 00:48
| ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
| 00:56
| 'ಫುಟ್-ಬಾಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಎಂಬ ಹಿಡಿತದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿಯೋಣ.
|-
| 01:01
| 'ಫುಟ್-ಬಾಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಇದು : ತಾಯಿಯ ಸಿ-ಸೆಕ್ಷನ್ ಹೆರಿಗೆಯಾಗಿದ್ದರೆ,
|-
| 01:08
| ದೊಡ್ಡ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ,
|-
| 01:10
| ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಅಕಾಲಿಕ ಮಗುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ
|-
| 01:14
| ಅವಳಿ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
|-
| 01:15
| ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನಪಿಡಿ: ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ಒಣಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 01:22
| ನಂತರ ಅವಳು ಒಂದು ಲೋಟ ಕುದಿಸಿ ಆರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.
|-
| 01:27
| ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 750 ರಿಂದ 850 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
|-
| 01:34
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 01:38
| ನಂತರ, ನಾವು ತಾಯಿಯ ಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
| 01:43
|ತಾಯಿಯು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಮಡಿಚಿಕೊಂಡು
|-
| 01:48
| ಅಥವಾ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 01:51
| ಕುರ್ಚಿ ತುಂಬಾ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪಾದಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ತಾಗದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಟೂಲ್ ಅಥವಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದ ದಿಂಬುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡಬಹುದು.
|-
| 02:02
| ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಬೆನ್ನಿನ ನೋವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ತನ್ನ ಬೆನ್ನು ನೇರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:09
| ಅವಳ ಭುಜಗಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಎತ್ತರಿಸಿ ಅಥವಾ ಬಾಗಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 02:13
| ಮತ್ತು, ಈ ವಿಶ್ರಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅವಧಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|02:19
| ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ 3 ರಿಂದ 4 ದಿಂಬುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 02:26
| ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ದಿಂಬನ್ನು, ಇತರ ದಿಂಬುಗಳ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ (ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ) ಇಡಬೇಕು.
|-
| 02:32
| ನಂತರ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
| 02:38
| ಅವಳು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬ್ರಾ ಅಥವಾ ಕುಪ್ಪಸದ ಒತ್ತಡವು ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 02:45
|ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಶಿಶುವನ್ನು ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ತರಬೇಕು.
|-
| 02:49
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಶಿಶುವಿನ ಬೆನ್ನನ್ನು ದಿಂಬುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 02:53
| ಅವಳು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯ ಕೈಯನ್ನು ಬಳಸಿ ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು.
|-
| 03:01
| ಮಗುವಿನ ಕಾಲುಗಳು, ತಾಯಿಯ ಅದೇ ಬದಿಯ ಕಂಕುಳಿನ ಮೂಲಕ ದಿಂಬಿನ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.
|-
| 03:08
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಈ ಕೈಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗುವಿನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ದಿಂಬುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 03:13
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತಾಯಿಯು, ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಬಲಗಡೆಯ ಸ್ತನದಿಂದ ಮೊಲೆಯೂಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
|-
| 03:18
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗುವಿನ ಕಾಲುಗಳು ತಾಯಿಯ ಬಲ ಕಂಕುಳದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ.
|-
| 03:23
| ಅವಳು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ತನ್ನ ಬಲಗೈಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 03:31
| ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಹತ್ತಿರ ತರಬಾರದು.
|-
| 03:37
| ಇದರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ನೋವು ಬರುತ್ತದೆ.
|-
|03:42
| ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಬೆನ್ನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಎದೆಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 03:48
| ನಂತರ, ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾವು ನೋಡೋಣ.
|-
| 03:56
| ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಮಗುವಿನ ಒಂದು ಕಿವಿಯ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಕಿವಿಯ ಹಿಂದೆ ಇರಬೇಕು.
|-
| 04:03
| ಅವಳು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು, ಕಿವಿಯ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮಗುವಿನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸರಿಸಬಾರದು.
|-
| 04:09
| ಅವಳ ಮಣಿಕಟ್ಟು ಮಗುವಿನ ಭುಜಗಳ ನಡುವೆ (shoulder blades) ಇರಬೇಕು.
|-
| 04:13
| ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕಬಾರದು. ಇದರಿಂದ, ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಮಗು ಆರಾಮವಾಗಿ ಇರುವುದು.
|-
| 04:23
| ನಂತರ, ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
| 04:27
| ಮಗುವಿನ ಮುಖವು ತಾಯಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಇರಬೇಕು.
|-
| 04:31
| ಮಗುವಿನ ದೇಹವು, ತಾಯಿಯ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಒತ್ತಿರಬೇಕು.
|-
| 04:36
| ಅವರಿಬ್ಬರ ದೇಹಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಸ್ತನವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಗುವಿನ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸಹ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
|-
| 04:41
| ಮತ್ತು, ಮಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 04:47
|ಎರಡನೆಯ ಹಂತವು, ಮಗುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವುದು ಆಗಿದೆ.
|-
| 04:51
|ನಾವು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
|-
| 04:57
|ಹೀಗೆಯೇ, ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಮಗುವಿನ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
|05:06
|ಇದರಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ನುಂಗಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 05:10
|ಮಗುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ, ಈಗ ನಾವು ಮೂರನೆಯ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.
|-
| 05:16
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಪೂರ್ತಿ ಶರೀರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 05:22
| ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಗುವು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು (attach) ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕಾಗುವುದು.
|-
| 05:30
|ನಂತರ, ನಾವು ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಗದ್ದಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
| 05:34
| ಶಿಶುವಿನ ಮೂಗು ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆಯ ತೊಟ್ಟು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 05:39
| ಮತ್ತು, ಗದ್ದವು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 05:44
| ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಶು, ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಕೆಳದವಡೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
|-
|05:55
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ಅರಿಯೋಲಾ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
| 06:00
|ಈಗ ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ತನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
| 06:07
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, '''C''' ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಬದಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
|-
| 06:15
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯು, ಬಲಗಡೆಯ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ.
|-
|06:21
| ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ತಾಯಿಯ ಬಲ ಮೊಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಗಡಿಯಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಊಹಿಸಿ.
|-
| 06:30
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಎಡಗೈ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು, ಈ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆ 12 ಆದ ಹಾಗೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 06:35
| ಹಾಗೂ, ಅವಳ ಎಡಗೈ ತೋರುಬೆರಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳನ್ನು ಗಂಟೆ 6 ಆದಂತೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 06:42
| ಬೆರಳುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
| 06:47
| ಯಾಕೆ? ಸರಳವಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ನಾವು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
| 06:52
| ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
|-
| 06:58
| ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
|-
| 07:03
| ಇಲ್ಲಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 07:10
| ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಲಂಬವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|07:16
| ಹಾಗೆಯೇ, ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
|-
| 07:21
| ತುಟಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿವೆ (horizontal).
|-
| 07:24
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.
|-
| 07:32
| ಇದು, ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಅರಿಯೋಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 07:39
| ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
| 07:50
| ಮತ್ತೆ, ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರೆ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ನಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳು ಬಾಯಿಗೆ ಅಡ್ಡಬರುತ್ತವೆ.
|-
| 08:00
| ನಾವು ಅದನ್ನು ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದರೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 08:07
| ಆದ್ದರಿಂದ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ನಾವು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
|-
| 08:13
|ಹೀಗೆಯೇ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ, ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರವು ಸರಿಯಾಗಿದೆ.
|-
|08:21
| ಮಗುವು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಅರಿಯೋಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು ಅಡ್ಡಬರುವುದಿಲ್ಲ,
|-
|08:31
| ತಾಯಿಯು ಕೇವಲ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರಿಂದ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
| 08:36
| ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಹೊರಬರುವಂತೆ, ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಗಿನ ಹಾಲಿನ ದೊಡ್ಡ ನಾಳಗಳನ್ನು ತಾಯಿಯು ಒತ್ತುತ್ತಾಳೆ.
|-
| 08:42
| ಮತ್ತು, ಮಗು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸ್ತನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ದೂರವು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|08:50
| ನೆನಪಿಡಿ: ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ, ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಸ್ತನದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು
|-
| 08:55
| ಮತ್ತು ಅವಳ 2 ಬೆರಳುಗಳು ಸ್ತನದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
|09:01
| ನಾವು ವಡಾ- ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ನ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗೋಣ.
|-
|09:06
| ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದ ನಂತರ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತು (bite) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಅದನ್ನು ಅದುಮಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 09:12
| ಹೀಗೆಯೇ, ಬದಿಯಿಂದ '''C''' ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸಬೇಕು.
|-
| 09:18
| ಇದು, ಮಗುವಿಗೆ ಸ್ತನದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 09:23
| ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಅದುಮಬಾರದು.
|-
| 09:30
| ಕತ್ತರಿಯ ಆಕಾರದ ಒತ್ತುವಿಕೆಯು ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಸುಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 09:36
| ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಸ್ತನವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಒತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 09:43
| ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಯು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 09:51
| ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಬೇರೆ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಬಹುದು.
|-
| 09:56
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮಗು ತಾಯಿಗೆ ಎದುರಾಗಿಲ್ಲ.
|-
| 10:00
| ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಬದಿಯಿಂದ ಸ್ತನದೆಡೆಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ, ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ.
|-
| 10:07
| ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ತಾಯಿಯು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಲಂಬವಾಗಿ, '''U''' ಆಕಾರದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 10:17
| ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ, ಯಾವುದೇ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ, ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
| 10:28
| ಈಗ ಮಗು 'ಫುಟ್-ಬಾಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಆಗಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
| 10:34
| ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ತಂತ್ರವನ್ನು, ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 10:41
| ಒಮ್ಮೆ ಮಗು ಸರಿಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಸ್ತನವು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಭಾರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆ ಕೈಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಬಹುದು.
|-
| 10:55
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 10:58
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಗ್ಲೋರಿಯಾ.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Breastfeeding-latching/Kannada

2020-08-27T06:26:32Z

Debosmita:

{| border =1
| <center>''' Time '''</center>
| <center>'''Narration'''</center>

|-
| 00:02
| '''Breastfeeding Latching''' (ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್) ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:07
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ಮಗು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕಲಿಯಲಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 00:20
| ನಾವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ, ಸರಿಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡುವುದು (ಹೊಂದಿಸುವುದು) ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 00:29
| ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಅದು ಕೇವಲ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವುದಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 00:36
| ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
|-
| 00:40
| ಆದರೆ, ಸ್ತನದ ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಗುವಿನ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
|-
| 00:50
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ಅರಿಯೋಲಾ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
| 00:56
| ಈಗ ನಾವು ವಿವರಿಸೋಣ. ಮೊದಲಿಗೆ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾದ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ (ಹಿಡಿತ) ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 01:05
| ಈ ಹಿಡಿತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಇತರ ವೀಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 01:11
| 'ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಅನ್ನು ಬಳಸಿ, ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 01:16
| ನೆನಪಿಡಿ - ಶಿಶುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಫಲವಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 01:24
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವನ್ನು “ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್” ನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 01:31
| ಮತ್ತು, ಮಗು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
| 01:35
| ಲ್ಯಾಚ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಮಗು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಆಕಳಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 01:42
| ಯಾಕೆ? ವಡಾ- ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ತಿನ್ನುವ ಒಬ್ಬ ವಯಸ್ಕನ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
| 01:49
| ವಡಾ- ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ನ ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ನಾವು ನಮ್ಮ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 01:56
| ಹಾಗೆಯೇ, ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದ ಬಾಯಿಯು ಸ್ತನದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮಗುವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 02:04
| ಅಗಲವಾಗಿ ತನ್ನ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುವಂತೆ ಮಗುವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು- ಮಗು ಬಾಯಿಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯುವವರೆಗೆ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ತುಟಿಗೆ ಲಘುವಾಗಿ ಉಜ್ಜಬೇಕು.
|-
| 02:16
| ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಿರಿ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಬಾಯಿಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯಲು ಮಗುವಿಗೆ ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಂದ 2 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
|-
| 02:25
| ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ: ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ, ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರಬೇಕು.
|-
| 02:36
| ಮಗು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದಾಗ, ಅದರ ಕೆಳತುಟಿಯು ಅರಿಯೋಲಾದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
| 02:43
| ಮತ್ತು, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದತ್ತ ಇರಬೇಕು, ಆದರೆ ಬಾಯಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದೆಡೆಗೆ ಅಲ್ಲ.
|-
| 02:50
| ಈಗ, ತಾಯಿಯು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು.
|-
| 02:55
| ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲು ಅವಳು ಮಗುವಿನ ಗದ್ದವನ್ನು ಸ್ತನದತ್ತ ನೂಕಬೇಕು.
|-
| 03:02
| ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು, ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಬಾಗಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ನೂಕಬಾರದು.
|-
| 03:08
| ಶಿಶುವಿನ ಭುಜದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿ ತಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಮಗುವನ್ನು ಸ್ತನದೆಡೆಗೆ ತರಬೇಕು.
|-
| 03:15
| ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ತಾಯಿಯ ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಭಾಗವು ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
| 03:25
| ಇದು, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 03:31
| ಮಗು ತನ್ನ ಕೆಳತುಟಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಅರಿಯೋಲಾದ ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಒತ್ತುತ್ತಿರಬೇಕು.
|-
| 03:37
| ಇದು ದೊಡ್ಡ ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.
|-
| 03:42
| ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದೆಯೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
|-
| 03:48
| ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ತಾಯಿಯು ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕು:
|-
| 03:54
| ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ,
|-
| 03:57
| ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ತುಟಿಯ ಹತ್ತಿರ ಕಾಣುವ ಅರಿಯೋಲಾದ ಭಾಗವು, ಮಗುವಿನ ಕೆಳ ತುಟಿಯ ಹತ್ತಿರ ಕಾಣಿಸುವದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
|-
| 04:06
| ಮಗುವಿನ ಕೆಳಗಿನ ಗದ್ದವನ್ನು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದೆ.
|-
| 04:11
| ಮಗುವಿನ ದವಡೆಯು, ಅದು ಹಾಲು ನುಂಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ.
|-
| 04:16
| ಮತ್ತು, ಮಗುವಿನ ಕೆಳತುಟಿಯು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
|-
| 04:22
| ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 04:28
| ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ಕೆಳತುಟಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ತನವನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ಒತ್ತಿ. ಮತ್ತು, ಮಗುವಿನ ಕೆಳತುಟಿಯು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗಿಕೊಂಡಿದೆಯೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
|-
| 04:41
| ನಂತರ, ಮಗುವಿನ ಮೂಗನ್ನು ನೋಡಿ. ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಗ -
|-
| 04:49
| ಮಗುವಿನ ಗದ್ದವು ತನ್ನ ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಒಳಗೆ ನೂಕುವಂತೆ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಸಬಹುದು.
|-
| 04:58
| ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಹಾಗೂ ಹಣೆಯನ್ನು ಸ್ತನದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 05:04
| ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಮಗುವಿನ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 05:09
| ಮಗುವಿನ ಪೂರ್ತಿ ಮುಖವನ್ನು ಸ್ತನದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಸಬೇಡಿ.
|-
| 05:13
| ಇದು, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.
|-
| 05:16
| ನೆನಪಿಡಿ, ಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆಯು ತಾಯಿಗೆ ಆರಾಮದಾಯಕ ಆಗಿರಬೇಕು.
|-
| 05:21
| ಅವಳಿಗೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಚಿವುಟಿದ, ಎಳೆದ ಅಥವಾ ಉಜ್ಜಿದ ಭಾವನೆ ಬರಬಾರದು.
|-
| 05:27
| ತಾಯಿಗೆ ಮೊಲೆಯುಣಿಸುವಾಗ ನೋವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಬಹುಶಃ ಮಗುವು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
|-
| 05:35
| ಸಾಧಾರಣ ಜೋಡಣೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಾವು ನೋಡೋಣ.
|-
| 05:40
| ಅನೇಕ ತಾಯಂದಿರು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲು, ತಮ್ಮ ಅರಿಯೋಲಾವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
|-
| 05:48
| ಇಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದಿಲ್ಲ.
|-
| 05:52
| ಮಗು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
|-
| 05:56
| ಇಲ್ಲಿ, ಮಗುವಿನ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳತುಟಿಗಳ ಹತ್ತಿರ ಅರಿಯೋಲಾದ ಸಮನಾದ ಭಾಗವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
|-
| 06:04
| ಮಗುವಿನ ಗದ್ದವು ಸ್ತನದಿಂದ ದೂರವಿದೆ.
|-
| 06:07
| ಮಗು ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಬೇಗನೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
|-
| 06:14
| ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಮಗುವಿನ ಕೆನ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಳಿ ಬರುತ್ತದೆ.
|-
| 06:17
| ಹಾಲು ನುಂಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಗುವಿನ ದವಡೆಯು ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 06:23
| ಮತ್ತು, ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯ ಬಿರುಸಾದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಜಿಗುಟಿದಂತೆ ಹಾಗು ಒತ್ತಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:31
| ಇದು ತಾಯಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಬಹುದು.
|-
| 06:37
| ಅಲ್ಲದೆ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ, ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
|-
| 06:45
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗುವಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 06:50
| ಮಗುವು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹೀರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಗ
|-
| 06:54
| ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಯ ಮೂಲೆಯೊಳಗೆ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಚ್ಛವಿರುವ ಕಿರುಬೆರಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.
|-
| 06:59
| ತನ್ನ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲಿನ ಮಗುವಿನ ಎಳೆತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅವಳು ಅದನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.
|-
| 07:04
| ನಂತರ, ಆಕೆಯು ಮಗುವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 07:11
| ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ನ ನಂತರ, ಮಗು ಫೋರ್-ಮಿಲ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹೈಂಡ್- ಮಿಲ್ಕ್ ಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಾಯಿಯು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 07:19
| ಫೋರ್- ಮಿಲ್ಕ್ ಎಂದರೆ ಸ್ತನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ನೀರಿನಂತಹ ಹಾಲು.
|-
| 07:25
| ಇದು ನೀರು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
|-
| 07:29
| ಇದು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
|-
| 07:36
| ಹೈಂಡ್ – ಮಿಲ್ಕ್, ಸ್ತನದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಾಲು.
|-
| 07:42
| ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
|-
| 07:46
| ಮಗುವಿನ ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಇದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 07:53
| ಮಗು ಫೋರ್-ಮಿಲ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹೈಂಡ್- ಮಿಲ್ಕ್ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ತಾಯಿಯು ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು.
|-
| 08:05
| ಮಗುವಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸಿದ್ದಾಳೆಯೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ತಾಯಿಯು ಆ ಸ್ತನದಿಂದ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಹಿಂಡಬೇಕು.
|-
| 08:15
| ತೆಳುವಾದ ನೀರಿನಂತಹ ಹಾಲು ಸ್ತನದಿಂದ ಹೊರಬಂದರೆ,
|-
| 08:19
| ಅಥವಾ, ಹಿಂಡಿದಾಗ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹೈಂಡ್ – ಮಿಲ್ಕ್ ನ ಉತ್ತಮ ಹರಿವು ಇದ್ದರೆ,
|-
| 08:24
| ಆಗ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಅದೇ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
| 08:29
| ಕೈಯಿಂದ ಹಿಂಡಿದಾಗ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹೈಂಡ್ – ಮಿಲ್ಕ್ ನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಕೆಲವು ಹನಿಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಆದಾಗ,
|-
| 08:35
| ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಆ ಸ್ತನದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ.
|-
| 08:41
| ಆದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೊದಲು, ತಾಯಿಯು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಸಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ದವಡೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಬಟ್ಟಲಿನಂತೆ ಮಾಡಿ, ತೇಗುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು.
|-
|09:00
| ಮಗು 2 ರಿಂದ 3 ನಿಮಿಷಗಳೊಳಗೆ ತೇಗಬೇಕು.
|-
| 09:04
| ಮುಂದಿನ 5 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತೇಗು ಬರದಿದ್ದರೆ,
|-
| 09:08
| ಮಗು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಅದರ ಅರ್ಥ.
|-
| 09:14
| ಮತ್ತು, ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಮಗು ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.
|-
| 09:21
| ಮಗುವಿಗೆ ಈಗ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು.
|-
| 09:26
| ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯು ತುಂಬಿದ್ದರೆ, ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
|-
| 09:32
| ಆದರೆ ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಹಾಲೂಡಲು ಕೊಡಬೇಕು.
|-
| 09:39
| ಅವಳು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮಗುವಿಗೇ ಬಿಡಬೇಕು.
|-
| 09:45
| ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಮಗು ನಿದ್ದೆ ಹೋದರೆ, ಮಗುವಿನ ಅಂಗಾಲುಗಳನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ತಟ್ಟುವುದರ ಮೂಲಕ,
|-
| 09:55
| ಅಥವಾ ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಮೆತ್ತಗೆ ಕಚಗುಳಿ ಇಟ್ಟು
|-
| 09:59
| ಅಥವಾ, ತೇಗಲು ತೋರಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ ತಾಯಿಯು ಮಗುವನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಬೇಕು.
|-
| 10:04
| ಸರಿಯಾದ ತಂತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ, ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಲ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 10:12
| ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 12 ಬಾರಿ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು.
|-
| 10:17
| ಇದರಲ್ಲಿ ಅವಳು 2 ರಿಂದ 3 ಸಲವಾದರೂ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು.
|-
| 10:24
| ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಎದೆಹಾಲು ಕೊಡಲು: ಮಗು ಅಲುಗಾಡುವುದು,
|-
| 10:32
| ಬಾಯಿ ತೆಗೆಯುವುದು, ತಲೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದು, ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ತರುವುದು,
|-
| 10:37
| ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಚೀಪುವುದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಸಿವಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
|-
| 10:42
| ಮಗು ಎದೆಹಾಲಿಗಾಗಿ ಅಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಆಗ ತುಂಬಾ ತಡವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದರ ಅರ್ಥ.
|-
| 10:49
| ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ - 2 ವಾರಗಳು, 6 ವಾರಗಳು ಮತ್ತು 3 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಹೆಚ್ಚಳವಿದೆ.
|-
| 10:59
| ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 11:05
| ಅಲ್ಲದೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ ಹಾಲುಣಿಸಿದಾಗ ತಾಯಿಯ ಎದೆಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 11:12
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂತಹ ಶೀಘ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯು ಮೆಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಹಾಲುಣಿಸಬೇಕು.
|-
| 11:19
| ನೆನಪಿಡಿ, ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಎದೆಹಾಲು ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ.
|-
| 11:30
| ಮತ್ತು, ಉತ್ತಮವಾದ ಜೋಡಣೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 11:36
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 11:39
|ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಗ್ಲೋರಿಯಾ.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Cross-cradle-hold/Kannada

2020-08-27T06:20:25Z

Debosmita:

{| border = 1
| ''' Time '''
| '''Narration'''
|-
|00:01
|ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ '''Cross Cradle hold''' (ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್) ಎಂಬ ಈ 'ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್'ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
|00:07
|ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ನಾವು -
ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ,
|-
|00:16
|ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು ತಾಯಿಯ ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಮತ್ತು
|-
|00:20
| 'ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯ ಕ್ರಮವಾದ ಹಂತಗಳು, ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|00:24
|ನಾವು ಈಗ ಆರಂಭಿಸೋಣ.
|-
|00:26
|ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ, ತಾಯಂದಿರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಶುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
|-
|00:32
|ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ- ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗು ಇಬ್ಬರೂ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
|-
|00:43
|ಮಗು, ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು (attach)
|-
|00:48
|ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
|00:51
|'ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಎಂಬ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
|00:56
|'ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ಇದು-
ಮಗುವಿನ ದೇಹದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ,

ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಆಧಾರ ಮತ್ತು

ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಗುವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
|-
|01:06
|ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮೊದಲು, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತೊಳೆದು ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|01:12
|ನಂತರ, ಅವಳು ಒಂದು ಲೋಟ ಕುದಿಸಿ ಆರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.
|-
|01:16
|ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು, ದಿನದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 750 ರಿಂದ 850 ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
|-
|01:24
|ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
|01:29
|ನಂತರ, ನಾವು ತಾಯಿಯ ದೇಹಸ್ಥಿತಿ ಯ ಬಗ್ಗೆ (position) ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
|-
|01:33
|ತಾಯಿಯು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ (cross legged position)
|-
|01:38
|ಅಥವಾ, ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಊರಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|01:43
|ಕುರ್ಚಿ ತುಂಬಾ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಅವಳ ಪಾದಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ತಲುಪದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಟೂಲ್ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ದಿಂಬುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಬಹುದು.
|-
|01:54
|ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಅವಳ ಬೆನ್ನು ನೇರವಾಗಿರಬೇಕು
|-
|02:03
|ಮತ್ತು ಅವಳ ಭುಜಗಳು ಏರಿಸಿದ ಅಥವಾ ಇಳಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರದೆ, ವಿರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಅವಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:08
|ಈ ವಿರಾಮದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಅವಧಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು.
|-
|02:13
|ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
|-
|02:19
|ಅವಳು ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಸ್ತನಬಂಧ ಅಥವಾ ಕುಪ್ಪಸದ ಒತ್ತಡವು ಬಾರದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:26
|ತಾಯಿಯು ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಮಗುವನ್ನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ತರಬೇಕು.
|-
|02:31
|ತಾಯಿಯು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸ್ತನದ ವಿರುದ್ಧ ಬದಿಯ ಕೈಯಿಂದ, ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು.
|-
|02:39
|ಮಗುವಿನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಅವಳು ಅದೇ ಕೈಯ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:45
| ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಬಲ ಸ್ತನದಿಂದ ಹಾಲುಣಿಸುವಳು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗುವಿನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಅವಳು ಎಡ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|02:57
|ಅವಳು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಕೆಳ ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಎಡಗೈಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
|-
| 03:05
|ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾಯಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧಾರವು ಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ಮಗುವಿನ ಕೆಳಗೆ, ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ತಲೆದಿಂಬನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
|-
|03:15
|ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿ ಸ್ತನವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಹತ್ತಿರ ತರಬಾರದು.
|-
|03:21
|ಇದರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ನೋವು ಬರುತ್ತದೆ.
|-
|03:26
|ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಬೆನ್ನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಎದೆಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|03:33
|ನಂತರ, ನಾವು ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
|03:39
|ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಮಗುವಿನ ಒಂದು ಕಿವಿಯ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಕಿವಿಯ ಹಿಂದೆ ಇರಬೇಕು.
|-
|03:46
|ಅವಳು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು, ಕಿವಿಯ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮಗುವಿನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸರಿಸಬಾರದು.
|-
|03:52
|ಮಗುವಿನ ಭುಜಗಳ ನಡುವೆ (shoulder blades) ಅವಳ ಮಣಿಕಟ್ಟು ಇರಬೇಕು.
|-
|03:56
|ಮಗುವಿನ ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಕೈಯಿಂದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕಬಾರದು.
|-
|04:04
|ಇದರಿಂದ, ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಮಗು ಆರಾಮವಾಗಿ ಇರುವುದು.
|-
|04:08
|ನಂತರ, ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಇರಿಸುವುದು ಎಂದು ನಾವು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
|04:15
|ಮಗುವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯು, ತಾಯಿಯ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಒತ್ತಿರಬೇಕು.
|-
|04:20
|ಅವರಿಬ್ಬರ ದೇಹಗಳ ನಡುವಿನ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರವು, ಸ್ತನವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಗುವಿನ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|04:26
|ಮತ್ತು, ಮಗುವಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|04:32
|ಎರಡನೆಯ ಹಂತವು, ಮಗುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವುದು ಆಗಿದೆ.
|-
|04:37
|ನಾವು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವಾಗ, ನಮ್ಮ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
|-
|04:43
|ಆದರೆ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ, ಅನೇಕ ತಾಯಂದಿರು ಮಗುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಸಲ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
|-
|04:50
|ಹಾಲುಣಿಸುವಾಗ ಇದು ಮಗುವಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|04:55
|ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ, ಮಗುವಿನ ತಲೆ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ದೇಹವು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
|05:01
|ಇದರಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ನುಂಗಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|05:05
|ಮಗುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ, ಈಗ ನಾವು ಮೂರನೆಯ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.
|-
|05:10
|ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ಪೂರ್ತಿ ಶರೀರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
|-
|05:14
|ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಗುವು ತಾಯಿಯ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು (attach) ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕಾಗುವುದು.
|-
|05:22
|ನಂತರ, ನಾವು ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಮತ್ತು ಗದ್ದಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
|05:28
|ಶಿಶುವಿನ ಮೂಗು, ಮೊಲೆಯ ತೊಟ್ಟು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
|05:33
| ಮತ್ತು, ಗದ್ದವು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದು ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರಬೇಕು.
|-
|05:38
|ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶಿಶು ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|05:45
|ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಕೆಳದವಡೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
|-
|05:51
|ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ: ಅರಿಯೋಲಾ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಕಪ್ಪು ಜಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
| 05:57
|ಈಗ ಮಗುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ತನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ಕಲಿಯೋಣ.
|-
|06:04
|ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, U ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
|-
|06:12
|ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಬಲಗಡೆಯ ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ.
|-
|06:19
|ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ತಾಯಿಯ ಬಲ ಮೊಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಗಡಿಯಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಊಹಿಸಿ.
|-
|06:31
|ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಬಲ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು, ಈ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆ 9 ಆದ ಹಾಗೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
|06:38
|ಅವಳ ಬಲ ತೋರುಬೆರಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಬೆರಳನ್ನು ಗಂಟೆ 3 ಆದಾಗಿನ ಹಾಗೆ ಇಡಬೇಕು.
|-
|06:46
|ಬೆರಳುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು. ಯಾಕೆ?
|-
|06:51
|ಸರಳವಾದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ನಾವು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
|06:56
|ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
|-
|07:02
|ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
|-
|07:08
|ಇಲ್ಲಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತುಟಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|07:12
|ನಾವು ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಲಂಬವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|07:19
|ಹಾಗೆಯೇ, ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
|-
|07:25
|ತುಟಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ತನದ ಮೇಲೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.
|-
|07:34
|ಇದು, ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅರಿಯೋಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|07:39
|ಮಗುವಿನ ತುಟಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಇರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರಬೇಕು.
|-
|07:50
|ಮತ್ತೆ, ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಿದಿದುಕೊಂಡರೆ, ನಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳು ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಬಾಯಿಗೆ ಅಡ್ಡಬರುತ್ತವೆ.
|-
|08:00
|ನಾವು ಅದನ್ನು ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದರೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|08:07
|ಆದ್ದರಿಂದ, ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು, ನಾವು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
|-
|08:12
|ಹೀಗೆಯೇ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ, ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರವು ಸರಿಯಾಗಿದೆ.
|-
|08:20
| ಮಗುವು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅರಿಯೋಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ತಾಯಿಯ ಬೆರಳುಗಳು ಅಡ್ಡಬರುವುದಿಲ್ಲ,
|-
| 08:29
|ತಾಯಿಯು ಕೇವಲ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರಿಂದ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
|-
|08:35
|ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಸಿಗಲು, ಅರಿಯೋಲಾದ ಕೆಳಗೆ, ಹಾಲಿನ ದೊಡ್ಡ ನಾಳಗಳನ್ನು ತಾಯಿಯು ಒತ್ತುತ್ತಾಳೆ.
|-
|08:42
|ಮತ್ತು, ಮಗುವಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ, ಸ್ತನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ದೂರವು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|08:49
|ಮಗುವಿನ ಮೂಗು ಇರುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
|08:59
|ಮತ್ತು, ಮಗುವಿನ ಗದ್ದ ಇರುವ ಸ್ತನದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ, ಅವಳ 2 ಬೆರಳುಗಳು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ 3 ಬೆರಳುಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು.
|-
|09:09
|ವಡಾ- ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ನ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗೋಣ.
|-
|09:13
|ವಡಾ-ಪಾವ್ ಅಥವಾ ಬರ್ಗರ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದ ನಂತರ, ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ದೊಡ್ಡ ತುತ್ತು (bite) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅದನ್ನು ಅದುಮಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|09:21
|ಹೀಗೆಯೇ, ಕೆಳಗಿನಿಂದ U ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ಮೆತ್ತಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸಬೇಕು.
|-
|09:28
|ಇದು, ಮಗುವಿಗೆ ಸ್ತನದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|09:34
|ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು V ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಅದುಮಬಾರದು.
|-
|09:39
| V ಆಕಾರದ ಒತ್ತುವಿಕೆಯು ಸ್ತನವನ್ನು ಹಿಸುಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಪ್ಪಲ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|09:45
|ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಸ್ತನವನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಒತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
|-
|09:52
|ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಬಲ ಅಥವಾ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಯು ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
|-
|10:00
|ನೆನಪಿಡಿ, ಮಗುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಸ್ತನವನ್ನು ಬದಿಯಿಂದ ತಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಮಗುವಿನೆಡೆಗೆ ತರಬೇಡಿ.
|-
|10:08
|ಯಾವಾಗಲೂ ಮಗುವನ್ನು ಸ್ತನದ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನಿ.
|-
|10:12
|ಈಗ, ಶಿಶು 'ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ರೇಡಲ್ ಹೋಲ್ಡ್' ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು (latch) ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
|10:18
|ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಲ್ಯಾಚಿಂಗ್ ತಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|10:24
|ಒಮ್ಮೆ ಮಗು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತೆಂದರೆ ಮತ್ತು ಸ್ತನವು ತುಂಬಾ ಭಾರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ಆಗ ತಾಯಿಯು ಅವಳ ಸ್ತನವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಡಬೇಕು. ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಆಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಕೆಳಗೆ ತರಬೇಕು.
|-
|10:40
|ಈ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಶರೀರದ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು.
|-
|10:46
|ಹಾಲುಣಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಅವಳನ್ನು ಆರಾಮವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|10:50
|ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
|10:54
|ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bombay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಗ್ಲೋರಿಯಾ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Non-vegetarian-recipes-for-6-month-old-babies/Kannada

2020-08-27T05:10:10Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| '''Non-vegetarian recipes for 6-month-old babies''' ಎಂಬ 'ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್'ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:08
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ನಾವು - ಮಗುವಿಗೆ ಪೂರಕ ಮಾಂಸಾಹಾರಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು
|-
| 00:17
| ಪೂರಕ ಮಾಂಸಾಹಾರಗಳಾದ -
|-
| 00:22
| ಮೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ಯೂರೇ,
|-
| 00:24
| ಮೀನಿನ ಪ್ಯೂರೇ, ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಮೀನಿನ ಗಂಜಿ,
|-
| 00:27
| ಚಿಕನ್ ಲಿವರ್ ಪ್ಯೂರೇ ಮತ್ತು ಚಿಕನ್ ಗಜ್ಜರಿಯ ಪ್ಯೂರೇ ಇವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಕಲಿಯುವೆವು.
|-
| 00:31
| ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ - ಮಗುವಿಗೆ 6 ತಿಂಗಳಾದಾಗ, ಅದರ ಪೋಷಕಾಂಶದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 00:42
| ಮಗುವಿಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರದಿಂದ 200 ಕ್ಯಾಲೋರಿಗಳಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 00:48
|ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಪೂರಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.
|-
|00:53
|ಅಲ್ಲದೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಮಗು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಅದರ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗಾಢತೆಯು ಬದಲಾಗಬೇಕು.
|-
| 01:03
|ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ - ಮಗುವಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸುವಾಗ, ಕಪ್ ಮತ್ತು ಚಮಚಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕು.
|-
| 01:12
| ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
| 01:18
| ಮಗುವಿಗೆ 6 ತಿಂಗಳಾದಾಗ - ಮೊದಲು ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ 1 ಟೇಬಲ್-ಚಮಚದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. ನಂತರ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ, ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ 4 ಚಮಚದವರೆಗೂ ಹೋಗಿ.
|-
| 01:29
| ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ, ತೆಳುವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಗುವಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
|-
| 01:35
| ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಮಾಂಸಾಹಾರವು ಹೇಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
| 01:40
| ಮಾಂಸಾಹಾರವು ಉತ್ತಮ ಕೊಬ್ಬುಗಳು, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ.
|-
| 01:48
| ಶಿಶುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೆದುಳಿನ ಸರಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಅವಶ್ಯಕ.
|-
|01:57
| ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಆಹಾರಗಳು ಹೀಗಿವೆ – ಕೇಜ್-ಫ್ರೀ ಕೋಳಿಗಳು,
|-
| 02:02
| ಮೊಟ್ಟೆಗಳು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪುಮೀನು (shellfish) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಮೀನುಗಳು. ಚಿಪ್ಪುಮೀನನ್ನು 1 ವರ್ಷದ ನಂತರ ಕೊಡಬಹುದು.
|-
| 02:12
| ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ -
|-
| 02:18
| ಮಗುವಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡಬೇಡಿ.
|-
| 02:23
| ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿರಬೇಕು.
|-
| 02:26
| ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಮಗುವಿನ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ಒವನ್ ಅನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಳಸಬೇಡಿ.
|-
| 02:34
| 6 ತಿಂಗಳ ಮಗುವಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಮಾಂಸಾಹಾರಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೇವೆ.
|-
|02:43
|ಈಗ ನಾವು ಈ ಪೂರಕ ಮಾಂಸಾಹಾರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸುವುದೆಂದು ನೋಡುವೆವು.
|-
| 02:48
| ಮೊದಲು, ಮೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ಯೂರೇಯ ಪಾಕವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸೋಣ.
|-
| 02:53
| ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ನಮಗೆ 1 ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ½ (ಅರ್ಧ) ಟೀ ಚಮಚ ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆ ಬೇಕು.
|-
| 03:01
| ವಿಧಾನ: ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಒಂದು ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿ (bowl) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಡೆದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ (beat).
|-
| 03:06
| ನಂತರ, ಒಂದು ಸ್ಟೀಲ್ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿ. ಹೊಡೆದ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ. ಸಣ್ಣ ಉರಿಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಕೆದಕಲು ಆರಂಭಿಸಿ.
|-
| 03:15
| ಆಗಾಗ ಒಲೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ, ಎಡೆಬಿಡದೆ ಬೇಯಿಸಿದರೆ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ಯೂರೆ ಸೀದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
|-
| 03:21
| ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತ ಅದು ಗಾಢವಾಗುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
| 03:25
| ಒಲೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ. ಈಗ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ಯೂರೆ ತಯಾರಾಗಿದೆ.
|-
| 03:30
| ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ತಣ್ಣಗಾದ ಮೇಲೆ ಮಗುವಿಗೆ ತಿನಿಸಿ.
|-
| 03:34
| ನಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಪಾಕವಿಧಾನ ಮೀನಿನ ಪ್ಯೂರೆ ಆಗಿದೆ.
|-
| 03:37
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಮಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ -
Black Pomfret,

ಬಾಂಬೇ ಡಕ್ (Bombay duck),

White Pomfret ಮತ್ತು

ಸ್ಕ್ವಿಡ್ (Squid) ಗಳಂತಹ ಯಾವುದೇ ಮೀನಿನ 2 ತುಂಡುಗಳು ಬೇಕು.
|-
| 03:50
| ಒಂದು ಸ್ಟೀಲ್ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದ ಮೀನಿನ 2 ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 03:54
| ಮೀನು ಮುಚ್ಚುವವರೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ. ಈ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರೆಷರ್ ಕುಕ್ಕರ್ ನಲ್ಲಿರಿಸಿ.
|-
| 04:00
| ಇದನ್ನು 3 ರಿಂದ 4 ಸೀಟಿ ಆಗುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
| 04:04
| ಅದನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ. ನಂತರ ಮೀನಿನ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಂದು ತಟ್ಟೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ.
|-
|04:10
|ಈಗ, ಎಲ್ಲಾ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ.
|-
| 04:13
| ಮಗುವಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸುವ ಮೊದಲು, ಮೀನಿನ ಈ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಹುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ಉಸಿರುಕಟ್ಟಬಹುದು.
|-
| 04:22
| ಈಗ, ಬೇಯಿಸಿದ ಮೀನನ್ನು ಮಿಕ್ಸರ್ ನಲ್ಲಿ ರುಬ್ಬಿ. ಇದನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸಿ.
|-
| 04:28
| ಮೂರನೆಯ ಪಾಕವಿಧಾನ ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಗಂಜಿ ಆಗಿದೆ.
|-
| 04:32
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ನಮಗೆ - 2 ಟೇಬಲ್ ಚಮಚ ಬಾಳೆಕಾಯಿಯ ಪುಡಿ,
ಬಾಂಬೇ-ಡಕ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನಿನ 4 ಚಿಕ್ಕ ತುಂಡುಗಳು ಬೇಕು.
|-
| 04:41
| ಮೊದಲಿಗೆ, ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಪುಡಿಯ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡೋಣ:
|-
| 04:46
| ನಿಮಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯಾವುದೇ ವಿಧದ 2 ಬಾಳೆಕಾಯಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 04:51
| ಪೀಲರ್ ಬಳಸಿ ಅವುಗಳ ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆಯಿರಿ. ಇವುಗಳನ್ನು ತೆಳ್ಳನೆಯ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ.
|-
|04:58
| ಈ ಚೂರುಗಳನ್ನು 1 ರಿಂದ 2 ದಿನ, ಅವು ಗರಿಗರಿ ಆಗುವವರೆಗೆ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ.
|-
| 05:05
| ಮಿಕ್ಸರ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಒಣಗಿದ ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಚೂರುಗಳ ಪುಡಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ.
|-
| 05:10
| ಈ ಪುಡಿಯನ್ನು ಜರಡಿ ಹಿಡಿದು, ಬೀಜಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ.
|-
| 05:13
|ಈಗ ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಪುಡಿ ಬಳಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
|05:17
| ಮೀನಿನ ಪ್ಯೂರೇಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು, ಹಿಂದಿನ ಪಾಕವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ.
|-
| 05:24
| ಈಗ 2 ಟೇಬಲ್-ಚಮಚ ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಪುಡಿಯನ್ನು ಒಂದು ಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
|-
| 05:29
| 3 ಟೀ-ಚಮಚ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಗಂಟಾಗದಂತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.
|-
| 05:35
| ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಸೇರಿಸಿ.
|-
| 05:38
| ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉರಿಯ ಮೇಲೆ, 5 ರಿಂದ 7 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
| 05:43
| ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಮೀನಿನ ಪ್ಯೂರೇಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
|-
| 05:47
| ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕೆದಕುತ್ತ, ಸಣ್ಣ ಉರಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ 4 ರಿಂದ 5 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
| 05:53
| ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಗಂಜಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ತಣ್ಣಗಾದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ತಿನಿಸಿ.
|-
|06:01
| ಈಗ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾಕವಿಧಾನ- ‘ಚಿಕನ್ ಲಿವರ್ ಪ್ಯೂರೇ’ ಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.
|-
| 06:06
| ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ನಮಗೆ 1 ‘ಚಿಕನ್ ಲಿವರ್’ ಬೇಕು.
|-
| 06:09
|ವಿಧಾನ:
ತೊಳೆದ ‘ಚಿಕನ್ ಲಿವರ್’ ಅನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಟೀಲ್ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿ.
|-
| 06:15
|ಇದು ಮುಚ್ಚುವವರೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
|-
| 06:18
| ಈಗ ಈ ಸ್ಟೀಲ್ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರೆಷರ್ ಕುಕ್ಕರ್ ನಲ್ಲಿ ಇಡಿ.
|-
| 06:21
| ಇದನ್ನು 3 ರಿಂದ 4 ಸೀಟಿ ಆಗುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
| 06:25
| ತಣ್ಣಗಾದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಒಂದು ತಟ್ಟೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ.
|-
| 06:29
| ಮಿಕ್ಸರ್ ಬಳಸಿ, ಬೇಯಿಸಿದ ‘ಚಿಕನ್ ಲಿವರ್’ ನ ಪ್ಯೂರೇ ತಯಾರಿಸಿ. ಅದನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸಿ.
|-
| 06:37
| ಈಗ ಐದನೆಯ, ಎಂದರೆ, ‘ಚಿಕನ್ ಗಜ್ಜರಿ ಗಂಜಿ’ಯ ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
| 06:43
| ನಮಗೆ- ಚಿಕನ್ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಮೂಳೆಗಳಿಲ್ಲದ ಚಿಕನ್ ನ 4-5 ಚಿಕ್ಕ ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು 1 ಗಜ್ಜರಿ ಬೇಕು.
|-
| 06:50
| ತೊಳೆದ ಚಿಕನ್ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಟೀಲ್ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಅವು ಮುಳುಗುವಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
|-
| 07:00
| ಈ ಸ್ಟೀಲ್ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರೆಷರ್ ಕುಕ್ಕರ್ ನಲ್ಲಿರಿಸಿ, 3 ರಿಂದ 4 ಸೀಟಿ ಆಗುವವರೆಗೆ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
| 07:07
| ಅದು ಆರಿದ ನಂತರ, ಚಿಕನ್ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಒಂದು ತಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿ.
|-
|07:15
| ಗಜ್ಜರಿಯನ್ನು 10 ನಿಮಿಷ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅದನ್ನು ಆರಲು ಬಿಡಿ.
|-
| 07:20
| ಮಿಕ್ಸರ್ ನಲ್ಲಿ, ಬೇಯಿಸಿದ ಚಿಕನ್ ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರೆಟ್ ನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ರುಬ್ಬಿ ಪ್ಯೂರೇ ತಯಾರಿಸಿ.
|-
| 07:26
| ಗಮನಿಸಿ- ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಇವುಗಳು-
ಪ್ರೋಟೀನ್,
|-
| 07:36
| 'ಒಮೆಗಾ 3 Fatty acids' ಆಗಿರುವ '''DHA''' ಮತ್ತು '''EPA''',
|-
| 07:42
|'ಕೋಲಿನ್' (Choline),
|-
| 07:45
| 'ವಿಟಾಮಿನ್ A ' (Vitamin A),
|-
| 07:49
| 'ವಿಟಾಮಿನ್ D',
|-
| 07:52
| 'ವಿಟಾಮಿನ್ B3',
|-
| 07:57
| 'ವಿಟಾಮಿನ್ B6',
|-
| 08:01
|'ಫೋಲೇಟ್' (Folate),
|-
| 08:04
|'ವಿಟಾಮಿನ್ B12',
|-
| 08:08
| 'ಸತುವು' (Zinc),
|-
| 08:11
| 'ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್',
|-
| 08:14
| ಕಬ್ಬಿಣ,
|-
|08:18
| ರಂಜಕ,
|-
| 08:21
| ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಸೆಲೆನಿಯಮ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ.
|-
| 08:28
| ಈ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 08:34
| ಇವುಗಳು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
| 08:42
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು '''Non-vegetarian recipes for 6-month-old babies''' ಎಂಬ ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 08:49
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದವರು, ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Pre-pregnancy-Nutrition/Kannada

2020-08-27T05:06:49Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:01
| '''pre-pregnancy nutrition''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:05
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 00:14
| ಮೊದಲು ನಾವು 'ಪ್ರೋಟೀನ್' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸೋಣ.
|-
| 00:17
| ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
|00:22
| ಇದು ಜೀವಕೋಶಗಳ ದುರಸ್ತಿ, ಮೂಳೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೀಲುಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|00:27
|ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ ನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ.
|-
|00:34
|'ಪ್ರೋಟೀನ್' ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ,
ದೇಹದಲ್ಲಿನ ವಿಷಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿಭಾಜಿಸುವುದು,
|-
|00:41
| ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ ಗಳನ್ನು ಮೆದುಳಿಗೆ ಕಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
| 00:47
| ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ನ ಕೊರತೆಯು - ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು,
|-
|00:52
| ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತವಾದ- ಎತ್ತರ, ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೋಟರ್ ಸ್ಕಿಲ್ಗಳು, (motor skills) ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
| 01:00
|ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ, ಇದು - ಚರ್ಮದ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಕೂದಲು ಉದುರುವುದು,
|-
|01:05
|ದಣಿವು ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯ,
|-
|01:08
| ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಂಟುರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು ನಷ್ಟ ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 01:11
| ಕೆರಾಟಿನ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕೂದಲು, ಉಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
| 01:18
| ಪ್ರೋಟೀನ್, 'ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ' ಗಳು ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
|-
|01:24
| ಒಟ್ಟು 22 ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 9 ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಆಹಾರದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 01:33
| ಈಗ ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನ್ (complete protein) ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳೆಂಬ (incomplete protein) ಎರಡು ವಿಧದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
| 01:41
| ಈಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲಾ 9 ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
|-
|01:46
| ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 01:51
| ಆದರೆ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಈ 9 ಅವಶ್ಯಕ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
|-
|02:00
|ಉದಾಹರಣೆಗೆ- ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಲೈಸಿನ್ ಹಾಗೂ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಥಿಯೋನಿನ್ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
|-
| 02:07
| ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇವಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
|02:13
| ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆರಡೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
|-
| 02:23
| ಈಗ ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶವಾದ ಕೊಬ್ಬಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|02:28
| ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಬ್ಬುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
|-
| 02:32
| '''Omega-3 fatty acids ''' ನಂತಹ ಕೆಲವು ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಹಾರದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕು.
|-
| 02:40
| ಇವು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ.
|-
|02:42
| ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತವನ್ನು (inflammation) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಗರ್ಭ ಧರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
|02:48
|ಅಲ್ಲದೆ, ಮಗುವಿನ ಅಕಾಲಿಕ ಜನನದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸಹ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
|-
| 02:56
| ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿತ ನಂತರ, ಈಗ 'ವಿಟಮಿನ್- A' ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 03:01
| 'ವಿಟಮಿನ್- A' - ಕಣ್ಣುಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
|03:07
| ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 03:14
| 'ವಿಟಮಿನ್- A' ದಂತೆಯೆ, ಇಡೀ 'ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ-ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್', ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 03:24
| ಎಲ್ಲಾ ‘B ವಿಟಮಿನ್’ ಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ನಾವು ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ -6 ಎಂದರೆ ಪೈರಿಡಾಕ್ಸಿನ್ (pyridoxine) ಅನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
| 03:31
| ನರಮಂಡಲದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ 'ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ- 6’ ಎಂದರೆ ‘ಪೈರಿಡಾಕ್ಸಿನ್’ ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 03:39
| ಅಲ್ಲದೆ, ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವಾಕರಿಕೆಗೆ ಇದು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
|-
| 03:44
| 'ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ 12' ಮತ್ತೊಂದು ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು 'ಫೋಲೇಟ್' ಮತ್ತು 'ಕೋಲೀನ್' ಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಕ್ತಹೀನತೆ (anemia) ಮತ್ತು '''Neural tube defects''' (ನ್ಯೂರಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಡಿಫೆಕ್ಟ್) ಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|03:54
|'ನ್ಯೂರಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಡಿಫೆಕ್ಟ್' ಗಳು ಜನನ ದೋಷಗಳಾಗಿವೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಮಗುವಿನ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ಇದು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
|-
| 04:04
| ಗಮನಿಸಿ: 'ನ್ಯೂರಲ್ ಟ್ಯೂಬ್', ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಭ್ರೂಣದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
|-
| 04:11
| ಆದ್ದರಿಂದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮೊದಲು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಫೋಲೇಟ್, ವಿಟಮಿನ್-ಬಿ 12 ಮತ್ತು ಕೋಲೀನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 04:20
| 'ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ -12' ನ ಕೊರತೆಯು ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಬಂಜೆತನ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ಸಹ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 04:27
| ಈಗ, ನಾವು 'ಫೋಲೇಟ್' ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪೋಷಕಾಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 04:31
| ‘ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ 9’ ಎಂದು ಸಹ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಫೋಲೇಟ್, ಶರೀರವು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹೊಸ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|04:38
|ಈ ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಶ್ವಾಸಕೋಶದಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ.
|-
| 04:43
| ಗರ್ಭಿಣಿಯರಲ್ಲಿ 'ಫೋಲೇಟ್' ನ ಕೊರತೆಯು ರಕ್ತಹೀನತೆ ಹಾಗೂ 'ನ್ಯೂರಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಡಿಫೆಕ್ಟ್' ಎಂಬ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 04:52
| ಗಮನಿಸಿ: 'ನ್ಯೂರಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಡಿಫೆಕ್ಟ್' ಅನ್ನು ಇದೇ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ಈಮೊದಲೇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|04:58
| ಈಗ ನಾವು ಕಬ್ಬಿಣದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೋಡೋಣ. ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
| 05:07
| ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ - ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ,
|-
|05:13
| ಅವಧಿಯ ಮುನ್ನ ಹೆರಿಗೆ,
|-
|05:15
| ಕಡಿಮೆ ಜನನ ತೂಕದ ಮಗು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಪಾತ ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
|-
| 05:18
| ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಇತರ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|05:25
|ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣವು ರಕ್ತಹೀನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 05:30
| ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ - ಮಾಸಿಕ ಮುಟ್ಟು,
|-
|05:36
| ಜಂತುಗಳ ಇರುವಿಕೆ,
|-
|05:38
| ಕಡಿಮೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶವಿರುವ ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಆಹಾರದಲ್ಲಿಯ 'ಫೈಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ' ಮತ್ತು 'ಆಕ್ಸಾಲೇಟ್‌'ಗಳ ಕಾರಣ ಕಳಪೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು.
|-
| 05:45
| ಫೈಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಹಾಗೂ ಆಕ್ಸಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು -
|-
|05:52
|ನೆನೆಸುವಿಕೆ, ಮೊಳಕೆ ಬರಿಸುವುದು, ಹುರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಹುದುಗುವಿಕೆಯಂತಹ ಅಡುಗೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.
|-
| 06:00
| ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆ ಅರ್ಥಾತ್ ರಕ್ತಹೀನತೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು -
ದಣಿವು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಹೀನತೆ,
|-
|06:06
| ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಹೃದಯದ ಬಡಿತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ
|-
|06:10
| ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಹೀನ ಚರ್ಮ ಆಗಿವೆ.
|-
| 06:11
| ನೆನಪಿಡಿ, ಕಬ್ಬಿಣದೊಂದಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಟಮಿನ್-ಸಿ ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ. ಇದು
ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|06:19
|’ವಿಟಮಿನ್- ಸಿ’ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಸೋಂಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 06:25
| ಈಗ ನಾವು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್-D ಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|06:30
|ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮೂಳೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|06:35
|ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಭ್ರೂಣಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
|06:39
| ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ನ ಕೊರತೆಯು ದುರ್ಬಲ ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
|-
|06:43
|ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ‘ವಿಟಮಿನ್- D’ ಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಡಿ.
|-
| 06:50
| ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11.00 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3.00 ರ ನಡುವೆ, 15 ರಿಂದ 20 ನಿಮಿಷ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಮೈ ಒಡ್ಡುವುದು ‘ವಿಟಮಿನ್-ಡಿ’ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
|-
| 06:59
| ನಂತರ, ನಾವು ಕೋಲೀನ್ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
| 07:02
| ಮಗುವಿನ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೋಲೀನ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಮನಿಸುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 07:09
| ಕೋಲೀನ್ ನ ಕೊರತೆಯು- ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ fatty liver,
|-
|07:13
| ಗರ್ಭಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರೂಣದಲ್ಲಿ 'ನ್ಯೂರಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಡಿಫೆಕ್ಟ್' ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 07:20
| ನಾವು ಈಗ ಸತುವಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
|-
| 07:24
| ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸತುವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ
|-
|07:31
|ಇದು ಗಾಯಗಳನ್ನು ವಾಸಿಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಇದು ಅಂಡೋತ್ಪತ್ತಿ (ovulation) ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆಗೆ (fertility) ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
|-
|07:37
|ಮತ್ತು, ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
|07:40
| ಗಮನಿಸಿ - ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸತುವಿನ ಕೊರತೆಯು ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬಿರುತ್ತದೆ.
|-
|07:46
| ತಾಯಿಯಿಂದ ಭ್ರೂಣಕ್ಕೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಹೊಕ್ಕುಳಬಳ್ಳಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಇದು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 07:53
| ಸತುವಿನ ಕೊರತೆಯು ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನನ ತೂಕದ ಮಗುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
| 08:00
| ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಪೋಷಕಾಂಶವಾದ 'ಅಯೋಡಿನ್' ಅನ್ನು ಈಗ ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
|-
|08:05
|'ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಗ್ರಂಥಿ' ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ನ ಸಹಜ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಯೋಡಿನ್ ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
| 08:13
| ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅಯೋಡಿನ್ ನ ಕೊರತೆಯು, ಗರ್ಭಪಾತ ಮತ್ತು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಸತ್ತು ಹೋದ ಮಗು, ಈ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
|-
|08:21
| ಇದು ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಜನನ ವಿರೂಪಗಳು, (birth deformities) ಕಡಿಮೆ ಜನನ ತೂಕ, ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಂದಬುದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
|-
|08:30
| ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್, ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪೋಷಕಾಂಶವಾಗಿದೆ.
|-
|08:35
|ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ, ಸೆಳೆತ ಮತ್ತು ಮೈಗ್ರೇನ್ ತಲೆನೋವುಗಳನ್ನು ಇದು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
|-
| 08:41
| ಆರೋಗ್ಯಕರ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಬಡಿತವನ್ನು ಸಹ ಇದು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|08:45
| ಅಲ್ಲದೆ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
|-
| 08:51
| ಉತ್ತಮ ಪೋಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಅನ್ನು ದೂರವಿರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಗರ್ಭಪಾತ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ಭ್ರೂಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
|-
|09:00
|ತಂಬಾಕು,
|-
| 09:03
| ಸಿಗರೇಟ್, ಡ್ರಗ್ಸ್,
|-
|09:06
| ತಾವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಕ್ಕರೆ, ಚಹಾ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ, ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಪಾನೀಯಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು.
|-
|09:15
| ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
|-
| 09:20
| ಗಮನಿಸಿ, ಗರ್ಭಧರಿಸುವ ಮೊದಲು ಶರೀರದ ತೂಕವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 09:25
| ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸಣ್ಣ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವಧಿಪೂರ್ವ ಶಿಶುವಿಗೆ ಎಂದರೆ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ 7 ರಿಂದ 8 ತಿಂಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
|-
|09:34
| ಅಂತಹ ಶಿಶುಗಳು ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
|-
| 09:38
| ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
|-
|09:45
|ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
|-
| 09:49
| ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು ಗರ್ಭಧರಿಸುವ ಮೊದಲು, ಆರೋಗ್ಯಕರ ತೂಕವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು healthcare ಕೊಡುವವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
|-
| 09:55
| ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಆರೋಗ್ಯಕರ, ಸಮತೋಲಿತ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಮತ್ತು / ಅಥವಾ ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು
ಸೇವಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
| 10:05
| ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಆಹಾರಗಳು - ಪ್ರೋಟೀನ್, ಒಮೆಗಾ -3 ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲಗಳು , ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ -12 , ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ -9 , ಸತು , ಕಬ್ಬಿಣ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ , ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್-ಡಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.
|-
| 10:18
| ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ, ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಆಹಾರಗಳಾದ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ರಾಗಿ, ಧಾನ್ಯಗಳು, ನಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳು,
|-
|10:30
| ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ನಾಯುಗಳು, ಮೂಳೆಗಳು,
|-
| 10:33
| ಯಕೃತ್ತು, ಕೂದಲು, ಚರ್ಮ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮೆದುಳು ಇವುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
| 10:36
| ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಮಗುವಿನ ಮೂಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕೂಡ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
|-
| 10:43
| ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಸೊಪ್ಪು ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇವು ಮಗುವಿನ ಮೂಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
| 10:52
| ಸೊಪ್ಪು ತರಕಾರಿಗಳಂತೆ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಸಹ ‘ವಿಟಮಿನ್-ಸಿ’ ಯಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇವು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
| 11:04
| ಮಹಿಳೆಯ ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಬೀನ್ಸ್, ನಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು.
|-
| 11:14
| ಮೀನು, ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಮೊಟ್ಟೆಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಆಹಾರಗಳು, ಸಹಜವಾದ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು, ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
|-
| 11:27
| ನಟ್ಸ್ (ಕರಟಕಾಯಿಗಳು) ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇವು ನರಮಂಡಲದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ಸೆಳೆತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ.
|-
| 11:36
| ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು '''Pre-pregnancy Nutrition''' ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.
|-
| 11:40
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ '''IIT Bomay''' ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Non-vegetarian-recipes-for-adolescents/Kannada

2020-08-27T05:02:36Z

Debosmita:

{|border=1
|<center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:01
| '''Non-vegetarian recipes for adolescents''' ಎಂಬ ಸ್ಪೋಕನ್-ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಗೆ ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ.
|-
| 00:06
| ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಾವು:
ಹದಿಹರೆಯ ಎಂದರೇನು?
|-
|00:10
|ಹದಿಹರೆಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಮತ್ತು
|-
|00:13
|ಕೆಳಗೆ ಹೇಳಿದ ಕೆಲವು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ.
|-
|00:16
| ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಪಾಲಕ ಭುರ್ಜಿ,
|-
|00:18
| ಮಟನ್ ಲೆಗ್ ಸೂಪ್,
|-
|00:20
| ಮಟನ್ ಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಲಂಗ್ಸ್ ಕರಿ,
|-
|00:22
|ಸಬ್ಬಸಿಗೆ ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಚ್ಚಿದ ಚಿಕನ್ ಮತ್ತು
ಮೀನಿನ ಕರಿ.
|-
|00:26
|ಹದಿಹರೆಯ ಎಂದರೇನು? ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
|-
|00:30
|ಇದು ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ.
|-
|00:33
|10 ರಿಂದ 19 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರನ್ನು ಹದಿಹರೆಯದವರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
|-
| 00:39
|ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
|-
|00:44
| ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ, ಲೈಂಗಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
|-
| 00:53
|ಹದಿಹರೆಯದ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ, ದಿನದಲ್ಲಿ 2000-2400 ಕ್ಯಾಲೋರಿಗಳು ಮತ್ತು 40-55 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರೋಟೀನ್ ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
| 01:02
| ಕಬ್ಬಿಣ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್, ಸತು, ಫೋಲೇಟ್ ಮತ್ತು ವಿಟಾಮಿನ್ B-12 ಗಳಂತಹ
|-
|01:07
| ಇತರ ಮೈಕ್ರೋ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಸಹ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯವಾಗಿವೆ.
|-
|01:15
| ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಇದೇ ಸರಣಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
|-
|01:22
| ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗಾಗಿ ಈಗ ಕೆಲವು ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡೋಣ.
|-
|01:29
| ಮೊದಲನೆಯದು ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಪಾಲಕ ಭುರ್ಜಿ ಆಗಿದೆ.
|-
|01:32
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ:
1 ಮೊಟ್ಟೆ, ½ ಕಪ್ ಪಾಲಕ್ ಸೊಪ್ಪು, 1 ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಈರುಳ್ಳಿ, 1 ಹಸಿಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ,
|-
|01:38
| ½ ಟೀಚಮಚ ಶುಂಠಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್,
|-
|01:41
| ½ ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ,
|-
|01:43
| ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು,
2 ಟೀಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆ ಇವುಗಳು ಬೇಕು.
|-
|01:47
| ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ:
ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ.
|-
|01:51
|ಶುಂಠಿ-ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್, ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
|-
|01:55
|ಇದನ್ನು 2 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಹುರಿಯಿರಿ.
|-
|01:58
|ಈಗ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಪಾಲಕ ಸೇರಿಸಿ.
|-
|02:02
| ಪ್ಯಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಒಡೆಯಿರಿ.
|-
|02:06
|ಎಲ್ಲಾ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ.
|-
|02:08
|ಈಗ, ಮೊಟ್ಟೆಯು ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ 2 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಲು ಬಿಡಿ.
|-
|02:12
|ಈಗ ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಪಾಲಕ ಭುರ್ಜಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
| 02:15
| ಮುಂದಿನದು ಮಟನ್ ಲೆಗ್ ಸೂಪ್:
|-
|02:17
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ:
200 ಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ 1 ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಟನ್ ಲೆಗ್,
|-
|02:22
| ½ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಈರುಳ್ಳಿ,
|-
|02:24
| ½ ಟೀಚಮಚ ಶುಂಠಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್,
|-
|02:26
|½ ಟೀಚಮಚ ಮಿಶ್ರ ಮಸಾಲೆಗಳು,
|-
|02:29
| 1 ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ,
|-
|02:31
| ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು,
1 ಟೀಚಮಚ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು ಇವುಗಳು ಬೇಕು.
|-
|02:35
| ಮಟನ್ ಲೆಗ್ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ.
|-
|02:38
|ಮಟನ್ ಲೆಗ್ ತುಂಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧ ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿ.
|-
|02:42
|ಇದನ್ನು ಬದಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿ. 15-20 ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತೊಳೆಯಿರಿ.
|-
|02:47
|ಇದು ಕಾಲಿನ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.
|-
|02:50
|ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಟನ್ ಲೆಗ್ ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ.
|-
|02:55
|ಇಡೀ ಮಸಾಲೆಗಳು, ಶುಂಠಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್, ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ.
|-
|03:00
|1 ಕಪ್ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ.
|-
|03:03
|ಒಂದು ಶಿಳ್ಳೆ ಆಗುವವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
|03:07
|ನಂತರ ಉರಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ 15-20 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
|03:11
| ಕುಕ್ಕರ್‌ ನ ಒತ್ತಡ ತಾನಾಗಿಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಬಿಡಿ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೆರೆಯಿರಿ.
|-
|03:16
|ಕಡಲೆಹಿಟ್ಟನ್ನು ಎರಡು ಚಮಚ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ತೆಳುವಾದ ಪೇಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಿ.
|-
|03:25
|ಈ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸೂಪ್ ಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಕಿ.
|-
|03:28
|ಸೂಪ್ ಕುದಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, 2 ನಿಮಿಷ ಇದನ್ನು ಮಂದ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.
|-
|03:32
| ಮಟನ್ ಲೆಗ್ ಸೂಪ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
|03:35
| ಮುಂದಿನ ಪಾಕವಿಧಾನ ಮಟನ್ ಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಲಂಗ್ಸ್ ಕರಿ ಆಗಿದೆ.
|-
|03:38
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ:
100 ಗ್ರಾಂ ಮಟನ್ ಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಲಂಗ್ಸ್,
|-
|03:41
|1 ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಈರುಳ್ಳಿ,
1 ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ,
|-
|03:45
| 1 ಟೀಚಮಚ ಶುಂಠಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್,
1 ಟೇಬಲ್ ಚಮಚ ಮೊಸರು,
|-
|03:50
|¼ ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ,
|-
|03:52
|1 ಟೀಚಮಚ ಗರಂ ಮಸಾಲಾ ಪುಡಿ,
|-
|03:54
| ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು,
2 ಟೀಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಇವುಗಳು ಬೇಕು.
|-
|03:58
| ಮಟನ್ ಲಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಿವರ್ ಅನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಿರಿ.
|-
|04:02
| ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ.
|-
|04:03
| ಹೆಚ್ಚಿದ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಹುರಿಯಿರಿ.
|-
|04:08
| ನಂತರ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಮತ್ತು ಶುಂಠಿ-ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಹುರಿಯಿರಿ.
|-
|04:13
| ಈಗ ಲಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಿವರ್ ಅನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ.
|-
|04:16
| ಮಸಾಲೆ ಹಾಗೂ ಮೊಸರು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲೆಸಿ. ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ 5 ನಿಮಿಷ ಹುರಿಯಿರಿ.
|-
|04:22
| 1 ಕಪ್ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ.
|-
|04:25
| ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ 15 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ
|-
|04:28
| ಮಟನ್ ಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಲಂಗ್ ಕರಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸೆಜ್ಜೆ ರೊಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.
|-
|04:35
| ಮಟನ್ ಲಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಿವರ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಚಿಕನ್ ಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಚಿಕನ್ ಹಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.
|-
|04:42
| ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾಕವಿಧಾನ, ಸಬ್ಬಸಿಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊಚ್ಚಿದ ಚಿಕನ್ ಆಗಿದೆ.
|-
|04:46
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ: 100 ಗ್ರಾಂ ಕೊಚ್ಚಿದ ಚಿಕನ್,
1 ಕಪ್ ಸಬ್ಬಸಿಗೆ ಸೊಪ್ಪು,
|-
|04:50
|½ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಈರುಳ್ಳಿ,
½ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ,
|-
|04:54
|1 ಟೀಚಮಚ ಶುಂಠಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್,
|-
|04:56
| ½ ಟೀಚಮಚ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ,
|-
|04:59
|½ ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ,
|-
|05:01
|1 ಟೀಚಮಚ ಗರಂ ಮಸಾಲಾ ಪುಡಿ,
¼ ಟೀಚಮಚ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬೀಜದ ಪುಡಿ,
|-
|05:06
| ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು,
1 ಟೀಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಇವುಗಳು ಬೇಕು.
|-
|05:10
| ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ.
|-
|05:11
| ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಶುಂಠಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ,
|-
|05:14
| ಈಗ ಈರುಳ್ಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೆ ಹುರಿಯಿರಿ.
|-
|05:17
| ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬೀಜದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
|-
|05:22
| ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ.
|-
|05:25
| ನಂತರ, ಕೊಚ್ಚಿದ ಚಿಕನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ 4-5 ನಿಮಿಷ ಹುರಿಯಿರಿ.
|-
|05:30
| ಅರ್ಧ ಕಪ್ ನೀರು ಹಾಕಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಿ.
|-
|05:32
| ಕಡಿಮೆ ಉರಿಯಲ್ಲಿ 5 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
|05:35
| ಹೆಚ್ಚಿದ ತಾಜಾ ಸಬ್ಬಸಿಗೆ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
|-
|05:37
| ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಸಿ, ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 5 ನಿಮಿಷ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
|05:41
| ಸಬ್ಬಸಿಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊಚ್ಚಿದ ಚಿಕನ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
|05:44
| ಕೊನೆಯ ಪಾಕವಿಧಾನ ಮೀನಿನ ಪಲ್ಯ ಆಗಿದೆ.
|-
|05:47
| ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ: 100 ಗ್ರಾಂ ಅಥವಾ 2 ತುಂಡು ರೋಹು,
|-
|05:50
|1 ಸಣ್ಣ ಈರುಳ್ಳಿ,
1 ಸಣ್ಣ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ,
|-
|05:53
|1 ಟೇಬಲ್ ಚಮಚ ಕಡಲೆಕಾಯಿ,
3-4 ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ತುಂಡುಗಳು,
|-
|05:57
| 1 ಟೀಸ್ಪೂನ್ ಜೀರಿಗೆ,
½ ಟೀಚಮಚ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬೀಜದ ಪುಡಿ,
|-
|06:01
|½ ಟೀಚಮಚ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ,
¼ ಟೀಚಮಚ ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ,
|-
|06:05
| ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಉಪ್ಪು,
2 ಟೀಚಮಚ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪ ಇವುಗಳು ಬೇಕು.
|-
| 06:09
| ಗಮನಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೀನಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
|-
|06:15
| ವಿಧಾನ -
ಮಧ್ಯಮ ಉರಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಡಲೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಹುರಿಯಿರಿ.
|-
|06:19
| ಸುಟ್ಟು ಕರಕಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಕುತ್ತಾ ಇರಿ.
|-
|06:22
| ನಂತರ ಇದನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ.
|-
|06:25
| ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು, ನಿಮ್ಮ ಅಂಗೈಗಳ ನಡುವೆ ಕಡಲೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಉಜ್ಜಿ.
|-
|06:28
|ಈರುಳ್ಳಿ, ಟೊಮೆಟೊ, ಕಡಲೆಕಾಯಿ, ಜೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ರುಬ್ಬಿ ಪೇಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಸಿ.
|-
|06:34
| ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ, ಇದಕ್ಕೆ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
|-
|06:37
|ಈಗ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ಅರಿಶಿನ ಪುಡಿ, ಕೊತ್ತಂಬರಿಬೀಜದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ.
|-
|06:41
| ಇದನ್ನು 2-3 ನಿಮಿಷ ಹುರಿಯಿರಿ.
|-
|06:44
| ಈಗ ಮೀನಿನ ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು 1 ಕಪ್ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕುದಿಸಿ.
|-
|06:49
| ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಕಡಿಮೆ ಉರಿಯಲ್ಲಿ 5 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಬೇಯಿಸಿ.
|-
|06:53
| ಅಲಂಕರಿಸಲು, ಹೆಚ್ಚಿದ ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು.
ಮೀನಿನ ಪಲ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
|-
|06:59
| ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕೊಬ್ಬು, ಕಬ್ಬಿಣ, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ -12, ಸತು, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್
|-
|07:06
| ಮತ್ತು ಫೋಲೇಟ್ ಮುಂತಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಉತ್ತಮ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.
|-
|07:11
| ಈ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ.
|-
|07:15
| ಕೋಳಿ, ಮೀನು, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮಟನ್ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.
|-
|07:22
| ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಬ್ಬಿಣವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
|-
|07:28
| ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತದ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು.
|-
|07:34
| ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆಯು ಆಯಾಸ, ಕಳೆಗುಂದಿದ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಸೋಂಕುಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|07:40
| ಸ್ನಾಯುಗಳ ಮತ್ತು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
|07:46
| ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್, ಸಾಲ್ಮನ್, ಟ್ಯೂನಾ, ಕಾಡ್, ಹೆರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾರ್ಡೈನ್ ಗಳಂತಹ ಮೀನುಗಳು ಒಮೆಗಾ 3 ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲಗಳ (Omega 3 fatty acids) ಉತ್ತಮ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.
|-
|07:56
|'''Omega 3 fatty acids''' ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
|08:01
| ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಆಹಾರ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ -12 ಇರುತ್ತದೆ.
|-
|08:08
| ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ -12 ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
|-
|08:17
| ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಭ್ರೂಣದ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
|-
|08:23
| ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಸತುವಿನ ಉತ್ತಮ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.
|-
|08:27
| ಹದಿಹರೆಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಪಕ್ವತೆಗಳಿಗೆ ಸತುವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
|-
|08:34
| ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
|-
|08:40
| ನಮ್ಮ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಆಹಾರಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.
|-
| 08:47
|ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಈ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.

|-
| 08:50
| ಈ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನ ಅನುವಾದಕಿ IIT Bombay ಯಿಂದ ಸಂಧ್ಯಾ ಪುಣೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಯನಾ ಭಟ್.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Non-vegetarian-recipes-for-6-month-old-babies/Hindi

2020-08-26T14:02:19Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| 6 महीने के शिशुओं के लिए मांसाहारी खाना बनाने के तरीकों के स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है

|-
| 00:08
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे शिशुओं लिए मांसाहारी पूरक आहार शुरू करवाना क्यों जरूरी है

|-
| 00:17
|और कुछ तरीके मांसाहारी पूरक आहार बनाने के जैसे कि

|-
| 00:22
| घोटा हुआ अंडा,

|-
| 00:24
| कच्चे केले और घोटी हुई मछली का दलिया और

|-
| 00:27
| मुर्गी और गाजर का दलिया।

|-
| 00:31
| आइए शुरू करते हैं

हमेशा याद रखें जैसे ही शिशु 6 महीने का होता है तो उसके पोषक तत्वों की जरूरत काफी बढ़ जाती है।

|-
| 00:42
| उसे पूरक आहार से 200 कैलरीज की ऊर्जा की जरूरत होती है।

|-
| 00:48
| इसीलिए स्तनपान के साथ साथ पूरक आहार भी शुरू करना चाहिए।

|-
|00:53
|जैसे-जैसे शिशु की उम्र बढ़ेगी खाने की मात्रा और उसके गाढ़ापन भी बदलते रहना चाहिए।

|-
| 01:03
| ध्यान दें कि शिशु को खाना खिलाते वक्त खाने को कप या चम्मच से ही मापे।

|-
| 01:12
| यह इसी श्रंखला के एक अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है

|-
| 01:18
| जब शिशु 6 महीने पूरे कर ले तो शुरुआत दिन में दो बार 1 बड़े चम्मच से करें फिर धीरे-धीरे इसे बढ़ाकर दिन में दो बार 4 बड़े चम्मच करें।

|-
| 01:29
| और अच्छे से पकाकर घोटा हुआ खाना ही दें।

|-
| 01:35
|अब हम देखेंगे कि शिशुओं के लिए मांसाहारी खाना क्यों जरूरी है।

|-
| 01:40
| हर तरह का मांसाहारी खाना चर्बी प्रोटीन और सूक्ष्म पोषक तत्व से भरपूर होता है।

|-
| 01:48
| यह पोषक तत्व शिशु के शरीर और बुद्धि के विकास के लिए जरूरी है।

|-
|01:57
| यह सब खाना शिशु के लिए सुझाया जाता है जैसे पिंजरे में ना पाली गई मुर्गी,

|-
| 02:02
| अंडा, मांस और हर तरह की मछली सिर्फ कस्तूरा को छोड़कर जिसे शिशु के 1 साल की उम्र के बाद ही दे सकते हैं।

|-
| 02:12
| शिशु को मांसाहारी खाना खिलाने से पहले बताई गई बातों का ध्यान रखें।

|-
| 02:18
| शिशु को फैक्ट्री में तैयार किया हुआ खाना या कच्चा खाना ना दें।

|-
| 02:23
| खाने को अच्छे से पकाएं।

|-
| 02:26
| और सबसे जरूरी है शिशु का खाना माइक्रोवेव ओवन में ना पकाएं।

|-
| 02:34
| अब तक हमने बात की 6 महीने की शिशु की जरूरत और मांसाहारी पूरक खाना क्यों जरूरी है।

|-
|02:43
|अब हम देखेंगे कि मांसाहारी पूरक खाना कैसे बनाएं।

|-
| 02:48
| आइए शुरू करते हैं पहला घोटा हुआ अंडा का बनाने का तरीका।

|-
| 02:53
| घोटा हुआ अंडा बनाने के लिए हमें चाहिए-

एक अंडा और आधा चम्मच घी या मक्खन।

|-
| 03:01
| इसे बनाने के लिए एक बर्तन में अंडा डालकर उसे अच्छे से फेटे।

|-
| 03:06
| फिर स्टील के बर्तन में घी गरम करें।

और फेटा हुआ अंडा उसे डालकर धीमी आंच पर हिलाएं

|-
| 03:15
|बीच-बीच में आंच पर से उतार लें , क्योंकि उसे लगातार पकाने से घोटा हुआ अंडा जल जाएगा।

|-
| 03:21
| पकाते हुए लगातार हिलाएं जब तक गाढ़ा हो जाए।

|-
| 03:25
| अब आंच को बंद कर दें, घोटा हुआ अंडा पक कर तैयार है।

|-
| 03:30
| इसे ठंडा होने दें और फिर शिशु को खिलाएं।

|-
| 03:34
| दूसरा है घुटी हुई मछली को बनाने का तरीका।

|-
| 03:37
| इसे बनाने के लिए चाहिए आपके इलाके में आम तौर पर पाई जाने वाली मछली जैसे काला पॉपलेट बमबील, सफेद पापलेट या कलमरी।

|-
| 03:50
| उसके दो टुकड़े ले ले साफ करी गई हुई मछली को दो टुकड़े को एक स्टील के बर्तन में दो टुकड़े को ले लो।

|-
| 03:54
| और उसके मछली के ऊपर तक पानी भर लें, अब यह स्टील का बर्तन 1 प्रेशर कुकर में रखें।

|-
| 04:00
| और तीन से चार सीटियाँ देकर पकाएं।

|-
| 04:04
| मछली को थोड़ी देर ठंडा करें और फिर एक प्लेट पर निकाल लें।

|-
|04:10
|और अब ध्यान से उसमें से कांटे निकालें।

|-
| 04:13
| शिशु को मछली देने से पहले उसके कांटे निकालना बहुत जरूरी है नहीं तो शिशु का दम घुट सकता है।

|-
| 04:22
| अब एक मिक्सी में इस उबली हुई मछली को डालकर घोट लें और फिर शिशु को खिलाएं।

|-
| 04:28
| तीसरा है कच्चा केला और मछली का दलिया।

|-
| 04:32
| इसे बनाने के लिए चाहिए 2 बड़े चम्मच कच्चे केले का पाउडर और बमबील या आपके इलाके की पाई जाने वाली मछली के चार छोटे टुकड़े लें।

|-
| 04:41
| पहले कच्चे केले का पाउडर बनाएंगे।

|-
| 04:46
|अपने इलाके में मिलने वाले किसी भी किस्म के दो कच्चे केले ले लें।

|-
| 04:51
|उसका छिलका उतार कर पतला पतला काट लें।

|-
|04:58
| और 1 से 2 दिन तक छांव में सुखाएं जब तक वह खस्ता ना हो जाए।

|-
| 05:05
| फिर कच्चे सुखाए हुए केले के टुकड़ों को मिक्सी में डाल कर पाउडर बना लें।

|-
| 05:10
| अब इसे छानकर बीज निकाल दें।

|-
| 05:13
|कच्चे केले का पाउडर तैयार है।

|-
|05:17
| अब जैसे पहले बताया गया है उसी तरह मछली को घोट लें।

|-
| 05:24
| फिर एक बर्तन में 2 बड़े चम्मच कच्चे केले का पाउडर ले लें।

|-
| 05:29
| उसमें तीन चम्मच पानी डालकर अच्छे से मिला लें ताकि गांठे ना रहें।

|-
| 05:35
| जरूरत हो तो ज्यादा पानी डालें।

|-
| 05:38
| फिर इस मिश्रण को धीमी आंच पर 5 से 7 मिनट तक पकाएं।

|-
| 05:43
| उसके बाद पकाकर घोटी हुई मछली को इसमें मिला लें।

|-
| 05:47
| धीमी आंच पर लगातार हिलाते हुए 4 से 5 मिनट तक पकाएं।

|-
| 05:53
| कच्चे केले और मछली का दलिया तैयार है,इसे ठंडा करें और फिर शिशु को खिलाएं।

|-
|06:01
| चौथा है मुर्गी का घोटा हुआ कलेजा।

|-
| 06:06
| इसे बनाने के लिए चाहिए एक मुर्गी का कलेजा।

|-
| 06:09
|शुरू करते हैं, मुर्गी के धुले हुए कलेजे को एक स्टील के बर्तन में ले लें।

|-
| 06:15
| और उसके ऊपर तक पानी डालें।

|-
| 06:18
| अब स्टील के बर्तन को प्रेशर कुकर में रख दें।

|-
| 06:21
|और तीन से चार सीटी दिलवाएं।

|-
| 06:25
|जब वह ठंडा हो जाए तब इसे एक प्लेट पर निकालें।

|-
| 06:29
| अब उबाले हुए कलेजे को मिक्सी में घोट ले और शिशु को खिलाएं।

|-
| 06:37
| पांचवा है मुर्गी और गाजर का दलिया।

|-
| 06:43
| इसे बनाने के लिए चाहिए मुर्गी का सीना या फिर हड्डी निकाली हुई मुर्गी और एक गाजर।

|-
| 06:50
| पहले धुले हुए मुर्गी के टुकड़ों को एक स्टील के बर्तन पर ले लें और उसके ऊपर तक पानी डालें।

|-
| 07:00
|अब यह बर्तन प्रेशर कुकर में रखें और तीन से चार सीटियां दिलवाएं।

|-
| 07:07
| थोड़ी देर ठंडा करें और मुर्गी के टुकड़ों को एक प्लेट पर निकाल कर ठंडा करें।

|-
|07:15
| अब गाजर को 10 मिनट तक भाप में पकाएं और फिर ठंडा करें।

|-
| 07:20
| एक मिक्सी में उबले हुए मुर्गी के टुकड़े और भाप में पकाए हुए गाजर दोनों को घोटें।

|-
| 07:26
| अब बताए गए तरीकों के पोषक तत्वों की बात करेंगे । ध्यान रहे कि इनमें यह सभी भरपूर है -

प्रोटीन,

|-
| 07:36
| “डीएचए”, “ईपीए” जैसे ओमेगा थ्री फैटी एसिड हैं और,

|-
| 07:42
|''कोलिन''',

|-
| 07:45
| विटामिन ए,

|-
| 07:49
| विटामिन डी,

|-
| 07:52
|विटामिन बी3,

|-
| 07:57
| विटामिन बी6,

|-
| 08:01
|'''फोलेट''',

|-
| 08:04
| विटामिन बी12,

|-
| 08:08
|जिंक,

|-
| 08:11
| मैग्नीशियम,

|-
| 08:14
|आयरन,

|-
|
08:18
| फास्फोरस,

|-
| 08:21
| कॉपर और सलेनियम।

|-
| 08:28
| यह सभी पोषक तत्व मांसाहारी खाने से आसानी से मिल सकते हैं।

|-
| 08:33
| यह सब शिशु के बढ़ने में उसके विकास और उसके रोग प्रतिरोधक शक्ति को बढ़ाने में मदद मिलती है।

|-
| 08:40
| 6 महीने के शिशु के लिए मांसाहारी खाना बनाने के तरीकों का यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|09:47
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Non-vegetarian-recipes-for-lactating-mothers/Hindi

2020-08-26T14:00:20Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:00
| दूध पिलाती माओं के लिए मांसाहारी खाना बनाने के तरीकों के स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है

|-
|00:07
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे दूध पिलाती मांओं के लिए सही पोषण की जरूरत,

|-
| 00:13
| मांसाहारी खाना जैसे सहजन के डंडी के साथ चिकन की सब्जी बनाने का तरीका,

|-
| 00:20
| मूंगफली लहसुन के मसाले में बनाया हुआ चिकन,

|-
| 00:24
| नारियल के साथ मछली की सब्जी, अंडे के साथ मिली जुली सब्जियां और पालक मछली की सब्जी

|-
| 00:31
| दूध पिलाती मां को ज्यादा पोषण की जरूरत होती है ताकि शरीर दूध बना पाए

|-
| 00:38
| और बढ़ते शिशु और मां को पोषक तत्व मिलें

|-
|00:45
| दूध पिलाती मां को जो जरूरी पोषक तत्व चाहिए वे हैं विटामिन, खनिज पदार्थ

|-
| 00:51
| ओमेगा थ्री फैटी एसिड और कोलीन।

|-
|00:54
| पोषक तत्वों के अलावा हम गैलेक्टोगॉगस के बारे में भी सीखेंगे

|-
| 00:59
| गैलेक्टोगॉगस दूध के बनने में मदद करते हैं।

|-
| 01:04
| मां को ये अपने खाने में ही मिल सकते हैं अगर उसके खाने में हों लहसुन,

|-
| 01:08
| मेथी के बीज और पत्ते, सौंफ,

|-
| 01:10
| हलीम के बीज,

|-
| 01:12
| सहजन के पत्ते,

|-
| 01:15
| सुवा की पत्तियां और अजवाइन ।

|-
|01:19
|ध्यान दें दूध पिलाती माओं के पोषण के बारे में इसी श्रृंखला के अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है

|-
|01:28
| दूध पिलाती माओं के पोषण की जरूरत जानने के बाद

|-
| 01:37
| हम सीखेंगे खाना बनाने के तरीके, पहला है सहजन की डंडी के साथ चिकन की सब्जी

|-
|01:43
| इसे बनाने के लिए चाहिए सौ ग्राम चिकन,

|-
| 01:47
| दो सहजन की डंडिया, एक टहनी करी पत्ते की

|-
| 01:51
| एक चम्मच काली मिर्च, एक कटा हुआ प्याज

|-
| 01:55
| चार कलियां लहसुन की. नमक स्वादानुसार

|-
| 02:00
| आधा चम्मच हल्दी, आधा चम्मच लालमिर्च

|-
| 02:05
| एक हरी मिर्च।

मुट्ठी भर धनिया के पत्ते और दो चम्मच तेल।

|-
| 02:11
| एक बर्तन में एक चम्मच तेल गरम करें, उसमें प्याज लहसुन काली मिर्च और हरी मिर्च डालें

|-
| 02:19
| जब तक भूरे रंग के ना हो जाएं तब तक भूने, फिर कढ़ी पत्ते और धनिया के पत्ते डालकर 2 से 3 मिनट तक पकाएं

|-
| 02:27
| अब इसे ठंडा करें और थोड़ा पानी डालकर घोट लें

|-
| 02:32
| अलग से सहजन की डंडी को प्रेशर कुकर में डालकर या फिर खुले बर्तन में उबालकर पकाएं।

|-
|02:36
| एक बर्तन में एक चम्मच तेल डालकर गरम करें फिर घुटे हुए मसाले को डालकर 2 मिनट पकाएं

|-
| 02:42
| अब सारे सूखे मसाले, चिकन और आधा कप पानी डालकर अच्छे से मिलाएं।

|-
| 02:50
| बर्तन को ढकें और चिकन को नरम होने तक पकाएं।

|-
|02:53
| अब इस पकी हुई सहजन की डंडी को डाल दें और 2 से 4 मिनट तक पकाएं

|-
| 02:59
| लीजिए सहजन की डंडी के साथ पकाया हुआ चिकन तैयार है।

|-
|03:03
| दूसरा हम सीखेंगे मूंगफली लहसुन के मसाले में पकाया हुआ चिकन

|-
| 03:08
| इसे बनाने के लिए चाहिए, सौ ग्राम चिकन, दो बड़े चम्मच मूंगफली

|-
| 03:14
| लहसुन की पांच कलियां,

एक कटा हुआ टमाटर,

|-
| 03:18
| एक कटा हुआ प्याज,
आधा चम्मच हल्दी,

|-
| 03:21
| नमक स्वाद अनुसार एक चम्मच लाल मिर्च पाउडर और,

|-
| 03:25
| दो चम्मच तेल।

|-
| 03:27
| मूंगफली लहसुन को घोटने के लिए सबसे पहले मूंगफली को मध्यम आंच पर भून लें।

|-
| 03:34
| लगातार हिलाएं ताकि वो जल न जाए, फिर ठंडा होने दें।

|-
| 03:39
| उसके बाद मूंगफली को अपनी हथेलियों के बीच रगड़ कर बाहरी छिलका निकाल दें।

|-
|03:45
| अब बर्तन में एक चम्मच तेल डालें फिर उसमें प्याज टमाटर और लहसुन भी इन्हें भूनें जब तक टमाटर नरम ना हो जाएं।

|-
| 03:54
| फिर ठंडा होने दें और बाद में मूंगफली के साथ मिला लें।

|-
| 03:59
| और थोड़ा पानी डालकर घोट लें।

|-
|04:03
| अब एक बर्तन में एक चम्मच तेल गरम करें।

|-
| 04:05
| और उसमें घोटा हुआ मूंगफली लहसुन डालकर दो मिनट पकाएं।

|-
|04:15
| फिर मसाले भी डालें और चिकन डालकर 2 मिनट पकाकर फिर थोड़ा पानी डालकर मिलाएं।

|-
| 04:21
| ढक्कन लगा दे और चिकन के नरम होने तक पकाएं।

|-
| 04:25
| मूंगफली लहसुन के मसाले में चिकन तैयार है।

|-
| 04:28
| तीसरा हम सीखेंगे नारियल के साथ मछली की सब्जी।

|-
| 04:32
| इसके लिए चाहिए सौ ग्राम रोहू, आधा कप घिसा हुआ नारियल, चार लाल मिर्च

|-
|04:38
| आधा चम्मच हल्दी, नमक स्वादानुसार,

|-
| 04:42
| चार कलियां लहसुन, एक छोटे नींबू के आकार जितना इमली का गोला,

|-
|04:47
| एक कटा हुआ प्याज आधा चम्मच मेथी के बीज,

|-
| 04:51
| आधा चम्मच जीरा और एक चम्मच तेल।

|-
|04:56
| अगर रोहू न हो तो अपने इलाके में मिलने वाली कोई भी मछली जैसे बांगड़ा, पापलेट या बोम्बिल इस्तेमाल करें।

|-
|05:06
| मछली को साफ करके दो चुटकी नमक डालकर 10 मिनट तक रख दें।

|-
|05:11
| और लालमिर्च, मेथी, जीरा, सबको सूखा भून लें जब तक उनका रंग न बदले।

|-
| 05:17
| फिर इन सब को नारियल, इमली और लहसुन के साथ घोट लें।

|-
|05:25
| बर्तन में एक चम्मच तेल डालकर गरम करें।

|-
| 05:29
| फिर प्याज डालकर सुनहरा होने तक भून लें

|-
| 05:33
| फिर इसमें घोटा हुआ मसाला डालकर 5 से 6 मिनट पकाएं और मसाले डालकर मिलाएं

|-
| 05:42
| अब मछली डालकर 10 मिनट पकाएं।

नारियल के साथ मछली की सब्जी तैयार है
|-
|05:49
| चौथा हम सीखेंगे उबले अंडे के साथ मिली जुली सब्जियां

|-
| 05:53
| इसे बनाने के लिए चाहिए दो उबले अंडे

फूलगोभी की दो कलियां,

|-
| 05:59
| एक मध्यम आकार प्याज, दो फलियां कटी हुई,

|-
|06:02
| एक कटा हुआ टमाटर
आधा कटा हुआ शिमला मिर्च

|-
| 06:07
| एक बड़ा चम्मच सफेद तिल,
एक छोटा चम्मच लाल मिर्च पाउडर,

|-
|06:12
| नमक स्वादानुसार, आधा चम्मच हल्दी

|-
| 06:16
| एक बड़ा चम्मच खसखस, आधा चम्मच हलीम का पाउडर और,

|-
| 06:21
| एक चम्मच तेल

|-
| 06:24
| तिल और खसखस को सूखा भून लें और ठंडा करें

|-
| 06:29
| एक बर्तन में फिर आधा चम्मच तेल डालकर टमाटर भून लें

|-
| 06:35
| ठंडा होने पर टमाटर तिल और खसखस को मिक्सी या सिलबट्टे पर डालकर पीस लें

|-
|06:41
| बर्तन में एक चम्मच तेल गरम करें और प्याज डालकर सुनहरा होने तक भूनें।

|-
| 06:48
| फिर पिसा हुआ टमाटर डालकर पांच मिनट पकाएं, नमक, हल्दी, मिर्ची पाउडर डालकर मिलाएं।

|-
|06:57
| इसमें पहले थोड़ा पानी और फिर सब्जी डालें।

|-
| 07:01
| ढक कर तब तक पकाएं जब तक सब्जियां नरम न हो जाएं।

|-
|07:04
| दो उबले अंडे काटकर इसी सब्जी में डाल दें और एक मिनट तक पकाएं।

|-
| 07:10
| मिली जुली सब्जियों के साथ अंडे की सब्जी तैयार है।

|-
|07:14
| आखरी है पालक मछली की सब्जी

|-
| 07:19
| इसे बनाने के लिए चाहिए दो टुकड़े रावस

|-
| 07:22
| चार से पांच पालक के पत्ते नमक स्वादानुसार

|-
| 07:26
| 1 छोटा चम्मच मिर्च का पाउडर
आधा चम्मच हल्दी

|-
|07:31
| 1 छोटा चम्मच अलसी का पाउडर, 1 छोटा चम्मच घी या तेल

|-
| 07:36
| एक मुट्ठी धनिया के पत्ते
एक छोटा चम्मच नींबू का रस

|-
| 07:41
| एक हरी मिर्च और
एक छोटा चम्मच गरम मसाला पाउडर

|-
|07:45
| पहले मछली को धो लें फिर हल्दी और नमक लगाकर रख दें

|-
|07:52
| अब पालक को पानी में अच्छे से धोएं, बर्तन में पानी गरम करें और पालक डालकर पांच मिनट तक पकाएं

|-
| 08:01
| फिर पालक को छानें और ठंडा होने दें, बाद में पालक धनिया और हरी मिर्च को घोट लें

|-
|08:09
| बर्तन में एक चम्मच घी या तेल गरम करके मछली तलें और

|-
| 08:15
| एक अलग बर्तन में भी एक चम्मच तेल या घी डालें।

|-
| 08:22
| उसमें घुटा हुआ पालक डालकर थोड़ा पानी मिलाकर पांच मिनट पकाएं

फिर सूखे मसाले डालकर अच्छे से मिलाएं

|-
|08:30
| इसमें तली हुई मछली डालकर तब तक पकाएं जब तक उस पर मसाला ना लग जाए।

|-
| 08:37
| अब गरम मसाला और अलसी का पाउडर डालकर दो मिनट तक पकाएं

|-
| 08:42
| आंच बंद करके नीबू का रस मिलाएं
पालक मछली की सब्जी तैयार है

|-
|08:49
| बताए गए सभी खानों में ये सभी भरपूर हैं प्रोटीन,

|-
| 08:54
| '''विटामिन बी12''',

|-
| 08:57
| अच्छे किस्म की चर्बी,

|-
| 09:00
| आयरन,

|-
| 09:02
| फोलेट,

|-
| 09:04
| '''पोटैशियम''',

|-
| 09:06
| ''' विटामिन ए ''',

|-
| 09:08
| ''' विटामिन डी ''',

|-
| 09:12
| जिंक,

|-
| 09:14
| और मैग्नीशियम।
|-
|09:17
| ये सभी पोषक तत्व शिशु के विकास और बढ़ने के साथ साथ
|-
| 09:22
| मां की सेहत और दूध के बनने के लिए भी जरूरी है

|-
|09:27
| दूध पिलाती माताओं के लिए मांसाहारी खाना बनाने का यह स्पोकन ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|09:33
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Pre-pregnancy-Nutrition/Hindi

2020-08-26T13:58:13Z

Debosmita:

{|border=1

| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:01
| पूर्व गर्भावस्था के पोषण के इस स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
| 00:05
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे प्रजनन और पूर्व गर्भावस्था के दौरान पोषण संबंधित जरूरतें।

|-
| 00:14
| पहले शुरू करेंगे प्रोटीन से

|-
| 00:17
| प्रोटीन मांसपेशियों के ऊतकों के विकास और रखरखाव के लिए जरूरी होता है।

|-
|00:22
| यह कोशिकाओं को ठीक करने हड्डी के विकास और जोड़ों के लिए जरूरी होता है,

|-
|00:27
|यह रोग प्रतिरोधक शक्ति को बढ़ाने में और तंदुरुस्त जिगर बनाए रखने में और ऊर्जा देने में भी मदद करता है।

|-
|00:34
|प्रोटीन ऐसे रसायन बनाता है जो हाजमे में मदद करते हैं

शरीर में जहरीले पदार्थ को तोड़ते हैं

|-
|00:41
| खून में शुगर की मात्रा बनाए रखते हैं और दिमाग से संकेत इधर उधर ले जाते हैं

|-
| 00:47
|प्रोटीन की कमी से भ्रूण के हिसाब से कम विकास होता है,

|-
|00:52
| जैसे कम लंबाई और याददाश्त हाथ और अंगूठे और उंगलियों पर भी नियंत्रण नहीं होता है इन्फेक्शन का खतरा और भी ज्यादा रहता है

|-
| 01:00
|
बड़ी उम्र के लोगों में और यह सब होता है झुर्रियां,
बालों का गिरना

|-
|01:05
| थकान और कमजोरी,

|-
|01:08
| बार-बार इन्फेक्शन और मांसपेशी को नुकसान होता है

|-
| 01:11
| एक और प्रोटीन होता है केराटिन जो कि बालों और नाखूनों और त्वचा का जरूरी हिस्सा होता है

|-
| 01:18
| खास बात यह है कि प्रोटीन अलग अलग पदार्थों से बना होता है जिसे अमीनो एसिड कहते हैं

|-
|01:24
| जिससे पूरे 22 अमीनो एसिड होते हैं जिसमें से 9 अमीनो एसिड खाने में से लेने पड़ते हैं

|-
| 01:33
| आइए देखते दो तरह का प्रोटीन जो है - पूरा प्रोटीन और अधूरा प्रोटीन

|-
| 01:41
| पहले बताए गए नौ अमीनो एसिड जो जानवरों के प्रोटीन में मिलते हैं।

|-
|01:46
| इसीलिए जानवरों के प्रोटीन को पूरा प्रोटीन कहते हैं

|-
| 01:51
| और पौधों के प्रोटीन में यह नौ जरूरी अमीनो एसिड कम मात्रा में होते हैं।

|-
|02:00
|जैसे कि अनाज में लाइसिन और दालों में मेथियोनाइन कम होता है।

|-
| 02:07
| इसीलिए यह जरूरी है कि अलग अलग पौधों का प्रोटीन साथ साथ खाया जाए

|-
|02:13
| जैसे कि अनाज और दाल साथ साथ खाने चाहिए क्योंकि इससे जरूरत के हिसाब से अमीनो एसिड मिलता है

|-
| 02:23
| आप पोषक तत्व चर्बी की बात करेंगे

|-
|02:28
| अच्छी सेहत के लिए हमें मिलने वाली बढ़िया क़िस्म की चर्बी खाने चाहिए

|-
| 02:32
| कुछ चर्बी इंसान का शरीर नहीं बना पाता जैसे कि ओमेगा 3 फैटी एसिड इसीलिए यह खाने में लेना चाहिए

|-
| 02:40
| यह दिल को तंदुरुस्त रखता है।

|-
|02:42
| शरीर के सूजन को कम करता है और स्त्री को गर्भधारण करने में मदद करता है।

|-
|
02:48
|यह शिशु के समय से पहले जन्म होने के खतरे को कम करता है और उसकी बुद्धि बढ़ाता है

|-
| 02:56
| प्रोटीन और चर्बी के बाद हम विटामिन ए की बात करेंगे

|-
| 03:01
| विटामिन ए आंखों को तंदुरुस्त रखने में और कोशिकाओं को बढ़ाने में मदद करता है

|-
|03:07
| स्त्री को गर्भधारण करने में मदद करता है और पूर्व गर्भावस्था में उस की रोग प्रतिरोधक शक्ति भी बढ़ाता है

|-
| 03:14
| विटामिन ए की तरह विटामिन बी कंपलेक्स भी बहुत जरूरी है स्त्रियों की ताकत और जीवन भर की तंदुरुस्ती के लिए

|-
| 03:24
| तमाम बी विटामिन में से हम सबसे पहले बात करेंगे विटामिन बी पायरीडॉक्सिन की

|-
| 03:31
| विटामिन बी पायरीडॉक्सिन शरीर के तंत्रिकाओं के चलने के लिए जरूरी है जिससे की बुद्धि का विकास होता है

|-
| 03:39
| और गर्भावस्था के जी मचलने से भी राहत देता है

|-
| 03:44
| अगला पोषक तत्व है विटामिन B12 जोकि फोलेट और कॉलिन दोनों के साथ मिलकर एनीमिया और न्यूरल ट्यूब डिफेक्ट से बचाता है

|-
|03:54
|न्यूरल ट्यूब डिफेक्ट्स जन्म से ही हुई कमियां है जो कि गर्भावस्था के पहले महीने में बनने वाले रीढ़ की हड्डी और तंत्रिकाओ के केंद्र पर असर करती हैं

|-
| 04:04
| न्यूरल ट्यूब भ्रूण का वह हिस्सा है जो कि आगे जाकर के दिमाग और रीढ़ की हड्डी बनता है

|-
| 04:11
| इसीलिए यह जरूरी है कि गर्भवती होने से पहले शरीर में फॉलेट विटामिन बी12 और कोलिन की मात्रा भरपूर हो

|-
| 04:20
| विटामिन बी12 की कमी से एनीमिया, बांझपन और गर्भपात होता है

|-
| 04:27
| अब एक और जरूरी पोषक तत्व के बारे में सीखेंगे जो है फोलेट

|-
| 04:31
| जिसे विटामिन बी9 बी कहते हैं शरीर में तंदुरुस्त कोशिकाएं बनाता है।
|-
|04:38
|कोशिकाएं ऑक्सीजन को फेफड़ों से शरीर के सभी भागों तक लेकर जाती हैं।

|-
| 04:43
| फोलेट की कमी से गर्भवती मांओं को एनीमिया होता है दिमाग और रीढ़ की हड्डी पर भी असर होता है जिसे न्यूरल ट्यूब डिफेक्ट कहते हैं

|-
| 04:52
| न्यूरल ट्यूब डिफेक्ट के बारे में इसी ट्यूटोरियल के पहले भाग में बताया गया है।

|-
|04:58
| अब हम आयरन की बात करेंगे जो खून में हीमोग्लोबिन बनाने के लिए जरूरी होता है और भ्रूण के विकास के लिए भी

|-
| 05:07
| गर्भावस्था में हीमोग्लोबिन कम होने पर भी यह सब होता है - उच्च रक्तचाप

|-
|05:13
|समय से पहले प्रसव

|-
|05:15
| जन्म से शिशु का वजन कम होना या गर्भपात

|-
| 05:18
| हीमोग्लोबिन ऑक्सीजन को शरीर के उत्तको को और कोशिकाओं तक लेकर जाता है

|-
|05:25
|हीमोग्लोबिन और आयरन की कमी होने की वजह से एनीमिया होता है।

|-
| 05:30
| स्त्रियों में आयरन की कमी हो सकती है इन वजहों से मासिक स्राव,

|-
|05:36
| पेट में कीड़े या

|-
|05:38
| खाने में कम आयरन होना यदि खाने में फैटी एसिड या ऑक्सेलेट्स हो तो भी आयरन को नहीं सोख पाता

|-
| 05:45
| इसीलिए फैटी एसिड या ऑक्सेलेट्स कम करने के लिए ताकि पोषक तत्व के लिए शरीर सोख पाए -

|-
|05:52
|खाना पकाने से पहले यह करें भिगोना या अंकुरित करना या भूनना या तो खमीर उठाना

|-
| 06:00
| आयरन की कमी से होने वाले एनीमिया की निशानी है थकान ताकत की कमी

|-
|06:06
| सांस फूलना

दिल की धड़कन तेज होना

|-
|06:10
| फीकी त्वचा होना

|-
| 06:11
| याद रहे आयरन के साथ साथ विटामिन सी से भरपूर खाना खाना चाहिए जिसे की आयरन सोख पाए

|-
|06:19
|विटामिन सी शरीर की रोग प्रतिरोधक शक्ति बढ़ाकर इंफेक्शन से बचाता है।

|-
| 06:25
| अगला हम सीखेंगे क्यों जरूरी है कैल्शियम और विटामिन डी

|-
|06:30
|कैल्शियम सुझाया जाता है कि वह हड्डियों को बढ़ने में मदद करता है

|-
|06:35
|भ्रूण को कैल्शियम हड्डियों और दातों के विकास के लिए चाहिए होता है

|-
|06:39
| कैल्शियम की कमी से हड्डियां कमजोर होती हैं

|-
|06:43
|याद रखें विटामिन डी से शरीर कैल्शियम सोख पाता है

|-
| 06:50
| विटामिन डी पाने का सबसे अच्छा तरीका है कि 15 से 20 मिनट तक शरीर को सुबह 11:00 से 3:00 बजे तक सूरज की रोशनी लगवाएं

|-
| 06:59
| अब हम कॉलिन की बात करेंगे।

|-
| 07:02
| जोकि शिशु के बुद्धि के विकास के लिए बहुत जरूरी है यही याददाश्त बढ़ाता है और ध्यान लगाने की शक्ति भी

|-
| 07:09
| इसकी कमी से उम्र के बड़े लोगों को चर्बी वाला कलेजा होता है

|-
|07:13
| गर्भपात और भ्रूण में न्यूरल ट्यूब डिफेक्ट भी इसी ट्यूटोरियल के पहले भाग में बताया गया है

|-
| 07:20
|आइए अब जिंक की बात करते हैं,

|-
| 07:24
| जो जरूरी है रोग प्रतिरोधक शक्ति और कोशिकाओं को बढ़ाने के लिए और शरीर में अनुवांशिक चीजें और प्रोटीन भी

|-
|07:31
|और जख्मों को भरने में या अंडा जैसे अंडा निकालने और स्त्रियों की प्रजनन शक्ति भी बढ़ाता है

|-
|07:37
|भ्रूण के बढ़ने के लिए भी जरूरी है

|-
|07:40
| जिंक की कमी होने की वजह से स्वाद और सूंघने की शक्ति कम होती है

|-
|07:46
| देर से गर्भनाल बढ़ता है जिसमें से मां से भ्रूण तक पोषक तत्व पहुंचते हैं

|-
| 07:53
| इसकी कमी से भ्रूण देर से बढ़ता है और शिशु कम वजन का पैदा होता है

|-
| 08:00
| अगला जरूरी पोषक तत्व है आयोडीन

|-
|08:05
|जो शरीर के थायराइड ग्रंथि से बने थायराइड हार्मोन की मात्रा बनाए रखता है

|-
| 08:13
| मां में आयोडीन की कमी से गर्भपात या मरा हुआ बच्चा पैदा हो सकता है

|-
|08:21
| और शिशु में जन्म से ही शिशु को शारीरिक कमियां हो सकती है या फिर पैदाइश से कम भजन या भावना या मंदबुद्धि भी हो सकता है

|-
|08:30
| मैग्नीशियम अगला पोषक तत्व है जो तंत्रिकाओं को शांत करता है

|-
|08:35
|यह दिमाग में खून की नालियों को आराम देकर ऐंठन, माइग्रेन के सिरदर्द से बचाता है

|-
| 08:41
| रक्तचाप और दिल की धड़कन बनाए रखता है

|-
|08:45
| यह अनुवांशिक चीजें बनाने या और हड्डियों के विकास में भी मदद करता है।

|-
| 08:51
| स्वस्थ गर्भावस्था के लिए पोषक तत्व लेने चाहिए शराब नहीं जिससे गर्भपात या भ्रूण कमजोर हो जाता है

|-
|09:00
|इसके अलावा तंबाकू

|-
| 09:03
| सिगरेट नशा

|-
|09:06
| खुद से दवाई

ज्यादा मीठा चाय कॉफी मोटापा करने वाला खाना या पीना नहीं लेना चाहिए

|-
|09:15
| इन सब चीजों से प्रजनन स्वास्थ्य और गर्भावस्था पर बुरा असर पड़ता है

|-
| 09:20
| गर्भवती होने से पहले वजन पर ध्यान देना चाहिए

|-
| 09:25
| कमजोर स्त्रियों को छोटे शिशु या समय से पहले पैदा हुए शिशु होते हैं

जो कि गर्भावस्था के सातवें या आठवें महीने में हो जाते हैं

|-
|09:34
| ऐसे शिशु कुछ समय में गुजर जाते हैं।

|-
| 09:38
| ज्यादा वजन की स्त्रियों में गर्भावस्था के दौरान शुगर और उक्त रक्तचाप हो सकते हैं

|-
|09:45
|जिस वजह से आगे चलकर शिशु को तकलीफ हो सकती हैं

|-
| 09:49
| गर्भवती होने से पहले स्त्रियों को अपने वजन को नियंत्रित करने के लिए स्वास्थ्य सेविका को मिलना चाहिए

|-
| 09:55
| इसके साथ-साथ जरूरी है संतुलित आहार खाना जिसमें शाकाहारी और मांसाहारी खाना हो या फिर दोनों में से एक हो

|-
| 10:05
| याद रखें सभी मांसाहारी खाने प्रोटीन ओमेगा फैटी 3 एसिड विटामिन बी12 विटामिन बी9 जिंक आयरन कैल्शियम और कॉलिन विटामिन डी से भरपूर होते हैं

|-
| 10:18
| जानवरों से मिलने वाले खाने के अलावा और पेड़ पौधों से मिलने वाले खाने जैसे दाल बाजरा रागी अनाज दाने और बीज भी-

|-
|10:30
| रोग प्रतिरोधक शक्ति, मांसपेशियां, कलेजा, हड्डियां,

|-
| 10:33
| बाल, त्वचा, आंखें और दिमाग के बनने में मदद करते है

|-
| 10:36
| दूध के बनी चीजें शिशु के हड्डियां और दांत बनाने में मदद करते हैं

|-
| 10:43
| इसके अलावा पत्तेदार सब्जियां और बीच जो कैल्शियम से भरपूर होते हैं जो शिशु की हड्डियां और दांतो के लिए जरूरी होते हैं

|-
| 10:52
| पत्तेदार सब्जियों के अलावा फल भी विटामिन सी से भरपूर होते हैं जो रोग प्रतिरोधक शक्ति बढ़ाते हैं आयरन को सोखने में मदद करते हैं और इन्फेक्शन से बचाते हैं।

|-
| 11:04
| स्त्रियों की जनन शक्ति और शिशु के विकास के लिए मांसाहारी खाने के अलावा फलियां दाने और बीज भी खाने चाहिए।

|-
| 11:14
| मांसाहारी खाना जैसे मछली अंडे या दूध से बनी चीजें शरीर में थायराइड हार्मोन को बनाए रखता है, शरीर को बढ़ने में मदद करता है और शारीरिक कमियों से बचाता है।

|-
| 11:27
| दाने और बीजों में मैग्नीशियम भरपूर होता है जो कि तंत्रिकाओं को आराम देता है

और टांगों की ऐंठन से बचाता है

|-
| 11:36
| पूर्व गर्भावस्था के पोषण का यह स्पोकन ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
| 11:41
| आईआईटी मुंबई से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Vegetarian-recipes-for-adolescents/Hindi

2020-08-26T13:47:13Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| किशोरावस्था के लोगों के लिए शाकाहारी खाना बनाने के तरीकों के स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
|00:05
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे

|-
|00:09
| इस उम्र में पौष्टिक खाना खाने की ज़रूरत और

|-
|00:12
| कुछ तरीके शाकाहारी खाना बनाने के जैसे सोयाबीन कटलेट

|-
|00:18
| जवा टमाटर का चीला

|-
|00:20
| मूँगफली की सब्जी बाजरा ज्वार और सब्जियों की खिचड़ी और
|-
|00:24
| भरवां पराठे के साथ सफेद तिल की चटनी

|-
|00:28
| सबसे पहले समझेंगे कि किशोरावस्था क्या है?

|-
|00:32
| ये वो उम्र है जब बचपन खत्म होकर इंसान जवान होने लगता है।

|-
|00:37
|10 से 19 की उम्र को किशोरावस्था कहते हैं।

|-
|00:42
| इस उम्र में शारीरिक मानसिक और सामाजिक विकास जैसे बदलाव आते हैं।

|-
|00:49
| देखते हैं इस उम्र में पौष्टिक आहार की जरूरत क्यों बढ़ जाती है।

|-
|00:55
| पहली वजह शारीरिक बदलाव जैसे लंबाई और मोटापा बढ़ना

|-
|00:59
| दूसरा शरीर को पौष्टिक तत्वों से मिलने वाले फायदे बीमारी और गर्भावस्था में

|-
| 01:06
| इस उम्र में भावनाओं में भी बदलाव आता है जैसे तनाव चिंता और मनोदशा

|-
|01:15
| इस उम्र में समाज में रहने और उठने बैठने का तरीका भी बदलता है।

|-
|01:20
| जैसे जीने का तरीका और खान पान में पसंद नापसंद

|-
|01:25
| खाने में पसंद नापसंद दोस्तों के हिसाब से होने लगता है।

|-
|01:29
| इन सब बदलाव में अच्छा पौष्टिक आहार बहुत ज़रूरी है

|-
|01:35
| एक किशोरी को रोज़ 2 हजार से 2400 कैलरीज और 40 से 55 ग्राम प्रोटीन चाहिए होता है।

|-
|01:43
| देखते हैं कुछ पौष्टिक शाकाहारी खाना बनाने के तरीके

|-
|01:47
| बनाने से पहले याद रखें हर रेसिपी में एक कप ढाई सौ मिलीलीटर के बराबर हैं

|-
|01:55
| पहला है सोयाबीन कटलेट:

|-
|01:58
| इसे बनाने के लिए चाहिए एक चौथाई कप सोयाबीन एक चौथाई कप चना दाल

|-
|02:04
| आधा चुकंदर

एक चौथाई कप उबले मटर

|-
|02:07
|2 बड़े चम्मच मूँगफली का पाउडर

एक छोटा चम्मच बेसन 1

|-
|02:11
| छोटा चम्मच धनिया पाउडर
आधा चम्मच लाल मिर्च पाउडर

|-
|02:16
| आधा चम्मच अमचूर, नमक स्वादानुसार

|-
|02:20
| एक चम्मच सहजन के पत्ते, दो चम्मच सफेद तिल और एक चम्मच तेल।

|-
|02:26
| सबसे पहले सोयाबीन को अंकुरित करें सोयाबीन को रातभर पानी में भिगोएं

|-
|02:32
| फिर छलनी में रखकर पानी निकाल दें

|-
|02:35
| और ठंडी सूखी जगह पर रखें

|-
|02:40
| इस सोयाबीन को रोज़ दो से तीन बार धोएं जब तक अंकुर ना निकलें।

धोने से सोयाबीन खराब नहीं होगा
|-
|02:49
| सोयाबीन को अंकुरित होने में करीब तीन से चार दिन लगते हैं।

|-
|02:53
| अब रात भर चने की दाल को पानी में भिगोएं।

|-
|02:56
| अगले दिन छलनी में डालकर छान लें।

|-
|02:58
| प्रेशर कुकर में चने की दाल और अंकुरित सोयाबीन को डालें

|-
|03:03
| एक कप पानी भी और फिर एक सीटी लगवाकर पकाएं। ठंडा होने पर सोयाबीन और चने की दाल को घोट लें।

|-
|03:12
| अब सहजन के पत्तों का पाउडर बनाएं। मध्यम आंच पर पत्तों को भूनें।

|-
|03:17
| ठंडा होने पर मिक्सी या सिलबट्टे पर रखकर पाउडर बना लें।

|-
|03:22
| अब कटलेट बनाने के लिए एक बर्तन में घुटे हुए सोयाबीन और चने की दाल को डालें।

|-
|03:28
| कद्दूकस किया हुआ चुकंदर और उबले चने भी डाले फिर मूँगफली पाउडर बेसन और सहजन के पत्ते
|-
|03:35
| और सारे मसाले डालकर अच्छे से मिलाएं।

|-
|03:38
| फिर इस मिश्रण के छोटे कटलेट बनाएं। कटलेट को सफ़ेद तेल में घुमाएं

|-
|03:45
| अब तवे पर तेल डाले और कटलेट को दोनों तरफ से पकाएं। सोयाबीन कटलेट खाने के लिए तैयार है।

|-
|03:51
| ये कटलेट प्रोटीन, कैल्शियम, आयरन, मैग्नीशियम, ओमेगा थ्री फैटी एसिड से भरपूर है।

|-
|03:57
| अगला है जवार टमाटर का चीला।

|-
|04:01
| इसे बनाने के लिए चाहिए आधा कप अंकुरित जवार 2 बड़े चम्मच बेसन एक चम्मच सहजन के पत्तों का पाउडर

|-
|04:09
| एक टमाटर और आधा प्याज एक बड़ा चम्मच दही

|-
|04:12
| आधा चम्मच लाल मिर्च पाउडर आधा चम्मच धनिया पाउडर

|-
|04:16
| आधा चम्मच हल्दी, नमक स्वादानुसार

|-
|04:19
| और एक चम्मच तेल।

|-
|04:21
| ध्यान दें कि पत्तों के पाउडर बनाने का तरीका इसी श्रृंखला के अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।

|-
|04:27
| सबसे पहले अंकुरित जवार से हम ज्वार का पाउडर बनाएंगे।

|-
|04:31
| अंकुरित जवार को एक से दो दिन तक धूप में सुखाएं।

|-
|04:34
| फिर धीमी आंच पर उसे भूने जब तक वो पूरा नहीं सूखता।
|-
|04:38
| अब मिक्सी या सिलबट्टे पर डालकर कूटकर पाउडर बनाएं।

|-
|04:42

| चलिए चीला बनाना शुरू करते हैं। ज्वार के पाउडर और बेसन को एक बर्तन में डाल लें

|-
|04:48
| बाकी की चीजें और मसाले भी और थोड़ा पानी डाल कर अच्छे से मिलाएं।

|-
|04:53
| चीले का मिश्रण गाढ़ा होना चाहिए

|-
|04:56
| तवे को गरम करें और तेल डालें।।.

|-
|04:58
| एक बड़ा चम्मच चीले का मिश्रण तवे पर डालकर फैलाएं

|-
|05:03
| और मध्यम आँच पर दोनों तरफ पकाएं।

|-
|05:07
| ज्वार का चीला खाने के लिए तैयार हैं।

|-
|05:09
| ज्वार प्रोटीन, मैग्नीशियम, जिंक और फाइबर से भरपूर होता है।

|-
|05:14
| अगर जवार न हो तो रागी, बाजरा या राजगिरा का पाउडर इस्तेमाल करें

|-
|05:22
| चीले को आवला चटनी या नारियल चटनी, नीबू के अचार, टमाटर की चटनी या दही के साथ खा सकते हैं।

|-
|05:30
| आंवला, नीम्बू, टमाटर, अमरूद, संतरा ये सभी विटामिन सी से भरपूर होते हैं।

|-
|05:37
| अपने खाने के साथ विटामिन सी से भरपूर चीजें भी खाएं। इससे आपका शरीर आयरन सोख पाएगा।

|-
|05:43
| किशोरावस्था में लड़कों के मुकाबले लड़कियों को मासिक स्राव के कारण आयरन की जरूरत ज्यादा होती है।

|-
|05:50
| अगले हम सीखेंगे मूंगफली की सब्जी बनाने का तरीका।

|-
|05:53
| इसे बनाने के लिए चाहिए आधा कप मूंगफली, आधा कप तुरई।

|-
|05:58
| एक मध्यम आकार प्याज, एक छोटा टमाटर, चार से पांच टुकड़े नारियल

|-
|06:04
| आधा चम्मच कुटा हुआ अदरक लहसुन, आधा चम्मच लाल मिर्च पाउडर

|-
|06:08
| एक चौथाई धनिया पाउडर एक चौथाई हल्दी आधा चम्मच जीरा

|-
|06:12
| नमक स्वादानुसार और एक चम्मच तेल

|-
|06:18
| पहले मूंगफली को रातभर पानी में भिगोएं।

|-
|06:21
|फिर प्रेशर कुकर में एक कप पानी के साथ दो सीटी लगवाएं

|-
|06:25
| अलग से प्याज टमाटर और नारियल को गाढ़ा घोट लें

|-
|06:30
| कढ़ाई में तेल गरम करें और जीरा, कुटा हुआ अदरक लहसुन डालें।

फिर इसमें घोटा हुआ मिश्रण डालें।

|-
|06:37
| तोरी के टुकड़े और मसाले डालकर दो मिनट तक पकाएं।

|-
|06:42
| अब कढ़ाई में उबली मूँगफली डालें

|-
|06:45
| रस्सा बनाने के लिए आधा कप पानी डालें और पांच मिनट तक पकाएं। मूंगफली की सब्जी तैयार है

|-
|06:53
| अगर मूंगफली ना हो तो छोले, चने, राजमा या काजू इस्तेमाल करें

|-
|07:02
| अगर तोरी न हो तो आप कद्दू, परवल, बैंगन या शिमला मिर्च इस्तेमाल करें।

|-
|07:09
| मूंगफली में अच्छे किस्म की चर्बी होती है।

|-
|07:12
| इसमें प्रोटीन, मैगनीशियम, जिंक और एंटीऑक्सीडेंट्स भरपूर होते हैं।

|-
|07:19
| दाने और फलियों में फोलेट होता है।

|-
|07:22
| किशोरावस्था में जरूरत के हिसाब से लिया गया फोलेट गर्भावस्था के दौरान होने वाली पैदाइशी कमियों से बचाता है।

|-
|07:28
| अब हम बाजरा ज्वार और सब्जियों की खिचड़ी बनाना सीखेंगे।

|-
|07:33
| इसे बनाने के लिए चाहिए, राजगिरा या गोदरा या रागी या फिर कांगड़ी

|-
|07:41
| जो चीजें चाहिए वे हैं:

एक तिहाई बाजरा
एक तिहाई ज्वार

|-
|07:46
| एक तिहाई हरा चना

एक बड़ा चम्मच मूंगफली

|-
|07:49
| आधा कप सब्जियां जैसे कि गाजर, फलियां, हरा मटर, आधा मध्यम आकार प्याज

|-
|07:56
| आधा चम्मच जीरा
एक चम्मच करी पत्ते का पाउडर

|-
|07:59
| एक चौथाई लाल मिर्च पाउडर
एक चौथाई हल्दी

|-
|08:04
| नमक स्वादानुसार और एक चम्मच तेल या घी

|-
|08:07
| पत्तों के पाउडर बनाने का तरीका इसी श्रृंखला के अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है

|-
|08:12
| शुरू करते हैं पहले बाजरा और ज्वार रात भर पानी में भिगोएं।

|-
|08:17
| अगली सुबह छानकर रख लें।

|-
|08:20
| प्रेशर कुकर में तेल या घी गरम करें और जीरा, कटा हुआ प्याज डालें।

|-
|08:25
| अब सब्जियां मसाले नमक डालकर मिलाएं।

|-
|08:29
|2 मिनट तक पकाएं और बाजरा, ज्वार, हरा चना डालें

|-
|08:35
| दो कप पानी डालें और

|-
|08:38
| तेज आंच पर कुकर को तीन सीटी लगवाएं।

|-
|08:41
| फिर धीमी आंच पर 15 मिनट पकाएं।

|-
|08:44
| बाजरा ज्वार और सब्जियों की खिचड़ी तैयार है।

|-
|08:47
| इस खाने में प्रोटीन, कैल्शियम, मैग्नीशियम और जिंक भरपूर है।

|-
|08:53
| अब सीखेंगे भरवां पराठा और तिल की चटनी।

|-
|08:59
| इसके लिए चाहिए:

एक कप गेहूं का आटा
आधा कप काले चने

|-
|09:05
| आधा मध्यम आकार प्याज़
आधा चम्मच अजवाइन

|-
|09:08
| एक चम्मच अलसी का पाउडर
आधा चम्मच अमचूर

|-
|09:13
| आधा चम्मच धनिया पाउडर
एक चौथाई लालमिर्च पाउडर

|-
|09:17
| एक निम्बू, नमक स्वादानुसार, दो चम्मच तेल या दो चम्मच घी।

|-
|09:23
| पहले देखते हैं भुने हुए काले चनों का पाउडर बनाने का तरीका। तवे को गरम करें और चने को दो से तीन मिनट तक भून लें।

|-
|09:30
| लगातार हिलाएं ताकि चने जल न जाएं। भूनने के बाद चनों को ठंडा होने दें।

|-
|09:36
| आप भूने चनों का पाउडर बना लें।

|-
|09:40
| पराठे में भरने के लिए चने के पाउडर के साथ कटा प्याज मिलाएं

|-
|09:46
| लालमिर्च, अमचूर, धनिया पाउडर, नमक भी डाल लें

|-
|09:52
| नीबू का रस और पानी भी मिलाएं

|-
|09:55
| पराठा बनाने के लिए

|-
|09:58
| अलग बर्तन में गेहूं का आटा, अलसी, अजवाइन और नमक डालें।

|-
|10:03
| फिर जरूरत के जितना पानी डालकर गूंध लें

|-
|10:07
| और पेड़े बना लें

|-
|10:09
| फिर बेलकर पराठा बनाएं और उसकी अन्दर चने का मिश्रण भरें।

|-
|10:13
| भरे हुए मिश्रण को अच्छे से परांठे में लपेट लें।

|-
|10:17
| फिर दोबारा बेलकर परांठा बनाएं।

|-
|10:20
| गरम तवे पर परांठे को दोनों तरफ से सेकें। भरवां पराठा खाने के लिए तैयार है।

|-
|10:25
| भरने के लिए काले चने अगर ना हों तो ये इस्तेमाल करें

|-
|10:29
| उबले चने की दाल या उबला हुआ अंकुरित हरा चना

|-
|10:34
| पराठे को तिल की चटनी के साथ परोसें

|-
|10:38
| तिल की चटनी बनाने के लिए चाहिए एक चौथाई कप सफ़ेद तिल

|-
|10:42
| एक बड़ा चम्मच चना दाल, 4 से 5 ताजे नारियल के टुकड़े, तीन से पांच इमली के टुकड़े

|-
|10:49
| एक साबुत लाल मिर्च
दो से तीन लहसुन की कलियां

|-
|10:52
| एक चम्मच जीरा, नमक स्वादानुसार और एक चम्मच तेल

|-
|10:57
| तेल को तवे पर गरम करें

|-
|11:00
| और तेल, चना दाल, लहसून, नारियल, लाल मिर्च, जीरा डालकर दो मिनट भूनें।

|-
|11:07
| आंच से उतारने के बाद नमक और इमली डालें। फिर सब को कूट लें।

|-
|11:14
| आधा कप पानी डालकर अच्छे से घोट ले। तिल की चटनी अब तैयार हैं।

|-
|11:19
| इसमें प्रोटीन, कैल्शियम, मैग्नीशियम, जिंक और फोलेट भरपूर है।

|-
|11:25
| ये पोषक तत्व मांसपेशियों और हड्डियों के विकास के लिए जरूरी हैं।

|-
|11:29
| जरूरत के हिसाब से कैल्शियम बचपन से ही लेना चाहिए

|-
|11:34
| कैल्शियम की कमी से आगे जाकर औरतों की हड्डियां कमजोर और नरम पड़ जाती हैं।

|-
|11:40
| इन सिखाए गए खाना बनाने के तरीकों में ऐसे पोषक तत्व भरपूर हैं जो किशोरावस्था में शरीर के बढ़ने के लिए जरूरी हैं।

|-
|11:48
| किशोरावस्था के लोगों के लिए शाकाहारी खाना बनाने के तरीकों का यह स्पोकन ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|11:54
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हम से जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Nipple-conditions/Hindi

2020-08-26T13:42:21Z

Debosmita:

{|border=1
| <center> '''Time'''</center>
| <center> '''Narration'''</center>

|-
| 00:01
| स्तनपान कराती माओं के निप्पल की स्थिति पर '''Spoken Tutorial''' में आपका स्वागत है।

|-
| 00:06
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे – दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल और

|-
| 00:11
| चपटे या उलटे निप्पल के बारे में।

|-
| 00:15
| पहली स्थिति है – दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल।

|-
| 00:20
| यह ऐसी स्थिति है जिसमें माँ के दरारों भरे निप्पल से ख़ून आता है।

|-
| 00:26
| और इससे निप्पल रूखे और खुजलीवाले हो जाते हैं।

|-
| 00:30
| अब, हम बात करेंगें उन कारणों की , जिनसे दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल होते हैं-

|-
| 00:36
| जैसे कि निप्पल से स्तनपान कराना,

|-
| 00:38
| '''फफूँदी''' या '''बैक्टीरिया''' का इंफ़ेक्शन होना,

|-
| 00:41
| या हर स्तनपान के बाद निप्पल को साफ़ करने की आदत होना या फिर

|-
| 00:45
| शिशु की जीभ जुड़ी हुई होना।

|-
| 00:47
| शुरू करते हैं निप्पल से स्तनपान कराना।

|-
| 00:50
| निप्पल से स्तनपान कराना पहला कारण है जिसकी वजह से दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल होते हैं।

|-
| 00:56
| निप्पल से स्तनपान कराते समय, निप्पल शिशु के मुँह के अंदर सख़्त वाले भाग से दबता है।

|-
| 01:03
| शिशु निप्पल को अपनी जीभ और मुँह के सख़्त भाग से दबाता है।

|-
| 01:08
| निप्पल के दबने की वजह से स्तनपान दर्दभरा हो जाता है और निप्पल दरारों भरे और ज़ख़्मी हो जाते हैं।

|-
| 01:17
| स्तन पर ग़लत तरीक़े से मुँह की पकड़ होने से निप्पल स्तनपान होता है।

|-
| 01:20
| इसलिए स्तन पर मुँह की सही पकड़ होना ज़रूरी है, इससे निप्पल से स्तनपान की वजह से दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल नहीं होंगे।

|-
| 01:29
| सही तरह से स्तन पर मुँह की पकड़ इस श्रेणी के एक अन्य ट्यूटोरियल में सिखाया गया है।

|-
| 01:37
| याद रखें, दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल पर मुँह की सही पकड़ होने पर भी दर्द होता है।

|-
| 01:43
| अगर माँ मुँह के सही पकड़ की तकनीक जारी रखती है तो धीरे धीरे निप्पल का दर्द कम होता जाता है।

|-
| 01:51
| अगला है '''फफूँदी''' या '''बैक्टीरिया''' का इंफ़ेक्शन।

|-
| 01:56
| अगर माँ को फफूँदी या बैक्टीरिया का इंफ़ेक्शन है तो डॉक्टर को ज़रूर दिखाना चाहिए।

|-
| 02:03
| कुछ माँए हर स्तनपान के बाद निप्पल को साफ़ करती हैं।

|-
| 02:09
| इससे निप्पल रूखे हो जाते हैं।

|-
| 02:13
| इसीलिए, इस आदत को बदलना चाहिए।

|-
| 02:16
| माँ निप्पल को नहाते हुए साफ़ कर सकती है।

|-
| 02:21
| पर, अगर दरारों भरा निप्पल हो गया हो तो हर स्तनपान के बाद निप्पल को साफ़ करना चाहिए।

|-
| 02:28
| साफ करने के बाद, ज़ख़्म पर पीछे का दूध लगाना चाहिए

|-
| 02:32
| क्योंकि पीछे के दूध में इंफ़ेक्शन से लड़ने और ज़ख़्म को ठीक करने वाले पदार्थ होते हैं।

|-
| 02:39
| और ये शिशु के मुँह के कीटाणुओं को निप्पल की दरारों से अंदर नहीं जाने देते।

|-
| 02:46
| अगला है शिशु को जुड़ी हुई जीभ होना।

|-
| 02:50
| '''जुड़ी हुई जीभ''' में शिशु के जीभ की नोक उसके मुँह के अंदर निचले भाग से जुड़ी होती है।

|-
| 02:58
| यह आम स्थिति नहीं है।

|-
| 03:01
| निप्पल से स्तनपान अधिकतर जुड़ी हुई जीभ वाले शिशु ही करते हैं।

|-
| 03:06
| अगर शिशु को जुड़ी हुई जीभ हो तो मुँह से स्तन की पकड़ के अलावा ऑपरेशन भी कराना चाहिए।

|-
| 03:16
| और इसके लिए माँ को डॉक्टर से मिलना चाहिए।

|-
| 03:22
| अब, हम दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल के इलाज की बात करेंगे।

|-
| 03:27
| अगर माँ को दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल हैं, तो स्वास्थ्य सेविका को माँ के निप्पल और स्तन की जाँच करनी चाहिए,

|-
| 03:37
| माँ को बताएँ कि स्तनपान से पहले अपने हाथों से थोड़ा दूध निकालें।

|-
| 03:42
| इससे स्तन थोड़े नरम होंगें और शिशु सही से जुड़ पाएगा।

|-
| 03:47
| इसके अलावा, दूध हाथ से निकालने की वजह से निप्पल में दरारों का इंफ़ेक्शन और सूजन नहीं होंगे।

|-
| 03:55
| अब माँ की मदद करें कि वह शिशु को सही तरीके से स्तन से जोड़ पाए।

|-
| 04:01
| याद रखें, दूध का बनना कई दफे स्तनपान कराए जाने पर निर्भर करता है।

|-
| 04:09
| इसलिए, माँ को स्तनपान बंद नहीं करना चाहिए।

|-
| 04:13
| स्तनपान के समय, कम दर्द वाले स्तन से शुरू करें।

|-
| 04:20
| अगर स्तनपान के समय दर्द हो तो उसे अपने हाथ से दूध निकालकर शिशु को चम्मच या कप से पिलाना चाहिए।

|-
| 04:32
| और जैसा कि पहले बताया गया है, हर बार स्तनपान के बाद प्रभावित जगह पर पिछला दूध लगाना चाहिए।

|-
| 04:42
| याद से दरारों भरे ज़ख़्मी या सेहतमंद निप्पल पर ये सब ना लगाएँ -

|-
| 04:49
| जैसे- साबुन, तेल, लोशन, बाम या इत्र।

|-
| 04:54
| इन सबसे जलन हो सकती है।

|-
| 04:57
| और अगर माँ को दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल हों तो ज़्यादा तकलीफ़ होगी

|-
| 05:03
| ऐसा होने पर माँ को, डॉक्टर या स्वास्थ्य सेविका से मिलना चाहिए।

|-
| 05:09
| दरारों भरे ज़ख़्मी निप्पल से बचने के लिए, जन्म के तुरंत बाद स्तनपान शुरू कराना चाहिए।

|-
| 05:15
| स्तनपान के समय शिशु का गहराई से मुँह की पकड़ होना ज़रूरी है।

|-
| 05:22
| अब हम बात करेंगे - चपटे और उलटे निप्पल के बारे में।

|-
| 05:28
| चपटे स्तन स्तन के काले भाग में से बाहर की तरफ नहीं निकले होते।

|-
| 05:33
| जबकि उलटे निप्पल अंदर की तरफ़ मुड़े होते हैं।

|-
| 05:38
| माँ का ये समझना ज़रूरी है कि चपटे या उलटे निप्पल से स्तनपान में कोई रुकावट नहीं होती।

|-
| 05:48
|क्योंकि शिशु के मुँह की सही पकड़ स्तन के काले भाग पर होती है, न कि निप्पल पर।

|-
| 05:56
| माँ को चपटे या उलटे निप्पल होने पर, शिशु के जन्म के पहले हफ़्ते में मदद चाहिए होती है।

|-
| 06:03
| इस दौरान, स्वास्थ्य सेविका को माँ को स्तन पर मुँह की सही पकड़ समझानी चाहिए।

|-
| 06:08
| इससे उसका आत्मविश्वास बढ़ेगा।

|-
| 06:11
| याद रखें, अगर माँ को चपटे या उलटे निप्पल हैं तो असरदार स्तनपान के लिए सही जुड़ाव है क्रॉस क्रेडल पकड़,

|-
| 06:22
| फ़ुटबॉल पकड़ और पीठ को पीछे करके आराम से बैठने वाली पकड़।

|-
| 06:26
| जैसा कि पहले के ट्यूटोरियल में बताया गया है, किसी भी पकड़ में ये ज़रूरी है कि माँ स्तन को सही से पकड़े,

|-
| 06:37
| जहाँ शिशु के होंठ और माँ की उँगलियाँ एक ही दिशा में हों।

|-
| 06:42
| ध्यान दें कि मुँह की ग़लत पकड़ से निप्पल को चोट लगती है।

|-
| 06:47
| याद रखें, दूध की बोतल और प्लास्टिक की निप्पल इस्तेमाल ना करें।

|-
| 06:52
| इनसे शिशु को चपटे या उलटे निप्पल से स्तनपान करने में मुश्किल होगी।

|-
| 07:00
| माँ कई बार शिशु को अपने बिना कपड़े पहने हुए शरीर के क़रीब रखे।

|-
| 07:04
| इससे माँ में ऑक्सीटोसिन बनेगा और दूध आराम से निकलेगा।

|-
| 07:12
| हमेशा याद रखें कि मुँह की सही पकड़ से निप्पल की हर परेशानी को दूर रख सकते हैं।

|-
| 07:19
| अब स्तनपान कराती माँओं के निप्पल की स्थिति पर ये स्पोकन ट्यूटोरियल यहीं ख़त्म होता है।

|-
| 07:25
| आईआईटी मुंबई से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Breast-conditions/Hindi

2020-08-26T13:39:28Z

Debosmita:

{|border=1
| <center> '''Time''' </center>
| <center> '''Narration''' </center>

|-
| 00:00
| स्तनपान कराती मांओं के '''स्तन की स्थिति''' पर '''स्पोकन ट्यूटोरियल''' में आपका स्वागत है

|-
| 00:06
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे स्तनों को कड़क होना और उनकी सूजन
|-
|00:13
| आइए शुरू करते हैं कड़क स्तनों से

|-
| 00:17
| आमतौर पर स्तन प्रसव के बाद 3 से 5 दिनों में कड़क होने लगते हैं

|-
| 00:23
| दोनों स्तन एक साथ ही कड़क होते हैं

|-
|00:28
| मां को कड़क स्तन और भरे हुए स्तनों का फरक समझना चाहिए

|-
| 00:33
| इसलिए अब हम बात करेंगे कड़क और भरे हुए स्तनों में फर्क़ की

|-
| 00:40
| कड़क स्तन दूध से भरपूर ठोस सूजे हुए और दर्द भरे होते हैं

|-
| 00:46
| उन पर चमक होती है और नसें फैली हुई दिखाई देती है

|-
| 00:52
| माँ को 24 घंटों से ज्यादा तक बुखार रहता है और शिशु को स्तन को मुंह से पकड़ने में मुश्किल होती है

|-
|01:01
| जबकि भरे हुए स्तन एकदम सामान्य होते हैं

|-
| 01:04
| भरे हुए स्तन बड़े दिखते हैं पर उन पर चमक नहीं होती

|-
| 01:10
| भरे हुए स्तन में दर्द नहीं होता और इनके कारण बुखार भी नहीं होता

|-
| 01:17
| अब हम बात करेंगे कि क्यों कड़क होते हैं स्तनपान कराती माओं के स्तन

|-
| 01:23
| कड़क स्तन बताई गई वजह से हो सकते है

|-
| 01:27
| अगर प्रसव के तुरंत बाद शिशु को स्तनपान नहीं कराया हो

|-
| 01:32
| अगर कई बार स्तनपान ना कराया जाए

|-
| 01:36
| अगर स्तनपान के समय शिशु की स्तन पर सही पकड़ ना न हो और

|-
| 01:42
| और अगर माँ ने अचानक से स्तनपान बंद कर दिया हो

|-
| 01:47
| अब हम बात करेंगे कड़क स्तनों के इलाज की

|-
| 01:51
| पहले माँ से उसके हाथ साफ पानी से धोने को धोने को कहें

|-
| 01:56
| और फिर शिशु को मां के इतने करीब लाएं कि वह वो उसे देख सके, सूंघ सके और छू भी सके

|-
| 02:03
| पर इन सब से शिशु अगर परेशान हो तो माँ शिशु का तौलिया भी सूंघ सकती है

|-
| 02:08
| इसके बाद मां को एक गिलास पानी पीना चाहिए

|-
| 02:12
| और फिर एक गर्म गीला कपड़ा अपने स्तन पर 5 से 10 मिनट तक रखना चाहिए या

|-
| 02:18
| फिर गर्म पानी से नहाना चाहिए।

|-
| 02:21
| इन सब से दूध के बाहर निकलने में मदद होती है।

|-
| 02:24
| इसके बाद स्वास्थ्य सेविका को मां से आराम करने को कहना चाहिए क्योंकि ज्यादा चिंता से लेट डाउन रिफ्लेक्स पर असर होगा और

|-
| 02:33
| दूध नहीं निकलेगा।

|-
| 02:36
| अब परिवार का सदस्य या स्वास्थ्य सेविका को मां की गर्दन और पीठ के ऊपर वाले भाग पर मालिश करनी चाहिए।

|-
| 02:43
| इससे दूध के निकलने में मदद होगी

|-
| 02:46
| क्योंकि स्तनों और पीठ की नसें एक ही है।

|-
| 02:52
| फिर मां को अपनी उंगलियों से गोलाकार तरीके से अपने स्तन की मालिश करनी चाहिए।

|-
| 02:57
| मालिश से उसे आराम मिलेगा और लेट डाउन रिफ्लेक्स सुधरेगा।

|-
| 03:03
| और इन सबसे ऑक्सीटोसिन निकलेगा।

|-
| 03:07
| इसे ऑक्सीडेशन रिफ्लेक्स या लेट डाउन रिफ्लेक्स कहते हैं।

|-
| 03:12
| ऑक्सीटॉसिन हार्मोन दूध के निकलने में मदद करता है।

|-
| 03:17
| एरिओला को नरम करने के लिए मां को खुद अपने हाथ से थोड़ा दूध निकालना चाहिए।

|-
| 03:23
| इससे शिशु को स्तन से जुड़ में शिशु को आसानी होगी।

|-
| 03:27
| हाथ से दूध निकालते हुए मां को एरियोला पर ज़ोर लगाना चाहिए।

|-
| 03:33
| हाथ से दूध निकालने के बाद मां की शिशु को एरिओला से जुड़ने में मदद करें, क्योंकि शिशु के लिए खुद से जुड़ पाना मुश्किल होगा।

|-
| 03:43
| कोशिश करें दोनों स्तनो से स्तनपान कराने की।

|-
| 03:46
| स्तनपान के बीच में माँ को गीला ठंड़ा कपड़ा अपने स्तनों पर में 5 से 10 मिनटों तक रखना चाहिए। या,

|-
| 03:54
| या फिर ठंडी बंद गोभी के पत्ते अपने स्तनों पर पर रखने चाहिए।

|-
| 03:58
| वो बंद गोभी के पत्ते या तो फ्रिज या फिर मिट्टी के घड़े में रख सकती है।

|-
| 04:04
| इन सब से स्तन की और नरमी पानी वाली सूजन कम होती है।

|-
| 04:09
| और कई बार स्तनपान करा सकती है।

|-
| 04:13
| अब हम सीखेंगे स्तनों को कड़क होने से कैसे रोकें।

|-
| 04:17
| पहला, शिशु के भूखे होने का संकेतो समझें जैसे हिलना,

|-
| 04:25
| रूटिंग रिफ्लेक्स का बढ़ना-

|-
| 04:28
| रूटिंग रिफ्लेक्स में शिशु अपने गाल या मुंह को छूने वाली हर चीज की अपनी तरफ सर को घुमाती है।

|-
| 04:36
| उंगलियों को चूसती है।

|-
| 04:39
| और कुछ देर के बाद रोने लगती है।

|-
| 04:43
| जैसे ही शिशु भूखे होने का संकेत दें, उसे दूध पिलाएं उसके रोने का इंतजार ना करें।

|-
| 04:50
| ये पक्का कर ले कि स्तन पर उसके मुँह की पकड़ सही है और वह अच्छे से पी रही है।

|-
| 04:55
| याद से, पहले एक स्तन को पूरी तरह खाली करके ही दूसरे स्तन से पिलाएं।

|-
| 05:02
| अब हम स्तनों ऐसी स्थिति की बात करेंगे जिसे मैस्टाइटिस बोलते हैं।

|-
| 05:08
| इस स्थिति में स्तन का एक हिस्सा लाल सूजा हुआ और कड़क हो जाता है।

|-
| 05:14
| मां को बहुत दर्द और बुखार रहता है जिससे वह बीमार महसूस करती है।

|-
| 05:18
| कहीं मांओ को पहले 6 हफ्तों में मैस्टाइटिस होता है।

|-
| 05:22
| पर ये स्तनपान के काल में कभी भी हो सकता है।

|-
| 05:27
| कभी कभी इसे कड़क स्तन भी समझा जा जाता है।

|-
| 05:31
| मगर कड़क स्तनों के दौरान दोनों स्तन पूरे के पूरे कड़क होते हैं।

|-
| 05:37
| जबकि मैस्टाइटिस में सिर्फ एक ही स्तन के कुछ भाग पर असर होता है।

|-
| 05:44
| मैस्टाइटिस एक कड़क स्तन में हो सकता है या फिर बंधन नली के जैसा भी हो सकता है।

|-
| 05:51
| अब, हम बात करेंगे उन बंद नलियों की जिनका इलाज ना करने पर उनमें मैस्टाइटिस हो सकता है।

|-
| 05:59
| बंधन नली ऐसी स्थिति है जब स्तन में से दूध ना निकाला जाए।

|-
| 06:04
| अक्सर यह नली स्तन की उस भाग में होती है जहां पर गाढ़ा दूध जमा हो।

|-
| 06:11
| इस वजह से गांठ हो सकती है यह गांठ नरम होती है पर उसके ऊपर की चमड़ी लाल होती है।

|-
| 06:20
| बंद नलियों और कड़क स्तनों की वजह से दूध का बहाव ठहर जाता है।

|-
| 06:24
|जब दूध स्तन के किसी भाग की या बंद नलीयों में या फिर कड़क स्थान में ठहर जाता है, तो उसे स्टाइटिश कहते हैं

|-
| 06:32
| या फिर ठहरे हुए दूध को ना निकाला जाए तो स्तनों के ऊतक में सूजन हो सकती है, जिसे बिना इंफेक्शन वाला मैस्टाइटिस कहते हैं

|-
| 06:42
| पर कभी-कभी स्तनों में बैक्टीरिया का इंफेक्शन हो जाता है
जिसे इंफ़ेक्शन वाला मैस्टाइटिस कहते हैं

|-
| 06:51
| अब बताई जाने वाली स्थितियों में बैक्टीरिया आसानी से दरारों में से अंदर जा सकते हैं:

|-
| 06:56
| जैसे कि अगर स्तन पर दरारे हों मैस्टाइटिस का इलाज ना किया हो या फिर देर से इलाज किया हो

|-
|07:06
| याद रखें कि मैस्टाइटिस का इलाज ना किए जाने पर आगे चलकर स्तन पर फोड़ा बन जाता है

|-
| 07:11
| अब हम बात करेंगे किन वजहों से मैस्टाइटिस होता है।

|-
| 07:15
| मैस्टाइटिस का सबसे पहला कारण है बार-बार दूध ना पिलाना।

|-
| 07:21
| दूध पिलाती मां अगर कामकाजी महिला हो तो बार-बार दूध पिलाने में मुश्किल होती है।

|-
| 07:27
| बार-बार दूध ना पिलाने की और वजह हो सकती है मां या शिशु की बीमारी दूसरी वजह है।

|-
| 07:33
| निप्पल से स्तनपान, जिससे शिशु स्तन को पूरी तरह खाली नहीं करेगा।

|-
| 07:40
| तीसरा है जरूरत से ज्यादा दूध बनाना।

|-
| 07:43
| और चौथा है शिशु का दूध छुड़ाकर उसे दूध के अलावा खाना देना।

|-
| 07:59
| पांचवाँ टाइट कपड़े रात को टाइट ब्रा से स्तन पर जोर पड़ेगा और दूध की नदियां बंद हो जाएंगी।

|-
| 08:03
| छठा है मां को तनाव होना अगर मां को किसी भी तरह का तनाव हो तो इससे लेट डाउन रिफ्लेक्स में असर होगा।

|-
| 08:12
| सातवां है निप्पल में दरारें होना, जिससे बैक्टीरिया स्तन से ऊतक तक पहुंच सकते हैं और इससे मैस्टाइटिस हो सकता है।

|-
| 08:22
| अब हम देखेंगे मैस्टाइटिस का इलाज कैसे करें।

|-
| 08:26
| पहले वजह को जानिए फिर इलाज शुरू करें।

|-
| 08:31
| मां को स्तनपान से पहले गरम सेंक लेना चाहिए

|-
| 08:35
| या फिर गर्म पानी से स्नान करना चाहिए।

|-
| 08:37
| उसे स्तनपान पहले प्रभावित स्तन कराना चाहिए।

|-
| 08:42
| अगर दर्द ज्यादा होने लगे या फिर लेट डाउन रिफ्लेक्स पर असर हो तो तंदुरुस्त स्तन से शुरू करें।

|-
|08:50
| याद रखें, बार-बार स्तनपान करना जरूरी है।

|-
| 08:55
| अगर जख्म निप्पल या स्तन काले भाग में नहीं है तो मां उसी स्तन से स्तनपान करा सकती है।

|-
|09:04
| याद रहे जब भी मां मैस्टाइटिस वाले स्थान से शिशु को स्तनपान कराए -

|-
| 09:09
| तो ध्यान से शिशु में इन्फेक्शन के संकेतों को देखें क्योंकि ऐसे में शिशु को इनफेक्शन होने का खतरा रहता है

|-
| 09:17
| वो इसीलिए क्योंकि प्रभावी स्तन के दूध में खतरनाक बैक्टीरिया हो सकते हैं

|-
| 09:24
| स्तन की मालिश करने से दूध ज्यादा बनेगा

|-
| 09:28
| हल्के से प्रभावित भाग से निप्पल की तरफ मालिश करें।

|-
| 09:34
| और मां को काफी आराम करना चाहिए।

|-
| 09:37
| अगर तबियत ज्यादा खराब हो तो डॉक्टर को दिखाना चाहिए।

|-
| 09:40
| ऑपरेशन से स्तन के फोड़े की पीक निकालनी होगी और मां को दवाई भी देनी होगी।

|-
| 09:47
| और इसके अलावा मां को चाहिए कि वह आराम करें गहरी सांसे लें।

|-
| 09:55
| मन को खुश करने वाले गाने सुनें और शिशु के बारे में सोचें ताकि लेट डाउन रिफ्लेक्स के शुरू होने में मदद हो।

|-
| 10:04
| याद रहे, मुंह की सही पकड़ से मैस्टाइटिस से बच सकते हैं।

|-
| 10:09
| और बंद नलियों से भी और शिशु को काफी दूध भी मिलेगा।

|-
| 10:14
| स्तन के इन सभी स्थितियों से बचने के तरीके हैं - सही जुड़ाव और शिशु की स्थिति और बार बार स्तनपान कराना

|-
| 10:23
| अब स्तनपान कराती माओं को स्तन की स्थिति पर यह ट्यूटोरियल यहीं पर खत्म होता है।

|-
| 10:30
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Feeding-expressed-breastmilk-to-babies/Hindi

2020-08-26T13:01:08Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| हाथ से निकाले गए स्तन के दूध को शिशुओं को पिलाने के इस स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
| 00:07
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे:

संभाले गए दूध को शिशु को पिलाने के लिए किस तरह तैयार करें

|-
| 00:14
| फिर उस दूध को किस तरह पिलाएं।

|-
| 00:19
| चलिए शुरू करते हैं।

हाथ से निकाले गए स्तन के दूध से मां और शिशु दोनों को फायदा होता है

|-
| 00:26
|हाथ से दूध निकालना और उसे संभालना अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।

|-
| 00:34
| अब हम सीखेंगे संभाला हुआ दूध शिशु को पिलाने के लिए किस तरह तैयार करें।

|-
| 00:42
| दूध को संभालने से पहले शिशु को ध्यान रखने वाले को अपने हाथ साबुन और पानी से हाथ धो कर सुखाने चाहिए।

|-
| 00:52
| याद रखें संभाले हुए दूध में सबसे पुराना दूध पहले इस्तेमाल करें।

|-
| 00:59
| बर्फ की तरह जमाया हुआ दूध पहले इस्तेमाल करना हो तो पहले उसे रात भर फ्रिज के सबसे निचले खाने में रखकर पिघलाएं।

|-
|01:08
| और फिर इस दूध को 24 घंटे में इस्तेमाल करें।

|-
| 01:15
| पर अगर बर्फ की तरह जमाया हुआ दूध जल्दी चाहिए हो तो उसे एक फ्रिज के बाहर एक ठंडे पानी के बर्तन में रख कर पिघलाएं,

|-
| 01:25
| फिर उसे हल्के गर्म पानी में पिघलाए।

|-
| 01:31
| दूध के डिब्बे को बीच-बीच में हल्के से हिलाएं।

|-
| 01:38
| पर लगातार जोर जोर से नहीं।

|-
|01:42
| इस्तेमाल करने से पहले डिब्बे को बाहर से पोंछ लें।

|-
| 01:48
| इस पिघलाए हुए दूध को 2 घंटे में इस्तेमाल करें बाकी का बचा हुआ दूध फेंक दें।

|-
| 01:56
| पिघलाया हुआ दूध ताजे दूध के मुकाबले स्वाद और सूँघने में अलग होता है

|-
| 02:03
| पर अगर शिशु उस दूध को पी ले तो इसका मतलब दूध ठीक है।

|-
| 02:08
| ध्यान रखने वाले को हमेशा दूध को सूंघ कर ही उसे शिशु को देना चाहिए।

|-
| 02:16
| अगर दूध सुनने में खट्टा हो तो शिशु को ना दें।

|-
| 02:20
| याद रखें संभालकर रखे हुए दूध की मलाई ऊपर जमती है।

|-
| 02:28
| यह आम बात है मलाई को दूध में वापस मिलाने के लिए इस्तेमाल से पहले दूध को हल्के से हिलाएं।

|-
| 02:36
| शिशु को पिलाने से पहले दूध को हल्का गर्म करना हो तो उस डिब्बे को हल्के गर्म पानी के बर्तन में 20 से 30 मिनट तक रखें।

|-
| 02:47
| दूध की गरमाई जांचने के लिए उसकी बूंदे अपने अंदर की कलाई पर डालें।

अगर दूध हल्का गर्म है तो पिलाने लायक है।

|-
| 02:56
| गर्म पानी में दूध को गरम ना करें कोशिश करें संभाले हुए दूध को फ्रिज से सीधा शिशु को पिलाएं।

|-
| 03:05
| इससे ज्यादा दूध के गर्म होने या कलाई के जलने से बचेंगे।

|-
|03:12
| स्तन के दूध को सीधा चूल्हे पर या माइक्रोवेव पर गर्म ना करें।

|-
| 03:19
| सीधी आंच से दूध में इन्फेक्शन से लड़ने वाले दूध के अच्छे कीटाणु मर जाएंगे।

|-
| 03:27
| जब भी स्तन का दूध तैयार हो शिशु को पिलाएं।

|-
| 03:32
| दूध पिलाने के लिए यह इस्तेमाल करें पलडही और छोटा कप या चम्मच या फिर निफ़्टी कप।
|-
| 03:42
| इनमें से चम्मच या फिर कप से शिशु को पिलाना सबसे ज्यादा सुझाया जाता है।

|-
| 03:49
| पहले ध्यान रखने वाले को चुने हुए बर्तन को साबुन और पानी से धोकर कर हवा लगाकर सुखाना चाहिए या फिर साफ-सुथरे कपड़े से सुखाना चाहिए।

|-
| 04:02
| फिर खुद के हाथ अच्छे से धो कर सुखाने चाहिए।

|-
| 04:10
| स्तन के दूध को बर्तन में या तो आधा या फिर दो तिहाई भरे।

|-
| 04:16
| फिर शिशु को अपने गोदी में तकरीबन सीधा बैठाएँ।

|-
| 04:23
| अपने हाथ से शिशु के सर और गर्दन को सहारा दें।

|-
| 04:28
| अगर पलडही से दूध पिलाना हो तो तो उसकी नोक की स्थिति शिशु के मुंह के अंदर कोने में होनी चाहिए।

|-
| 04:39
| पलडही को हल्के से शिशु ने दोनों होठों के बीच में पकड़ा होना चाहिए।

|-
| 04:45
| और खासकर पलडही की नोक शिशु की ऊपरी होंठ पर हल्के से छूनी चाहिए

|-
| 04:50
| ऐसी स्थिति में दूध पलडही के नोक के किनारे में होना चाहिए.

|-
| 04:58
| जब शिशु दूध निगलेगा पिलाने वाले को पलडही को कैसे झुकाना होगा ताकि दूध कोने तक आए

|-
| 05:07
| अगर शिशु को कप से दूध देना हो तो कप को हल्के से शिशु के होठों के बीच रखें।

|-
| 05:17
| कप का किनारा हल्के से शिशु के ऊपरी होंठ को छूना चाहिए।

|-
| 05:22
| धीरे से कप को झुकाए ताकि दूध कप के किनारे तक पहुंचे।

|-
| 05:28
| इससे शिशु कप के किनारे से दूध पी पाएगा।

|-
| 05:33
| और अगर शिशु को दूध चम्मच से देना ना हो तो चम्मच को शिशु के होठों के बीच में रखें।
|-
| 05:42
| चम्मच का किनारा उसके ऊपरी होंठ को छूना चाहिए।

|-
| 05:47
| फिर चम्मच को हल्के से झुकाए ताकि दूध किनारे तक पहुंचे।

|-
| 05:54
| जन्म के कुछ दिनों तक चम्मच से दूध पिलाना फायदेमंद होता है।

|-
| 05:59
| क्योंकि इन दिनों शिशु को कम दूध की जरूरत होती है।

|-
| 06:07
| अगर शिशु को निफ्टी कप से दूध पिलाना हो तो कप का भाग जिसमें दूध इकट्ठा होता है उसे ऐसे पकड़े कि वह शिशु के मुंह के अंदर हल्के से हो।

|-
| 06:19
| जब शिशु दूध पिएगा तो कप को ज्यादा झुकाए इससे कप के आधे भाग में दूध फिर से भर जाएगा।

|-
| 06:31
| शिशु को दूध पिलाते हुए कभी भी उसके मुंह में दूध ना उड़ेले।

|-
| 06:38
| इससे उसका दम घुट सकता है।

|-
| 06:40
| बल्कि दूध हमेशा कप या चम्मच के किनारे तक ला कर पिलाएं।

|-
|06:47
| पिलाते हुए ध्यान दें कि वह जगा हुआ या सतर्क हो और उसका पीने का मन हो।

|-
| 06:54
| जरूरत पड़े तो शिशु को कपड़े में लपेट कर पिलाएं ताकि वह अपने हाथों से दूध ना गिरा दे।

|-
| 07:03
| आप जल्दी ना करें उसे खुद के हिसाब से पीने दे।

|-
| 07:08
| ध्यान से उसके पेट भरने के संकेतों को देखें,

|-
| 07:13
| जैसे हाथ ऊपर उठाना।

|-
| 07:16
| सो जाना या मुंह बंद रखना।

|-
| 07:21
| याद से उसके निचले होंठ पर जोर ना डालें।

|-
| 07:28
| कप या चम्मच का किनारा उसके ऊपरी होंठ पर छूना चाहिए।

|-
|07:34
| कप पलडही या चम्मच उसके मुंह के अंदर तक ना डालें।

|-
| 07:41
| कभी भी शिशु को लेटा कर ना पिलाएं।

|-
| 07:45
| और दूध की बोतल का इस्तेमाल ना करें।

|-
|07:51
| दूध पिलाने के बाद कप पलडही या चम्मच अच्छे से साबुन और पानी से अच्छे से धो लें और फिर हवा लगाकर सुखाएं

|-
| 08:04
| हो सकता है पहले पहले जब नया इंसान यह वाला दूध पिलाएगा तो शिशु पीना नहीं चाहेगा।

|-
| 08:12
| पर किसी और के देने पर आराम से पी लेगा।

|-
| 08:17
| अगर शिशु इस दूध को ना पिए तो चिंता ना करें।

|-
| 08:22
| जब मां घर आएगी तो शिशु स्तनपान कर लेगा लंबी देर तक या फिर कई बार।

|-
| 08:32
| स्तन के दूध को ध्यान से रखने के लिए जरूरी है धुले हुए हाथ और बर्तन जैसे ही इस दूध की जरूरत शिशु को पड़े उसे पिलाएं और इस दूध को हमेशा ध्यान से संभाल कर रखें।

|-
| 08:45
| हाथ से निकाले गए स्तन के दूध को शिशुओं को पिलाने का यह स्पोकन ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
| 05:51
| आईआईटी मुंबई से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Storage-of-expressed-breastmilk/Hindi

2020-08-26T12:54:52Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| हाथ से निकाले हुए स्तन के दूध को संभालने के स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
|00:06
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे कि हम निकाले हुए स्तन के दूध को बाद के इस्तेमाल के लिए कैसे संभाला जाए

|-
| 00:14
| चलिए शुरू करते हैं स्तन के दूध को हाथ से निकाला जाए तो यह शिशु और मां दोनों के लिए बहुत फायदेमंद होता है।

|-
|00:22
| हाथ से दूध निकालने का तरीका इसी शृंखला के अन्य ट्यूटोरियल ने बताया गया है

|-
|00:29
| इस दूध को ध्यान से संभालना और रखना चाहिए

|-
| 00:34
| ऐसा करने से उसके सभी अच्छे गुण बने रहेंगे

|-
| 00:39
| स्तन के दूध को संभालने से पहले मां को अपने हाथ अच्छे से धो कर सुखाने चाहिए

|-
|00:47
| और दूध को जमा करके रखने से पहले मां को स्टील या कांच के बड़े मुंह वाले ऐसे डिब्बे लेने चाहिए और जो बंद हो पाए

|-
|00:56
| हालांकि स्टील के ही डिब्बे सुझाए जाते हैं, पर इस ट्यूटोरियल में हम कांच के डिब्बे इस्तेमाल करेंगे

|-
| 01:03
| ताकि डिब्बे के अंदर का दूध आपको साफ दिखाई दें

|-
| 01:09
| मां को यह डिब्बे साबुन और पानी से अच्छे से धोने चाहिए

|-
| 01:14
| और फिर इन डिब्बों को उबलते हुए पानी में 10 मिनट तक रखना चाहिए

|-
|01:21
| इसके बाद डिब्बे को हवा लगाकर सुखाएं या तो एक साफ-सुथरे कपड़े से पोंछ कर सुखाएं

|-
| 01:31
| डिब्बों को कभी भी रसोई के मैले कपड़े से ना पोंछे

|-
| 01:40
| धुले हुए डिब्बों को सुखाने के बाद उनमें हाथ से निकाला हुआ दूध डालना चाहिए

|-
|01:48
| मां को सिर्फ एक बार पिलाने के लिए या फिर तकरीबन 60 से 90 मिलीलीटर दूध ही डालना चाहिए।

|-
|01:58
| अगर मां ने दूध को बर्फ की तरह जमाना हो तो डिब्बे में दूध डालकर उसके ऊपर से 1 इंच की जगह छोड़नी चाहिए क्योंकि बर्फ की तरह जमने पर दूध फूल जाता है।

|-
| 02:12
| मां को हर डिब्बे पर हाथ से निकाले हुए दूध की तारीख हर वक्त लिखनी चाहिए

|-
| 02:18
| और फिर यह दूध से भरे डिब्बों को सबसे ठंडी जगह पर रखनी चाहिए

|-
| 02:25
| अगर उसके पास फ्रिज है तो दूध को उसमें संभाल कर रखना चाहिए

|-
| 02:30
| उसे दूध को फ्रिज के सबसे निचले वाले खाने पर पीछे वाले हिस्से पर रखना चाहिए यह फ्रिज की सबसे ठंडी वाली जगह होती है

|-
| 02:40
| इस दूध को फ्रिज के दरवाजे में कभी नहीं रखना चाहिए

|-
|02:44
| जितना कम तापमान होगा दूध उतना ही लंबी देर तक अच्छा रहेगा

|-
| 02:49
| साफ-सुथरे तरीके से रखा जाए तो मां के दूध को फ्रिज में 7 दिनों तक फ्रिज में संभाल सकते हैं

|-
| 02:56
| पर उसे लगातार ठंडा रखना पड़ेगा

|-
| 02:59
| याद रखें जितना ज्यादा फ्रिज को खोला जाएगा उतना ही उसके अंदर का तापमान बढ़ेगा

|-
| 03:07
| अगर दूध अंदर हो और फ्रिज का तापमान किसी वजह से बढ़ जाए जैसे बिजली ना होना तो मां का संभाला हुआ दूध 6 घंटों में इस्तेमाल कर लेना चाहिए

|-
| 03:19
| अगर 6 घंटों में दूध इस्तेमाल ना हो तो मां को वह फेंक देना चाहिए।

|-
| 03:26
| मां के पास अगर फ्रिज ना हो तो अपने दूध को वह 6 घंटों तक एक सुरक्षित ठंडी और अंधेरी जगह रख सकती है

|-
| 03:39
| और अगर कमरा गर्म हो तो दूध के डिब्बों को ठंडे पानी से भरे मटके के पास रखें या फिर ठंडे पानी से भरे बर्तन में रखें

|-
| 03:51
| मां के ताजे दूध में इन्फेक्शन से लड़ने वाले अच्छे कीटाणु होते हैं

|-
| 03:58
| इसीलिए यह गाय के दूध के मुकाबले ज्यादा लंबी देर तक बिना खराब हुए रहता है

|-
| 04:03
| कम से कम 6 घंटों तक कीटाणु ताजा दूध में नहीं पैदा होते हैं चाहे गर्मी हो या फ्रिज के बाहर हो।

|-
| 04:15
| स्तन के दूध को फ्रिज के बाहर संभालने का एक और तरीका है उसे ठंडे बैग में या एक बक्से में रखना जिस में बर्फ के पैकेट हो जो कि हर 24 घंटे में बदलने चाहिए

|-
| 04:27
| दूध को इस तरह रखें कि वह बर्फ से दूर रहे नहीं तो वह जम जाएगा

|-
|04:33
| इसी तरह के ठंडे बैग में दूध को लेकर सफर भी कर सकते हैं

|-
| 04:38
| अगर मां को दूध 7 दिनों से ज्यादा दिन तक संभालना हो तो हाथ से दूध निकालने के बाद जल्दी से दूध बर्फ बनने रखना चाहिए

|-
|04:49
| वह दूध जो बर्फ की तरह फ्रिज के बर्फीले भाग में रखकर जमाया हो दो हफ्तों तक अच्छा रहता है

|-
|04:56
| अगर फ्रिज का बर्फीला भाग अलग हो तो उसमें बर्फ़ की तरह जमाया हुआ दूध 3 से 6 महीने तक अच्छा रहता है

|-
|05:04
| अगर बर्फ की तरह जमाए हुए दूध को रात भर फ्रिज के सबसे निचले खाने में रखकर पिघलाया हो तो उस तो उस दूध को 24 घंटों के अंदर इस्तेमाल कर लेना चाहिए

|-
| 05:17
| और अगर फ्रिज के बाहर रख कर पिघलाया गया हो तो दो घंटे के अंदर इस्तेमाल कर लेना चाहिए

|-
|05:25
| इसी शृंखला के अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है कि संभालकर रखे गए मां के दूध को शिशु को देने के लिए क्या क्या करें।

|-
| 05:32
| और हाथ से निकले हुये दूध को शिशु को किस तरह दें।

|-
| 05:37
| हाथ से निकले हुये दूध को संभालकर रखने का यह स्पोकन ट्यूटोरियल यही समाप्त होता है।

|-
| 05:43
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Hand-expression-of-breastmilk/Hindi

2020-08-26T12:48:28Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| हाथ से दूध निकाले जाने के इस स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
|00:06
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे हाथ से दूध निकालने के फायदे

|-
|00:11
| हाथ से दूध किस तरह निकाला जाए और

|-
|00:15
| कितनी बार निकाला जाए हाथ से दूध निकालने के फायदे हैं

|-
|00:20
| कड़क स्तनों को आराम मिलना निकाले गए दूध से;

|-
|00:25
| जख्मी निप्पल और उसके आसपास की सूखी त्वचा का इलाज कर पाना;

|-
|00:31
| स्तनपान के दौरान जख्मी निप्पल में दर्द हो तो शिशु को यह वाला दूध दे पाना

|-
|00:38
| मां की दूध की मात्रा बढ़ाना या फिर बनते हुए दूध को मात्रा बनाए रखना;

|-
|00:42
| यह दूध शिशु के लिए रखा जा सकता है जब मां आस पास ना हो या काम पर गई हो;

|-
|00:49
| यह तरीका निप्पल के आसपास के काले भाग को नरम करके शिशु को स्तन से सही तरह से जुड़ने में मदद भी करता है;

|-
|00:56
| इस तरीके से यह भी जांचा जा सकता है कि शिशु ने एक स्तन को पूरा खाली किया है या नहीं

|-
|01:05
| और गाय के दूध के बजाय इस दूध से शिशु का पूरा खाना भी बनाया जा सकता है

|-
|01:14
| इससे समय से पहले का पैदा हुए शिशुओं को दूध दिया जा सकता है

|-
|01:18
| और बीमार शिशुओं को भी

|-
|01:20
| कमजोर मांसपेशियों वाले शिशुओं को भी

|-
|01:22
| और उन शिशु को भी जुड़ी हुई जीभ हो या कटे हुए होंठ हो

|-
|01:27
| और उन शिशुओं को भी जब स्तन से जुड़ने में तकलीफ हो

|-
|01:32
| अब हम सीखेंगे कि हाथ से दूध कैसे निकाले।

|-
|01:37
| सबसे आम तरीका जो सुझाया जाता है वो है मां अपने हाथ से खुद दूध निकाले।

|-
|01:44
| क्योंकि इस तरीके से निप्पल के आसपास के भाग को कम तकलीफ होती है।

|-
|01:51
| इस तरीके में किसी उपकरण की जरूरत नहीं होती है।
जिस वजह से मां कहीं भी कभी भी दूध निकाल सकती है।

|-
|02:00
| हाथ से दूध निकालना एक ऐसी कला है बार बार करने से बेहतर होती है।

|-
|02:08
| जब स्तन नरम हो तो हाथ से दूध निकालना आसान होता है।

|-
|02:13
| इसीलिए मां को यह कला पहले या दूसरे दिन सीख लेनी चाहिए।

|-
|02:21
| हाथ से दूध निकालने से पहले मां को दूध इकट्ठा करने के लिए स्टील या कांच का बर्तन तैयार करना चाहिए।

|-
| 02:29
| वह एक कप या गिलास या जग या बड़े मुंह वाला बर्तन इस्तेमाल कर सकती है

|-
|02:36
| उसे पहले बर्तन साबुन और पानी से धोना चाहिए।

|-
|02:41
| उसके बाद बर्तन को उबलते पानी में या फिर उबलते पानी को बर्तन में डालकर कुछ देर तक छोड़ना चाहिए।

|-
|02:52
| फिर बर्तन को हवा लगा कर या साफ कपड़े से पूछ कर सुखाना चाहिए।

|-
|03:02
| बर्तन को कभी भी मैले कपड़े से नहीं सुखाना चाहिए।

|-
|03:10
| बर्तन को सुखाने के बाद अगला काम है स्तन से दूध निकालना।

|-
|03:17
| दूध के बहने के लिए मां को शांत मन से शिशु के बारे में सोचना चाहिए।
|-
|03:26
| मां ये सब कर सकती है:

जैसे अकेले शांत बैठना या फिर खास सहेली के साथ बैठना।

|-
|03:34
| कुछ माएँ अपनी सहेलियों को हाथ से दूध निकलता देख खुद भी आसानी से निकाल पाती हैं।

|-
|03:41
| मां अपने शिशु को नंगे शरीर के करीब रखने के लिए गोदी में बैठा सकती है।

|-
|03:46
| या फिर वो शिशु को देख सकती है या फिर उसकी आवाज सुन सकती है।

|-
|03:53
| कभी शिशु की तस्वीर देख कर या फिर उस शिशु के कपड़े सूंघ कर मदद हो जाती है।

|-
|04:00
| वह कुछ हल्का गरम पी सकती है
वह चाय कॉफी या शराब या उत्तेजित चीजें नहीं।

|-
|04:12
| दूध के बहने के लिए वह अपने स्तन को हल्का गर्म कर सकती है।

|-
|04:17
| जिसके लिए गर्म पानी से निचोड़ा हुआ कपड़ा स्तन पर रख सकती है या गरम पानी से नहा सकती है।

|-
|04:28
| अपने निप्पल और उसके आस पास के काले भाग को उत्तेजित करने के लिए -
वो उन्हें हल्के से खींच सकती है या उन उँगलियों से घुमा सकती है
|-
|04:38
| अपने स्तनों को गोलाकार तरीके से घुमा करके उनकी मालिश कर सकती है।

|-
| 04:44
| मां किसी से अपनी पीठ भी दबवा सकती है।

|-
|04:47
| पीठ दबवाने के लिए मां को बैठ कर आगे की तरफ झुकना चाहिए,

|-
|04:53
| बाहों को मेज पर रखकर उस पर सिर रखना चाहिए।

|-
|05:01
| उसके स्तन नंगे लटकने चाहिए।

|-
|05:07
| मालिश वाली को रीढ़ की हड्डी के दोनों तरफ ऊपर से नीचे तक दबाना चाहिए।

|-
|05:12
| मुट्ठी बंद होनी चाहिए और अंगूठे बाहर की तरफ होनी चाहिए।

|-
|05:17
| अपने अंगूठे को अच्छे से दबाकर गोलाकार तरीके से से घुमाना चाहिए।

|-
|05:25
| उसे रीढ़ की हड्डी के दोनों तरफ एक ही बारी में दबाना चाहिए गर्दन से कंधों तक

|-
|05:34
| ऐसा उसे 2 से 3 मिनट करना चाहिए।

|-
|05:38
| इन सब तरीकों से दूध निकालने में मदद होती है।

|-
|05:43
| और दूध जब इस तरह निकलता है तो उसे ऑक्सीटोसिन रिफ्लेक्स कहते है या लेट डाउन रिफ्लेक्स कहते हैं।

|-
|05:51
| ऑक्सीटोसिन रिफ्लेक्स शुरू होने पर मां को अपने हाथ अच्छे से धोकर सुखाने चाहिए।

|-
|05:59
| फिर उसे आराम से बैठकर

|-
|06:04
| हल्के से आगे झुकना चाहिए।
|-
|06:07
| उसने तैयार किया हुआ बर्तन स्तन के पास पकड़ना चाहिए।

|-
|06:11
| अब उसे एक तरफ से अपना अंगूठा और उंगलियाँ स्तन पर आगे चांद के आकार में पकड़नी चाहिए।

|-
|06:20
| वह किसी भी हाथ से कोई भी स्तन पकड़ सकती है और जब एक हाथ थक जाए तो दूसरे से स्तन को पकड़ सकती है।

|-
|06:29
| स्तन पकड़ते हुए उसका अंगूठा स्तन के ऊपरी भाग में होना चाहिए।

|-
|06:35
| और उंगलियां अंगूठे के उल्टी तरफ यानी स्तन के नीचे।

|-
|06:42
| उसका अंगूठा निप्पल या उंगलियां हमेशा एक सीध में होने चाहिए।

|-
|06:48
| निप्पल अंगूठा या उसके बगल वाली उंगली के बीच में होना चाहिए।

|-
|06:54
| निप्पल और अंगूठा और निप्पल और उंगलियों के बीच मे दो उंगलियों का फ़र्क होना चाहिए।

|-
|07:04
| उंगलियां निप्पल के ज्यादा करीब हो तो दूध ज्यादा नहीं बहेगा।

|-
|07:10
| मां का दूध ज्यादा निकलेगा जब निप्पल के आस पास के काले भाग की नीचे की दूध की नदियों को वह दबाएगी।

|-
|07:19
| इस चित्र में मां ने अपना दायां स्तन बाएं हाथ से सही तरह से पकड़ा है।

|-
|07:27
| अब स्तन को लगातार हल्का दबाव देते हुए सीने की तरफ अंदर को दबाएं।

|-
|07:36
| फिर हाथ को हिलाए बिना अंगूठे और उंगलियों से स्तन को हल्के से दबाएँ

|-
|07:44
| और स्तन पर से दबाव हटा दें।

|-
|07:48
| मां को यह तीनों तरीके दोहराने चाहिए दबाकर पीछे खींचना हल्के से दबाना फिर छोड़ना।

|-
|07:56
| सबसे पहले जरूरी है पहला तरीका - दबाकर पीछे सीने तक ले जाना।

|-
|08:02
| सिर्फ निप्पल की तरफ दबाने से बहुत कम दूध मिलेगा।

|-
|08:07
| पर जब स्तन को पीछे की तरफ से दबाकर खींचा जाता है सब गहरी नालियों से दूध निकलता है।

|-
|08:15
| स्तन को ज्यादा पीछे ना खींचे क्योंकि इससे दूध की नलियां बंद हो जाएंगी।

|-
|08:23
| जब मां हाथ से दूध निकालना शुरू करती है तो पहले पहले कुछ बूंदे ही निकलती है।

|-
|08:30
| जैसे ही लेडडाउन रिफ्लेक्स शुरू होता है, तो दूध टपकने लगता है

|-
|08:36
| पहले कोशिशों में दूध टपकना या निकलना आम बात है।

|-
|08:42
| कुछ वक्त के बाद दूध की धारा बहती है क्योंकि स्तनपान में हाथ से दूध निकालना एक कला है जो कि बार बार करने से बेहतर होती है

|-
|08:53
| जन्म के बाद का पहला दूध कोलेस्ट्रम कुछ बूंदों में ही आता है नवजात शिशु के लिए काफी होता है।

|-
|09:01
| इस गहरे पीले दूध में शिशु की सुरक्षा के लिए यह गुण बहुत जरूरी होते हैं।

|-
|09:08
| मां को वह तीनों तरीके बार-बार करने चाहिए जब तक दूध का बहाव कम होकर टपकने लगे।

|-
|09:16
| फिर उसे उंगलियां स्तन के अलग-अलग भाग पर रखकर दूध निकालना चाहिए।

|-
|09:23
| स्तन के भरे भाग को महसूस करके उसे उस जगह का दूध निकालना चाहिए

|-
|09:30
| उसे हाथ से कम से कम 3 से 5 मिनट तक उसे दूध निकालना चाहिए जब तक बहाव कम ना हो जाए

|-
|09:38
| फिर दूसरे स्थान से भी दूध इसी तरह हर जगह से निकालना चाहिए।

|-
|09:45
| और फिर एक बार और दूध दोनों स्तनों से दूध निकालना चाहिए।

|-
|09:51
| दोनों स्तनों से दूध अच्छे से निकालने के लिए तकरीबन 20 से 30 मिनट लगता हैं।

|-
|09:57
| पहले कुछ दिनों में ज्यादा वक्त लगता है

क्योंकि उन दिनों में बहुत कम दूध बनता है।
|-
|10:07
| यह जरूरी है कि कम वक्त में हाथ से दूध ना निकाला जाए।

|-
|10:12
| याद रखें हाथ से दूध निकालने में ज्यादा दर्द नहीं होता है।
अगर दर्द होता है तो इसका मतलब तरीका गलत है।

|-
|10:21
| स्तन के ऊतक कोमल होते हैं।

|-
|10:24
| निप्पल और स्तन की त्वचा को उंगलियों से ना रगड़े ना खींचे क्योंकि स्तन पर जख्म हो सकते हैं।

|-
|10:36
| निप्पल के आस पास के काले भाग को भी ना कसें

|-
|10:42
| और ना ही खींचे न ही निप्पल को दबाएँ।

|-
|10:46
| दबाने या खींचने से ज्यादा दूध नहीं निकलेगा।

|-
|10:51
| यह बिल्कुल वैसा ही है जैसा वैसे शिशु का सिर्फ निप्पल से चूसना।

|-
|10:57
| हाथ से दूध निकालने के बाद मां को बर्तन या एक साथ कपड़े से या ढक्कन से बंद करना चाहिए।

|-
|11:04
| फिर उसे वह दूध बाद में इस्तेमाल करने के लिए संभाल कर रखना चाहिए।

|-
|11:09
| स्तन के दूध को संभालना और बाद में शिशु को दूध पिलाना यह दोनों एक अन्य ट्यूटोरियल में बताए गए हैं।

|-
|11:19
| अब हम बात करेंगे मां को कितनी बार हाथ से दूध निकालना चाहिए।

|-
|11:24
| दूध को शुरू करने के लिए या बनते हुए दूध की मात्रा बनाए रखने के लिए
या बीमार कम वजन वाले शिशु के लिए

|-
|11:35
| मां के प्रसव के तुरंत बाद हाथ से दूध निकालना चाहिए।

|-
|11:40
| शुरुआत में उससे कोलेस्ट्रोल की कुछ बूंदें निकल पाएंगे।

|-
|11:45
| इससे स्तन का दूध बनना शुरू हो जाएगा

|-
|11:48
| यह बिल्कुल वैसा ही होगा जैसा प्रसव के बाद शिशु स्तन चूसता है।

|-
|11:54
| मां को जितना हो सके हाथ से दूध निकालना चाहिए और जितनी बार उसका शिशु पी सके।

|-
|12:02
| यह हर घंटे दो से तीन बार करना चाहिए रात को भी।
|-
|12:08
| बार-बार दूध निकालने का बीच का समय अगर ज्यादा हो तो मां ज्यादा दूध नहीं बना पाएगी।

|-
|12:16
| अगर कुछ हफ्तों बाद दूध कम बन रहा हो
|-
|12:25
| तो मां को दूध ज्यादा बनाने के लिए हर 1 से 2 घंटे में शिशु को दूध पिला कर हाथ से दूध निकालना चाहिए
|-
|12:33
| अगर लगे कि शिशु 3 घंटे सोएगा तो मां को हाथ से दूध निकालना चाहिए।

|-
|12:43
| पर अगर स्तन कड़क हो रहे हो तो या काम के दौरान दूध उनमें से खुद निकल रहा हो तो मां को जितना हो सके हाथ से उतना ही दूध निकालना चाहिए।

|-
|12:53
| अगर निप्पल की त्वचा को तंदुरुस्त रखना हो:

तो मां को हाथ से एक एक बूंद निकाल कर मलना चाहिए।

|-
|13:02
| ऐसा उसे नहाने के बाद और स्तनपान कराने के बाद करना चाहिए।

|-
|13:07
| अगर कामकाजी मां को दूध रख कर जाना हो तो उसे काम पर दूध निकाल कर जाना चाहिए

|-
|13:14
| ताकि दूध बनता रहे

|-
|13:20
| और काम पर जाने से पहले उसे दूध निकालकर शिशु के लिए उसकी ध्यान रखने वाली को देना चाहिए

|-
|13:29
| अगर मां के पास फ्रिज है तो उसे यह सब करने के लिए कुछ हफ्ते पहले ही तैयारी कर सकती है।

|-
|13:34
| तो थोड़ा ज्यादा दूध हाथ से निकाल कर आगे के इस्तेमाल करने के लिए संभाल कर रख सकती है।

|-
|13:39
| शिशु को स्तनपान कराने के बाद भी हाथ से दूध निकाल सकती है।

|-
|13:44
| हर बार पिलाने के लिए मां को कुछ 60 से 90 मिली लीटर दूध रखना चाहिए।

|-
|13:51
| अगर मां पास में ना हो तो ज्यादा दूध शिशु को दे सकते हैं उसकी जरूरत के हिसाब से।

|-
|13:57
| याद रखें जितनी बार हाथ से दूध निकालेंगे उतना दूध आसानी से निकलेगा और जल्दी भी

|-
|14:07
| और मां भी ज्यादा दूध बना पाएगी।

|-
|14:11
| अब यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|14:13
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Hand-expression-of-breastmilk/Hindi

2020-08-26T12:48:00Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| हाथ से दूध निकाले जाने के इस स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
|00:06
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे हाथ से दूध निकालने के फायदे

|-
|00:11
| हाथ से दूध किस तरह निकाला जाए और

|-
|00:15
| कितनी बार निकाला जाए हाथ से दूध निकालने के फायदे हैं

|-
|00:20
| कड़क स्तनों को आराम मिलना निकाले गए दूध से;

|-
|00:25
| जख्मी निप्पल और उसके आसपास की सूखी त्वचा का इलाज कर पाना;

|-
|00:31
| स्तनपान के दौरान जख्मी निप्पल में दर्द हो तो शिशु को यह वाला दूध दे पाना

|-
|00:38
| मां की दूध की मात्रा बढ़ाना या फिर बनते हुए दूध को मात्रा बनाए रखना;

|-
|00:42
| यह दूध शिशु के लिए रखा जा सकता है जब मां आस पास ना हो या काम पर गई हो;

|-
|00:49
| यह तरीका निप्पल के आसपास के काले भाग को नरम करके शिशु को स्तन से सही तरह से जुड़ने में मदद भी करता है;

|-
|00:56
| इस तरीके से यह भी जांचा जा सकता है कि शिशु ने एक स्तन को पूरा खाली किया है या नहीं

|-
|01:05
| और गाय के दूध के बजाय इस दूध से शिशु का पूरा खाना भी बनाया जा सकता है

|-
|01:14
| इससे समय से पहले का पैदा हुए शिशुओं को दूध दिया जा सकता है

|-
|01:18
| और बीमार शिशुओं को भी

|-
|01:20
| कमजोर मांसपेशियों वाले शिशुओं को भी

|-
|01:22
| और उन शिशु को भी जुड़ी हुई जीभ हो या कटे हुए होंठ हो

|-
|01:27
| और उन शिशुओं को भी जब स्तन से जुड़ने में तकलीफ हो

|-
|01:32
| अब हम सीखेंगे कि हाथ से दूध कैसे निकाले।

|-
|01:37
| सबसे आम तरीका जो सुझाया जाता है वो है मां अपने हाथ से खुद दूध निकाले।

|-
|01:44
| क्योंकि इस तरीके से निप्पल के आसपास के भाग को कम तकलीफ होती है।

|-
|01:51
| इस तरीके में किसी उपकरण की जरूरत नहीं होती है।
जिस वजह से मां कहीं भी कभी भी दूध निकाल सकती है।

|-
|02:00
| हाथ से दूध निकालना एक ऐसी कला है बार बार करने से बेहतर होती है।

|-
|02:08
| जब स्तन नरम हो तो हाथ से दूध निकालना आसान होता है।

|-
|02:13
| इसीलिए मां को यह कला पहले या दूसरे दिन सीख लेनी चाहिए।

|-
|02:21
| हाथ से दूध निकालने से पहले मां को दूध इकट्ठा करने के लिए स्टील या कांच का बर्तन तैयार करना चाहिए।

|-
| 02:29
| वह एक कप या गिलास या जग या बड़े मुंह वाला बर्तन इस्तेमाल कर सकती है

|-
|02:36
| उसे पहले बर्तन साबुन और पानी से धोना चाहिए।

|-
|02:41
| उसके बाद बर्तन को उबलते पानी में या फिर उबलते पानी को बर्तन में डालकर कुछ देर तक छोड़ना चाहिए।

|-
|02:52
| फिर बर्तन को हवा लगा कर या साफ कपड़े से पूछ कर सुखाना चाहिए।

|-
|03:02
| बर्तन को कभी भी मैले कपड़े से नहीं सुखाना चाहिए।

|-
|03:10
| बर्तन को सुखाने के बाद अगला काम है स्तन से दूध निकालना।

|-
|03:17
| दूध के बहने के लिए मां को शांत मन से शिशु के बारे में सोचना चाहिए।
|-
|03:26
| मां ये सब कर सकती है:

जैसे अकेले शांत बैठना या फिर खास सहेली के साथ बैठना।

|-
|03:34
| कुछ माएँ अपनी सहेलियों को हाथ से दूध निकलता देख खुद भी आसानी से निकाल पाती हैं।

|-
|03:41
| मां अपने शिशु को नंगे शरीर के करीब रखने के लिए गोदी में बैठा सकती है।

|-
|03:46
| या फिर वो शिशु को देख सकती है या फिर उसकी आवाज सुन सकती है।

|-
|03:53
| कभी शिशु की तस्वीर देख कर या फिर उस शिशु के कपड़े सूंघ कर मदद हो जाती है।

|-
|04:00
| वह कुछ हल्का गरम पी सकती है
वह चाय कॉफी या शराब या उत्तेजित चीजें नहीं।

|-
|04:12
| दूध के बहने के लिए वह अपने स्तन को हल्का गर्म कर सकती है।

|-
|04:17
| जिसके लिए गर्म पानी से निचोड़ा हुआ कपड़ा स्तन पर रख सकती है या गरम पानी से नहा सकती है।

|-
|04:28
| अपने निप्पल और उसके आस पास के काले भाग को उत्तेजित करने के लिए -
वो उन्हें हल्के से खींच सकती है या उन उँगलियों से घुमा सकती है
|-
|04:38
| अपने स्तनों को गोलाकार तरीके से घुमा करके उनकी मालिश कर सकती है।

|-
| 04:44
| मां किसी से अपनी पीठ भी दबवा सकती है।

|-
|04:47
| पीठ दबवाने के लिए मां को बैठ कर आगे की तरफ झुकना चाहिए,

|-
|04:53
| बाहों को मेज पर रखकर उस पर सिर रखना चाहिए।

|-
|05:01
| उसके स्तन नंगे लटकने चाहिए।

|-
|05:07
| मालिश वाली को रीढ़ की हड्डी के दोनों तरफ ऊपर से नीचे तक दबाना चाहिए।

|-
|05:12
| मुट्ठी बंद होनी चाहिए और अंगूठे बाहर की तरफ होनी चाहिए।

|-
|05:17
| अपने अंगूठे को अच्छे से दबाकर गोलाकार तरीके से से घुमाना चाहिए।

|-
|05:25
| उसे रीढ़ की हड्डी के दोनों तरफ एक ही बारी में दबाना चाहिए गर्दन से कंधों तक

|-
|05:34
| ऐसा उसे 2 से 3 मिनट करना चाहिए।

|-
|05:38
| इन सब तरीकों से दूध निकालने में मदद होती है।

|-
|05:43
| और दूध जब इस तरह निकलता है तो उसे ऑक्सीटोसिन रिफ्लेक्स कहते है या लेट डाउन रिफ्लेक्स कहते हैं।

|-
|05:51
| ऑक्सीटोसिन रिफ्लेक्स शुरू होने पर मां को अपने हाथ अच्छे से धोकर सुखाने चाहिए।

|-
|05:59
| फिर उसे आराम से बैठकर

|-
|06:04
| हल्के से आगे झुकना चाहिए।
|-
|06:07
| उसने तैयार किया हुआ बर्तन स्तन के पास पकड़ना चाहिए।

|-
|06:11
| अब उसे एक तरफ से अपना अंगूठा और उंगलियाँ स्तन पर आगे चांद के आकार में पकड़नी चाहिए।

|-
|06:20
| वह किसी भी हाथ से कोई भी स्तन पकड़ सकती है और जब एक हाथ थक जाए तो दूसरे से स्तन को पकड़ सकती है।

|-
|06:29
| स्तन पकड़ते हुए उसका अंगूठा स्तन के ऊपरी भाग में होना चाहिए।

|-
|06:35
| और उंगलियां अंगूठे के उल्टी तरफ यानी स्तन के नीचे।

|-
|06:42
| उसका अंगूठा निप्पल या उंगलियां हमेशा एक सीध में होने चाहिए।

|-
|06:48
| निप्पल अंगूठा या उसके बगल वाली उंगली के बीच में होना चाहिए।

|-
|06:54
| निप्पल और अंगूठा और निप्पल और उंगलियों के बीच मे दो उंगलियों का फ़र्क होना चाहिए।

|-
|07:04
| उंगलियां निप्पल के ज्यादा करीब हो तो दूध ज्यादा नहीं बहेगा।

|-
|07:10
| मां का दूध ज्यादा निकलेगा जब निप्पल के आस पास के काले भाग की नीचे की दूध की नदियों को वह दबाएगी।

|-
|07:19
| इस चित्र में मां ने अपना दायां स्तन बाएं हाथ से सही तरह से पकड़ा है।

|-
|07:27
| अब स्तन को लगातार हल्का दबाव देते हुए सीने की तरफ अंदर को दबाएं।

|-
|07:36
| फिर हाथ को हिलाए बिना अंगूठे और उंगलियों से स्तन को हल्के से दबाएँ

|-
|07:44
| और स्तन पर से दबाव हटा दें।

|-
|07:48
| मां को यह तीनों तरीके दोहराने चाहिए दबाकर पीछे खींचना हल्के से दबाना फिर छोड़ना।

|-
|07:56
| सबसे पहले जरूरी है पहला तरीका - दबाकर पीछे सीने तक ले जाना।

|-
|08:02
| सिर्फ निप्पल की तरफ दबाने से बहुत कम दूध मिलेगा।

|-
|08:07
| पर जब स्तन को पीछे की तरफ से दबाकर खींचा जाता है सब गहरी नालियों से दूध निकलता है।

|-
|08:15
| स्तन को ज्यादा पीछे ना खींचे क्योंकि इससे दूध की नलियां बंद हो जाएंगी।

|-
|08:23
| जब मां हाथ से दूध निकालना शुरू करती है तो पहले पहले कुछ बूंदे ही निकलती है।

|-
|08:30
| जैसे ही लेडडाउन रिफ्लेक्स शुरू होता है, तो दूध टपकने लगता है

|-
|08:36
| पहले कोशिशों में दूध टपकना या निकलना आम बात है।

|-
|08:42
| कुछ वक्त के बाद दूध की धारा बहती है क्योंकि स्तनपान में हाथ से दूध निकालना एक कला है जो कि बार बार करने से बेहतर होती है

|-
|08:53
| जन्म के बाद का पहला दूध कोलेस्ट्रम कुछ बूंदों में ही आता है नवजात शिशु के लिए काफी होता है।

|-
|09:01
| इस गहरे पीले दूध में शिशु की सुरक्षा के लिए यह गुण बहुत जरूरी होते हैं।

|-
|09:08
| मां को वह तीनों तरीके बार-बार करने चाहिए जब तक दूध का बहाव कम होकर टपकने लगे।

|-
|09:16
| फिर उसे उंगलियां स्तन के अलग-अलग भाग पर रखकर दूध निकालना चाहिए।

|-
|09:23
| स्तन के भरे भाग को महसूस करके उसे उस जगह का दूध निकालना चाहिए

|-
|09:30
| उसे हाथ से कम से कम 3 से 5 मिनट तक उसे दूध निकालना चाहिए जब तक बहाव कम ना हो जाए

|-
|09:38
| फिर दूसरे स्थान से भी दूध इसी तरह हर जगह से निकालना चाहिए।

|-
|09:45
| और फिर एक बार और दूध दोनों स्तनों से दूध निकालना चाहिए।

|-
|09:51
| दोनों स्तनों से दूध अच्छे से निकालने के लिए तकरीबन 20 से 30 मिनट लगता हैं।

|-
|09:57
| पहले कुछ दिनों में ज्यादा वक्त लगता है

क्योंकि उन दिनों में बहुत कम दूध बनता है।
|-
|10:07
| यह जरूरी है कि कम वक्त में हाथ से दूध ना निकाला जाए।

|-
|10:12
| याद रखें हाथ से दूध निकालने में ज्यादा दर्द नहीं होता है।
अगर दर्द होता है तो इसका मतलब तरीका गलत है।

|-
|10:21
| स्तन के ऊतक कोमल होते हैं।

|-
|10:24
| निप्पल और स्तन की त्वचा को उंगलियों से ना रगड़े ना खींचे क्योंकि स्तन पर जख्म हो सकते हैं।

|-
|10:36
| निप्पल के आस पास के काले भाग को भी ना कसें

|-
|10:42
| और ना ही खींचे न ही निप्पल को दबाएँ।

|-
|10:46
| दबाने या खींचने से ज्यादा दूध नहीं निकलेगा।

|-
|10:51
| यह बिल्कुल वैसा ही है जैसा वैसे शिशु का सिर्फ निप्पल से चूसना।

|-
|10:57
| हाथ से दूध निकालने के बाद मां को बर्तन या एक साथ कपड़े से या ढक्कन से बंद करना चाहिए।

|-
|11:04
| फिर उसे वह दूध बाद में इस्तेमाल करने के लिए संभाल कर रखना चाहिए।

|-
|11:09
| स्तन के दूध को संभालना और बाद में शिशु को दूध पिलाना यह दोनों एक अन्य ट्यूटोरियल में बताए गए हैं।

|-
|11:19
| अब हम बात करेंगे मां को कितनी बार हाथ से दूध निकालना चाहिए।

|-
|11:24
| दूध को शुरू करने के लिए या बनते हुए दूध की मात्रा बनाए रखने के लिए
या बीमार कम वजन वाले शिशु के लिए

|-
|11:35
| मां के प्रसव के तुरंत बाद हाथ से दूध निकालना चाहिए।

|-
|11:40
| शुरुआत में उससे कोलेस्ट्रोल की कुछ बूंदें निकल पाएंगे।

|-
|11:45
| इससे स्तन का दूध बनना शुरू हो जाएगा

|-
|11:48
| यह बिल्कुल वैसा ही होगा जैसा प्रसव के बाद शिशु स्तन चूसता है।

|-
|11:54
| मां को जितना हो सके हाथ से दूध निकालना चाहिए और जितनी बार उसका शिशु पी सके।

|-
|12:02
| यह हर घंटे दो से तीन बार करना चाहिए रात को भी।
|-
|12:08
| बार-बार दूध निकालने का बीच का समय अगर ज्यादा हो तो मां ज्यादा दूध नहीं बना पाएगी।

|-
|12:16
| अगर कुछ हफ्तों बाद दूध कम बन रहा हो
|-
|12:25
| तो मां को दूध ज्यादा बनाने के लिए हर 1 से 2 घंटे में शिशु को दूध पिला कर हाथ से दूध निकालना चाहिए
|-
|12:33
| अगर लगे कि शिशु 3 घंटे सोएगा तो मां को हाथ से दूध निकालना चाहिए।

|-
|12:43
| पर अगर स्तन कड़क हो रहे हो तो या काम के दौरान दूध उनमें से खुद निकल रहा हो तो मां को जितना हो सके हाथ से उतना ही दूध निकालना चाहिए।

|-
|12:53
| अगर निप्पल की त्वचा को तंदुरुस्त रखना हो:

तो मां को हाथ से एक एक बूंद निकाल कर मलना चाहिए।

|-
|13:02
| ऐसा उसे नहाने के बाद और स्तनपान कराने के बाद करना चाहिए।

|-
|13:07
| अगर कामकाजी मां को दूध रख कर जाना हो तो उसे काम पर दूध निकाल कर जाना चाहिए

|-
|13:14
| ताकि दूध बनता रहे

|-
|13:20
| और काम पर जाने से पहले उसे दूध निकालकर शिशु के लिए उसकी ध्यान रखने वाली को देना चाहिए

|-
|13:29
| अगर मां के पास फ्रिज है तो उसे यह सब करने के लिए कुछ हफ्ते पहले ही तैयारी कर सकती है।

|-
|13:34
| तो थोड़ा ज्यादा दूध हाथ से निकाल कर आगे के इस्तेमाल करने के लिए संभाल कर रख सकती है।

|-
|13:39
| शिशु को स्तनपान कराने के बाद भी हाथ से दूध निकाल सकती है।

|-
|13:44
| हर बार पिलाने के लिए मां को कुछ 60 से 90 मिली लीटर दूध रखना चाहिए।

|-
|13:51
| अगर मां पास में ना हो तो ज्यादा दूध शिशु को दे सकते हैं उसकी जरूरत के हिसाब से।

|-
|13:57
| याद रखें जितनी बार हाथ से दूध निकालेंगे उतना दूध आसानी से निकलेगा और जल्दी भी

|-
|14:07
| और मां भी ज्यादा दूध बना पाएगी।

|-
|14:11
| अब यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|14:13
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बोला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Physical-methods-to-increase-the-amount-of-breastmilk/Hindi

2020-08-26T12:45:12Z

Debosmita:

{|border=1
| Time
|Narration

|-
|00:02
| शारीरिक तरीकों से स्तन के दूध की मात्रा बढ़ाने के लिए इस स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
| 00:08
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे शारीरिक तरीकों से मां के दूध को बढ़ाने के अलग-अलग तरीके।

|-
| 00:17
| सबसे पहले हम शुरू करेंगे कंगारू मदर केयर से।
|-
| 00:20
| जिसमें शिशु को मां के बिना कपड़े पहने शरीर के साथ लंबे समय तक रखा जा जाता है।

|-
| 00:27
| ध्यान दें कि कंगारू मदर केयर करने का तरीका इसी श्रंखला के अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।

|-
| 00:34
| अगला हम सीखेंगे कि कैसे बेहतर करें लेट डाउन रिफ्लेक्स या ऑक्सीटोसिन रिफ्लेक्स को पर पहले यह देखते हैं कि ऑक्सीटोसिन क्या है?

|-
|00:44
| ऑक्सीटोसिन ऐसा हार्मोन है जो लेट डाउन रिफ्लेक्स को बढ़ावा देता है और इससे शिशु के बारे में सोचते ही दूध बाहर निकलता है।

|-
| 00:54
| इसीलिए दूध के बाहर निकलने के लिए पहले मां को आराम करना चाहिए और फिर अपने शांत शिशु को देखना चाहिए।

|-
| 01:01
| वो अपने शिशु के मैले कपड़े सूंघ सकती है और मन को खुश करने वाले गाने भी सुन सकती है।

|-
|01:09
| बाकी तरीके जिनसे दूध बाहर निकलेगा वे हैं गर्म पानी केसेंक ऊपरी पीठ की मालिश और स्तनों की मालिश आइए देखते हैं

गर्म पानी का सेंक

|-
| 01:16
| ऊपरी पीठ की मालिश एवं छाती की मालिश

|-
| 01:20
| कैसे किया जाए

|-
| 01:24
| मां को गर्म पानी से नहाना चाहिए या फिर अपने स्तन पर हल्का गरम कपड़ा रखकर चाहिए

|-
| 01:30
| इन दोनों तरीकों से स्तनों में दूध के संचार में मदद होगी और दूध बाहर निकलेगा।

|-
| 01:36
| अब मालिश करना सीखेंगे।

|-
| 01:40
| ऊपरी पीठ और गर्दन की मालिश से दूध आराम से बहेगा क्योंकि दोनों की नस एक ही है।

|-
|01:49
| स्तनपान से पहले स्तन की मालिश से दूध कि नलियाँ खुलेगी

|-
| 01:53
| इससे दूध आराम से बहेगा और स्तन पूरा खाली होगा, और फिर दूध ज्यादा मात्रा में बनेगा

|-
| 02:01
| स्तन की दूध की मात्रा बढ़ाने का अगला तरीका स्तन पर शिशु का मुंह की सही पकड़।

|-
| 02:09
| देखते हैं यह कैसे किया जाए

|-
| 02:12
| निप्पल को शिशु के ऊपरी होंठ पर हल्के से छुएं इससे शिशु अपना पूरा मुंह खोलेगा और स्तन पर मुंह की सही पकड़ होगी जिससे दूध भी ज्यादा मिलेगा

|-
| 02:24
| स्तनपान के समय ध्यान दें-

|-
| 02:27
| कि मां ने शिशु को पूरा सहारा दिया है

|-
| 02:30
| और दोनों का पेट एक दूसरे को छू रहा है

|-
| 02:34
| शिशु का सर गर्दन और शरीर एक सीध में है।

|-
| 02:39
| शिशु की नाक मां के निप्पल के सीध में है।

|-
| 02:43
| उसकी ठुड्डी को आगे लाते हुए मां के स्तन में हल्के से धकेले उसका निचला होंठ बाहर की तरफ मुड़ा हो।

|-
| 02:50
| ध्यान दें कि स्तन से जुड़ते समय शिशु मुंह में एरिओला का निचला भाग ज्यादा लें। ताकि एरिओला का ऊपरी भाग ज्यादा दिखे और निचला कम।

|-
| 03:01
| एरिओला स्तन के आसपास का काला भाग होता है।

|-
|03:05
| अगला तरीका है हल्के से स्तन को दबाना

|-
| 03:12
| स्तनपान के समय हल्के से स्तन को दबाए।

|-
| 03:17
| हल्के दबाव से दूध की नलियों से ज्यादा दूध निकलता है।

|-
| 03:22
| जब भी शिशु चूसेगा तो उसे ज्यादा दूध मिलेगा।

|-
| 03:27
| स्तन को हल्के से दबाना इसी श्रंखला के अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।

|-
| 03:33
| एक खास बात यह है कि रात को स्तनपान कराना जरूरी है। आइए देखें क्यों?

|-
|03:41
| रात को स्तन के दूध में प्रोलेक्टिन हार्मोन की मात्रा बहुत ज्यादा होती है।

|-
| 03:46
| रात में कई बार स्तनपान कराने से दूध की मात्रा बढ़ती है इससे शिशु के विकास में मदद होती है।

|-
| 03:56
| स्तन के दूध को बढ़ाने का अगला तरीका है बार-बार स्तनपान कराना।

|-
| 04:04
| शिशु को 24 घंटों में कम से कम 10 से 12 बार स्तनपान कराएं और जरूरी है कि रात में कम से कम दो तीन बार

|-
| 04:15
| उसे भूखा ना रखें।

|-
| 04:17
| उसके भूखे रहने के संकेतों को समझे जैसे हाथ पैर हिलाना।

|-
| 04:24
| उसके गालों को छूने वाली हर चीज की तरफ मुडना और अपना मुंह खोलना।
|-
| 04:30
| याद रखें रोता हुआ शिशु बहुत भूखा होता है इसलिए भूखे रहने के संकेत देखते ही उसे स्तनपान कराएं।

|-
| 04:39
| और पिछला दूध जरूर पिलाएं जो कि स्तन के पिछले भाग में होता है

|-
| 04:49
| यह चर्बी से बना होता है और बहुत गाढ़ा होता है।

|-
| 04:53
| इसीलिए मां पहले एक स्तन पूरी तरह खाली करें फिर दूसरे स्तन से पिलाए।

|-
| 05:00
| हम बात करेंगे स्तनपान के बाद दूध को निकालने की।

|-
|05:06
| इसमें मां अपने हाथों से खुद का दूध निकालती है,

|-
| 05:11
| ऐसा करने के लिए मां एरिओला और उसके बाहरी भाग पर अपने अंगूठे और उंगली को रखती है

|-
| 05:19
| और हल्के से एरिओला को छाती के अंदर की तरफ दबाती और छोड़ती है।

|-
| 05:26
| ऐसा शिशु के दूध पूरा पीने के बाद भी करना चाहिए

|-
|05:31
| दो बार स्तनपान कराने के बीच में भी मां को हाथ से दूध निकालना चाहिए

|-
| 05:35
| हाथ से दूध निकालने से दूध की मात्रा बढ़ती है

|-
| 05:40
| याद रखें प्लास्टिक के निप्पल और बोतल का दूध इस्तेमाल ना करें इससे मां का दूध कम बनेगा

|-
|05:50
| गाय या बकरी का भी दूध ना दें

|-
|05:54
| प्लास्टिक की निप्पल की वजह से शिशु को मां स्तन में जुड़ने में मुश्किल होगी

|-
| 05:59
| याद रखें शिशु के रोने का इंतज़ार न करें।उसको हल्की-हल्की भूख होने के संकेत देखते ही उसे स्तनपान कराएं

|-
| 06:06
| सही जुड़ाव का तरीका सिखा कर स्वास्थ्य सेविका को मां का आत्मविश्वास बढ़ाना चाहिए।

|-
| 06:12
| रोज शिशु का वजन तौलें, उसका 25 से 30 ग्राम तक रोज वजन बढ़ना चाहिए

|-
|06:20
| शारीरिक तरीकों से स्तन के दूध की मात्रा बढ़ाने का स्पोकन ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|06:26
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूँ।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Physical-methods-to-increase-the-amount-of-breastmilk/Hindi

2020-08-26T12:45:01Z

Debosmita:

Health-and-Nutrition/C2/Kangaroo-Mother-Care/Hindi

2020-08-26T12:40:12Z

Debosmita:

{|border=1

|<center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:00
|कंगारू मदर केयर के स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
|00:05
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे -

|-
|00:08
|कंगारू मदर केयर क्या है?

|-
|00:10
| उसके अलग-अलग भाग और
महत्व

|-
|00:13
|और कंगारू मदर केयर का पूरा तरीका

|-
|00:17
| चलिए पहले शुरू करते हैं कंगारू मदर केयर की जानकारी के बारे में?

|-
|00:22
| जैसा कि नाम सुझाव देता है-

|-
|00:24
| इसमें शिशु को मां के नंगे शरीर के साथ रखा जाता है।

|-
|00:29
| और इसे केएमसी के नाम से भी जाना जाता है।

|-
|00:32
| याद रखें केएमसी शिशु के जन्म के तुरंत बाद करना चाहिए।

|-
|00:39
| यह खासकर उन कम वजन के शिशुओं के लिए सुझाया जाता है-

|-
|00:44
| जिनका वजन जन्म के दौरान ढाई किलो से कम हो।

|-
|00:48
| और जिनको लगातार निगरानी की जरूरत ना हो।

|-
|00:52
| पर ये आम तंदुरुस्त शिशुओं के लिए भी किया जा सकता है।

|-
|00:59
| केएमसी के दो भाग हैं:

|-
|01:03
| शिशु को लगातार लंबे समय तक मां के नंगे शरीर के साथ रखा जाना।

|-
|01:09
| और सिर्फ स्तनपान कराना।

|-
|01:13
| चलिए केएमसी के भागों के बारे विस्तार में देखते हैं।

|-
|01:17
| पहला है मां के नंगे शरीर के साथ रखा जाना।

|-
|01:21
| जिससे लेट डाउन रिफ्लेक्स बेहतर होता है
|-
|01:24
| और जिसकी वजह से मां का दूध ज्यादा बनता है।

|-
|01:28
| लेट डाउन रिफ्लेक्स इसी श्रंखला के एक अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।
|-
|01:34
| दूसरा भाग है स्तनपान कराना।

|-
|01:38
|याद रखें कि-

|-
|01:40
| पहले 6 महीने तक शिशु को सिर्फ मां का ही दूध पिलाना चाहिए।

|-
|01:45
| अगले हम बात करेंगे कंगारू मदर केयर के महत्व की।

|-
|01:50
| केएमसी में लंबे समय तक मां के शरीर के साथ समय एक रखे जाने से शिशु के सही तरीके का तापमान बना रहता है।

|-
|01:57
| और शिशु को भी सुरक्षित महसूस होता है।

|-
|02:01
| केएमसी से कम होते हैं-
|-
|02:03
| इन्फेक्शन की संभावना और
|-
|02:05
| शिशु का सांस रुकना जिसे एप्निया कहते हैं।

|-
|02:09
| एप्निया में शिशु की सांस लंबे समय तक रूक जाता है।

|-
|02:13
| इससे अलावा -

|-
|02:15
| केएमसी की वजह से स्तनपान कई दफे बार बार कराया जाता है।

|-
|02:20
| और इससे मां और शिशु का बंधन भी मजबूत होता है।

|-
|02:26
| केएमसी से शिशु की मदद होती है-

|-
|02:28
| वजन के बढ़ने में बाकी पारंपरिक तरीके के मुकाबले जैसे कि -

|-
|02:33
| शिशु को गर्म रखने वाली पेटी में रखना।

|-
|02:36
| जिससे मां और शिशु को दोनों को तनाव होता है।

|-
|02:40
| केएमसी से मां की संतुष्टि और आत्मविश्वास बढ़ता है।

|-
|02:45
| जब वह अपने शिशु का खास ख्याल रखती है।

|-
|02:49
| खास बात केएमसी की यह है कि इसे मां के अलावा कोई और भी कर सकता है जैसे -

|-
|02:54
| पिता या

|-
|02:56
| कोई बड़ा बुजुर्ग भी।

|-
|02:58
| अब हम केएमसी करने वाले के ध्यान में रखने वाली बातें करेंगे:

|-
|03:04
| केएमसी करने वाला तंदुरुस्त और हृस्ट पुष्ट होना चाहिए।

|-
|03:09
| उसे खुद की साफ-सफाई का ध्यान रखना चाहिए जैसे कि -

|-
|03:14
| हाथ धोना,

|-
|03:16
| रोज नहाना,

|-
|03:17
| नाखून कटे होना,

|-
|03:18
| बाल बंधे होना,

|-
|03:20
| और साफ कपड़े पहनना।

|-
|03:22
| उसे जेवर घड़ी या धागे नहीं पहनना चाहिए -

|-
|03:26
| क्योंकि इन सब चीजों से खुद की स्वच्छता में कमी रह सकती है।

|-
|03:31
| इनसे शिशु को चोट भी लग सकती है।
|-
|03:35
| अब हम बात करेंगे कि केएमसी करने वाले को किस तरह के कपड़े पहनने चाहिए-

|-
|03:42
| कपड़े ऐसे हों जो सामने से खुल पाए और हल्के हों।

|-
|03:46
| जैसे कि साड़ी का ब्लाउज या फिर सामने से खुल पाने वाली मैक्सी।
|-
|03:51
| ध्यान रखें,

|-
|03:52
| कि केएमसी करने वाले को सामने से खुली मैक्सी ब्लाउज केएमसी कपड़े के ऊपर पहनना चाहिए।

|-
|03:58
| कंगारू थैले या फिर बाइंडर बाजार से भी खरीद सकते हैं।

|-
|04:04
| अगर केएमसी लंबे समय तक करना हो तो यह फायदेमंद होते हैं।

|-
|04:09
| इनके अलावा केएमसी करने वाला
एक मुलायम साफ सूती कपड़ा भी इस्तेमाल कर सकता है।

|-
|04:16
| जबकि केएमसी के दौरान शिशु को -
|-
|04:19
| एक टोपी और लंगोट पहनानी चाहिए।
|-
|04:22
| अगर शिशु का मल या पेशाब निकल जाता है तो -

|-
|04:27
| शिशु को अच्छे से साफ करके सुखाएं।
|-
|04:30
| अगला हम सीखेंगे कंगारू केयर करने का पूरा तरीका।

|-
|04:36
| पहले मां को एकदम सीधा खड़ा होना चाहिए।

|-
|04:40
| फिर या तो स्वास्थ्य सेविका को या फिर परिवार के सदस्य को यह करना चाहिए।

|-
|04:48
| शिशु के नितंब और सर को सहारा देकर -

|-
|04:51
| उसे मां के नंगे स्तनों के बीच में सीधा रखें।

|-
|04:56
| फिर शिशु का सर एक तरफ को घुमाए।

|-
|05:00
| ध्यान दें कि उसका सर हल्के से पीछे की तरफ झुका हो।
|-
|05:04
| उस स्थिति में नाक सांस लेने के लिए खुली रहेगी।

|-
|05:08
| और वह मां की आंखों को देख पाएगा।

|-
|05:14
| अब शिशु के नितंब को थोड़ा सा बाहर धकेले।

|-
|05:18
| याद से शिशु के हाथ मां के स्तनों पर ही रखें।

|-
|05:23
| और टांगे मां के स्तनों के नीचे और

|-
|05:27
| शिशु का पेट मां के सीने पर होना चाहिए।

|-
|05:29
| कपड़े से लपेटने से पहले -

|-
|05:32
| अगर मौसम ठंडा हो उसे कंबल में लपेटें।

|-
|05:36
| इससे मां और शिशु दोनों गर्म रहेंगे।

|-
|05:39
| फिर एक कपड़े से शिशु और मां के सीने और उसके पेट को लपेटें।

|-
|05:45
| लपेटते हुए यह ध्यान दें कि -

|-
|05:47
| कपड़े की बीच का भाग शिशु पर है।

|-
|05:50
| और उसके दोनों सिरे -

|-
|05:53
| मां के बगलों में से निकल कर

|-
|05:56
| उसकी पीठ के पीछे बंध पाए।

|-
|05:59
| उसके बाद फिर से कपड़े के दोनों सिरे सामने लाएँ

|-
|06:03
| और एक गांठ बांध ले
शिशु के नितंब के बिल्कुल नीचे।

|-
|06:09
| इससे शिशु को आराम मिलेगा
और सहारा भी।
|-
|06:14
| और वह फिसलेगा भी नहीं।

|-
|06:17
| याद रखें -

|-
|06:18
| जब मां आराम से केएमसी करने लगे
तो उससे खुद से कपड़ा लपेटना सीखना चाहिए।

|-
|06:24
| केएमसी करने के लिए खुद से कपड़ा लपेटने की तकनीक इसी शृंखला के एक अन्य ट्यूटोरियल में बताया जाएगा।

|-
|06:32
| उससे मां का आत्मविश्वास बढ़ेगा और वह खुद से केएमसी का कपड़ा लपेट पाएगी।

|-
|06:37
| अगर कपड़े से मां को तकलीफ हो तो वह खिंचने वाला कपड़ा इस्तेमाल कर सकती है।

|-
|06:43
| इसे आसानी से और आराम से इस्तेमाल कर सकते हैं।

|-
|06:46
| खिंचने वाला कपड़ा इस्तेमाल करते हुए-

|-
|06:49
| उसके किनारे शिशु के कान तक लाएं ताकि उसके सर को सहारा मिले।

|-
|06:54
| फिर उसका सर को हल्का सा घुमाइए-

|-
|06:57
| कि वह आराम से सांस ले सके और

|-
|06:59
| अपनी मां को देख पाए जैसा कि पहले बताया गया है।

|-
|07:04
| लपेटने वाला कपड़ा या खींचने वाला कपड़ा ना ज्यादा तंग ना ज्यादा ढीला होना चाहिए।

|-
|07:11
| उनसे शिशु को सांस लेने में आसानी होनी चाहिए.

|-
|07:15
| ध्यान रखें केएमसी करते हुए मां यह सब कर पाए -

|-
|07:20
| चलना,

|-
|07:21
| खड़ा होना,

|-
|07:22
| बैठना और

|-
|07:23
| अलग-अलग काम कर पाना।

|-
|07:26
| अगर मां आराम से हो तो-
|-
|07:29
| वो केएमसी करते हुए पूरी तरह लेट कर या फिर तकिया रख कर या टेक लगा कर सो भी सकती है।

|-
|07:35
| अब हम बात करेंगे केएमसी के दौरान स्तनपान कराने की-

|-
|07:40
| स्तनपान कराने के लिए मां-

|-
|07:43
| लपेटे हुए कपड़े को गीला करके और
|-
|07:46
| शिशु को सही स्थिति में रखकर दूध पिला सकती है।

|-
|07:50
| या फिर खुद अपने हाथ से दूध निकाल कर

|-
|07:54
| शिशु को कप या चम्मच से पिला सकती है।

|-
|07:57
| याद रखें हर रोज शिशु का वजन 25 से 30 ग्राम बढ़ना चाहिए।

|-
|08:03
| शिशु का महीने में करीब 900 से 1000 ग्राम वज़न बढ़ना चाहिए।

|-
|08:10
| इसलिए मां या स्वास्थ्य सेविका को -

|-
|08:13
| नियमित जांच के दौरान शिशु के वजन पर निगरानी रखनी चाहिए।

|-
|08:17
| अगर शिशु के जरूरत के मुताबिक वजन ना बढ़े।

|-
|08:21
| तो स्वास्थ्य सेविका को मां के स्तनपान की तकनीक को देखना चाहिए या

|-
|08:25
| फिर देखना चाहिए शिशु कितनी बार पेशाब करता है

|-
|08:28
| और मां को मुँह की पकड़ को तकनीक को समझानी चाहिए।

|-
|08:32
| मुंह की पकड़ के सही तकनीक इसी शृंखला के एक अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।

|-
|08:39
| अब हम सीखेंगे शिशु को लपेटे हुए कपड़े में से कैसे निकालें -

|-
|08:44
| पहले मां को एकदम सीधे बैठना चाहिए।

|-
|08:48
| फिर गांठ को एक हाथ से खोलना चाहिए और

|-
|08:53
| लपेटे हुए कपड़े को बाहर से और शिशु के नितंब को बाहर से सहारा देना चाहिए।

|-
|08:58
| उसके बाद जिस हाथ से पहले गांठ खोली थी उसी हाथ को लपेटे हुए कपड़े को ढीला करें।

|-
|09:04
| फिर शिशु के नितंब को सहारा देने वाले हाथ को कपड़े के नीचे से हटाए और

|-
|09:11
| दूसरे हाथ से कपड़े के बाहर शिशु के नितंब को सहारा दें।

|-
|09:16
| फिर लपेटे हुए कपड़े में से शिशु को निकालें।

|-
|09:21
| अब याद से शिशु का सर इस तरह पकड़ें कि -

|-
|09:26
| अंगूठा एक कान के पीछे और
|-
|09:28
| अंगुलियां दूसरे कान के पीछे हो।

|-
|09:30
| केएमसी करते हुए -

|-
|09:32
| मां को डॉक्टर या स्वास्थ्य सेविका की तुरंत सलाह लेनी चाहिए-

|-
|09:37
| अगर शिशु सतर्क हो और सुस्त ना हो।

|-
|09:41
| या फिर जल्दी जल्दी सांस ले रहा हो
या फिर बहुत धीरे धीरे।

|-
|09:46
| या शिशु के होंठ और जीभ नीले पड़ गए हों।

|-
|09:50
| या फिर उसके पैर ठंडें हों।
|-
|09:52
| कंगारू मदर केयर का यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|09:57
| आईआईटी बाम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Breast-crawl/Hindi

2020-08-26T12:37:53Z

Debosmita:

{| border = 1
| ''' Time '''
| '''Narration'''

|-
| 00:00
| ब्रेस्ट क्रॉल पर इस ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
| 00:05
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे कि ब्रेस्स क्रॉल क्या है,

|-
| 00:10
| इसे करने का पूरा तरीका और
|-
| 00:13
| यह क्यों जरूरी है।

|-
| 00:18
| आइए पहले हम समझेंगे कि ब्रेस्ट कॉल क्या है?

|-
| 00:23
| जब शिशु पैदा होता है तो वह प्राकृतिक रूप से स्तनपान करना जानता है।

|-
| 00:28
| प्रसव के तुरंत बाद मां के नंगे पेट पर रखे जाने पर शिशु खुद ही मां का स्तन ढूंढ कर स्तनपान शुरू कर सकती है।

|-
| 00:40
| इस पूरी प्रक्रिया को ब्रेस्ट क्रॉल कहते हैं।

|-
| 00:46
| ध्यान दें कि 9 महीने कोख में पूरे किए हुए शिशु जो सामान्य तरीके से या ऑपरेशन से हुए हो उनको भी ब्रेस्ट क्रॉल कराया जा सकता है
|-
| 00:58
| जो पैदा होते ही काफी रोए हों

|-
| 01:03
| असंतुलित शिशु जिनका जन्म से पहले कम वजन हो उन्हे यह नहीं करवाते क्योंकि उनको श्वास की तकलीफ हो सकती है जैसे सांस फूलना

|-
| 01:15
| अब हम बात करेंगे ब्रेस्ट क्रॉल करने की तरीके की और यह करना क्यों जरूरी है

|-
| 01:22
| पहले यह पक्का कर ले कि प्रसव के कमरे का तापमान 26 डिग्री सेल्सियस है।

|-
|01:29
| अगला शिशु के उसके मां के नंगे पेट पर रखकर साफ करें।

|-
| 01:35
| शिशु के हाथों के अलावा उसका पूरा शरीर साफ करें।

|-
| 01:42
| याद रखें शिशु के हाथ गीले रहने दे।

|-
| 01:46
| साफ करते हुए उसके शरीर के सफेद परत ना उतारे।

|-
| 01:53
| यह शिशु को ठंडे वातावरण से बचाता है।

|-
| 01:56
| शिशु को साफ करने के बाद वह गीला कपड़ा हटा दें।
|-
| 02:01
| शिशु को सुखाने के बाद स्वास्थ्य सेविका को धड़कन वाली नाल महसूस करनी चाहिए।

|-
| 02:08
| जैसे ही धड़कन बंद हो जाए उसे काट देना चाहिए।

|-
| 02:13
| अब फिर से शिशु को मां के नंगे पेट पर इस तरह रखे कि उसका पेट मां के पेट से छुए।

|-
| 02:22
| उसका सर माँ के दोनों स्तनों के बीच में रखा जाना चाहिए

|-
| 02:26
| और उसका मुंह मां के स्तनों के नीचे होना चाहिए

|-
| 02:30
| अब शिशु ब्रेस्ट क्रॉल के लिए स्थिति में है।

|-
| 02:37
| क्योंकि आगे बढ़ना प्राकृतिक है इसीलिए वह आसानी से मां के स्तनों तक रेंग कर पहुंच सकती है।
|-
| 02:46
| अगला शिशु और मां को गरम रखने के लिए उनको एक साफ सूखा कपड़ा ओढ़ाए
|-
| 02:54
| और शिशु को टोपी पहनाए

|-
| 02:57
| ध्यान दें कि आगे के चित्रों में टोपी और कपड़ा नहीं दिखाया जाएगा
|-
| 03:04
| ताकि ब्रेस्ट क्रॉल के दौरान शिशु की स्थिति साफ दिखाई दे।

|-
| 03:10
| शिशु को कपड़ा ओढ़ाने के बाद भी मां को अपने हाथ से शिशु के पीठ को सहारा देने को कहें।

|-
| 03:18
| अब बात करेंगे शिशु के ब्रेस्ट क्रॉल करने की काबिलियत की।

|-
| 03:24
| जन्म के बाद शिशु बहुत सतर्क और स्तनपान करना जानती है।

|-
| 03:29
| अपने साफ किए हुए हाथों की महक सूंघ कर उसका थूक निकलता है।

|-
| 03:35
| और आंखों की कमजोर नजर से भी वह अपनी मां का चेहरा और एरियोला देख पाती है।

|-
| 03:43
| एरिओला निप्पल के आसपास का काला भाग होता है।

|-
| 03:47
| अपने हाथों और पैरों का इस्तेमाल करके शिशु आगे बढ़ती है और रेंगती हुए मां के स्तनों तक पहुंचती है।

|-
| 03:57
| कुछ शिशु तुरंत रेंगने लगते हैं कुछ को समय लगता है।
|-
| 04:04
| स्तन तक पहुंचने के बाद शिशु उसे पकड़ने की कोशिश करती है।

|-
| 04:12
| ऐसे में शिशु और उसकी मां को अकेला छोड़ दें जब तक कि वह पहले पहला स्तनपान शुरू नहीं करती।

|-
| 04:20
| स्वास्थ्य सेविका और मां दोनों को धीरज रखना चाहिए

|-
| 04:27
| शिशु को 30 से 60 मिनट भी लगते हैं मां के इस समय तक पहुंचकर पहला स्तनपान करने के लिए।

|-
| 04:35
| स्तनपान शुरू करने के लिए शिशु अपना मुंह बड़ा सा खोलेगी और स्तन से गहराई से जुड़ेगी।

|-
| 04:45
| स्तनपान के बाद लगभग 1 घंटे के लिए शिशु को उसी स्थिति में रहने दें।

|-
| 04:52
| इससे मां और शिशु का बंधन और गहरा होगा।

|-
| 04:58
| पर माँ ने कुछ दवाई ली है तो इसके बारे में डॉक्टर की सलाह ले।

|-
| 05:05
| यह भी हो सकता है कि मां को प्रसव कमरे से दूसरे कमरे में ले जाना पड़े।

|-
|05:13
| ऐसे में कमरा बदलने के बाद तुरंत शिशु को तुरंत माँ के नंगे पेट में रखे जैसे कि पहले बताया गया है।

|-
| 05:29
| अब बात करेंगे कि ऑपरेशन से किए गए शिशुओं की ब्रेस्ट क्रॉल की।

|-
| 05:35
| यह करने के लिए शिशु को मां के पेट पर रखने के बजाय मां के सीने पर इस तरह रखना चाहिए कि शिशु की टांगे मां के सिर की तरफ हो।

|-
| 05:47
| शिशु का सीना और पेट मां के कंधे पर और उसका मुंह मां के स्तन पर होना चाहिए।
|-
| 05:54
| ऑपरेशन वाले कमरे में ही जितनी देर हो सके स्तन को चूसने दें।

|-
| 05:59
| याद रखें प्रश्नों के तुरंत बाद किसी भी देखभाल से ज्यादा जरूरी है कि दोनों को नंगे शरीर के एक साथ रखा जाना।
|-
| 06:09
| ब्रेस्ट क्रॉल होने के बाद ही जन्म के बाद वाली नवजात देखभाल देनी चाहिए।

|-
| 06:17
| अब बात करेंगे कि बेस्ट कॉल नवजात शिशु के लिए क्यों जरूरी है

|-
| 06:23
| ब्रेस्ट कॉल करके शिशु को मां के पहला दूध जिसे कोलेस्ट्रम कहते हैं वह मिलता है।

|-
| 06:29
| यह पीला और गाढ़ा होता है

|-
| 06:33
| ध्यान दें प्रसव के बाद कोलेस्ट्रोल की मात्रा शिशु के स्तनपान के बाद धीरे धीरे बढ़ेगी।

|-
| 06:43
| पहले दिन शिशु 5 मिलीलीटर पिएगा,

|-
| 06:47
| दूसरे दिन 10 मिलीलीटर पिएगा,

|-
| 06:50
| और तीसरे दिन 25 मिलीलीटर,

|-
| 06:53
| 40 मिलीलीटर चौथे दिन 55 मिलीलीटर पांचवे दिन ऐसा स्तन से हर बार स्तनपान के दौरान होगा।

|-
| 07:05
| इतना नवजात शिशु के लिए काफी है
|-
| 07:09
| इसमें शिशु को कोलेस्ट्रम के अलावा कुछ नहीं देना चाहिए।

|-
| 07:15
| कोलेस्ट्रम शिशु के लिए पहला टीका है उसमें इंफेक्शन से लड़ने के लिए प्रोटीन होता है जो शिशु के लिए रोग प्रतिरोध शक्ति बढ़ाता है।

|-
| 07:27
| जन्म के बाद शिशु को ताकत पहली बार इसी से मिलती है

|-
| 07:33
| कोलेस्ट्रम शिशु के खून में ग्लूकोज को कम होने से बचाता है।

|-
| 07:37
| और शरीर की बाकी प्रक्रिया बनाए रखता है।

|-
| 07:42
| और एक स्वास्थ्य दिमाग भी बनाता है।

|-
|07:46
| यह शिशु को अपना पहला मल निकालने में मदद करता है।

|-
| 07:50
| ब्रेस्ट कॉल में शिशु गरम रहता है कि वह क्योकि अपने मां के नंगे शरीर के साथ होता है।

|-
|07:57
| वह खुद में खुद मां के स्तन से गहराई से जुड़ना सीखता है।

|-
| 08:04
| ब्रेस्ट कॉल से मां के स्वस्थ बैक्टीरिया मिलते हैं

|-
| 08:08
| और यह बैक्टीरिया शिशु की आंतों में जाकर लड़ते हैं

|-
| 08:13
| जिससे कि शिशु की रोग प्रतिरोधक शक्ति बढ़ती है।

|-
| 08:18
| ब्रेस्ट क्रॉल से शिशु मां का प्यार और सुरक्षा मिलती है जिससे दोनों में बंधन गहरा होता है।

|-
|08:29
| ब्रेस्ट क्रॉल से मां को भी फायदा होता है।

|-
| 08:34
| शिशु के पैरों की जोर की वजह से मां की कोख पर दबाव पड़ता है यह दबाव गर्भाशय को सिकोड़ता है और गर्भनाल को निकालने में मदद करता है।

|-
| 08:45
| स्तनपान शुरू होते ही मां के शरीर में ऑक्सीटोसिन की मात्रा बढ़ने लगती है।

|-
| 08:51
| बढ़े हुए ऑक्सीटोसिन की वजह से भी गर्भ नाल के निकलने में मदद मिलती है।

|-
| 08:56
| ब्रेस्ट क्रॉल खून की बहाव कम करके एनीमिया से बचाता है।

|-
| 09:03
| एनीमिया ऐसी अवस्था है जिसमें लाल रक्त कोशिकाएं कम हो जाती हैं।

|-
| 09:08
| इसमें मां को थकान और कमजोरी होती है।

|-
| 09:13
| इसीलिए ब्रेस्ट क्रॉल के प्राकृतिक से रूप मां और शिशु के लिए बहुत फायदेमंद है।

|-
| 09:21
| ब्रेस्ट क्रॉल का यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
| 09:26
| आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Cradle-Hold-for-Breastfeeding/Hindi

2020-08-26T12:36:15Z

Debosmita:

{|border=1

|<center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| स्तनपान के लिए क्रैडल पकड़ के इस स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है

|-
|00:06
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे-

|-
|00:09
| स्तनपान के लिए मां और शिशु के लिए स्तन के सही पकड़ को चुनना

|-
|00:15
| स्तनपान से पहले मां की तैयारी और

|-
|00:18
| क्रैडल पकड़ का पूरा तरीका

|-
|00:22
| आइए शुरू करते हैं, पूरी दुनिया में माँएं कई तरह शिशु को स्तनपान कराती है। जैसा कि पहले एक ट्यूटोरियल में बताया गया है मां और शिशु के लिए सबसे सही पकड़ वही है जिसमें

|-
|00:39
| मां और शिशु दोनों को स्तनपान कराने के समय आराम मिले

|-
|00:45
| मां के स्तन से शिशु गहराई से जुड़े

|-
|00:50
| और उसे काफी दूध मिले।

|-
|00:54
|आइए एक ऐसी पकड़ सीखते हैं जिसे क्रैडल पकड़ कहते हैं।

|-
|00:59
| स्तनपान से पहले मां को अपने हाथ साबुन और पानी से धोकर

|-
|01:05
| अच्छे से सुखाने चाहिए।

|-
|01:10
| फिर उसे एक गिलास उबालकर ठंडा किया हुआ पानी पीना चाहिए।

|-
|01:15
| स्तनपान कराती माँओं में तकरीबन 7:30 सौ से साडे 800 मिलीलीटर दूध बनता है।

|-
|01:22
| इसीलिए उन्हें रोज ज्यादा पानी पीना चाहिए

|-
|01:27
| अगला हम बात करेंगे मां की स्थिति पर

|-
|01:31
| मां को फर्श या बिस्तर पर चौकड़ी मार कर बैठना चाहिए

|-
|01:36
| या फिर कुर्सी पर बैठकर पैरों को जमीन पर जमा कर।

|-
|01:41
| अगर कुर्सी बहुत ऊंची हो और उसके पैर जमीन तक ना पहुंचे -

|-
|01:47
| तो जमीन पर रखी चौकी या तकिये पर रखें

|-
|01:53
| बैठकर ध्यान दें कि - पीठ सीधी है ताकि कमर का दर्द ना हो

|-
|02:00
| कंधे आराम से हो ना कि ऊपर उठे हुए या झुके हुए

|-
|02:05
| और यह आरामदायक स्थिति पूरे स्तनपान के दौरान बनाए रखें।

|-
|02:12
| फिर मां को उस स्तन से कपड़ा हटाना चाहिए जिससे वह दूध पिलाएगी।

|-
|02:18
| ध्यान दें कि अपना ब्लाउज या ब्रा का दबाव स्तन पर ना पड़े।

|-
|02:25
| आराम से बैठने के बाद शिशु को माँ के पास लाएं।

|-
|02:29
| मां जिस स्तन से दूध पिलाने वाली हो उसी तरफ के हाथ से शिशु को पकड़े।

|-
|02:37
| शिशु का सर आराम से मां के उसी हाथ के कोहनी के अंदर होना चाहिए।

|-
|02:44
|उसी हाथ से मां को शिशु के सर गर्दन और पूरे शरीर को सहारा देना चाहिए।

|-
|02:51
| इस चित्र में मां शिशु को अपने दाएं स्तन से दूध पिलाएगी।

|-
|02:56
| इसीलिए उसने अपने हाथ से शिशु को सर गर्दन और शरीर को सहारा दिया हुआ है और

|-
|03:04
| शिशु का सर आराम से मां के दाएं हाथ के कोहनी के अंदर है

|-
|03:10
| जरूरत हो तो मां शिशु को गोदी में रखकर उसके नीचे तकिए रख सकती है ताकि शिशु को पकड़ने में ज्यादा सहारा मिले

|-
|03:19
| याद रखें मां को अपने पीठ को झुका कर शिशु के मुंह को स्तन को नहीं ले जाना चाहिए।

|-
|03:25
| इससे उसको तकलीफ होगी और कमर दर्द भी।

|-
|03:30
| उसे हमेशा अपनी पीठ सीधी रखकर शिशु को उठाकर अपने स्तन तक लाना चाहिए।

|-
|03:36
| हम सीखेंगे कि कैसे हम शिशु को सही स्थिति में रखें।

|-
|03:42
| शिशु का पेट हल्के से मां के शरीर से दबना चाहिए।

|-
|03:47
| उनके शरीर के बीच के कम फासले की वजह से शिशु को मां के स्तन तक पहुंचने में कम कोशिश करनी होगी

|-
|03:54
| और शिशु को स्तन से गहराई से जुड़ने में आसानी भी होगी

|-
|04:00
| दूसरी जरूरी बात है कि शिशु का शरीर किस दिशा में पकड़ा गया है।

|-
|04:08
| आपने देखा होगा कि जब हम खाना खाते हैं तब हमारा सिर गर्दन और शरीर हमेशा एक ही सीध में होते हैं

|-
|04:16
| पर कुछ माँएं स्तनपान कराते हुए शिशु का सर एक तरफ को मोड़ देती हैं।

|-
|04:23
|इससे शिशु को स्तनपान में मुश्किल होती है।

|-
|04:28
|स्तनपान करते हुए शिशु का सर गर्दन और शरीर हमेशा एक सीध में होने चाहिए।

|-
|04:35
|इससे शिशु के लिए दूध निगलना आसान होता है।

|-
|04:41
| अब हम शिशु के शरीर की स्थिति की तीसरी बात करेंगे।

|-
|04:46
| मां को शिशु के सिर गर्दन और शरीर को सहारा देना चाहिए।

|-
|04:51
|नहीं तो शिशु के स्तन से गहराई से जुड़ने में काफी कोशिश करनी होगी।

|-
|04:58
|अगला हम सीखेंगे शिशु के नाक और ठुड़ी की स्थिति।

|-
|05:03
|शिशु की नाक निप्पल के सीध में होनी चाहिए।

|-
|05:07
|और उसकी ठुड़ी आगे की तरफ स्तन के करीब होनी चाहिए।

|-
|05:13
|इससे शिशु एरियोला के निकले हिस्से का ज्यादा भाग मुंह में ले पाएगा।

|-
|05:19
|और अपने निचले जबड़े से अच्छे से ज्यादा दूध पी पाएगा।

|-
|05:26
| याद रखें एरिओला निप्पल के आसपास काला भाग है।

|-
|05:32
| शिशु को सही स्थिति में पकड़ने के बाद,

|-
|05:35
|हम सीखेंगे स्तन को कैसे पकड़ा जाए।

|-
|05:39
|जो हाथ खाली है उसके उंगलियों से मां को अपना स्तन ऊपर से U आकार में पकड़ना चाहिए।

|-
|05:48
|इस चित्र में मां अपने बाएं हाथ से अपने दाएं स्तन को पकड़ेगी।

|-
|05:55
|अंगूठे और अंगुलियों की पकड़ने की सही स्थिति समझने के लिए ऐसा सोचिए जैसे दाएं स्तन का निप्पल एक घड़ी के आकार में बीच का बिंदु है।

|-
|06:04
|जिस तरह घड़ी के 3 बजते हैं उसी तरह मां को अपना बाया अंगूठा रखना चाहिए।

|-
|06:10
|और जिस तरह घड़ी पर 9:00 बजते हैं उसी तरह मां को अंगूठे की बगल की उंगली और बीच की उंगली रखनी चाहिए।

|-
|06:18
| स्तन को पकड़ती हुई मां को उँगलियाँ हमेशा शिशु के होठों की दिशा में होना चाहिए।

|-
|06:25
|क्यों ? आइए समझें इस उदाहरण से-

|-
|06:30
|जब हम बर्गर या बड़ा पाव खाते हैं तो हमारे होंठ आड़े खुलते हैं।

|-
|06:35
| हम बड़ा पाव या बर्गर आड़ा पकड़ते हैं ताकि उसका बड़ा हिस्सा खा पायें।

|-
|06:40
|यहां अंगूठा और उंगलियां होठों की दिशा में है।

|-
|06:46
|अगर बड़ा पाव या बर्गर को सीधे पकड़े तो हम उसका बड़ा हिस्सा मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
|06:53
|उसी तरह शिशु के होठों की दिशा देखिए वे सीधे हैं।

|-
|07:00
|इसीलिए उंगलियां और अंगूठा भी स्तन पर सीधे रखने चाहिए।

|-
|07:06
|इससे शिशु को अपने मुंह में एरिओला के निचले हिस्से का एक बड़ा भाग लेने में मदद मिलेगी।

|-
|07:13
|मां का अंगूठा और उंगलिया शिशु के मुंह कि दिशा में होने के साथ साथ निप्पल से तीन उंगलियों की दूरी पर होनी चाहिए।

|-
|07:23
| अगर हम बड़ा पाव या बर्गर खाते हुए उसके मुंह के करीब रखेंगे तो हम हमारी उंगलियों की वजह से हम उसका बड़ा हिस्सा मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
|07:34
|और अगर दूर रखेंगे तो उसके आकार की वजह से तो उसे मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
|07:41
|इसीलिए उसे सही दूरी पर रखकर हम उसका एक बड़ा रखकर हिस्सा मुंह में ले पाएंगे।

|-
|07:47
|उसी तरह जैसा कि इस चित्र में दिखाया गया है शिशु के लिए भी सही दूरी निप्पल से तीन उंगलियां है।

|-
|07:55
|इस दूरी से मां की उंगलियां शिशु को अपने मुंह में एरिओला का निचला हिस्सा लेने से नहीं रोक सकेंगी

|-
|08:05
|और वह निप्पल को नहीं दबायेगी जिससे और कम दूध निकलेगा

|-
|08:11
|मां एरियोला के निचले हिस्से की दूध की बड़ी नलियों को दबा पाएगी और ज्यादा दूध निकलेगा

|-
|08:17
|स्तन का आकार भी सही होगा जिससे कि शिशु को गहराई से जुड़ने में मदद मिलेगी।

|-
|08.23
|याद रखें माँ का अंगूठा स्तन के उस तरफ होना चाहिए जहाँ शिशु की ठोड़ी हो

|-
|08.30
|और उसकी दो उँगलियाँ स्तन के उस तरफ जहाँ पर शिशु की नाक हो ।

|-
|08:36
|चलिए एक और बात वड़ा पाव या बर्गर की बात करते हैं।

|-
|08:41
| बड़ा पाव या बर्गर को सही से पकड़ कर हम उसे दबाते हैं ताकि उसका बड़ा हिस्सा मुंह में ले पाए।

|-
|08:48
| ठीक उसी तरह मां को भी स्तन को हल्के से U आकार में ऊपर से पकड़ना चाहिए।

|-
|08:54
|इससे शिशु अपने मुंह में एरिओला के निचले हिस्से का बड़ा भाग ले पाएगा।

|-
|09:01
|याद रखें मां को अपना स्तन उल्टी कैची की तरह पकड़ कर नहीं दबाना चाहिए।

|-
|09:07
|उल्टी कैची के आकार में पकड़ कर दबाने से स्तन पर चुभन होगी और शिशु निप्पल से स्तनपान करेगा।

|-
|09:14
|जरूरी है कि इस स्तन पर और ऊंगलियों से एक जैसा दबाव पड़े।

|-
|09:21
|नहीं तो निप्पल दाएं या बाई तरफ मुड़ जाएगा और

|-
|09:27
| शिशु गहराई से नहीं जुड़ पाएगा।

|-
|09:32
| याद रखें इस स्तन को एक तरफ दबाकर के शिशु के मुंह तक कभी ना लेकर जाएं।

|-
|09:39
|हमेशा शिशु को स्तन पर लाएं।

|-
|09:43
| अब शिशु क्रेडिल पकड़ में है और स्तनपान में स्तन से जुड़ने में तैयार है।

|-
|09:49
| स्तन से शिशु का सही जुड़ाव इसी शृंखला के एक अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।

|-
|09:58
| जैसे ही शिशु स्तन से गहराई से जुड़ जाता है और अगर वो स्तन ज्यादा भारी ना हो-

|-
|10:05
| मां अपने स्तन को अपने हाथ से छोड़ सकती है

|-
|10:09
| और वह हाथ को सहारा देने में उसके नीचे रख सकती है।

|-
|10:14
| इस स्थिति में मां को अपने दोनों हाथ अपने शरीर के बहुत करीब रखने चाहिए।

|-
|10:21
| ऐसे स्तनपान के दौरान आराम मिलेगा।

|-
|10:25
|अब यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|10:28
|आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Cradle-Hold-for-Breastfeeding/Hindi

2020-08-26T12:35:40Z

Debosmita:

{|border=1

|<center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| स्तनपान के लिए क्रैडल पकड़ के इस स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है

|-
|00:06
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे-

|-
|00:09
| स्तनपान के लिए मां और शिशु के लिए स्तन के सही पकड़ को चुनना

|-
|00:15
| स्तनपान से पहले मां की तैयारी और

|-
|00:18
| क्रैडल पकड़ का पूरा तरीका

|-
|00:22
| आइए शुरू करते हैं, पूरी दुनिया में माँएं कई तरह शिशु को स्तनपान कराती है। जैसा कि पहले एक ट्यूटोरियल में बताया गया है मां और शिशु के लिए सबसे सही पकड़ वही है जिसमें

|-
|00:39
| मां और शिशु दोनों को स्तनपान कराने के समय आराम मिले

|-
|00:45
| मां के स्तन से शिशु गहराई से जुड़े

|-
|00:50
| और उसे काफी दूध मिले।

|-
|00:54
|आइए एक ऐसी पकड़ सीखते हैं जिसे क्रैडल पकड़ कहते हैं।

|-
|00:59
| स्तनपान से पहले मां को अपने हाथ साबुन और पानी से धोकर

|-
|01:05
| अच्छे से सुखाने चाहिए।

|-
|01:10
| फिर उसे एक गिलास उबालकर ठंडा किया हुआ पानी पीना चाहिए।

|-
|01:15
| स्तनपान कराती माँओं में तकरीबन 7:30 सौ से साडे 800 मिलीलीटर दूध बनता है।

|-
|01:22
| इसीलिए उन्हें रोज ज्यादा पानी पीना चाहिए

|-
|01:27
| अगला हम बात करेंगे मां की स्थिति पर

|-
|01:31
| मां को फर्श या बिस्तर पर चौकड़ी मार कर बैठना चाहिए

|-
|01:36
| या फिर कुर्सी पर बैठकर पैरों को जमीन पर जमा कर।

|-
|01:41
| अगर कुर्सी बहुत ऊंची हो और उसके पैर जमीन तक ना पहुंचे -

|-
|01:47
| तो जमीन पर रखी चौकी या तकिये पर रखें

|-
|01:53
| बैठकर ध्यान दें कि - पीठ सीधी है ताकि कमर का दर्द ना हो

|-
|02:00
| कंधे आराम से हो ना कि ऊपर उठे हुए या झुके हुए

|-
|02:05
| और यह आरामदायक स्थिति पूरे स्तनपान के दौरान बनाए रखें।

|-
|02:12
| फिर मां को उस स्तन से कपड़ा हटाना चाहिए जिससे वह दूध पिलाएगी।

|-
|02:18
| ध्यान दें कि अपना ब्लाउज या ब्रा का दबाव स्तन पर ना पड़े।

|-
|02:25
| आराम से बैठने के बाद शिशु को माँ के पास लाएं।

|-
|02:29
| मां जिस स्तन से दूध पिलाने वाली हो उसी तरफ के हाथ से शिशु को पकड़े।

|-
|02:37
| शिशु का सर आराम से मां के उसी हाथ के कोहनी के अंदर होना चाहिए।

|-
|02:44
|उसी हाथ से मां को शिशु के सर गर्दन और पूरे शरीर को सहारा देना चाहिए।

|-
|02:51
| इस चित्र में मां शिशु को अपने दाएं स्तन से दूध पिलाएगी।

|-
|02:56
| इसीलिए उसने अपने हाथ से शिशु को सर गर्दन और शरीर को सहारा दिया हुआ है और

|-
|03:04
| शिशु का सर आराम से मां के दाएं हाथ के कोहनी के अंदर है

|-
|03:10
| जरूरत हो तो मां शिशु को गोदी में रखकर उसके नीचे तकिए रख सकती है ताकि शिशु को पकड़ने में ज्यादा सहारा मिले

|-
|03:19
| याद रखें मां को अपने पीठ को झुका कर शिशु के मुंह को स्तन को नहीं ले जाना चाहिए।

|-
|03:25
| इससे उसको तकलीफ होगी और कमर दर्द भी।

|-
|03:30
| उसे हमेशा अपनी पीठ सीधी रखकर शिशु को उठाकर अपने स्तन तक लाना चाहिए।

|-
|03:36
| हम सीखेंगे कि कैसे हम शिशु को सही स्थिति में रखें।

|-
|03:42
| शिशु का पेट हल्के से मां के शरीर से दबना चाहिए।

|-
|03:47
| उनके शरीर के बीच के कम फासले की वजह से शिशु को मां के स्तन तक पहुंचने में कम कोशिश करनी होगी

|-
|03:54
| और शिशु को स्तन से गहराई से जुड़ने में आसानी भी होगी

|-
|04:00
| दूसरी जरूरी बात है कि शिशु का शरीर किस दिशा में पकड़ा गया है।

|-
|04:08
| आपने देखा होगा कि जब हम खाना खाते हैं तब हमारा सिर गर्दन और शरीर हमेशा एक ही सीध में होते हैं

|-
|04:16
| पर कुछ माँएं स्तनपान कराते हुए शिशु का सर एक तरफ को मोड़ देती हैं।

|-
|04:23
|इससे शिशु को स्तनपान में मुश्किल होती है।

|-
|04:28
|स्तनपान करते हुए शिशु का सर गर्दन और शरीर हमेशा एक सीध में होने चाहिए।

|-
|04:35
|इससे शिशु के लिए दूध निगलना आसान होता है।

|-
|04:41
| अब हम शिशु के शरीर की स्थिति की तीसरी बात करेंगे।

|-
|04:46
| मां को शिशु के सिर गर्दन और शरीर को सहारा देना चाहिए।

|-
|04:51
|नहीं तो शिशु के स्तन से गहराई से जुड़ने में काफी कोशिश करनी होगी।

|-
|04:58
|अगला हम सीखेंगे शिशु के नाक और ठुड़ी की स्थिति।

|-
|05:03
|शिशु की नाक निप्पल के सीध में होनी चाहिए।

|-
|05:07
|और उसकी ठुड़ी आगे की तरफ स्तन के करीब होनी चाहिए।

|-
|05:13
|इससे शिशु एरियोला के निकले हिस्से का ज्यादा भाग मुंह में ले पाएगा।

|-
|05:19
|और अपने निचले जबड़े से अच्छे से ज्यादा दूध पी पाएगा।

|-
|05:26
| याद रखें एरिओला निप्पल के आसपास काला भाग है।

|-
|05:32
| शिशु को सही स्थिति में पकड़ने के बाद,

|-
|05:35
|हम सीखेंगे स्तन को कैसे पकड़ा जाए।

|-
|05:39
|जो हाथ खाली है उसके उंगलियों से मां को अपना स्तन ऊपर से U आकार में पकड़ना चाहिए।

|-
|05:48
|इस चित्र में मां अपने बाएं हाथ से अपने दाएं स्तन को पकड़ेगी।

|-
|05:55
|अंगूठे और अंगुलियों की पकड़ने की सही स्थिति समझने के लिए ऐसा सोचिए जैसे दाएं स्तन का निप्पल एक घड़ी के आकार में बीच का बिंदु है।

|-
|06:04
|जिस तरह घड़ी के 3 बजते हैं उसी तरह मां को अपना बाया अंगूठा रखना चाहिए।

|-
|06:10
|और जिस तरह घड़ी पर 9:00 बजते हैं उसी तरह मां को अंगूठे की बगल की उंगली और बीच की उंगली रखनी चाहिए।

|-
|06:18
| स्तन को पकड़ती हुई मां को उँगलियाँ हमेशा शिशु के होठों की दिशा में होना चाहिए।

|-
|06:25
|क्यों ? आइए समझें इस उदाहरण से-

|-
|06:30
|जब हम बर्गर या बड़ा पाव खाते हैं तो हमारे होंठ आड़े खुलते हैं।

|-
|06:35
| हम बड़ा पाव या बर्गर आड़ा पकड़ते हैं ताकि उसका बड़ा हिस्सा खा पायें।

|-
|06:40
|यहां अंगूठा और उंगलियां होठों की दिशा में है।

|-
|06:46
|अगर बड़ा पाव या बर्गर को सीधे पकड़े तो हम उसका बड़ा हिस्सा मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
|06:53
|उसी तरह शिशु के होठों की दिशा देखिए वे सीधे हैं।

|-
|07:00
|इसीलिए उंगलियां और अंगूठा भी स्तन पर सीधे रखने चाहिए।

|-
|07:06
|इससे शिशु को अपने मुंह में एरिओला के निचले हिस्से का एक बड़ा भाग लेने में मदद मिलेगी।

|-
|07:13
|मां का अंगूठा और उंगलिया शिशु के मुंह कि दिशा में होने के साथ साथ निप्पल से तीन उंगलियों की दूरी पर होनी चाहिए।

|-
|07:23
| अगर हम बड़ा पाव या बर्गर खाते हुए उसके मुंह के करीब रखेंगे तो हम हमारी उंगलियों की वजह से हम उसका बड़ा हिस्सा मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
|07:34
|और अगर दूर रखेंगे तो उसके आकार की वजह से तो उसे मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
|07:41
|इसीलिए उसे सही दूरी पर रखकर हम उसका एक बड़ा रखकर हिस्सा मुंह में ले पाएंगे।

|-
|07:47
|उसी तरह जैसा कि इस चित्र में दिखाया गया है शिशु के लिए भी सही दूरी निप्पल से तीन उंगलियां है।

|-
|07:55
|इस दूरी से मां की उंगलियां शिशु को अपने मुंह में एरिओला का निचला हिस्सा लेने से नहीं रोक सकेंगी

|-
|08:05
|और वह निप्पल को नहीं दबायेगी जिससे और कम दूध निकलेगा

|-
|08:11
|मां एरियोला के निचले हिस्से की दूध की बड़ी नलियों को दबा पाएगी और ज्यादा दूध निकलेगा

|-
|08:17
|स्तन का आकार भी सही होगा जिससे कि शिशु को गहराई से जुड़ने में मदद मिलेगी।

|-
|08.23
|याद रखें माँ का अंगूठा स्तन के उस तरफ होना चाहिए जहाँ शिशु की ठोड़ी हो

|-
|08.30
|और उसकी दो उँगलियाँ स्तन के उस तरफ जहाँ पर शिशु की नाक हो ।

|-
|08:36
|चलिए एक और बात वड़ा पाव या बर्गर की बात करते हैं।

|-
|08:41
| बड़ा पाव या बर्गर को सही से पकड़ कर हम उसे दबाते हैं ताकि उसका बड़ा हिस्सा मुंह में ले पाए।

|-
|08:48
| ठीक उसी तरह मां को भी स्तन को हल्के से U आकार में ऊपर से पकड़ना चाहिए।

|-
|08:54
|इससे शिशु अपने मुंह में एरिओला के निचले हिस्से का बड़ा भाग ले पाएगा।

|-
|09:01
|याद रखें मां को अपना स्तन उल्टी कैची की तरह पकड़ कर नहीं दबाना चाहिए।

|-
|09:07
|उल्टी कैची के आकार में पकड़ कर दबाने से स्तन पर चुभन होगी और शिशु निप्पल से स्तनपान करेगा।

|-
|09:14
|जरूरी है कि इस स्तन पर और ऊंगलियों से एक जैसा दबाव पड़े।

|-
|09:21
|नहीं तो निप्पल दाएं या बाई तरफ मुड़ जाएगा और

|-
|09:27
| शिशु गहराई से नहीं जुड़ पाएगा।

|-
|09:32
| याद रखें इस स्तन को एक तरफ दबाकर के शिशु के मुंह तक कभी ना लेकर जाएं।

|-
|09:39
|हमेशा शिशु को स्तन पर लाएं।

|-
|09:43
| अब शिशु क्रेडिल पकड़ में है और स्तनपान में स्तन से जुड़ने में तैयार है।

|-
|09:49
| स्तन से शिशु का सही जुड़ाव इसी शृंखला के एक अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।

|-
|09:58
| जैसे ही शिशु स्तन से गहराई से जुड़ जाता है और अगर वो स्तन ज्यादा भारी ना हो-

|-
|10:05
| मां अपने स्तन को अपने हाथ से छोड़ सकती है

|-
|10:09
| और वह हाथ को सहारा देने में उसके नीचे रख सकती है।

|-
|10:14
| इस स्थिति में मां को अपने दोनों हाथ अपने शरीर के बहुत करीब रखने चाहिए।

|-
|10:21
| ऐसे स्तनपान के दौरान आराम मिलेगा।

|-
|10:25
|अब यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|10:28
|आईआईटी बॉम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं
हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।
|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Side-lying-hold-for-breastfeeding/Hindi

2020-08-26T12:27:31Z

Debosmita:

{|border=1
|<center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
|00:01
| एक तरफ लेट कर स्तनपान कराने की पकड़ के स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
| 00:06
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगे स्तनपान कराने के लिए मां और शिशु के सही पकड़ को चुनना।

|-
|00:13
| स्तनपान से पहले मां को और एक तरफ लेट कर स्तनपान कराने का पूरा तरीका।

|-
|00:20
| आइए शुरू करते हैं। पूरी दुनिया में माएँ कई तरह से शिशुओं को स्तनपान कराती हैं।

|-
| 00:27
| जैसा कि एक पहले ट्यूटोरियल में बताया गया है,

मां और शिशु के लिए सबसे सही पकड़ वही है जिसमें मां और शिशु दोनों को स्तनपान के पूरे समय में आराम मिले।

|-
| 00:40
| मां के स्थान से शिशु गहराई से जुड़े

|-
|00:45
| और उसे काफी दूध मिले

|-
| 00:49
| आइए एक ऐसी पकड़ सीखते हैं जिसमें एक तरफ लेट कर स्तनपान कराया जाता है।

|-
| 00:54
| पकड़ को तभी सुझाया जाता है अगर मां रात को स्तनपान करा रही हो

|-
| 00:59
| या फिर मां का प्रसव के लिए ऑपरेशन किया हो

|-
| 01:03
| अगर मां थकी हो।
|-
|01:06
| स्तनपान से पहले मां को अपने हाथ साबुन और पानी से हाथ धो कर अच्छे से सुखाने चाहिए।

|-
|01:14
| फिर उसे एक गिलास उबला उबालकर ठंडा किया हुआ पानी पीना चाहिए।

|-
|01:18
| स्तनपान कराती माओं में तकरीबन 750 से 850 मिलीलीटर दूध बनता है

इसीलिए उन्हें रोज ज्यादा पानी पीना चाहिए।

|-
| 01:30
| फिर मां को स्तन से वह कपड़ा हटाना चाहिए जिससे वह दूध पिलाएंगी।

|-
|01:35
| ध्यान दें की अपनी ब्रा या ब्लाउज का दबाव स्तन पर ना डालें।

|-
| 01:41
| अब मां को उस स्तन की तरह आराम से लेटना चाहिए जिससे वह पिलाने वाली हो।

|-
| 01:48
| अपने सर के नीचे उसे तकिया रखना चाहिए और अपने टांगो के बीच मैं भी ताकी वह नींद में भी लुढ़क ना जाए।

|-
|01:57
| इस चित्र में मां शिशु को अपनी दाएं स्तन से दूध पिलाएगी इसीलिए वह अपनी दाएं तरफ लेटी है।

|-
| 02:06
| अगला हम सीखेंगे कैसे शिशु के शरीर को सही स्थिति में रखें।

|-
| 02:12
| शिशु को एक तरफ इस तरह लिटाएँ किउसका पेट हल्के से मां के शरीर से दबे।

|-
| 02:21
| और मां जिस तरफ लेटी हो उसी हाथ से शिशु के पेट पर सहारा दे।

|-
| 02:29
| इस चित्र में मां ने शिशु के पीठ को दाएं हाथ से सहारा दिया हुआ है।

|-
|02:36
| शिशु को अपने और करीब रखने के लिए मां उसके पीठ के पीछे एक तकिया रख सकती है।

|-
| 02:42
| दोनों के शरीर के बीच में कम फासले की वजह से शिशु को मां के स्तन तक पहुंचने में कम कोशिश करनी होगी

|-
| 02:49
| इसीलिए शिशु को स्तन से गहराई से जुड़ने में आसानी भी होगी।

|-
| 02:55
| याद रखें मां को अपनी पीठ झुकाकर कर शिशु के मुंह तक स्तन नहीं ले जाना चाहिए

इससे शिशु के पेट और मां के शरीर के बीच की दूरी बढ़ेगी।

|-
|03:06
| उसे अपनी पीठ हमेशा सीधी रखनी चाहिए और शिशु को स्तन पर लाना चाहिए।

|-
| 03:12
| ध्यान देने वाली दूसरी जरूरी बात है कि शिशु के पूरे शरीर को किस तरह पकड़ा गया है

|-
| 03:21
| आपने देखा होगा जब हम खाना खाते हैं तो हमेशा हमारा सर गर्दन और हमारा शरीर एक ही दिशा में होते हैं।

|-
| 03:31
| उसी तरह शिशु का सर गर्दन और शरीर स्तनपान करते हुए एक ही दिशा में होने चाहिए

|-
| 03:39
| इससे शिशु के लिए दूध निगलना आसान होगा।

|-
| 03:44
| अब हम शिशु के शरीर के स्थिति के बारे में हम तीसरी ध्यान रखने वाली बात करेंगे।

|-
|03:50
| जो है मां को अपने हाथ से शिशु के शरीर को सहारा देना चाहिए

|-
|03:54
| नहीं तो शिशु के स्तन से गहराई से जुड़ने के लिए ज्यादा कोशिश करनी पड़ेगी।

|-
| 04:01
| अब हम देखेंगे शिशु के नाक और ठुड्डी की स्थिति।

|-
|04:07
| शिशु की नाक हमेशा निप्पल की सीध में होनी चाहिए।

|-
|04:13
| और ठुड्डी आगे की तरफ स्तन के करीब।

|-
|04:17
| इससे शिशु एरियोला के निचले हिस्से का ज्यादा भाग मुंह में ले पाएगा।

|-
|04:25
| और अपने निचले जबड़े से अच्छे से और ज्यादा दूध पी पाएगा।

|-
|04:32
| याद रखें एरिओला निप्पल के आसपास का काला भाग है।

|-
|04:39
| शिशु को सही स्थिति में पकड़ने के बाद हम सीखेंगे कि स्तन को कैसे पकड़ा जाए।

|-
|04:46
| अपने दूसरे हाथ की उंगलियों से मां को स्तन को एक तरफ से आगे चांद के आकार में पकड़ना चाहिए।

|-
|04:55
| इस चित्र में मां अपने बाएं हाथ से अपना दायां स्तन पकड़ेगी।

|-
| 05:05
| स्तन को पकड़ने वाली उंगलियां हमेशा शिशु के होठों की दिशा में होनी चाहिए।

|-
| 05:13
| क्यों आइए समझें इस उदाहरण से।

|-
|05:18
| जब हम बड़ा पाव या बर्गर खाते हैं हमारे होंठ आड़े खुलते हैं।

|-
|05:25
| हम बड़ा पाव या बर्गर को आड़ा इसीलिए पकड़ते हैं ताकि उसका बड़ा हिस्सा खा पाएँ।

|-
|05:31
| यहां अंगूठा और उंगलिया होठों की दिशा में हैं।

|-
| 05:37
| अगर बड़ा पाव या बर्गर को सीधा पकड़े तो उसका बड़ा हिस्सा हम मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
| 05:44
| उसी तरह शिशु के होठों की दिशा देखिए उसके होंठ आड़े हैं।

|-
|05:51
| इसीलिए उंगलियों और अंगूठों की स्थिति स्तन पर आड़ी होनी चाहिए।

|-
|05:59
| इससे शिशु को अपने मुंह में एरिओला के निचले हिस्से का एक बड़ा भाग लेने में मदद मिलेगी।

|-
| 06:05
| इसके अलावा मां का अंगूठा और उंगलियाँ शिशु के मुंह की दिशा में होने के साथ साथ निप्पल से तीन उंगलियों की दूरी में होने चाहिए।

|-
| 06:18
| अगर हम बड़ा पाव या बर्गर खाते हुए उसे मुंह के करीब रखेंगे तो हमारे उंगलियों की वजह से हम उसका बड़ा हिस्सा मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
| 06:28
| और अगर दूर रखेंगे तो उसकी आकार की वजह से मुंह में नहीं ले पाएंगे।

|-
| 06:34
| इसीलिए हम उसे सही दूरी रखकर उसका एक बड़ा हिस्सा मुंह में ले पाएंगे।

|-
| 06:40
| उसी तरह जैसा इस चित्र में दिखाया गया है शिशु के लिए भी सही दूरी निप्पल से तीन उंगलियां हैं।

|-
| 06:49
| इस दूरी से मां की उंगलियां शिशु को अपने मुंह में एरिओला का निचला हिस्सा लेने में नहीं रोक सकेंगे।

|-
| 06:58
| और मां सिर्फ निप्पल को नहीं दबाएगी जिसकी वजह से कम दूध निकलेगा।

|-
| 07:05
| मां एरियोला के नीचे के दूध की बड़ी नलियों को दबाएगी है जिससे ज्यादा दूध निकलेगा।

|-
|07:12
| और स्तन को सही तरह पड़ेगी ताकि शिशु स्तन से गहराई से जुड़ पाएगा

|-
| 07:19
| एक और बार बड़ा पाव या बर्गर की उदाहरण की बात करते है

|-
| 07:24
| बड़ा पाव या बर्गर को सही तरह पकड़ कर हम उसे दबाते हैं ताकि उसका एक बड़ा हिस्सा मुंह में ले पाए।

|-
|07:32
| उसी तरह मां को भी स्तन को एक तरफ से आधे चांद के आकार में पकड़ कर हल्के से दबाना चाहिए।

इससे शिशु को स्तन का बड़ा हिस्सा मुंह में लेने में मदद मिलेगी।

|-
| 07:46
| पर याद रहे मां को अपना स्तन कैंची के आकार में पकड़ कर नहीं दबाना चाहिए।

|-
| 07:53
| स्तन कैंची के आकार में पकड़ कर दबाने से उस पर चोट लगेगी।

|-
| 08:00
| और निप्पल से स्तनपान होगा ध्यान दें स्तन अंगूठे और उंगलियों से एक सामान दबें।

|-
| 08:07
| नहीं तो निप्पल के ऊपर या नीचे की तरफ मुड़ेगा।

|-
| 08:14
| और शिशु स्तन से गहराई से नहीं जुड़ पाएगा।

|-
| 08:19
| अब शिशु एक तरफ लेट कर स्तनपान कराने के लिए पकड़ा गया है और इस तन से जुड़ने के लिए तैयार है।

|-
|08:27
| स्तन से जुड़ने के लिए सही जुड़ाव इसी शृंखला के अन्य ट्यूटोरियल में बताया गया है।

|-
| 08:34
| जैसे ही शिशु स्तन से गहराई से जुड़ जाता है तब मां स्तन से अपना हाथ हटा सकती है।

|-
| 08:41
| उसे इस हाथ से शिशु के पीठ को सहारा देकर उसे करीब रखना चाहिए।

|-
| 08:49
| और उसे अपना दूसरा हाथ शिशु के पेट से हटा कर 90 दशमलव में अपने शरीर के साथ में रखना चाहिए।

|-
| 08:58
| अपनी कोहनी को मोड़कर उसे वह हाथ तकिए के नीचे रखना चाहिए।

|-
| 09:04
| इस चित्र में दिखाए जाने वाली मां ने अपने दाएं स्तन को बाएं हाथ से छोड़ दिया है।

|-
| 09:11
| अपने बाएं हाथ से उसने शिशु के पीठ को पकड़ कर अपने करीब रखा है।

|-
| 09:19
| और दाएं हाथ को शिशु के पीठ से हटा लिया है।

|-
| 09:22
| उस हाथ को 90 दशमलव में अपने शरीर के पास रखा है।

|-
| 09:26
| उसकी दाई कोहनी मुड़ी हुई है

|-
| 09:29
| और दायाँ हाथ तकिए के नीचे हैं।

|-
| 09:33
| पहले स्तन से पिलाने के बाद -

अगर मां को दूसरे स्तन से पिलाना हो तो उसे दूसरी तरफ लेटना पड़ेगा

|-
|09:42
| इस चित्र में मां अपनी बाई ओर लेटी है ताकि अपने बाई स्तन से पिला पाए।

|-
|09:50
| यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
|09:52
| आईआईटी बाम्बे से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

|-
|09:56
|हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।

|-
|}

Health-and-Nutrition/C2/Laid-back-hold-for-breastfeeding/Hindi

2020-08-26T12:25:13Z

Debosmita:

{|border=1
| <center>Time</center>
|<center>Narration</center>

|-
| 00:01
| टेक लगाकर स्तनपान कराने वाली पकड़ के स्पोकन ट्यूटोरियल में आपका स्वागत है।

|-
|00:07
| इस ट्यूटोरियल में हम सीखेंगें – स्तनपान के लिए माँ और शिशु के लिए स्तन की सही पकड़ को चुनना।

|-
| 00:15
| स्तनपान से पहले माँ की तैयारी और टेक लगाकर स्तनपान कराने का तरीक़ा।

|-
| 00:22
| आइए शुरू करते हैं।

|-
| 00:24
| पूरी दुनिया में माँए कई तरीक़े से शिशुओं को स्तनपान कराती हैं।

|-
| 00:31
| जैसा कि एक पहले ट्यूटोरियल में बताया गया है – माँ और शिशु के लिए सबसे सही पकड़ वही है जिसमें -

|-
| 00:39
| माँ और शिशु दोनों को स्तनपान के पूरे समय आराम मिले।

|-
| 00:47
| माँ के स्तन से शिशु गहराई से जुड़े और उसे काफ़ी दूध मिले।

|-
| 00:55
| आइए एक ऐसी पकड़ सीखते हैं जिसमें माँ टेक लगाकर स्तनपान करा सकती है।

|-
| 01:00
| '''टेक लगाकर स्तनपान''' तभी सुझाया जाता है जब '''क्रॉस क्रेडल''' या '''क्रेडल''' पकड़ से शिशु का स्तन से गहरा जुड़ाव हो पाना मुश्किल हो।

|-
| 01:10
| या माँ को बड़े स्तन हों

|-
| 01:13
| या उसे कमर का दर्द हो

|-
| 01:16
| या वह थकी हुई हो।

|-
| 01:19
| याद रखें स्तनपान से पहले, माँ को अपने हाथ अच्छे से धोकर सुखाने चाहिए।

|-
| 01:27
| फिर उसे एक गिलास उबालकर ठंडा किया हुआ पानी पीना चाहिए।

|-
| 01:32
| स्तनपान कराती माँओं में तक़रीबन 750 से 850 मिलीलीटर दूध बनाता है।

इसीलिए, उन्हें रोज़ ज़्यादा पानी पीना चाहिए।

|-
| 01:44
| फिर, माँ को उस स्तन से कपड़ा हटाना चाहिए जिससे वह दूध पिलाएगी।

|-
| 01:50
| ध्यान दें कि अपने ब्लाउज़ या ब्रा का दबाव स्तन पर ना पड़े।

|-
| 01:55
| फिर, माँ को आराम से फ़र्श या फिर बिस्तर पर लेटना चाहिए।

|-
| 02:01
| उसके सिर, गर्दन और ऊपरी पीठ को तकियों का सहारा होना चाहिए।

|-
| 02:07
| अब माँ तैयार है, आइए सीखें शिशु को सही तरीक़े से कैसे पकड़ते हैं।

|-
| 02:13
| जिस स्तन से दूध पिलाना हो आप उसी तरफ़ के हाथ से शिशु को पकड़ें और

|-
|02:20
| शिशु के सिर का निचला हिस्सा अपने दूसरे हाथ के अंगूठे और अंगुलियों से पकड़ें।

|-
| 02:27
| चित्र में दिखाई जाने वाली ये माँ अपने दाएँ स्तन से दूध पिलाएगी।

|-
| 02:32
| इसीलिए, उसने शिशु के शरीर को दाएँ हाथ से पकड़ा है।

|-
| 02:38
| उसने अपने बाएँ हाथ के अंगूठे और अंगुलियों से शिशु के सिर का निचला हिस्सा पकड़ा है।

|-
| 02:46
| अब हम शिशु के सिर को पकड़ने के लिए माँ की अंगुलियों एवं अंगूठे की सही स्थिति देखेंगे।

|-
| 02:54
| माँ का अँगूठा शिशु के एक कान के पीछे और उसकी अंगुलियाँ शिशु के दूसरे कान के पीछे होनी चाहिए।

|-
| 03:02
| उसे अँगूठा या अंगुलियाँ सिर से गर्दन पर नहीं लानी चाहिए।

|-
| 03:08
| उसे अपने हाथ से शिशु के सिर के नीचे दबाव नहीं डालना चाहिए

इससे शिशु आराम से स्तनपान कर पाएगा।

|-
| 03:20
| अगला हम सीखेंगें कि कैसे शिशु को शरीर को सही स्थिति में रखें।

|-
| 03:25
| शिशु को माँ के शरीर पर इस तरह रखें कि उसका पेट माँ के पेट पर हो

|-
| 03:32
| और उसका सिर माँ के स्तन के पास।

|-
| 03:38
| शिशु और स्तन में फ़ासला कम हो तो उसे स्तन तक पहुँचने में मदद मिलेगी।

|-
| 03:44
| और शिशु को स्तन से गहराई से जुड़ने में आसानी होगी।

|-
| 03:49
| दूसरी ख़ास बात है कि शिशु के शरीर को किस तरह पकड़ा गया है।

|-
| 03:56
| जब हम खाना खाते हैं तो हमेशा हमारा सिर, गर्दन और शरीर एक ही दिशा में होते हैं।

|-
| 04:05
| उसी तरह शिशु का सिर, गर्दन और शरीर स्तनपान कराते हुए एक ही दिशा में होने चाहिए।

|-
| 04:14
| इससे शिशु के लिए दूध निगलना आसान होगा।

|-
| 04:19
| याद रखें शिशु को माँ के शरीर पर किसी भी दिशा में रख सकते हैं पर ज़रूरी ये हैं कि उसके सामने के शरीर का पूरा भाग माँ के शरीर के सामने के पूरे भाग पर होना चाहिए

|-
| 04:32
| और वह स्तन तक आराम से पहुँच पाए।

|-
| 04:38
| अब शिशु के शरीर की स्थिति के बारे में तीसरी ध्यान रखने वाली बात करेंगें

|-
| 04:42
| जो है माँ को शिशु के पूरे शरीर को सहारा देना चाहिए।

|-
| 04:47
| नहीं तो शिशु को स्तन से गहराई से जुड़ने के लिए ज़्यादा कोशिश करनी पड़ेगी।

|-
| 04:54
| अब हम देखेंगे शिशु के नाक और ठोढ़ी की स्थिति।

|-
| 04:59
| शिशु की नाक हमेशा निप्पल के सीध में होनी चाहिए।

|-
| 05:04
| और ठोढ़ी आगे की तरफ़ स्तन के क़रीब।

|-
| 05:09
| इससे शिशु '''एरियोला''' के निचले हिस्से का ज़्यादा भाग मुँह से पकड़ पाएगा।

|-
| 05:16
| और अपने निचले जबड़े से अच्छे से ज़्यादा दूध पी पाएगा।

|-
| 05:21
| ध्यान दें - '''एरियोला''' निप्पल के आसपास का काला भाग है।

|-
|05:27
| अब, शिशु टेक लगाकर स्तनपान वाली पकड़ की स्थिति में है और स्तनपान के लिए तैयार है।

|-
| 05:34
| इस पकड़ में, शिशु का क़ुदरती रूप से माँ के स्तन से गहरा जुड़ाव होता है।

|-
| 05:40
| शिशु का स्तन से गहरा जुड़ाव इसी शृंखला के अन्य ट्यूटोरियल में समझाया गया है।

|-
| 05:49
| जैसे ही शिशु का स्तन से गहरा जुड़ाव होता है – माँ उसके सिर के नीचे से अपना हाथ निकालकर दोनों हाथों से शिशु के शरीर को सहारा दे सकती है।

|-
| 06:02
| इस स्थिति में माँ आराम से टेक लगाकर स्तनपान करा सकती है।

|-
| 06:07
| अब यह ट्यूटोरियल यहीं समाप्त होता है।

|-
| 06:10
| आईआईटी मुंबई से मैं बेला टोनी आपसे विदा लेती हूं।

हमसे जुड़ने के लिए धन्यवाद।
|-
|}